Enbekshi QazaQ
Жаңалықтар Қосымша
Қазақстанның конституциялық реформалары Румыния Парламентінде талқыланды 08.02.2026
2026 жылдың 5 ақпанда ҚР Румыниядағы Елшісі Е.Әли Румыния Парламентінің Сенаторы, «Қазақстан-Румыния парламентаралық достастық» тобының төрағасы К.Никулеску-Цыгырлашпен ҚР Конституциясының жаңа жобасына және жалпы конституциялық реформаға қатысты кездесу өткізді.К.Никулеску-Цыгырлаш Конституцияның жаңа жобасы мен жалпы конституциялық реформаны мемлекет институттарын жаңғыртудың маңызды құралы ретінде бағалады. Оның пікірінше, қазіргі саяси, экономикалық және технологиялық өзгерістер жағдайында негізгі заң қоғамның жаңа қажеттіліктеріне жауап беруі тиіс, ал реформа билік тармақтары арасындағы тепе-теңдікті күшейтіп, құқықтық айқындықты арттыруға бағытталуы керек.К. Цыгырлаштың ойы бойынша Румыния үшін мұндай реформаның басты пайдасы, мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыру және азаматтардың мемлекетке деген сенімін күшейту. Сенатор конституциялық нормаларды нақтылау сот тәуелсіздігін нығайтуға, сайлау процестерінің ашықтығын қамтамасыз етуге және негізгі құқықтар мен бостандықтарды қазіргі заман талаптарына сай қорғауға мүмкіндік беретінін атап өтті. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-bucharest/press/news/details/1157074?lang=kk
Қазақстанның цифрлық жетістіктері Digital Cooperation Organization алаңында ұсынылды 08.02.2026
Әл-Кувейт, 2026 жылғы 8 ақпан – Қазақстан Республикасының Кувейт Мемлекетіндегі Елшісі Ержан Елекеев Қазақстан Республикасының Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің делегациясымен бірлесіп Digital Cooperation Organization (DCO) ұйымының 5-ші Бас ассамблеясы мен Халықаралық цифрлық ынтымақтастық форумының жұмысына қатысты.Digital Cooperation Organization ұйымы 16 мемлекет-қатысушыны біріктіреді және цифрлық экономиканы дамыту мен технологиялық өзара іс-қимыл мәселелері бойынша негізгі халықаралық платформалардың бірі болып табылады. Іс-шараларға ұйымға мүше мемлекеттердің ақпараттық технологиялар мен цифрландыру салаларына жетекшілік ететін министрлері мен мемлекеттік органдардың басшылары қатысты.Цифрлық экономиканың болашағына арналған тақырыптық панель аясында Елші Е. Елекеев Қазақстанның цифрлық трансформация нәтижелерін таныстырды. БҰҰ-ның 2024 жылғы электрондық үкіметті дамыту индексіне сәйкес Қазақстан әлемнің 193 мемлекеті арасында 24-орынды иеленіп, электрондық үкіметтің дамуы өте жоғары елдер тобына кіреді, ал онлайн қызметтер көрсеткіші бойынша әлемде 10-орында тұр.Сөз сөйлеу барысында Қазақстанның цифрландыруға экономикалық инфрақұрылымның негізгі элементі және бәсекеге қабілеттілікті арттыру құралы ретінде қарайтын стратегиялық тәсілі атап өтілді. Платформалық электрондық үкіметті дамыту, проактивті мемлекеттік қызметтерді енгізу және азаматтар мен бизнес үшін цифрлық шешімдерді кеңейту бойынша қабылданып жатқан шаралар таныстырылды.Сонымен қатар Қазақстан Республикасының Президенті Қ. Тоқаевтың тапсырмасы бойынша іске асырылып жатқан жеделдетілген цифрлық трансформацияның үш жылдық кешенді бағдарламасы туралы ақпарат берілді. Бағдарлама жасанды интеллект инфрақұрылымын дамыту, деректерді өңдеу орталықтарын салу, есептеу қуаттарын кеңейту және кадрлар даярлауды қамтиды.