Maqsut Narikbayev University-де Қазақстан Қорғаныс министрлігінің әскери қызметшілеріне жасанды зердені күнделікті қызметте қолдануға үйрететін оқу басталды. Курстан барлығы 75 адам өтеді. Олардың қатарында Әуе қорғанысы күштері мен Құрлық әскерлерінің мерзімді әскери қызметшілері де бар.Практикалық сабақтар барысында әскери қызметшілер вайб-кодингтің негіздерін, яғни жасанды интеллектке берілетін сұраулар арқылы бағдарламалар мен цифрлық құралдар әзірлеу тәсілін меңгереді. Қатысушылар үлкен көлемдегі деректерді талдау және визуализациялау, цифрлық платформалар әзірлеу, сондай-ақ жұмыс үдерістерін автоматтандыру дағдыларын игереді.– Біздің мақсатымыз – әскери қызметшілерге күнделікті қызметтік міндеттерінде қолдана алатын дағдыларға машықтандыру. Біз оларды нақты міндеттерге арналған цифрлық шешімдерді өз бетінше әзірлеуге баулимыз. Бұл еліміздің өңірлеріне қатысты деректерді талдаудан бастап, жұмыс үдерістерін автоматтандыруға дейінгі міндеттерді қамтиды. Ең бастысы – оның қалай жұмыс істейтінін көрсету және алғашқы қадам жасауға көмектесу. Осыдан кейін әр адам өз идеясын өз бетінше дамыта алады, – деді MNU басқарма төрағасының ғылым, инновациялар және жасанды интеллект жөніндегі орынбасары Сергей Пен.Ақпараттық қауіпсіздік мәселесіне ерекше көңіл бөлінеді. Қазіргі уақытта әскери қызметшілерге арналған арнайы жасанды интеллект жүйесін әзірлеу жұмыстары жүргізілуде. Оған енгізілген деректер жүйеден сыртқа шықпайды. Бұл әскери ақпаратты қорғау талаптарын ескере отырып, жасанды интеллект технологияларын қолдануға мүмкіндік береді.– Вайб-кодинг бойынша сабақтар күнделікті қызметімде көп көмегін тигізеді деп ойлаймын. Оның көмегімен тапсырмаларды бірнеше есе жылдам әрі тиімді орындауға болады. Маған жасанды интеллект арқылы бірнеше қосымшамен бір мезгілде жұмыс істеп, оларды бір жүйеге біріктіру мүмкіндігі ұнады. Бағдарламаның өзі қажетті кодты жазады, ал пайдаланушының міндеті – тапсырманы дұрыс тұжырымдау, – деді Қорғаныс министрлігі Әскери білім және ғылым департаментінің офицері майор Ғани Қорғанбаев.Оқу аяқталғаннан кейін қатысушыларға сертификаттар табысталады.«AI-X» бағдарламасы MNU-да үш жылдық мемлекеттік эксперимент аясында жүзеге асырылуда. Бағдарлама жасанды интеллект технологияларын меңгеруді салалық даярлықпен ұштастырады. Практикалық сабақтар үшін университеттің арнайы AI Agentic Lab зертханасы мен есептеу ресурстары пайдаланылады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1307908?lang=ru

Тирана, 2026 жылғы 8 қазан – Қазақстанның Албаниядағы Елшісі Искандер Айсариев Албанияның Азаматтық авиация басқармасының директоры Максим Этхемаймен кездесті.Тараптар азаматтық авиация саласындағы екіжақты ынтымақтастықты дамыту, бейінді ведомстволар арасындағы өзара іс-қимылды нығайту және шарттық-құқықтық базаны кеңейту перспективаларын талқылады.Қазақстан мен Албания арасындағы әуе қатынасын дамыту мәселелеріне және оның сауда-экономикалық, туристік және гуманитарлық байланыстарды кеңейтудегі маңызына ерекше назар аударылды.Сұхбаттастар сондай-ақ Халықаралық азаматтық авиация ұйымы (ICAO) аясындағы өзара іс-қимыл мәселелері бойынша пікір алмасып, авиация саласындағы ортақ күн тәртібін ілгерілету жөніндегі алдағы қадамдарды талқылады. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-albania/press/news/details/1307859?lang=ru

