Жаңалықтар
Қосымша
«Қорқыт ата» арнайы экономикалық аймағындағы инвестициялық жобалардың жай-күйі талқыланды
09.11.2026
Облыс әкімі Мұрат Ергешбаевтың төрағалығымен өңірлік инвестициялық штабтың отырысы өтті. Онда «Қорқыт Ата» арнайы экономикалық аймағында жүзеге асыру жоспарланған инвестициялық жобалардың қазіргі жағдайы талқыланды.Биылғы 9 айда облыс экономикасына 581 млрд теңге инвестиция тартылып, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 2,3 пайыздық өсім қалыптасты. Жеке инвестиция үлесі 82 пайызға жетті.Аймақ басшысы инвестициялық жобаларды сапалы әрі уақытылы жүзеге асырудың маңыздылығына тоқталып, жауапты сала басшыларына нақты тапсырмалар берді.«Әрбір инвестициялық жоба өңіріміздің әлеуметтік-экономикалық дамуында маңызды рөл атқарады. Сондықтан бірлескен жұмысты жеделдетіп, нәтижелі іске басымдық беруіміз қажет. Облыс әкімдігі барлық қажетті қолдауды көрсетуге дайын.Жобаларды бастапқы кезеңнен өндіріс іске қосылып, өнім шығарғанға дейін қатаң бақылауда ұстау қажет. Әрбір инвесторға жан-жақты қолдау көрсетіліп, туындаған мәселелер зерделеніп, заң аясында шешілуі тиіс.Біздің басты мақсатымыз – инвестиция көлемін ұлғайту ғана емес, өңір экономикасының ұзақ мерзімді өсіміне негізделген сапалы жобаларды жүзеге асыру. Бұл бағыттағы жұмыстарды жүйелі түрде жалғастырамыз», – деді Мұрат Нәлқожаұлы.Жиында инвесторлардың құқықтарын қорғауда атқарылып жатқан жұмыстар туралы инвестициялық омбудсмен, Қызылорда облысы прокурорының міндетін атқарушы Нұрболат Дүйсенбаев баяндама жасады.Сондай-ақ жоба бастамашылары ұсыныс-пікірлерін білдірді.Үкімет қолдауымен құрылған «Қорқыт Ата» арнайы экономикалық аймағында инвесторларға салық преференциялары, 2049 жылға дейін дайын жер учаскелерін тегін пайдалану және кедендік баждардан босату жеңілдіктері қарастырылған.Қазіргі таңда 200 гектар аумаққа инженерлік инфрақұрылым тарту басталды. Бүгінде өңірге 6 инвестор өз жобаларын орналастыруды жоспарлап отыр.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda/press/news/details/1314721?lang=ru
Almaty Superski и «Ала-Тоо Резорт». Сравниваем горные проекты соседей
09.11.2026
AlmatySuperskiи «Ала-Тоо Резорт». Сравниваем горные проекты соседей2. Два курорта, один регион. Как Казахстан и Кыргызстан строят горнолыжный кластер3. AlmatySuperskiи «Ала-Тоо Резорт». Что получат лыжники в Казахстане и Кыргызстане4. Горы на любой вкус. Казахстан и Кыргызстан формируют единый горнолыжный кластерВ Центральной Азии почти одновременно строят два крупных горнолыжных курорта. Казахстан возводит AlmatySuperskiна Кок-Жайляу над Алматы, а Кыргызстан готовит к открытию первую очередь «Ала-Тоо Резорт» в долине Жыргалан на Иссык-Куле. У проектов разный масштаб, разные сроки и разный подход к строительству.Масштаб и срокиПо размеру кыргызский проект крупнее. «Ала-Тоо Резорт» займёт около 3,9 тыс. гектаров в трёх курортных зонах, а после завершения всех этапов протяжённость его трасс должна достичь 250 км.AlmatySuperskiбережнее относится к природе. Ему понадобится около 1 тыс. гектаров, меньше половины процента площади Иле-Алатауского национального парка, и эта земля останется в составе парка.Казахстанский курорт запустят целиком в декабре 2028 года. Кыргызский проект будут достраивать поэтапно ещё десять лет, до 2038 года.