Жаңалықтар
Қосымша
Сеулде Ядролық сынақтарға қарсы іс-қимылдың халықаралық күніне арналған іс-шара өтті
30.08.2026
Сеул, 2026 жылғы 27 тамыз - Ядролық сынақтарға қарсы іс-қимылдың халықаралық күні қарсаңында Қазақстан Республикасының Корея Республикасындағы Елшілігі ядролық қарусыздану, ядролық қаруды таратпау және халықаралық қауіпсіздікті нығайту мәселелеріне арналған ақпараттық іс-шара өткізді.Іс-шараға Корея Республикасының сарапшылары қоғамдық-саяси және академиялық топтарының өкілдері қатысты.Қатысушылар алдында сөз сөйлеген Қазақстанның Корея Республикасындағы Елшісі Асет Исенали ядролық сынақтардың ауыр зардаптарын бастан өткеріп, әлемдегі ең ірі ядролық арсеналдардың бірінен өз еркімен бас тартқан Қазақстанның қазіргі антиядролық саясатын айтып өтті.1991 жылғы 29 тамызда Семей ядролық сынақ полигонын жабу туралы қабылданған тарихи шешімге ерекше назар аударылды. Кейіннен дәл осы күн Қазақстанның бастамасымен БҰҰ Бас Ассамблеясы тарапынан Ядролық сынақтарға қарсы іс-қимылдың халықаралық күні болып жарияланды.Қазақстанның ядролық қаруды таратпау режимін нығайту, ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу және ядролық қатерлерді азайту ісін дәйекті түрде қолдап келе жатқаны атап өтілді.Пікірталас барысында геосаяси шиеленіс пен халықаралық қауіпсіздікке төнетін қатерлердің күшеюі жағдайында антиядролық күн тәртібінің маңызы арта түсетіні, ал диалог, өзара сенім және дипломатия орнықты бейбітшілікті қамтамасыз етудің баламасыз құралдары болып қалатыны айтылды.Іс-шараға қатысушылар Қазақстанның ядролық қарусыздану және ядролық қаруды таратпау идеяларын ілгерілетуге қосқан үлесін жоғары бағалап, еліміздің өз тарихи тәжірибесіне негізделген бірегей моральдық беделін атап өтті.Іс-шара соңында Ядролық сынақтарға қарсы іс-қимылдың халықаралық күні өткеннің қайғылы салдарын еске алумен қатар, мемлекеттерді болашақ ұрпақтың бейбітшілігі мен қауіпсіздігі үшін ортақ жауапкершілікке үндейтіні атап өтілді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-seoul/press/news/details/1282432?lang=ru
Қазақстан мен Сауд Арабиясы көлік саласындағы ынтымақтастықты жаңа деңгейге көтеруде
30.08.2026
Рияд, 2026 жылғы 30 тамыз – Қазақстанның Сауд Арабиясындағы Елшісі Мадияр Меңілбеков Корольдіктің Көлік және логистикалық қызметтер министрі Салех Әл-Жасермен кездесу өткізді.Келіссөздер барысында тараптар 2026 жылғы 26 тамызда Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Сауд Арабиясы Корольдігінің Үкіметі арасындағы әуе қатынасы туралы келісімге қол қойылуын құптап, оның екіжақты байланыстарды одан әрі нығайтудағы маңызды рөлін атап өтті. Үкіметаралық құжат тікелей әуе қатынасын кеңейтуге, жолаушылар мен жүк тасымалдарын ұлғайтуға, сондай-ақ сауда-экономикалық, инвестициялық, туристік және гуманитарлық ынтымақтастықты дамыту үшін жаңа мүмкіндіктер ашуға берік негіз болатыны атап өтілді.Осыған байланысты тараптар қол жеткізілген уағдаластықтардың тиімді іске асырылуын қамтамасыз етуге және көлік саласындағы практикалық өзара іс-қимылға қосымша серпін беруге дайын екендіктерін растады.Кездесу қорытындысы бойынша тараптар қазақ-сауд ынтымақтастығын одан әрі дамытуға бағытталған жұмыс байланыстарын жалғастыруға уағдаласты.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-riyadh/press/news/details/1282433?lang=ru
Бішкекте ШЫҰ Саммитіне дайындықтың негізгі мәселелері талқыланды
30.08.2026