Қазақстан Республикасы электрондық үкімет, жасанды интеллект, цифрлық сервистер және киберқауіпсіздік салаларында Digital Cooperation Organization ұйымына мүше елдермен практикалық тәжірибе алмасуға дайын екенін растады.Өткен іс-шаралар аясында Қазақстан Республикасының Digital Cooperation Organization ұйымына қосылу мәселесі де талқыланды. Осылайша, қазақстандық делегацияның DCO іс-шараларына қатысуы цифрландыру саласындағы халықаралық серіктестікті нығайтуға және ұлттық технологиялық даму тәжірибесін халықаралық деңгейде ілгерілетуге бағытталған маңызды қадам болды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-kuveyt/press/news/details/1157075?lang=kk
Ақабаның индустриялық аймақтары: қазақстандық бизнес үшін жаңа мүмкіндіктер 08.02.2026
Амман, 2026 жылғы 8 ақпан – Қазақстан Республикасының Иордан Хашимит Корольдігіндегі Елшісі Талғат Шалданбай PBI Aqaba Industrial Estate LLP компаниясының Бас атқарушы директоры Әдел И Ян ханыммен кездесті.Кездесу барысында Қазақстан мен Иордания арасындағы инвестициялық және өнеркәсіптік ынтымақтастықты дамытудың ағымдағы үрдістері мен перспективалары талқыланды. Тараптар арнайы (еркін) экономикалық аймақтар мен индустриялық парктер саласындағы өзара іс-қимылды кеңейту мәселелері, сондай-ақ қазақстандық бизнестің қатысуымен бірлескен жобаларды іске асыру мүмкіндіктері жөнінде пікір алмасты.Елші иордандық әріптестермен практикалық ынтымақтастықты дамытуға және қазақстандық компаниялардың Таяу Шығыс пен шектес өңірлердің нарықтарына шығуы үшін Ақабаның индустриялық аймақтарының әлеуетін пайдалануға мүдделілігін атап өтті.PBI Aqaba Industrial Estate өкілдері компанияның қызметі, инвесторларды сүйемелдеу тәсілдері және Орталық Азия компанияларымен өзара іс-қимылды дамытуға дайындығы туралы хабардар етті.Бизнес өкілдерінің танысу сапарлары мен кездесулерін ұйымдастырумен қатар іскерлік байланыстарды дәйекті түрде арттыру мәселелеріне және әрі қарай өзара іс-қимылдың ықтимал форматтарына ерекше назар аударылды.Кездесу қорытындысы бойынша тараптар инвестициялық және өнеркәсіптік салалардағы екіжақты ынтымақтастықты үдемелі дамытуға бағытталған тұрақты байланыстар мен тығыз өзара іс-қимылды қолдауға дайын екендіктерін растады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-amman/press/news/details/1157076?lang=kk
Қазақстан мен Kuwait Fund for Arab Economic Development инфрақұрылымдық жобалар бойынша ынтымақтастықты қайта жандандырады 08.02.2026
Әл-Кувейт, 2026 жылғы 8 ақпан – Қазақстан Республикасының Кувейт Мемлекетіндегі Елшісі Ержан Елекеев Kuwait Fund for Arab Economic Development Бас директорының м.а. Уалид Әл-Бахармен кездесу өткізді.Кездесу барысында тараптар Қазақстан мен Kuwait Fund for Arab Economic Development (KFAED) арасындағы ынтымақтастықты қайта жандандыру және нығайту перспективаларын, сондай-ақ басым инфрақұрылымдық жобаларды іске асыру үшін техникалық көмек құралдарын тарту мүмкіндіктерін талқылады.Кездесу қорытындысы бойынша Қордың 2026 жылы Қазақстан Республикасына техникалық көмек көрсету мақсатында 5 млн АҚШ долларына дейін қаражат бөлуге дайын екендігі туралы уағдаластыққа қол жеткізілді. Аталған қолдау технико-экономикалық негіздемелерді әзірлеуге, жобалау-іздестіру жұмыстарын жүргізуге, сондай-ақ бейінді мамандарды даярлау мен оқытуға бағытталады, бұл жобаларды сапалы дайындауға және оларды тиімді іске асыруға мүмкіндік береді.KFAED үшін өзекті басым бағыттар ретінде энергетикалық инфрақұрылымды, соның ішінде қосалқы станцияларды жаңғырту, тазарту құрылыстарын салу және жаңарту, ауыл шаруашылығы өнімдерін сақтау инфрақұрылымын дамыту, сондай-ақ жол инфрақұрылымын салу және дамыту айқындалды.