Трассы и подъёмникиПервая очередь Жыргалана откроется с трассами длиной более 47 км. У AlmatySuperskiуже на старте будет 60 км склонов, и половина из них подойдёт новичкам и семьям с детьми.В Жыргалане к открытию заработают шесть канатных дорог, а на Кок-Жайляу поставят семнадцать подъёмников. Казахстанский курорт получит трёхканатные гондолы 3S, самый современный тип канатных дорог, который устойчиво работает даже при сильном ветре. Ещё к ним добавятся десятиместные гондолы и кресельные подъёмники.Систему оснежения SnowFactoryна Кок-Жайляу установят на 70% трасс. Благодаря ей курорт сможет принимать лыжников с начала до конца зимы, даже если снега выпадет мало.Цена и пропускная способностьAlmatySuperskiобойдётся заметно дешевле. По словам главного исполнительного директора KTDЕржана Еркинбаева, его стоимость по проектно-сметной документации составляет около $500 млн, а кыргызский курорт оценивается в 1,2 млрд евро.Казахстанский курорт рассчитан на 15 тыс. человек в сутки. Кроме лыжников, он сможет каждый день принимать гостей, которые приезжают в горы погулять, поесть в ресторане или посмотреть на вершины с канатной дороги.Над Кок-Жайляу работают опытные консультантыМастер-план AlmatySuperskiразработала PasGrauInternational, консалтинговая компания из Андорры с 70-летней историей. На счету консультантов более 120 проектов. Концепцию казахстанского курорта представлял президент компании PGIManagementЖоан Виладомат.К проекту также привлекли ботаников, климатологов, гляциологов, почвоведов и экологов. Проект проверяют на соответствие Экологическому кодексу Республики Казахстан, а гидрологические исследования определят, сколько воды можно забирать без вреда для гор. Еркинбаев сказал, что без рекомендации экспертов компания не сделает ни шага.Руководитель проекта Томас Тор Йенсен рассказал, что вся инфраструктура курорта будет доступна людям с инвалидностью.Курорт строят рядом с готовой инфраструктуройГлавный плюс казахстанского проекта связан с расположением. Курорт появится прямо над Алматы, между ущельями Большой и Малой Алматинки, и гости из крупнейшего города страны и его международного аэропорта доберутся до склонов быстро. В горах вокруг Алматы уже работают Шымбулак, Медеу, Ой-Карагай и другие курорты.Новому курорту не придётся искать посетителей с нуля. Сейчас регион принимает около 2 млн туристов в год, и большая часть из них приезжает на Шымбулак.Сети и инженерную инфраструктуру построят на льготный заём Банка развития Казахстана. В этом году акимат Алматы строит к курорту восемь мостов и водопропускных сооружений.Горы Центральной Азии на любой вкусКурорты дополняют друг друга. Алматы предлагает катание рядом с мегаполисом, где утром можно подняться на склон, а вечером вернуться в город. Иссык-Куль привлечёт тех, кто готов на неделю уехать в горы и кататься по длинным трассам вдали от городской суеты.По оценке KTD, иностранный турист тратит в горах в среднем около $450 в день. Отправляясь в Центральную Азию, лыжник из Индии или стран Персидского залива сможет за одну поездку покататься и на Шымбулаке, и в Жыргалане.Садыр Жапаров уже пригласил на открытие «Ала-Тоо Резорт» гостей из стран Организации тюркских государств. Казахстан и Кыргызстан строят каждый свой курорт, и вместе с ними на карте мира появляется единый центральноазиатский горнолыжный регион, где каждый гость найдёт склон по себе.