2026 жылғы 27-30 тамыз аралығында Бішкек қаласында Қырғыз Республикасының төрағалығымен Шанхай ынтымақтастық ұйымына (ШЫҰ) мүше мемлекеттердің Ұлттық үйлестірушілері кеңесінің отырысы өтті.Ұлттық үйлестірушілер 2026 жылғы 1 қыркүйекте Бішкек қаласында өтетін ШЫҰ-ға мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің алдағы отырысының қорытынды құжаттарының жобаларын қарастырды, сондай-ақ көпжақты ынтымақтастықты одан әрі дамыту мәселелерін талқылады.Ұйым қызметін жетілдірудің өзекті аспектілеріне және оның шарттық-құқықтық базасын нығайтуға ерекше назар аударылды.«Бішкек қаласында өтетін Мемлекет басшыларының алдағы Саммиті ШЫҰ-ны одан әрі дамыту тұрғысынан айрықша маңызға ие. Ұйымның 25 жылдығы атап өтілетін биылғы жылы өткен кезеңді қорытындылап қана қоймай, алдағы өзара іс-қимылдың нақты бағдарларын айқындау маңызды. Қазақстан ШЫҰ-ның тиімді әрі теңгерімді көпжақты құрылым ретіндегі рөлін нығайтуға айрықша мән береді», - деді Қазақстан Республикасының ШЫҰ істері жөніндегі ұлттық үйлестірушісі Мұрат Мұқышев.ШЫҰ Саммитінің қорытындысы бойынша Ұйым қызметінің тиімділігін одан әрі арттыруға және мүше мемлекеттер арасындағы өзара іс-қимылды нығайтуға бағытталған ауқымды құжаттар топтамасын қабылдау жоспарлануда. Олардың қатарында ШЫҰ-ның 25 жылдығына орайластырылған Бішкек декларациясы бар.ШЫҰ-ға мүше мемлекеттердің Ұлттық үйлестірушілері кеңесі Ұйымның ағымдағы қызметін үйлестіруді жүзеге асырады, сондай-ақ ШЫҰ-ға мүше мемлекеттердің тиісті министрліктері мен ведомстволары арасындағы өзара іс-қимылды қамтамасыз етеді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/1282431?lang=ru
Жеке тұлғалардың мүлік салығы: есептеу, жеңілдіктер және есепке келіспеген жағдайдағы іс-қимыл
30.08.2026
Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті жеке тұлғалардың мүлік салығын есептеу мен төлеу тәртібін, салық төлеуші болып табылмайтын (немесе белгіленген мөлшер шегінде жеңілдігі бар) санаттарды, сондай-ақ есептеудегі алшақтықтар кезіндегі іс-қимыл тәртібін түсіндіреді. Тұрғын объектілер бойынша мүлік салығы қалай есептеледі? Жеке тұлғалардың мүлік салығын мемлекеттік кірістер органдары салық салу объектісінің орналасқан жері бойынша есептейді. Тұрғын үйлер, ғимараттар, саяжай құрылыстары, гараждар, тұрақ орындары және өзге құрылыстар бойынша салық базасы — объектінің құны (шекті мөлшерден асқан жағдайда — объектілердің жиынтық құны).Мөлшерлеме объектінің құнына байланысты: құны неғұрлым жоғары болса, қолданылатын мөлшерлеме соғұрлым жоғары (прогрессивті шкала). 2026 жылдан бастап объектілердің жиынтық құнының шекті мөлшерінен асқан жағдайда есептеудің жеке тәртібі қолданылады.Салық есепті салық кезеңінен кейінгі жылдың 1 шілдесінен кешіктірілмей есептеледі және сол жылдың 1 қазанынан кешіктірілмей төленуге тиіс. Мүлік салығы төленбесе не болады? Салық белгіленген мерзімде төленбесе, төлеу мерзімінен кейінгі күннен бастап (1 қазаннан кейін) әрбір кешіктірілген күн үшін өсімпұл есептеледі.Берешек пайда болған жағдайда салық төлеушіге хабарлама жіберіледі. Хабарламаны орындауға 30 жұмыс күні беріледі. Берешек сомасы 1 АЕК-тен асса, борышкерге салық бұйрығы жіберіледі.Салық бұйрығын алғаннан кейін де төленбесе, құжаттар сот орындаушыларына жіберіледі. Банк шоттары мен мүлікті арестке алуды қоса алғанда, мәжбүрлеп өндіріп алу шаралары қолданылуы мүмкін.2026 жылы 1 АЕК — 4 325 теңге. Жеке тұлғалардың мүлік салығын кім төлемейді? Жеке тұлғалардың мүлік салығының төлеушілері болып табылмайды (ҚР Салық кодексінің 597-бабында белгіленген шектеулерді ескере отырып):Кеңес Одағының Батырлары, Социалистік Еңбек Ерлері, «Халық қаһарманы», «Қазақстанның Еңбек Ері» атақтарына ие болған адамдар, үш дәрежелі Еңбек Даңқы ордені мен «Отан» орденінің иегерлері — Салық кодексінің 599-бабы 1) тармақшасында көрсетілген объектілердің жалпы құнынан 1 000 АЕК (2026 жылы 4 325 000 теңге) шегінде;Ұлы Отан