Бүгін аудан әкімі Жандос Еркінбектің төрағалығымен кезекті мәжіліс өтіп, күн тәртібіне сәйкес «Digital Qazaqstan» жалпыұлттық стратегиясын іске асыру мәселесі мен аудан көлемінде цифрландыру бағытында атқарылатын жұмыстар пысықталды.Қазір цифрлық технологияларды экономиканың барлық саласына, мемлекеттік басқару жүйесіне, білім беру және денсаулық сақтау салаларына кеңінен енгізу маңызды екенін айтқан аудан басшысы бұл жұмыстың әсіресе ауыл шаруашылығы құрылымдары мен өнеркәсіп кәсіпорындарында өнімді арттыру үшін заманауи технологияларды қолдану қажеттігін ескертті. Осы бағытта жауапты басшыларға бекітілген жұмысты күшейту тапсырылды.Бұдан бөлек аудан аумағында коммуналдық қызметтерді цифрландыру бағытындағы жұмыстарға да назар аударылды. Облыс көлемінде «ҚазақГаз Аймақ» акционерлік қоғамының «Ақыл Энерджи» цифрландыру жобасы аясында тұрғын үйлердегі механикалық газ есептегіштерді жаңа ақылды есептегіштерге ауыстыру жұмыстары жүргізіліп жатыр. Жаңа есептегіштер газ шығынын автоматты түрде есептеп, көрсеткіштерді қашықтан беруге, сондай-ақ тұтынушыларға газ тұтынуын бақылап отыруға мүмкіндік береді. Осыған байланысты ауданымызға да бұл жұмыстарды қазірден бастау қажеттігі айтылды.Сондай-ақ тұрғындар үшін интернет сапасын жақсарту негізгі міндет. Қазір аудан бойынша 4 мыңға жуық абонент интернет қызметін тұрақты пайдаланып отыр. Бұл бағытты тұрақты бақылауда ұстап жүрген Жандос Еркінбек елді мекендерге талшықты-оптикалық байланыс желісін тарту жұмыстарын жандандыру керектігін тапсырды.Бүгінде Қазақстан Республикасының еңбек нарығын дамытудың 2024-2029 жылдарға арналған тұжырымдамасы шеңберінде еліміздң барлық аймағында «Жастар практикасы», «Бастау бизнес» жобасы аясында жақсы мүмкіндіктер қарастырылған. Осы орайда ауыл жастарынан бастап, жұмыспен қамту саласындағы барлық көрсеткіштердің орындалуын толық қамтамасыз ету тапсырылды.Мәжіліс барысында ауданның санитарлық тазалығы, әлеуметтік нысандардың сыртқы келбеті және жылу беру маусымына дайындығы да назардан тыс қалмады.«Тазалық – баршамыздың ортақ жауапкершілігіміз. Туған жеріміздің таза әрі көрікті болуы әрқайсымыздың күнделікті жұмысымыздан басталады. Сондықтан елді мекендердің тазалығын сақтап, абаттандыру жұмыстарын жүйелі жүргізуіміз қажет», – деп атап өткен Жандос Еркінбек көтерілген барлық мәселелер бойынша жауапты басшыларға бірқатар міндеттерді жүктеп, оның орындалуын бақылауға алуды тапсырды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda-karmakshy/press/news/details/1307860?lang=ru

Ұлттық банктің мәліметінше, 2026 жылдың І жартыжылдығында Қазақстанның төлем балансының ағымдағы шоты 2,4 млрд доллар немесе ЖІӨ-нің 1,6% профицитімен қалыптасты.Салыстыру үшін: 2025 жылдың қорытындысы бойынша ағымдағы шоттың тапшылығы 13,1 млрд доллар. Жақсартудың негізгі факторы экспорттың импортқа қарағанда өсу қарқынынан озып кету болды.Ағымдағы шоттың профициті нені білдіредіТөлем балансының ағымдағы шоты елдің сыртқы экономикалық операцияларын, соның ішінде тауарлар мен қызметтердің саудасын, кірістер мен ағымдағы трансферттердің қозғалысын көрсетеді.Профицит ағымдағы операциялар бойынша түсімдер шетелдегі төлемдерден асып түсетінін білдіреді. Бұл экономиканың сыртқы қаржыландыру қажеттілігін азайтады.Төлем балансының динамикасы2016-2025 жылдар ішінде Қазақстанның ағымдағы шоты он жылдың тоғызында тапшы болды. Орташа тапшылық ЖІӨ-нің шамамен 2,7%-ы. Бұл ретте тауарлар саудасы жыл сайын профицитті қамтамасыз етіп, оның едәуір бөлігі шетелдік инвесторларға табыс төлемдерімен өтелді.2022 жылы 6,4 миллиард доллар профицитінен кейін ағымдағы шот қайтадан тапшы болды: 2023 жылы 8,3 миллиард доллар, 2024 жылы 6,8 миллиард доллар және 2025 жылы 13,1 миллиард доллар. 