Будущее уже здесь: каждая третья крупная компания в мире назвала ИИ-агентов перспективной технологией в сфере кибербезопасности
09.11.2026
Об этом компания сообщила в рамках международного форума Kazan Digital WeekПо данным* внутреннего исследовательского центра «Лаборатории Касперского», треть крупных организаций в мире (33%) считает ИИ-агентов перспективной технологией для внедрения в сферах кибербезопасности и информационных технологий. Об этом компания сообщила на собственной сессии «ИИ без права на ошибку: как использовать новые возможности без новых рисков» в рамках международного форума Kazan Digital Week.На втором месте — платформы для обеспечения безопасности ИИ: их перспективными назвали 30% респондентов. Замыкает тройку сильный ИИ (Artificial General Intelligence, AGI) — его потенциал отмечают 27% опрошенных.«Для многих компаний внедрение ИИ становится необходимым условием сохранения конкурентоспособности. Однако важно не просто осваивать новые технологии, а понимать связанные с ними риски и уметь управлять ими. В конечном счёте выиграют те организации, которые смогут использовать потенциал ИИ, не ставя под угрозу безопасность бизнеса. Один из способов этого добиться — кибериммунитет: подход, при котором безопасность ИИ-систем и агентов закладывается ещё на этапе их проектирования», — комментирует Анна Кулашова, вице-президент «Лаборатории Касперского» по развитию бизнеса в России и странах СНГ.Новые возможности — новые риски.Поскольку ИИ-агенты становятся всё более распространёнными в организациях, обнаружение, отслеживание и контроль таких инструментов являются одной из ключевых задач для ИБ-команд.«ИИ-агенты и связанные с ними инструменты всё активнее используются в корпоративной инфраструктуре. Они могут выполнять различные действия с правами пользователя, в том числе обращаться к данным, запускать команды и взаимодействовать с внешними сервисами. Это создает новые ИБ-риски, особенно если использование таких инструментов происходит вне контроля службы безопасности и без применения проработанных политик безопасности. Чтобы извлечь максимум пользы из технологии, организациям нужны современные средства защиты, включая сервисы киберразведки экспертного уровня, обеспечивающие полную видимость ландшафта угроз и позволяющие выявлять и предотвращать риски, в том числе связанные с ИИ», — отмечает Владимир Кусков, руководитель лаборатории антивирусных исследований в «Лаборатории Касперского».«Лаборатория Касперского» внимательно следит за развитием технологий и постоянно обновляет свои решения, чтобы своевременно реагировать на новые угрозы. Чтобы снизить риски, связанные с ИИ-агентами, эксперты рекомендуют организациям:· отслеживать изменения в ландшафте киберугроз, чтобы оставаться в курсе актуальных сценариев использования ИИ-агентов злоумышленниками. Например, с помощью комплекса сервисовKaspersky Threat Intelligence, который предоставляет доступ к глобальным данным об угрозах. В частности, на портале доступны профили с описаниями различных ИИ-агентов и способами их эксплуатации злоумышленниками;· использовать решения для защиты конечных устройств, напримерKaspersky EDR Expert. ИИ-агенты по своей сути являются программами (процессами), выполняющимися в операционной системе на конечных устройствах, а также могут запускать такие процессы. Решение выявляет наличие и запуск ИИ-агентов, отслеживает их активность и в случае подозрительных действий обеспечивает реагирование на них; · установить решение для контроля и ограничения запуска ИИ-агентов. Например, такие возможности предусмотрены вKaspersky Security для бизнеса. Оно позволяет обнаруживать наличие ИИ-агентов и регулировать их работу при помощи компонента «Контроль приложений», а с помощью компонента «Веб-контроль» можно управлять доступом пользователей к определённым категориям веб-ресурсов;· анализировать установленные приложения и ИИ-агенты, чтобы выявлять потенциально вредоносные инструкции (скиллы), в том числе загруженные из ненадёжных внешних источников. Для этого можно использоватьKaspersky Scan Engine, который помогает обнаруживать подобные угрозы, а также проверяет файлы LLM-моделей на наличие вредоносного кода.Подробнее о том, как продукты «Лаборатории Касперского» митигируют ИИ-угрозы, можно узнать на сайтеSecurelist.ru.* Опрос проведён в 2026 году. В нём приняли участие 1800 сотрудников, которые отвечают за кибербезопасность в организациях из разных отраслей в 18 странах, включая Россию.