соғысының ардагерлері, оларға жеңілдіктері бойынша теңестірілген ардагерлер, басқа мемлекеттер аумағындағы ұрыс қимылдарының ардагерлері, тыл еңбеккерлері, сондай-ақ мүгедектігі бар адамдар — тұрғын үй қоры алып жатқан жер учаскелері, үй маңындағы учаскелер, жеке қосалқы шаруашылық, бау-бақша және саяжай құрылысы үшін берілген учаскелер, гараждар алып жатқан учаскелер бойынша; сондай-ақ 599-баптың 1) тармақшасындағы объектілердің жалпы құнынан 1 500 АЕК (2026 жылы 6 487 500 теңге) шегінде;жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар — 18 жасқа толғанға дейін көрсетілген жер учаскелері мен салық салу объектілері бойынша;бала кезінен мүгедектігі бар адамның не мүгедектігі бар баланың ата-анасының біреуі — көрсетілген жер учаскелері бойынша;«Ана-батыр» атағына ие немесе «Алтын алқа» алқасымен марапатталған көпбалалы аналар, сондай-ақ бөлек тұратын зейнеткерлер — тұрғын үй қоры алып жатқан жер учаскелері мен үй маңындағы учаскелер бойынша; сондай-ақ 599-баптың 1) тармақшасындағы объектілердің жалпы құнынан 1 000 АЕК шегінде. Бөлек тұратын зейнеткерлер деп заңды мекенжайында тек зейнеткерлер тіркелген зейнеткерлер түсініледі;жеке кәсіпкерлер — кәсіпкерлік қызметте пайдаланылатын объектілер бойынша (мемлекеттік кірістер органдары салықты есептейтін тұрғын үйлер мен өзге объектілерді қоспағанда);пәтердің (бөлменің) меншік иесі жеке тұлғалар — көпқабатты тұрғын үй алып жатқан жер учаскесіндегі үлесі бойынша.Жеңілдікті санаттар туралы мәліметтерді уәкілетті органдар жыл сайын ұсынады және салықты есептеу кезінде ескеріледі. Жеңілдік қолданылмаса, растайтын құжаттармен мемлекеттік кірістер органына жүгіну қажет. Маған мүлік салығы неге есептелді? Салық Қазақстан Республикасының аумағындағы тұрғын үйлердің, пәтерлердің, саяжай құрылыстарының, гараждардың, тұрақ орындарының және өзге салық салу объектілерінің меншік иесі болып табылатын жеке тұлғаларға есептеледі. Негізі — объектке меншік құқығы. Салық сомасы өткен жылмен салыстырғанда неге өсті? Соманың өсуі объектінің құнының, алаңының немесе өзге сипаттамаларының өзгеруіне, объект туралы мәліметтердің өзектендірілуіне, сондай-ақ Салық кодексінде көзделген есептік көрсеткіштер мен мөлшерлемелердің өзгеруіне байланысты болуы мүмкін. Жеңілдігім болса да салық неге есептелді? Жекелеген жағдайларда жеңілдікті санат туралы мәліметтер ақпараттық жүйелерде болмауы немесе есептеу кезінде ескерілмеуі мүмкін. Объектінің орналасқан жері бойынша мемлекеттік кірістер органына жүгініп, жеңілдік құқығын растайтын құжаттарды ұсыну қажет. Жылжымайтын мүлік объектісін сатсам да салық неге есептелді? Салық объектті нақты иелену кезеңі ескеріле отырып есептеледі. Меншік құқығының тоқтатылғаны туралы мәліметтер түспесе не ескерілмесе, тексеру және түзету үшін мемлекеттік кірістер органына жүгіну қажет. Салық неге басқа меншік иесіне есептелді? Мұндай жағдай меншік иелері туралы мәліметтердегі алшақтықтарда не меншік құқығы өзгергенде туындауы мүмкін. Мәліметтерді тексеру және түзету үшін мемлекеттік кірістер органына жүгіну керек. Есептелген салық сомасына келіспесем қайда жүгінемін? Салық салу объектісінің орналасқан жері бойынша мемлекеттік кірістер органына жүгініп, түзету қажеттігін растайтын құжаттарды (құқық белгілейтін құжаттар, жеңілдік туралы мәліметтер, сатып алу-сату шарттары және т.б.) ұсыну қажет.Есептеулерді e-Salyq Azamat мобильді қосымшасында, kgd.gov.kz порталында, екінші деңгейлі банктер мен төлем сервистері арқылы тексеруге және төлеуге болады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-mangistau/press/news/details/1282396?lang=ru
Қазақстандағы алғашқы әкімшілік рақымшылық туралы