Қазақ Елшісі Қордың техникалық көмек құралдарын тарту инфрақұрылымдық жобаларды дайындау сапасын арттыруға, оларды іске асыру мерзімдерін жеделдетуге және халықаралық стандарттарға сәйкестігін қамтамасыз етуге мүмкіндік беретінін атап өтті.Өз кезегінде Kuwait Fund for Arab Economic Development басшылығы Қазақстанмен ынтымақтастықты қайта жандандыруға және оны одан әрі нығайтуға дайын екенін білдірді. Сондай-ақ Қазақстаннан ресми делегацияны Кувейтте қабылдап, өзара іс-қимылдың перспективалы бағыттары мен нақты бірлескен жобаларды егжей-тегжейлі талқылауға дайын екендігін растады.Тараптар алдағы кезеңде Қор қолдауымен іске асырылуы мүмкін жобалардың тізбесін айқындау мақсатында профильдік ведомстволар арқылы тұрақты байланыстарды жалғастыруға уағдаласты.Kuwait Fund for Arab Economic Development Азия, Африка және басқа да өңірлердегі жобаларға қаржылық және техникалық қолдау көрсететін жетекші өңірлік даму институттарының бірі болып табылады. Қор 1961 жылы құрылған және инфрақұрылым, энергетика, көлік және әлеуметтік-экономикалық даму салаларындағы бастамаларды қолдауға маманданған. Қызметі барысында мақұлданған қаржыландыру көлемі ондаған миллиард АҚШ долларынан асып, жобалар әлемнің 100-ден астам елінде жүзеге асырылуда. Қор жыл сайын басым даму жобаларын қолдау үшін жеңілдетілген несиелер мен техникалық көмекке елеулі қаражат бөледі. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-kuveyt/press/news/details/1157077?lang=kk
Жаңа Конституциямыздағы жаңа ұстанымдар мен нормалар басқа елдерге үлгі, бағдар болатынына сенімді айта аламыз– Ерлан Қарин 08.02.2026
Ата Заңның жаңа мәтініндегі жаңа ұстанымдар мен нормалар басқа елдерге үлгі де бағдар да болатын жаңашылдықтар. Бұл туралы Конституциялық реформа жөніндегі комиссияның тоғызыншы отырысында Мемлекеттік кеңесші Ерлан Қарин мәлімдеді.Оның айтуынша, кейбір азаматтар әлеуметтік желі арқылы «Әуреге түскенше, өзге елдің Конституциясын көшіріп ала салу керек қой» деген де пікірлерін жолдап жатыр.«Соңғы уақытта цифрландыру, цифрлық технология секілді мүлде жаңа бағыттардың дамып, өркендеуіне байланысты көптеген мемлекеттер тиісті нормаларды конституциялық-құқықтық жүйеге енгізуді ойластыруда. Біздің ел алғашқылардың бірі болып цифрлық деректерді қорғау нормасын Конституцияға енгізіп отыр. Яғни, жаңа мәтіндегі жаңа ұстанымдар мен нормалар басқа елдерге үлгі де бағдар да бола алады», – деп атап өтті Ерлан Қарин.Мемлекеттік кеңесші Конституцияның 21-бабының 1 және 2 тармақтарында жеке өмірге қол сұқпау құқығына, жеке және отбасы құпиясының болу құқығына, дербес деректерді заңсыз жинаудан, өңдеуден және пайдаланудан қорғау құқығына заңмен кепілдік берілетінін айтты.«Яғни, цифрлық кеңістікте жеке деректерді қорғауды адам құқықтарын қорғаудың жаңа өлшемі ретінде тұңғыш рет Конституцияда белгілеп отырған елдердің біріміз. Бұл – жаңа Конституцияның болашаққа бағытталғандығының тағы бір дәлелі», – деп нақтылап өтті ол.