Болашақ бүгіннен басталады: әлемдегі әрбір үшінші ірі компания ЖИ агенттерін киберқауіпсіздік саласындағы болашағы зор технология деп санайды
09.11.2026
Компания бұл туралы Kazan Digital Week халықаралық форумында мәлімдеді«Касперский зертханасының» ішкі зерттеу орталығы жүргізген сауалнамаға* сәйкес, әлемдегі ірі ұйымдардың үштен бірі (33%) жасанды интеллект (ЖИ) агенттерін киберқауіпсіздік пен ақпараттық технологиялар саласында қолдануға болашағы зор технология деп санайды. Компания бұл деректерді Kazan Digital Week халықаралық форумындағы «Қателесуге құқығы жоқ ЖИ: жаңа мүмкіндіктерді жаңа тәуекелдерсіз қалай пайдалануға болады» атты сессиясында ұсынды.Екінші орында — ЖИ жүйелерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ететін платформалар. Оларды сауалнамаға қатысқандардың 30%-ы болашағы зор деп бағалаған. Үшінші орында — жалпы мақсаттағы жасанды интеллект (Artificial General Intelligence, AGI). Оның мүмкіндіктерін респонденттердің 27%-ы атап өткен.«Көптеген компания үшін ЖИ қолдану бәсекеге қабілеттілікті сақтаудың маңызды шартына айналып келеді. Алайда жаңа технологияларды енгізу ғана жеткіліксіз. Олардың қандай қауіп төндіруі мүмкін екенін түсініп, сол тәуекелдерді басқара білу қажет. ЖИ мүмкіндіктерін бизнес қауіпсіздігіне нұқсан келтірмей пайдалана алған ұйымдар ұтады. Бұған көмектесетін тәсілдердің бірі — кибериммунитет. Бұл тәсіл бойынша ЖИ жүйелері мен агенттерінің қауіпсіздігі жобалау кезеңінен бастап ескеріледі», — дейді «Касперский зертханасының» Ресей мен ТМД елдеріндегі бизнесті дамыту жөніндегі вице-президенті Анна Кулашова.Жаңа мүмкіндіктер — жаңа тәуекелдер. Компаниялар ЖИ агенттерін барған сайын кеңінен қолданып келеді. Сондықтан оларды анықтау, жұмысын қадағалау және бақылау ақпараттық қауіпсіздік мамандары үшін маңызды міндетке айналды.«ЖИ агенттері мен оларға қатысты құралдар компаниялардың инфрақұрылымында жиі қолданылып жүр. Олар пайдаланушыға берілген құқықтар аясында деректерге қол жеткізе алады, командаларды іске қосады және сыртқы сервистермен байланысады. Бұл ақпараттық қауіпсіздікке жаңа тәуекелдер туғызады. Әсіресе мұндай құралдар қауіпсіздік қызметінің бақылауынсыз және нақты белгіленген қауіпсіздік ережелерінсіз қолданылғанда қауіп артады.