30.08.2026
АҚПАРАТТЫҚ БЮЛЛЕТЕНЬ Жалпы ақпарат2026 жылғы 3 маусымда Қазақстан Парламентінің төменгі палатасы – Мәжіліс «Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының қабылдануына байланысты рақымшылық жасау туралы» заң жобасын және оған ілеспе заңнамалық түзетулерді бірінші оқылымда мақұлдады.Ұсынылып отырған заң жобасы Қазақстан тарихындағы алғашқы ауқымды әкімшілік рақымшылықты енгізеді және 2026 жылы жаңа Конституцияның қабылдануымен, сондай-ақ елдегі саяси және институционалдық реформалардың неғұрлым кең бағдарламасымен тікелей байланысты.Қазақстанда қылмыстық рақымшылықтар кезең-кезеңімен жүргізіліп келгенімен, Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексте мұндай мүмкіндік заң жүзінде бұрыннан көзделгеніне қарамастан, әкімшілік рақымшылық бұған дейін ешқашан қолданылмаған. Жаңа бастама болмашы әкімшілік құқық бұзушылықтар жасаған адамдарға орындалмаған міндеттемелерін реттеуге және әрі қарай жүруге мүмкіндік беруге бағытталған.Әкімшілік рақымшылық қылмыстық рақымшылықпен бір мезгілде жүргізіледі, бұл екі шараның қатар іске асырылуының алғашқы жағдайы болмақ. Әкімшілік жазаларды және айыппұлдар бойынша берешекті азайтуға бағытталған осындай бағдарламалар әлемнің бірқатар елінде әртүрлі нысанда қолданылған.2026 жылғы 1 шілдедегі № 328-VIII ҚРЗ «Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының қабылдануына байланысты рақымшылық жасау туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес, рақымшылықты іске асыру үшін қажетті шаралар 2026 жылғы 1 шілдеден 31 желтоқсанға дейін жүргізіледі. Негізгі фактілерҚазақстан тарихындағы алғашқы әкімшілік рақымшылық.2026 жылы Қазақстанның жаңа Конституциясының қабылдануына және елдегі саяси әрі институционалдық реформаларға байланысты енгізіледі.Негізінен әкімшілік айыппұлдарға қолданылады.Ішкі істер министрлігінің жүйесі арқылы рәсімделген шамамен бір миллион айыппұлды қамтиды деп күтілуде.Азаматтардан өтініш беру талап етілмейді.Шешімдер цифрлық мемлекеттік жүйелер арқылы автоматты түрде қабылданады.Соттар салған айыппұлдар, сондай-ақ қоғамдық қауіпсіздікке, халықтың денсаулығына немесе мемлекеттік мүдделерге қауіп төндіретін құқық бұзушылықтар рақымшылық аясынан шығарылады.Шамамен 16 500 адамды қамтуы мүмкін қылмыстық рақымшылықпен қатар жүргізіледі. Рақымшылық не үшін енгізіледіҚоғамның әділдікке деген сұранысына жауап беру: тәуелсіздік алғаннан бері Қазақстанда ірі ұлттық оқиғаларға орайластырылған қылмыстық рақымшылықтар кезең-кезеңімен жүргізіліп келсе, қоғамдық пікірталастарда болмашы әкімшілік құқық бұзушылықтар жасаған адамдарға да осындай ізгілік шарасын қолдану қажет пе деген мәселе барған сайын жиі көтеріліп жүр.Әкімшілік құқық бұзушылықтардың ауырлық дәрежесінің төмен екенін ескеру: әкімшілік құқық бұзушылықтар, әдетте, қылмыстарға қарағанда онша ауыр емес, алайда төленбеген айыппұлдар өсімпұл есептеу, қаржылық операцияларға шектеулер қою және мәжбүрлеп өндіріп алу шараларын қолдану сияқты құқықтық салдарға әкеп соғуы мүмкін.Өмірді жаңа парақтан бастауға мүмкіндік беру: рақымшылық өтелмеген әкімшілік айыппұлдары бар адамдарға өз жағдайын реттеп, ескі әкімшілік айыппұлдардың ауыртпалығынсыз әрі қарай жүруге біржолғы мүмкіндік береді.Қаржылық тұрғыдан осал азаматтарды қолдау: бұл шара төленбеген айыппұлдар мәселесін шешуге, әсіресе жинақталған міндеттемелерін өтеуде қиындық көріп жүрген азаматтарға көмектесуге бағытталған.Қолданыстағы ынталандыру тетіктерін толықтыру: рақымшылық Қазақстанда қазірдің өзінде қолданылатын жүйені дамытады. Бұл жүйе әкімшілік айыппұлдарды мерзімінен бұрын төлеу үшін белгіленген кезеңде өтеген жағдайда оларды 50% жеңілдікпен төлеуге мүмкіндік береді.