2025 жылдың нәтижесіне мұнай бағасының төмендеуі және импорттың жоғары көлемі әсер етті.2026 жылдың I жартыжылдығында ағымдағы шоттың сальдосы шамамен 6 миллиард долларға жақсарды: бір жыл бұрынғы 3,6 миллиард доллар тапшылығынан 2,4 миллиард доллар профицитіне дейін. Профицит 3,2 миллиард АҚШ долларын құраған кезде негізгі жақсарту II тоқсанда болды.Осылайша, үш тапшылық жылдан кейін ағымдағы шот қайтадан оң аймаққа шықты.Профициттің экономика үшін маңызыЭкономикаға валюта ағыны артып келеді.I жартыжылдықта тауар профицитін 2 еседен астам – 7,7-ден 16,2 млрд АҚШ долларына дейін кеңейту шешуші рөл атқарды.Экспорттық түсімдердің импорт, қызметтер және кірістер бойынша шығыстардан асып кетуі сыртқы шығыстарды меншікті валюталық кірістермен көбірек жабуға мүмкіндік береді. Бұл сыртқы қарыздар мен капитал ағынына тәуелділікті азайтады. Сыртқы қаржыландыру қажеттілігінің төмендеуі экономиканың шетелдік капиталдың кетуіне және әлемдік қаржы нарықтарындағы жағдайдың нашарлауына осалдығын төмендетеді. Сыртқы тұрақтылық күшейтіледі. Экспорттаушылардан валютаның тұрақты ұсынысы валюта нарығына қысымды төмендетеді және сыртқы активтердің жинақталуына жағдай жасайды.Төлем балансын қалыптастырудағы мемлекеттің рөліМемлекет сыртқы қаржы ресурстарын басқару, инвестициялар үшін жағдай жасау және экономикалық саясат жүргізу арқылы төлем балансының жай-күйіне әсер етеді.Тікелей қатысу Ұлттық банктің резервтік активтерін, Ұлттық қордың қаражатын және сыртқы қарыздарды басқарумен байланысты. Жанама-инвестициялық ахуалды қалыптастырумен, тікелей шетелдік инвестицияларды тартумен, ақша-кредит және валюта саясатымен.Экспорт: жеткізілімдердің өсуі және шикізаттық емес құрамдас бөліктің ұлғаюыҰлттық банктің мәліметінше, 2026 жылдың І жартыжылдығында төлем балансының әдіснамасы бойынша тауарлар экспорты 27,1% - ға, 48,5 млрд долларға дейін өсті. Тауар позицияларының 80% - дан астамы бойынша оң динамика байқалды.Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, осы кезеңде мыс пен мыс катодтарын жеткізу 58% — ға, мыс кендері мен концентраттарын жеткізу 42,9% — ға, уран — 15,1% - ға, бидай-28,2% - ға ұлғайды. Күкірт экспорты 2,9 есе, күміс 2,4 есе өсті.Жеті айдың қорытындысы бойынша өсім жалғасты: тауарлар экспорты 15,8% - ға, 50,9 млрд долларға дейін өсті. Сыртқы сауданың оң сальдосы 14 млрд долларға жетіп, өткен жылғы көрсеткіштен 5,4 млрд долларға асып түсті.Өңдеу өнеркәсібінің 9% - ға өсуі аясында шикізаттық емес экспорт 19,5% - ға, 18,6 млрд долларға дейін өсті.Ауыл шаруашылығы өнімдерінің экспорты 34,8% - ға, 3,7 млрд доллардан 5 млрд долларға дейін өсті. Негізгі үлесті бидай (+25,5%), күнбағыс майы (+49,1%), мал азығы (+68,2%), зығыр тұқымы (өсуі 2,2 есе) және ұн (+37,1%) қамтамасыз етті. Бұл позициялар аграрлық экспорттың шамамен 60%-ы.Импорт: тұтыну импорты төмендеген кезде өндіріс үшін сатып алуды ұлғайту2026 жылдың I жартыжылдығында импорттың өсуі оның құрылымының өзгеруімен қатар жүрді: жабдықтар мен аралық тауарларды сатып алу көбейді, ал тұтыну тауарларын әкелу азайды. Ұлттық Банк пен ҰСБ деректерін салыстыру мұндай динамика өңдеу өнеркәсібіндегі инвестициялар мен өндірістің кеңеюімен сәйкес келетінін көрсетеді.