ЖИ технологиясын тиімді пайдалану үшін ұйымдарға заманауи қорғаныс құралдары қажет. Соның ішінде киберқауіптер туралы жан-жақты ақпарат беретін сараптамалық сервистер маңызды. Олар қауіптердің жалпы көрінісін бақылауға және ЖИ-ге байланысты тәуекелдерді де дер кезінде анықтап, алдын алуға көмектеседі», — дейді «Касперский зертханасының» антивирустық зерттеулер зертханасының жетекшісі Владимир Кусков.«Касперский зертханасы» жаңа технологиялардың дамуын қадағалап, пайда болатын қауіптерге дер кезінде қарсы тұру үшін өз шешімдерін үнемі жаңартып отырады. ЖИ агенттеріне байланысты тәуекелдерді азайту үшін сарапшылар ұйымдарға мыналарды ұсынады:· киберқауіптердің қалай өзгеріп жатқанын қадағалау және зиянкестердің ЖИ агенттерін қалай қолданатынын білу. Ол үшін, мысалы, жаһандық киберқауіптер туралы ақпарат беретін Kaspersky Threat Intelligence сервистерін пайдалануға болады. Порталда әртүрлі ЖИ агенттерінің сипаттамалары және зиянкестердің оларды қандай мақсатта қолдануы мүмкін екені туралы мәліметтер бар;· құрылғыларды қорғауға арналған шешімдерді пайдалану. Мысалы, Kaspersky EDR Expert. ЖИ агенттері — құрылғылардың операциялық жүйесінде жұмыс істейтін бағдарламалар. Олар басқа процестерді де іске қоса алады. Бұл шешім ЖИ агенттерін анықтайды, олардың іске қосылуы мен әрекеттерін қадағалайды және күмәнді белсенділік байқалса, оған қарсы шара қолдануға мүмкіндік береді;· ЖИ агенттерінің іске қосылуын бақылап, қажет болса шектейтін шешім орнату. Мұндай мүмкіндік, мысалы, Kaspersky Security для бизнеса өнімінде бар. Оның «Қолданбаларды бақылау» компоненті ЖИ агенттерін анықтап, олардың жұмысын реттеуге көмектеседі. Ал «Веб-бақылау» компоненті пайдаланушылардың белгілі бір санаттағы веб-ресурстарға кіруін басқаруға мүмкіндік береді;· орнатылған қолданбалар мен ЖИ агенттерін тексеріп, ықтимал зиянды нұсқауларды (скилдерді) анықтау. Бұған сенімсіз сыртқы дереккөздерден жүктелген нұсқаулар да жатады. Ол үшін Kaspersky Scan Engine құралын қолдануға болады. Бұл шешім осындай қауіптерді анықтауға көмектеседі және LLM модельдерінің файлдарында зиянды код бар-жоғын тексереді.«Касперский зертханасының» өнімдері ЖИ-ге байланысты қауіптерді қалай азайтатыны туралы толық ақпарат Securelist.ru сайтында берілген.* Сауалнама 2026 жылы жүргізілді. Оған Ресей де кіретін 18 елдегі түрлі салаларда жұмыс істейтін ұйымдардың киберқауіпсіздікке жауапты 1800 қызметкері қатысты.