Ерлан Қариннің айтуынша, аймақтың құқықтық жүйесіндегі үлкен жаңашылдық – әйгілі Миранда ережесінің конституциялық деңгейде бекітілуі. Бұл өзгеріс азаматтардың құқықтық тұрғыдан қорғалуын арттырып, құқық қорғау органдарының қызметіне жаңа талаптар қояды.Сонымен қатар, жаңа саяси институттардың енгізілуі – Орталық Азия аймағы үшін ғана емес, жалпы айналамыздағы үлкен кеңістік үшін де саяси жаңашылдық болып саналады. Ерлан Қарин бұл тұрғыда бір палаталы парламент, вице-президент институты, «Халық кеңесі» жоғары консультативтік органы, Конституциялық соттың енгізілуі – көптеген елдердің саяси жүйесімен салыстырғанда, үлкен саяси инновациялық қадам екенін атап өтті.«Президент ұсынған конституциялық өзгерістерді тек қана жалпыхалықтық референдум арқылы жүзеге асыру бастамасы да – біздің аймақ үшін маңызды шешімдердің бірі. Көптеген лауазымды тұлғалардың қызметіне қатысты бір реттік мерзім белгілеу де – Ата Заң жобасындағы маңызды жаңашылдықтың бірі», – деп түсіндірді Мемлекеттік Кеңесші.Сондай-ақ, Мемлекеттік Кеңесші атап өткендей, әйелдер мен балалардың құқығын қорғау, қоршаған ортаны – табиғатты аялау, волонтерлік, ата-аналарға жауапкершілік секілді қоғамдық дамуда пайда болып отырған жаңа талаптар, құндылықтар жаңа Ата Заңда қамтылды. Бұл да жаңа Конституцияның қоғамның қазіргі жағдайына, даму деңгейіне сәйкес екенін көрсетеді.«Жаңа Ата Заңдағы бірқатар саяси және институционалдық жаңашылдықтар аймақтағы және әлемдік конституциялық тәжірибеде сирек кездеседі. Түйіндеп айтқанда, басқа елдердің Конституциясын көшіру, қайталау – біздің жолымыз емес. Керісінше, келешекте Қазақстан жаңа Конституция арқылы өзге елдерге өзіндік үлгі, бағдар болмақ» – деп қорытындылады сөзін Ерлан Қарин.
Қоғам Қосымша
Қазақстанның конституциялық реформалары Румыния Парламентінде талқыланды 08.02.2026
2026 жылдың 5 ақпанда ҚР Румыниядағы Елшісі Е.Әли Румыния Парламентінің Сенаторы, «Қазақстан-Румыния парламентаралық достастық» тобының төрағасы К.Никулеску-Цыгырлашпен ҚР Конституциясының жаңа жобасына және жалпы конституциялық реформаға қатысты кездесу өткізді.К.Никулеску-Цыгырлаш Конституцияның жаңа жобасы мен жалпы конституциялық реформаны мемлекет институттарын жаңғыртудың маңызды құралы ретінде бағалады. Оның пікірінше, қазіргі саяси, экономикалық және технологиялық өзгерістер жағдайында негізгі заң қоғамның жаңа қажеттіліктеріне жауап беруі тиіс, ал реформа билік тармақтары арасындағы тепе-теңдікті күшейтіп, құқықтық айқындықты арттыруға бағытталуы керек.К. Цыгырлаштың ойы бойынша Румыния үшін мұндай реформаның басты пайдасы, мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыру және азаматтардың мемлекетке деген сенімін күшейту. Сенатор конституциялық нормаларды нақтылау сот тәуелсіздігін нығайтуға, сайлау процестерінің ашықтығын қамтамасыз етуге және негізгі құқықтар мен бостандықтарды қазіргі заман талаптарына сай қорғауға мүмкіндік беретінін атап өтті. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-bucharest/press/news/details/1157074?lang=kk
Қазақстанның цифрлық жетістіктері Digital Cooperation Organization алаңында ұсынылды 08.02.2026