Қазақстанның конституциялық жаңғыруын қолдау: рақымшылық 2026 жылы Қазақстанның жаңа Конституциясының қабылдануымен байланысты және елдің конституциялық дамуының жаңа кезеңінің негізінде жатқан қағидаттардың практикалық көрінісі болып табылады.Реформалардың кең ауқымды бағдарламасын жалғастыру: бұл бастама Қазақстанның мемлекеттік институттарды жаңғырту, заң үстемдігін нығайту және қоғамның сұранысына жедел ден қоятын әрі азаматтарға бағдарланған мемлекеттік басқару жүйесін қалыптастыру жөніндегі ауқымды күш-жігерінің бір бөлігі болып табылады. Әкімшілік рақымшылық: кімдерге қолданыладыӘкімшілік рақымшылық Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің жаңа 889-1-бабымен реттеледі.Бұл шара мына тұлғаларға салынған әкімшілік айыппұлдарға қолданылады:Қазақстан азаматтарына;Жеке кәсіпкерлерге;Жекеше нотариустарға;Жеке сот орындаушыларына;Адвокаттарға;Заң консультанттарына.Жеке кәсіпкерлерді қамту экономикалық белсенділікті қолдауға және төленбеген әкімшілік айыппұлдарға байланысты қаржылық жүктемені азайтуға бағытталған.Әкімшілік рақымшылық мыналарға қолданылмайды:Соттар салған айыппұлдарға;Қайталанған әкімшілік құқық бұзушылықтарға;Қоғамдық қауіпсіздікке, азаматтардың өмірі мен денсаулығына немесе мемлекеттік мүдделерге қауіп төндіретін құқық бұзушылықтарға.Рақымшылық қолданылмайтын санаттарға, басқалармен қатар, мыналар жатады:Алкогольдік немесе есірткілік масаң күйде көлік құралын басқару;Қарсы қозғалыс жолағына шығу және жол жүрісі қағидаларын өзге де өрескел бұзу;Қарудың заңсыз айналымы;Есірткінің заңсыз айналымы;Халық денсаулығын сақтау және санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылық саласындағы құқық бұзушылықтар;Дербес деректерді қорғауға байланысты құқық бұзушылықтар;Заңда көзделген өзге де санаттар. Қылмыстық рақымшылықТәуелсіздік алғаннан бері Қазақстанда маңызды ұлттық белестер мен ізгілік пайымдарына байланысты 10 (он) қылмыстық рақымшылық жүргізілді. Қазіргі бастаманың ерекшелігі – ол алғаш рет қылмыстық рақымшылықты ауқымды әкімшілік рақымшылықпен ұштастырады.Кімдерге қолданылады: қылмыстық теріс қылықтар, онша ауыр емес қылмыстар, сондай-ақ залал келтірмеген не келтірілген залал толық өтелген жағдайда ауырлығы орташа кейбір қылмыстар үшін сотталған адамдар.Ықтимал ауқымы: алдын ала бағалау бойынша, қылмыстық рақымшылық шамамен 16 500 адамға қолданылуы мүмкін.Босатылуы ықтимал: шамамен 1 500 адам бас бостандығынан айыру орындарынан босатылуы мүмкін.Жаза мерзімдерін қысқарту: ауырлығы орташа, ауыр және аса ауыр қылмыстар үшін жаза өтеп жүрген сотталғандардың жекелеген санаттарына заңда белгіленген талаптар сақталған жағдайда жаза мерзімдері қысқартылуы мүмкін.Кімдерге қолданылмайды. Рақымшылық мына құқық бұзушылықтар үшін сотталған адамдарға қолданылмайды:Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары;Терроризмге және экстремизмге байланысты қылмыстар;Кәмелетке толмағандардың жыныстық тиіспеушілігіне қарсы қылмыстар;Азаптау;Қылмыстардың қайталануы және қауіпті қайталануы;Қоғамға жоғары қауіп төндіретін өзге де әрекеттер.Сот бақылауы. Қылмыстық рақымшылықты қолдану туралы түпкілікті шешімді соттар әрбір жағдай бойынша жеке қабылдайды. Іске асыру тетігіЦифрлық әкімшілендіру: әкімшілік рақымшылық Қазақстанның Әкімшілік іс жүргізудің бірыңғай тізілімі арқылы іске асырылады.Автоматты түрде айқындау: рақымшылыққа жататын азаматтар заңнамада белгіленген өлшемшарттар негізінде автоматты түрде айқындалады.Электрондық өңдеу: рақымшылық туралы шешімдер электрондық түрде қалыптастырылып, уәкілетті лауазымды адамдардың электрондық цифрлық қолтаңбаларымен куәландырылады.