Қазақстанның авиациялық әкімшілігінде Қазақстан Республикасы Көлік министрлігінің Азаматтық авиация комитетінің төрағалығымен отандық әуе тасымалдаушыларға арналған, кіруге рұқсат етілмеген жолаушыларды (INAD) басқару және жолаушылар туралы алдын ала ақпарат (API), сондай-ақ жолаушылардың аты-жөнін тіркеу деректерін (PNR) пайдалану мәселелеріне арналған брифинг өтті.

Іс-шара Халықаралық көші-қон ұйымының (IOM) (Қазақстандағы және Түркиядағы елдегі өкілдіктері, Венадағы Аймақтық кеңсесі және т.б.) және БҰҰ-ның Терроризмге қарсы басқармасының, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметінің қатысуымен және бастамасымен ұйымдастырылды. Кездесу синхронды аудармамен қамтамасыз етілген гибридті форматта өтті.

Брифингті ашқан Қазақстанның Авиациялық әкімшілігінің авиациялық қауіпсіздік жөніндегі атқарушы директоры Жанибек Шарипбаев INAD тақырыбының өзектілігіне тоқталып, көші-қон процестерін басқару тиімділігін арттыру және авиациялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін ведомствоаралық өзара іс-қимыл мен цифрлық шешімдердің маңыздылығын атап өтті. Сондай-ақ Қазақстан Республикасы Көлік министрлігінің Азаматтық авиация комитеті мен Халықаралық көші-қон ұйымының (IOM) өкілдері сөз сөйледі.

Өзінің алғы сөзінде Қазақстандағы IOM кеңсесінің басшысы Серхан Актопрак ұйымның елде қабылданып жатқан шараларды, атап айтқанда, кіруге рұқсат етілмеген жолаушыларды басқару жүйесін одан әрі нығайтуға және API/PNR тетіктерін жетілдіруге жан-жақты қолдау көрсетуге дайын екенін атап өтті. Ол авиация саласындағы ілгерілеу тек мемлекеттік органдар, әуе тасымалдаушылар және халықаралық серіктестер арасындағы жүйелі ынтымақтастық арқылы ғана мүмкін екендігін айтты.
«Біздің мақсатымыз – қолданыстағы жүйелерді алмастыру емес, ұлттық органдармен және әуе компанияларымен бірлесе отырып, мәселелерді дер кезінде анықтау және шекараны басқаруды жетілдіруге мүмкіндік беретін тиімді шешімдерді бірлесіп әзірлеу. Бұл өз кезегінде барлық жолаушылар үшін қауіпсіз әрі ыңғайлы сапарларды қамтамасыз етеді», – деді IOM өкілі брифинг барысында. Брифинг аясында IOM өкілдері INAD сервистік процестерін басқарудағы халықаралық тәжірибемен, соның ішінде Түркияда қолданылатын тәжірибемен бөлісті. Ерекше назар кіруге рұқсат етілмеген жолаушыларға гуманитарлық тұрғыдан қарау мәселелеріне, сондай-ақ күту және репатриация кезеңдерінде олардың құқықтарын сақтау мен лайықты жағдайларды қамтамасыз етудегі әуе тасымалдаушылардың рөліне аударылды.

БҰҰ-ның Контртеррористік басқармасы (UNOCT) API/PNR деректерін тиімді пайдалану арқылы шекара қауіпсіздігін нығайтуға және заңсыз, оның ішінде террористік мақсаттағы сапарлардың алдын алуға бағытталған «CT Travel» жаһандық бастамасын таныстырды. Қатысушыларға бірқатар мемлекеттерде бағдарламаны табысты іске асырудың мысалдары ұсынылып, дербес деректерді қорғау және гуманизм қағидаттарын сақтай отырып, қауіпсіздік деңгейін арттырудағы маңыздылығы атап өтілді.

Қазақстан Республикасы ҰҚК Шекара қызметінің өкілдері API/PNR жүйесін енгізудің ағымдағы жай-күйі, сондай-ақ оны қолданудың құқықтық және операциялық аспектілері туралы ақпарат берді. IOM Қазақстанмен бірлесіп «Қазақстан Республикасында жолаушылар деректерін өңдеу арқылы шекара қауіпсіздігін нығайту» жобасының тұжырымдамасы ұсынылды, оның ішінде жобаның кезеңдері, күтілетін нәтижелері және халықаралық стандарттарға сәйкестігі қамтылды.

Брифинг шеңберінде авиакомпаниялармен жеке талқылау сессиясы өткізіліп, оның барысында қатысушылар пікір алмасып, сұрақтар қойып, жобаның тұжырымдамасын одан әрі жетілдіруді қоса алғанда, ынтымақтастықты дамытуға қызығушылық танытты.

Брифинг қорытындысы бойынша қатысушылар API/PNR жүйелерін одан әрі дамыту және интеграциялау INAD жағдайларының санын азайтудың, әуе компанияларының шығындарын оңтайландырудың және шекаралық әрі көші-қон бақылауының тиімділігін арттырудың маңызды құралы екенін растады. Осы бағытта ведомствоаралық және халықаралық өзара іс-қимылды жалғастыру бойынша алдағы нақты қадамдар, оның ішінде шетелдік әуе тасымалдаушыларды тарту мүмкіндігі айқындалды.

Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/transport/press/news/details/1158051?lang=kk