Ұлттық статистика бюросының мәліметі бойынша, тауарлар импорты 5,5% - ға өсіп, 31,5 миллиард долларға жетті. Оның көлемінің жартысына жуығы — 47,6% - аралық тауарлар болды. Олардың импорты 14% - ға, 15 миллиард долларға дейін өсті. Тұтыну тауарларының үлесі 26,5% -. құрап, 10,5% - ға төмендеді. Бұл ретте бірінші жартыжылдықта тұтынушылық азық-түлік емес тауарлардың импорты 15,4% - ға төмендеп, 5,6 млрд. АҚШ.Ұлттық Банктің төлем балансының әдіснамасы бойынша импорт 6,2% - ға, 32,3 млрд долларға дейін ұлғайды. Импорттың өсу қарқыны экспорттың өсу қарқынынан төрт есе төмен болды. Ұлттық Банктің бағалауы бойынша аралық тауарларды сатып алу 13,8% - ға өсті, ал азық-түлік емес тұтыну тауарларының импорты 11,2% - ға қысқарды.Инвестициялық тауарлардың импортыИнвестициялық тауарлардың импорты 10,6%, 8,1 млрд. АҚШ доллары. Жабдықтарды сатып алудың артуы өнеркәсіпке күрделі салымдардың өсуімен қатар жүреді. Атап айтқанда, электр генераторлық қондырғылардың импорты 83% – ға, көтеруге, жылжытуға, тиеуге және түсіруге арналған машиналар мен құрылғылардың импорты 70,1% — ға, топырақты сұрыптауға және ұсақтауға арналған жабдықтардың импорты 2,1 есе өсті.Аралық тауарлардың импортыӨндірістік ресурстарды сатып алудың өсуі табиғи газ импортын 96,3% — ға, турбореактивті қозғалтқыштар мен газ турбиналарын — 2,7 есе, мұнай өнімдерін — 41,6% — ға, уранды-2,6 есе және Алтынды-6 есе ұлғайтумен қамтамасыз етілді.Сатып алудың өндірістік бағытын күрделі салымдардың динамикасы растайды. ҰСБ деректері бойынша негізгі капиталға салынған инвестициялар нақты мәнде 9,6% - ға, 9,5 трлн теңгеге дейін ұлғайды. Өңдеу өнеркәсібінде өсім 33,3% - 1, 1,43 трлн теңгеге дейін немесе инвестициялардың жалпы көлемінің 15%-ы.Сонымен қатар өңдеу өнеркәсібінің өндірісі 9,8% — ға, машина жасау — 23,1% - ға, химия өнеркәсібі-20,7% - ға ұлғайды.Жабдықтар импортының ұлғаюы жаңа кәсіпорындардың құрылысымен, жұмыс істеп тұрған өндірістердің кеңеюімен және технологиялық жаңарумен байланысты. Мұндай инвестициялардың экономикалық әсері жаңа қуаттардың енгізілуіне байланысты көрінеді.Тұтыну тауарларының импортыI жартыжылдықта тұтыну тауарларының импорты 10,5% - ға, 8,3 млрд долларға дейін төмендеді. Жеңіл автомобильдерді жеткізу 21,9% — ға, дәрілік заттарды жеткізу — 18,7% — ға, чемодандар мен сөмкелерді жеткізу — 49,4% - ға, әйелдер тоқыма киімдерін жеткізу-38,9% - ға, кондиционерлерді жеткізу-34,3% - ға қысқарды.Ұлттық банктің мәліметінше, азық-түлік емес тұтыну тауарлары импортының төмендеуі 2023 жылдың IV тоқсанынан бастап қатарынан 11 тоқсанға жалғасуда.Жеңіл автомобильдерді әкелудің қысқаруы отандық өндірістің өсуі аясында орын алуда. Қаңтар-маусым айларында ресми дилерлік сегменттегі сатылымдарды сақтай отырып, жеңіл автомобильдер 37,2% - ға, 88 886 бірлікке дейін өсті. Бұл импортты отандық құрастырумен ішінара ауыстыруды көрсетеді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1307884?lang=ru

Ыстанбұл, 2026 жылғы 7 қазан – Қазақстан Республикасының Ыстанбұл қаласындағы Бас консулы Б.Сары Түркия Республикасы Сыртқы істер министрлігінің Ыстанбұлдағы өкілі, Елші Мехмет Мұстафа Гөксумен кездесу өткізді.Кездесу барысында Қазақстан мен Түркия арасындағы қатынастар мәселелері талқыланды.Атап айтқанда, консулдық саладағы өзара іс-қимыл, Қазақстан азаматтарының құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау, сондай-ақ екіжақты байланыстарды одан әрі нығайту мәселелері бойынша пікір алмасты.Кездесу қорытындысы бойынша тараптар әртүрлі бағыттар бойынша тығыз ынтымақтастықты жалғастыруға уағдаласты.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-istanbul/press/news/details/1307410?lang=ru