Өтініш беруді талап етпеу: азаматтарға рақымшылық алу үшін өтініш берудің, мемлекеттік органдарға барудың немесе қандай да бір қосымша әрекеттер жасаудың қажеті болмайды.Автоматты хабарлау: рақымшылыққа жататын адамдар цифрлық мемлекеттік сервистер және SMS-хабарламалар арқылы хабардар етіледі.Әкімшілік жүктемені азайту: толық цифрлық процесс рақымшылықты тиімді іске асыруды қамтамасыз етуге және азаматтар үшін де, мемлекеттік органдар үшін де бюрократиялық рәсімдерді барынша азайтуға арналған. Күтілетін әсерҚаржылық жүктемені азайту: бұл шара азаматтар мен шағын бизнеске өтелмеген әкімшілік айыппұлдарды реттеуге және бұрыннан жинақталған міндеттемелерден арылуға көмектеседі.Төленбеген айыппұлдар мәселесін шешу: рақымшылық жинақталған төленбеген айыппұлдардың едәуір бөлігін реттеуге мүмкіндік береді деп күтілуде, өйткені оларды өндіріп алу өзге жағдайда қиын болып қала беруі мүмкін.Әкімшілік тиімділікті арттыру: жинақталған әкімшілік істерді жабу және тиісті мемлекеттік дерекқорларды жаңарту есебінен рақымшылық өндіріп алу рәсімдерін жеңілдетуге, деректер сапасын арттыруға және азаматтар, мемлекеттік органдар мен қаржы институттары арасындағы өзара іс-қимылды жақсартуға бағытталған.Әлеуметтік қайта кірігуді қолдау: бұл шара азаматтарға өздерінің құқықтық және қаржылық мәртебесін қалыпқа келтіруге және бұрынғы әкімшілік айыппұлдардың ауыртпалығынсыз алға жылжуға мүмкіндік береді.Цифрлық трансформацияны қолдау: рақымшылықты толық цифрлық рәсімдер арқылы іске асыру электрондық үкіметтің заманауи жүйелері мен автоматтандырылған мемлекеттік қызметтерді пайдалануды күшейтеді. Тікелей гуманитарлық және әкімшілік мақсаттардан бөлек, бұл бастама Қазақстанның конституциялық, саяси және институционалдық жаңғыруының неғұрлым кең бағдарламасының бір бөлігі болып табылады.Жинақталған әкімшілік істерді толық цифрлық процесс арқылы жабу мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыру, мемлекеттік деректер жүйелерін жетілдіру және мемлекеттік қызметтерді одан әрі цифрлық трансформациялау жөніндегі ағымдағы күш-жігерге де үлес қосады деп күтілуде. Халықаралық тәжірибеӘлем елдері азаматтар мен бизнеске орындалмаған әкімшілік міндеттемелерін реттеуге көмектесу, өндіріп алу органдарына түсетін жүктемені азайту және заңдарды сақтауды ынталандыру мақсатында рақымшылық немесе жазаны жеңілдету бағдарламаларын кезең-кезеңімен енгізіп отырады.Мысалдар:Италия өтелмеген әкімшілік айыппұлдарды, салық берешегін және олармен байланысты өсімпұлдарды жоюға немесе азайтуға мүмкіндік беретін бірнеше бағдарламаны іске асырды.Грекия, әсіресе экономикалық қиындықтар кезеңінде, азаматтарға жинақталған әкімшілік берешек пен айыппұлдарды реттеуге немесе азайтуға мүмкіндік беретін тетіктер енгізді.Аргентина төленбеген салықтарды, айыппұлдарды және белгілі бір әкімшілік міндеттемелерді қамтитын рақымшылық бағдарламаларын кезең-кезеңімен жүргізеді.Біріккен Араб Әмірліктері иммиграциялық және визалық режимді бұзуға байланысты әкімшілік айыппұлдар жойылатын уақытша рақымшылық бастамаларын енгізді.АҚШ-тың бірқатар штаттары мен муниципалитеттері тұрғындарға мерзімі өткен айыппұлдар мен әкімшілік өндіріп алуларды қосымша санкцияларсыз немесе пайызсыз жабуға мүмкіндік беретін шектеулі рақымшылық бағдарламаларын іске асырды.Ресей Федерациясы бұған дейін жеке тұлғалар мен шағын бизнестің орындалмаған міндеттемелерін реттеу мақсатында нысаналы салықтық рақымшылықтар мен берешек бойынша рақымшылықтар енгізген.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-kuveyt/press/news/details/1282401?lang=ru
Қоғам
Қосымша
Қазақстандағы балалардың терезеден құлау трагедиясына не себеп?