Әл-Кувейт, 2026 жылғы 8 ақпан – Қазақстан Республикасының Кувейт Мемлекетіндегі Елшісі Ержан Елекеев Қазақстан Республикасының Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің делегациясымен бірлесіп Digital Cooperation Organization (DCO) ұйымының 5-ші Бас ассамблеясы мен Халықаралық цифрлық ынтымақтастық форумының жұмысына қатысты.Digital Cooperation Organization ұйымы 16 мемлекет-қатысушыны біріктіреді және цифрлық экономиканы дамыту мен технологиялық өзара іс-қимыл мәселелері бойынша негізгі халықаралық платформалардың бірі болып табылады. Іс-шараларға ұйымға мүше мемлекеттердің ақпараттық технологиялар мен цифрландыру салаларына жетекшілік ететін министрлері мен мемлекеттік органдардың басшылары қатысты.Цифрлық экономиканың болашағына арналған тақырыптық панель аясында Елші Е. Елекеев Қазақстанның цифрлық трансформация нәтижелерін таныстырды. БҰҰ-ның 2024 жылғы электрондық үкіметті дамыту индексіне сәйкес Қазақстан әлемнің 193 мемлекеті арасында 24-орынды иеленіп, электрондық үкіметтің дамуы өте жоғары елдер тобына кіреді, ал онлайн қызметтер көрсеткіші бойынша әлемде 10-орында тұр.Сөз сөйлеу барысында Қазақстанның цифрландыруға экономикалық инфрақұрылымның негізгі элементі және бәсекеге қабілеттілікті арттыру құралы ретінде қарайтын стратегиялық тәсілі атап өтілді. Платформалық электрондық үкіметті дамыту, проактивті мемлекеттік қызметтерді енгізу және азаматтар мен бизнес үшін цифрлық шешімдерді кеңейту бойынша қабылданып жатқан шаралар таныстырылды.Сонымен қатар Қазақстан Республикасының Президенті Қ. Тоқаевтың тапсырмасы бойынша іске асырылып жатқан жеделдетілген цифрлық трансформацияның үш жылдық кешенді бағдарламасы туралы ақпарат берілді. Бағдарлама жасанды интеллект инфрақұрылымын дамыту, деректерді өңдеу орталықтарын салу, есептеу қуаттарын кеңейту және кадрлар даярлауды қамтиды.Қазақстан Республикасы электрондық үкімет, жасанды интеллект, цифрлық сервистер және киберқауіпсіздік салаларында Digital Cooperation Organization ұйымына мүше елдермен практикалық тәжірибе алмасуға дайын екенін растады.Өткен іс-шаралар аясында Қазақстан Республикасының Digital Cooperation Organization ұйымына қосылу мәселесі де талқыланды. Осылайша, қазақстандық делегацияның DCO іс-шараларына қатысуы цифрландыру саласындағы халықаралық серіктестікті нығайтуға және ұлттық технологиялық даму тәжірибесін халықаралық деңгейде ілгерілетуге бағытталған маңызды қадам болды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-kuveyt/press/news/details/1157075?lang=kk
Ақабаның индустриялық аймақтары: қазақстандық бизнес үшін жаңа мүмкіндіктер 08.02.2026
Амман, 2026 жылғы 8 ақпан – Қазақстан Республикасының Иордан Хашимит Корольдігіндегі Елшісі Талғат Шалданбай PBI Aqaba Industrial Estate LLP компаниясының Бас атқарушы директоры Әдел И Ян ханыммен кездесті.Кездесу барысында Қазақстан мен Иордания арасындағы инвестициялық және өнеркәсіптік ынтымақтастықты дамытудың ағымдағы үрдістері мен перспективалары талқыланды. Тараптар арнайы (еркін) экономикалық аймақтар мен индустриялық парктер саласындағы өзара іс-қимылды кеңейту мәселелері, сондай-ақ қазақстандық бизнестің қатысуымен бірлескен жобаларды іске асыру мүмкіндіктері жөнінде пікір алмасты.Елші иордандық әріптестермен практикалық ынтымақтастықты дамытуға және қазақстандық компаниялардың Таяу Шығыс пен шектес өңірлердің нарықтарына шығуы үшін Ақабаның индустриялық аймақтарының әлеуетін пайдалануға мүдделілігін атап өтті.PBI Aqaba Industrial Estate өкілдері компанияның қызметі, инвесторларды сүйемелдеу тәсілдері және Орталық Азия компанияларымен өзара іс-қимылды дамытуға дайындығы туралы хабардар етті.