Болашақ бүгіннен басталады: әлемдегі әрбір үшінші ірі компания ЖИ агенттерін киберқауіпсіздік саласындағы болашағы зор технология деп санайды
09.11.2026
Компания бұл туралы Kazan Digital Week халықаралық форумында мәлімдеді«Касперский зертханасының» ішкі зерттеу орталығы жүргізген сауалнамаға* сәйкес, әлемдегі ірі ұйымдардың үштен бірі (33%) жасанды интеллект (ЖИ) агенттерін киберқауіпсіздік пен ақпараттық технологиялар саласында қолдануға болашағы зор технология деп санайды. Компания бұл деректерді Kazan Digital Week халықаралық форумындағы «Қателесуге құқығы жоқ ЖИ: жаңа мүмкіндіктерді жаңа тәуекелдерсіз қалай пайдалануға болады» атты сессиясында ұсынды.Екінші орында — ЖИ жүйелерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ететін платформалар. Оларды сауалнамаға қатысқандардың 30%-ы болашағы зор деп бағалаған. Үшінші орында — жалпы мақсаттағы жасанды интеллект (Artificial General Intelligence, AGI). Оның мүмкіндіктерін респонденттердің 27%-ы атап өткен.«Көптеген компания үшін ЖИ қолдану бәсекеге қабілеттілікті сақтаудың маңызды шартына айналып келеді. Алайда жаңа технологияларды енгізу ғана жеткіліксіз. Олардың қандай қауіп төндіруі мүмкін екенін түсініп, сол тәуекелдерді басқара білу қажет. ЖИ мүмкіндіктерін бизнес қауіпсіздігіне нұқсан келтірмей пайдалана алған ұйымдар ұтады. Бұған көмектесетін тәсілдердің бірі — кибериммунитет. Бұл тәсіл бойынша ЖИ жүйелері мен агенттерінің қауіпсіздігі жобалау кезеңінен бастап ескеріледі», — дейді «Касперский зертханасының» Ресей мен ТМД елдеріндегі бизнесті дамыту жөніндегі вице-президенті Анна Кулашова.Жаңа мүмкіндіктер — жаңа тәуекелдер. Компаниялар ЖИ агенттерін барған сайын кеңінен қолданып келеді. Сондықтан оларды анықтау, жұмысын қадағалау және бақылау ақпараттық қауіпсіздік мамандары үшін маңызды міндетке айналды.«ЖИ агенттері мен оларға қатысты құралдар компаниялардың инфрақұрылымында жиі қолданылып жүр. Олар пайдаланушыға берілген құқықтар аясында деректерге қол жеткізе алады, командаларды іске қосады және сыртқы сервистермен байланысады. Бұл ақпараттық қауіпсіздікке жаңа тәуекелдер туғызады. Әсіресе мұндай құралдар қауіпсіздік қызметінің бақылауынсыз және нақты белгіленген қауіпсіздік ережелерінсіз қолданылғанда қауіп артады.ЖИ технологиясын тиімді пайдалану үшін ұйымдарға заманауи қорғаныс құралдары қажет. Соның ішінде киберқауіптер туралы жан-жақты ақпарат беретін сараптамалық сервистер маңызды. Олар қауіптердің жалпы көрінісін бақылауға және ЖИ-ге байланысты тәуекелдерді де дер кезінде анықтап, алдын алуға көмектеседі», — дейді «Касперский зертханасының» антивирустық зерттеулер зертханасының жетекшісі Владимир Кусков.«Касперский зертханасы» жаңа технологиялардың дамуын қадағалап, пайда болатын қауіптерге дер кезінде қарсы тұру үшін өз шешімдерін үнемі жаңартып отырады. ЖИ агенттеріне байланысты тәуекелдерді азайту үшін сарапшылар ұйымдарға мыналарды ұсынады:· киберқауіптердің қалай өзгеріп жатқанын қадағалау және зиянкестердің ЖИ агенттерін қалай қолданатынын білу. Ол үшін, мысалы, жаһандық киберқауіптер туралы ақпарат беретін Kaspersky Threat Intelligence сервистерін пайдалануға болады. Порталда әртүрлі ЖИ агенттерінің сипаттамалары және зиянкестердің оларды қандай мақсатта қолдануы мүмкін екені туралы мәліметтер бар;· құрылғыларды қорғауға арналған шешімдерді пайдалану. Мысалы, Kaspersky EDR Expert. ЖИ агенттері — құрылғылардың операциялық жүйесінде жұмыс істейтін бағдарламалар. Олар басқа процестерді де іске қоса алады. Бұл шешім ЖИ агенттерін анықтайды, олардың іске қосылуы мен әрекеттерін қадағалайды және күмәнді белсенділік байқалса, оған қарсы шара қолдануға мүмкіндік береді;· ЖИ агенттерінің іске қосылуын бақылап, қажет болса шектейтін шешім орнату. Мұндай мүмкіндік, мысалы, Kaspersky Security для бизнеса өнімінде бар. Оның «Қолданбаларды бақылау» компоненті ЖИ агенттерін анықтап, олардың жұмысын реттеуге көмектеседі. Ал «Веб-бақылау» компоненті пайдаланушылардың белгілі бір санаттағы веб-ресурстарға кіруін басқаруға мүмкіндік береді;· орнатылған қолданбалар мен ЖИ агенттерін тексеріп, ықтимал зиянды нұсқауларды (скилдерді) анықтау. Бұған сенімсіз сыртқы дереккөздерден жүктелген нұсқаулар да жатады. Ол үшін Kaspersky Scan Engine құралын қолдануға болады. Бұл шешім осындай қауіптерді анықтауға көмектеседі және LLM модельдерінің файлдарында зиянды код бар-жоғын тексереді.«Касперский зертханасының» өнімдері ЖИ-ге байланысты қауіптерді қалай азайтатыны туралы толық ақпарат Securelist.ru сайтында берілген.* Сауалнама 2026 жылы жүргізілді. Оған Ресей де кіретін 18 елдегі түрлі салаларда жұмыс істейтін ұйымдардың киберқауіпсіздікке жауапты 1800 қызметкері қатысты.