03.08.2026
2026 жылғы 3 тамызда Шымкент қаласының Нұрсат шағын ауданында тағы бір жүрекжарды оқиға орын алды: тоғызыншы қабаттың ашық терезесінен үш жасар бала құлап, алған жарақаттары өмірімен үйлесімсіз болып шықты. Апаттың бары бірнеше секунд — ересектер назарының бір сәтке бөлінуі жеткілікті болды. Осы трагедия Қазақстанда жыл сайын қайталанып, ел қоғамдастығын тағы бір рет бейжай қалдырмады.Статистика суық шындықты айғақтайды: 2026 жылдың бірінші жарты жылдығында ғана бүкіл елде балалардың терезеден құлауының 170-тей жағдайы тіркелген. Тек Шымкентте жыл басынан бері 9 бала терезеден түсіп, олардың төртеуі дүние салды, бесеуі ауыр жарақат алды. Бұл сандардың артында бұзылған отбасылар, жоқтауы бітпес ата-аналар және балалық шақтан мүгедектікке кесілген тағдырлар жатыр. Шымкент қаласының Төтенше жағдайлар департаменті өкілі Асқар Шәріп апаттан кейін ескерту таратты: «Ата-аналарға балаларын бірнеше минутқа да қараусыз қалдырмауды өтінеміз. Маскиткер тор баланың салмағын ұстай алмайды — ол құлаудан қорғамайды». Мамандар терезеге арналған балалар қауіпсіздігі тетіктерін орнату, жарнамалық насихат жүргізу және ғимарат иелеріне міндетті талаптар белгілеу мәселелерін жедел шешу қажеттігін атап өтеді. Жылдан жылға шешімін таппай келе жатқан бұл жүйелі трагедия кешенді мемлекеттік ден қоюды талап етеді.
Тұран-2 шағынауданында жаңа өрт сөндіру депосы салынуда
02.08.2026
2026 жылғы 2 тамызда Шымкент қаласының әкімі Тұран-2 шағынауданында белсенді түрде жүргізіліп жатқан өрт сөндіру депосының құрылысымен жұмыс сапары барысында жан-жақты танысты. Нысанның даярлық деңгейін өз көзімен бағалаған әкім кешеннің құрылыс сапасын, жұмыс қарқынын және аяқталу мерзімін талқылады. Жаңа депо төрт өрт сөндіру автокөлігін орналастыруға есептелген болып, аудан тұрғындарының өртке қарсы қауіпсіздігін арттыруда аса маңызды рөл атқармақ.Тұран-2 шағынауданы соңғы жылдары қарқынды дамып келе жатқан тұрғын алқаптардың бірі: аудан халқының саны жыл сайын өсіп, жаңа тұрғын үй кешендері, мектептер, балабақшалар мен сауда орталықтары тізбектей пайдалануға берілуде. Алайда осынша жылдар бойы шағынаудан тұрғындары өрт немесе өзге де төтенше жағдайлар туындаған кезде алыс орналасқан деполарға сүйенуге мәжбүр болды. Бұл ахуал жедел ден қою уақытын едәуір ұзатып, халық арасында бірнеше рет алаңдаушылық туғызды. Статистикалық деректерге сүйенсек, Қазақстанда өрт сөндіру қызметінің орташа жедел жауап беру уақыты ірі қалаларда шамамен сегіз-он минутты құрайды, ал тығыз қоныстанған немесе шеткі аудандарда бұл көрсеткіш одан да жоғары болуы мүмкін. Жаңа депоның іске қосылуы осы олқылықты жойып, Тұран-2 тұрғындарының өртке қарсы қорғалу деңгейін республикалық стандартқа сәйкестендіреді деп күтілуде.
Алматы тас жолы бойындағы заңсыз төгінді: экологиялық қауіп пе, жүйелі олқылық па?
04.08.2026
Алматы облысындағы кәріз инфрақұрылымын басқаратын «Су ресурстары – Маркетинг» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің мамандары жүргізіп жатқан рейдтік іс-шаралар өңірдегі экологиялық жағдайға қатысты маңызды мәселелерді күн тәртібіне қайта шығарды. 2026 жылғы 4 тамызда Алматы тас жолы бойында жүргізілген рейд барысында кәріз жүйесіне рұқсатсыз залптық төгінді жасалған факт анықталды. Алдын ала деректерге қарағанда, төгінді құрамында биологиялық ластаушы заттар болуы мүмкін; зертханалық сараптама нәтижелері жақын арада белгілі болады деп күтілуде.Кәріз жүйесіне заңсыз төгінді жасау мәселесі Қазақстан үшін жаңалық емес. Алматы маңындағы өңірлерді қоса алғанда, елдің ірі қалаларында осындай заң бұзушылық фактілері жыл сайын тіркеліп келеді. Қазақстан Республикасының Экология кодексі мен «Су туралы» заңы кәріз желілеріне рұқсатсыз төгінді жасауды тікелей тыйым салады. Дегенмен тәжірибе көрсеткендей, жазалау шараларының жеткіліксіздігі мен бақылаудың әлсіздігі кейбір кәсіпорындар мен жеке тұлғалардың бұл тыйымды елемеуіне жол ашады. Сарапшылар заң бұзушылыққа қарсы күрестің тиімділігі үшін бақылау жүйесін нығайту, айыппұл мөлшерін арттыру және жауаптылықты жеке тұлғаларға дейін кеңейту қажеттігін атап өтеді. Анықталған факт тергеуге жіберілді; нәтижесінде кінәлілерге Экология кодексі бойынша жауапкершілік қолданылуы мүмкін.