Бизнес өкілдерінің танысу сапарлары мен кездесулерін ұйымдастырумен қатар іскерлік байланыстарды дәйекті түрде арттыру мәселелеріне және әрі қарай өзара іс-қимылдың ықтимал форматтарына ерекше назар аударылды.Кездесу қорытындысы бойынша тараптар инвестициялық және өнеркәсіптік салалардағы екіжақты ынтымақтастықты үдемелі дамытуға бағытталған тұрақты байланыстар мен тығыз өзара іс-қимылды қолдауға дайын екендіктерін растады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-amman/press/news/details/1157076?lang=kk
Қазақстан мен Kuwait Fund for Arab Economic Development инфрақұрылымдық жобалар бойынша ынтымақтастықты қайта жандандырады 08.02.2026
Әл-Кувейт, 2026 жылғы 8 ақпан – Қазақстан Республикасының Кувейт Мемлекетіндегі Елшісі Ержан Елекеев Kuwait Fund for Arab Economic Development Бас директорының м.а. Уалид Әл-Бахармен кездесу өткізді.Кездесу барысында тараптар Қазақстан мен Kuwait Fund for Arab Economic Development (KFAED) арасындағы ынтымақтастықты қайта жандандыру және нығайту перспективаларын, сондай-ақ басым инфрақұрылымдық жобаларды іске асыру үшін техникалық көмек құралдарын тарту мүмкіндіктерін талқылады.Кездесу қорытындысы бойынша Қордың 2026 жылы Қазақстан Республикасына техникалық көмек көрсету мақсатында 5 млн АҚШ долларына дейін қаражат бөлуге дайын екендігі туралы уағдаластыққа қол жеткізілді. Аталған қолдау технико-экономикалық негіздемелерді әзірлеуге, жобалау-іздестіру жұмыстарын жүргізуге, сондай-ақ бейінді мамандарды даярлау мен оқытуға бағытталады, бұл жобаларды сапалы дайындауға және оларды тиімді іске асыруға мүмкіндік береді.KFAED үшін өзекті басым бағыттар ретінде энергетикалық инфрақұрылымды, соның ішінде қосалқы станцияларды жаңғырту, тазарту құрылыстарын салу және жаңарту, ауыл шаруашылығы өнімдерін сақтау инфрақұрылымын дамыту, сондай-ақ жол инфрақұрылымын салу және дамыту айқындалды.Қазақ Елшісі Қордың техникалық көмек құралдарын тарту инфрақұрылымдық жобаларды дайындау сапасын арттыруға, оларды іске асыру мерзімдерін жеделдетуге және халықаралық стандарттарға сәйкестігін қамтамасыз етуге мүмкіндік беретінін атап өтті.Өз кезегінде Kuwait Fund for Arab Economic Development басшылығы Қазақстанмен ынтымақтастықты қайта жандандыруға және оны одан әрі нығайтуға дайын екенін білдірді. Сондай-ақ Қазақстаннан ресми делегацияны Кувейтте қабылдап, өзара іс-қимылдың перспективалы бағыттары мен нақты бірлескен жобаларды егжей-тегжейлі талқылауға дайын екендігін растады.Тараптар алдағы кезеңде Қор қолдауымен іске асырылуы мүмкін жобалардың тізбесін айқындау мақсатында профильдік ведомстволар арқылы тұрақты байланыстарды жалғастыруға уағдаласты.Kuwait Fund for Arab Economic Development Азия, Африка және басқа да өңірлердегі жобаларға қаржылық және техникалық қолдау көрсететін жетекші өңірлік даму институттарының бірі болып табылады. Қор 1961 жылы құрылған және инфрақұрылым, энергетика, көлік және әлеуметтік-экономикалық даму салаларындағы бастамаларды қолдауға маманданған. Қызметі барысында мақұлданған қаржыландыру көлемі ондаған миллиард АҚШ долларынан асып, жобалар әлемнің 100-ден астам елінде жүзеге асырылуда. Қор жыл сайын басым даму жобаларын қолдау үшін жеңілдетілген несиелер мен техникалық көмекке елеулі қаражат бөледі. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-kuveyt/press/news/details/1157077?lang=kk