QazaqGaz $1,5 млрд тартты: газ құбырының екінші желісіне қаржыландыру мәселесі
01.08.2026
«ҚазақГаз» ұлттық компаниясы 2026 жылғы 1 тамызда «Бейнеу — Бозой — Шымкент» магистральды газ құбырының екінші желісін салу үшін жалпы сомасы 1,5 млрд АҚШ долларына жететін облигация орналастырды. Алайда тартылған қаражат жобаның толық құнын жаппайтыны белгілі болды, ал міндеттемелерді өтеу болашақтағы жаңа сыртқы қаржыландыру есебінен жүзеге асырылмақ. Қаржы аналитиктері мен саладағы мамандар бұл схеманың тәуекелдеріне назар аударып, жобаны іске асырудың орнықтылығына қатысты сұрақтарын ортаға тастауда.Жоба туралы алғашқы ресми хабарламалар 2023 жылы пайда болды. «Бейнеу — Бозой — Шымкент» газ құбырының бірінші желісі 2013 жылы пайдалануға берілген болатын — ұзындығы 1 475 шақырымды құрайтын бұл желі Каспий маңы кен орындарынан Оңтүстік Қазақстанға газ жеткізуді қамтамасыз ете отырып, Орталық Азияның газ экспортындағы маңызды транзиттік дәлізге айналды. Бірінші желінің жылдық өткізу қуаты 15 млрд текше метрді құрайды; екінші желі іске қосылғаннан кейін бұл көрсеткіш едәуір артады деп жоспарлануда. Еліміздің халқы өсіп, өнеркәсіп қарқыны жеделдеген жағдайда газға деген ішкі сұраныс жыл сайын орта есеппен 4–5 пайызға өсіп отыр. Осы тұрғыдан алғанда жаңа инфрақұрылымның стратегиялық маңызы даусыз. Дегенмен қаржыландыру моделіне қатысты ашық мәселелер жобаның ұзақмерзімді орнықтылығына нұқсан тигізуі мүмкін деген алаңдаушылық сарапшылар арасында артып отыр.
Шымкентте бұрын сотталғандар еңбек нарығының толыққанды мүшесіне айналды
04.08.2026
Шымкент қаласының Кәсіпкерлік және индустриялық-инновациялық даму басқармасы 2026 жылғы 4 тамызда Қылмыстық-атқару жүйесі департаментімен бірлесіп маңызды әлеуметтік іс-шара өткізді. Түзеу мекемелерінде сотталған азаматтарды жұмыспен қамтып отырған кәсіпкерлерге арналған түсіндіру кездесуінде әлеуметтік кәсіпкерлер тізіліміне ену тәртібі, мемлекеттік қолдау шаралары мен жеңілдіктер жүйесі толық баяндалды. Бұл жиын жай ведомствоаралық кездесу емес — мемлекеттің бұрын сотталған адамдарды қоғамға қайта бейімдеу мәселесіне деген жаңа стратегиялық көзқарасының айқын көрінісі ретінде бағаланды.Бастаманың туындауы кездейсоқ емес. Ресми деректерге сүйенсек, Қазақстанда пенитенциарлық жүйеден босаған адамдардың кемінде 40–45 пайызы қайта қылмыс жасайды. Сарапшылар бұл алаңдатарлық көрсеткіштің басты себебі ретінде жұмыссыздықты — босағаннан кейін тұрақты табыс табу мүмкіндігінің жоқтығын — атайды. Осы мәселенің шешімін мемлекет енді бизнес қауымдастығымен ынтымақтастықта іздеп отыр. Кәсіпкерлерді әлеуметтік тізілімге тарту арқылы жұмыс берушілер мемлекеттік жеңілдіктерге қол жеткізе отырып, бұрын сотталғандарды ресми еңбек нарығына ықпалдастыруға мүмкіндік алады. Бұл модель бір мезгілде екі мақсатқа қызмет етеді: кәсіпкер жеңілдіктен ұтады, ал бұрынғы сотталған тұрақты жұмыс орнына ие болады. Шымкенттегі осы тәжірибе жалпыұлттық деңгейде бұрын сотталғандарды еңбек нарығының толыққанды мүшесі ретінде тануға бағытталған жүйелі саясаттың бір буыны болып табылады.