Жаңа Конституциямыздағы жаңа ұстанымдар мен нормалар басқа елдерге үлгі, бағдар болатынына сенімді айта аламыз– Ерлан Қарин 08.02.2026
Ата Заңның жаңа мәтініндегі жаңа ұстанымдар мен нормалар басқа елдерге үлгі де бағдар да болатын жаңашылдықтар. Бұл туралы Конституциялық реформа жөніндегі комиссияның тоғызыншы отырысында Мемлекеттік кеңесші Ерлан Қарин мәлімдеді.Оның айтуынша, кейбір азаматтар әлеуметтік желі арқылы «Әуреге түскенше, өзге елдің Конституциясын көшіріп ала салу керек қой» деген де пікірлерін жолдап жатыр.«Соңғы уақытта цифрландыру, цифрлық технология секілді мүлде жаңа бағыттардың дамып, өркендеуіне байланысты көптеген мемлекеттер тиісті нормаларды конституциялық-құқықтық жүйеге енгізуді ойластыруда. Біздің ел алғашқылардың бірі болып цифрлық деректерді қорғау нормасын Конституцияға енгізіп отыр. Яғни, жаңа мәтіндегі жаңа ұстанымдар мен нормалар басқа елдерге үлгі де бағдар да бола алады», – деп атап өтті Ерлан Қарин.Мемлекеттік кеңесші Конституцияның 21-бабының 1 және 2 тармақтарында жеке өмірге қол сұқпау құқығына, жеке және отбасы құпиясының болу құқығына, дербес деректерді заңсыз жинаудан, өңдеуден және пайдаланудан қорғау құқығына заңмен кепілдік берілетінін айтты.«Яғни, цифрлық кеңістікте жеке деректерді қорғауды адам құқықтарын қорғаудың жаңа өлшемі ретінде тұңғыш рет Конституцияда белгілеп отырған елдердің біріміз. Бұл – жаңа Конституцияның болашаққа бағытталғандығының тағы бір дәлелі», – деп нақтылап өтті ол.Ерлан Қариннің айтуынша, аймақтың құқықтық жүйесіндегі үлкен жаңашылдық – әйгілі Миранда ережесінің конституциялық деңгейде бекітілуі. Бұл өзгеріс азаматтардың құқықтық тұрғыдан қорғалуын арттырып, құқық қорғау органдарының қызметіне жаңа талаптар қояды.Сонымен қатар, жаңа саяси институттардың енгізілуі – Орталық Азия аймағы үшін ғана емес, жалпы айналамыздағы үлкен кеңістік үшін де саяси жаңашылдық болып саналады. Ерлан Қарин бұл тұрғыда бір палаталы парламент, вице-президент институты, «Халық кеңесі» жоғары консультативтік органы, Конституциялық соттың енгізілуі – көптеген елдердің саяси жүйесімен салыстырғанда, үлкен саяси инновациялық қадам екенін атап өтті.«Президент ұсынған конституциялық өзгерістерді тек қана жалпыхалықтық референдум арқылы жүзеге асыру бастамасы да – біздің аймақ үшін маңызды шешімдердің бірі. Көптеген лауазымды тұлғалардың қызметіне қатысты бір реттік мерзім белгілеу де – Ата Заң жобасындағы маңызды жаңашылдықтың бірі», – деп түсіндірді Мемлекеттік Кеңесші.Сондай-ақ, Мемлекеттік Кеңесші атап өткендей, әйелдер мен балалардың құқығын қорғау, қоршаған ортаны – табиғатты аялау, волонтерлік, ата-аналарға жауапкершілік секілді қоғамдық дамуда пайда болып отырған жаңа талаптар, құндылықтар жаңа Ата Заңда қамтылды. Бұл да жаңа Конституцияның қоғамның қазіргі жағдайына, даму деңгейіне сәйкес екенін көрсетеді.«Жаңа Ата Заңдағы бірқатар саяси және институционалдық жаңашылдықтар аймақтағы және әлемдік конституциялық тәжірибеде сирек кездеседі. Түйіндеп айтқанда, басқа елдердің Конституциясын көшіру, қайталау – біздің жолымыз емес. Керісінше, келешекте Қазақстан жаңа Конституция арқылы өзге елдерге өзіндік үлгі, бағдар болмақ» – деп қорытындылады сөзін Ерлан Қарин.