Қоғам
Қосымша
Жолдау басымдықтары: Шымкентті геологиялық білім мен инвестицияға ашық қала ету
28.10.2026
Шымкенттің таңғы базарында да, тұрғын үй алаңдарында да, өндіріс орындарында да бір ортақ нәрсе бар: бәрі де жер астынан шыққан шикізатқа, металға, құрылыс материалына, отынға тікелей немесе жанама тәуелді. Қала тұрғыны мұны күнделікті аңғармауы мүмкін, алайда үйдің қабырғасынан бастап көшедегі жарық пен жылуға дейін жер қойнауының байлығымен байланысты. Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында дәл осы салаға, яғни геологияға ерекше назар аударды. Бұл тақырып алыс кен орындарындағы геологтардың ғана емес, оңтүстіктің ірі мегаполисінде тұратын әрбір отбасының болашағына да қатысты.Жолдауда геология Қазақстанның экономикалық дербестігі мен өнеркәсіптік әлеуетін арттырудағы стратегиялық сала ретінде сипатталады. Мемлекет басшысының пайымынша, қазіргі уақытта бұл саланы дамыту мен жер қойнауын барлау тәсілдерін түбегейлі, кардиналды түрде қайта қарау қажет. Геологияны заманауи, жоғары технологиялық салаға айналдыру уақыт талабы екені айтылады. Яғни әңгіме бұрынғы әдіспен жұмыс істеуді жалғастыру туралы емес, барлаудың өзін жаңа деңгейге көтеру туралы болып отыр.Тармақта мемлекет пен бизнес алдына екі негізгі міндет қойылған. Біріншісі: деректердің ашықтығы. Инвесторлар үшін геологиялық ақпараттар мен мәліметтер базасын толықтай цифрландырып, ашық қолжетімді ету, сонымен бірге бюрократиялық кедергілерді жою көзделеді. Қарапайым тілмен айтқанда, жер қойнауы туралы білім жабық архивте қалмай, оны пайдаланғысы келетін адамға түсінікті әрі қолжетімді болуы тиіс.Екінші міндет жеке капиталды тартуға қатысты. Мемлекеттік бюджетке ғана арқа сүйемей, отандық және халықаралық жеке инвесторлар үшін тартымды құқықтық әрі экономикалық жағдай жасау, осылайша тәуекелі жоғары барлау жобаларына жеке қаражатты белсенді жұмылдыру қажет делінген. Барлау жұмысы қымбат әрі нәтижесі әрдайым кепілдендірілмейтін іс екені белгілі. Сондықтан инвестор үшін ашық ереже мен сенімді құқықтық орта шешуші мәнге ие.Шымкент республикалық маңызы бар қала, елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис ретінде мұндай өзгерістерден тыс қалмайды. Геологиялық барлаудың өзі қала аумағында емес, өзге өңірлерде жүруі мүмкін, алайда жаңа кен орындарынан алынған шикізат өңдеуді, көлік-логистиканы, құрылыс пен қызмет көрсетуді қажет етеді. Үлкен халқы бар, өндіріс пен сауда дамыған қалада мұндай тізбектің әрбір буыны жұмыс орнына, кәсіпкерлікке, жаңа тапсырысқа айналуы ықтимал. Нақты жобалар туралы әзірге айтуға ерте, бірақ бағыттың өзі қала экономикасы үшін мүмкіндік ашатыны анық.Деректердің цифрлануы мен ашықтығы маңызды тағы бір салаға, яғни білім мен кадрға қатысты. Шымкент көп ұлтты әрі жас халқы бар қала. Жас буын үшін геология, деректерді талдау, цифрлық модельдеу, инженерия сияқты бағыттар заманауи мамандық таңдауға жол ашады. Геология жоғары технологиялық салаға айналса, оған тек дәстүрлі маман емес, бағдарламашы, аналитик, жобаларды басқаратын менеджер де қажет болады. Сондықтан қаладағы оқу орындары мен жастар үшін бұл бағыт болашаққа қарай ашылған есік іспетті.Кәсіпкерлерге де жаңа мүмкіндіктер туындауы мүмкін. Жеке капиталды тартуға бағытталған саясат инвесторлармен ғана шектелмейді: оларға қызмет көрсететін компаниялар, жабдық жеткізушілер, көлік пен құрылыс ұйымдары, консалтинг және цифрлық шешімдер ұсынатын шағын бизнес те өз орнын табады. Қаланың өзіндік іскерлік белсенділігі мен географиялық орналасуы осындай байланыстарды дамытуға қолайлы негіз бола алады. Мұның шынымен жүзеге асуы нақты шешімдер мен олардың орындалуына байланысты болмақ.Қорыта айтқанда, Жолдаудағы геологияға қатысты тармақ жер қойнауы туралы ғана емес, елдің экономикалық тәуелсіздігі, ашық ақпарат пен сенімді инвестициялық орта туралы. Шымкент тұрғындары үшін бұл – жаңа жұмыс орындары, білікті мамандарға сұраныс және кәсіпкерлікке қосымша мүмкіндіктер туралы үміт. Алдағы жылдары міндеттердің қалай нақтыланып, іске асатыны қала дамуына әсер етеді, ал қоғам үшін басты өлшем – ашықтық пен нәтиже болмақ.
Президент Жолдауы және Шымкентте геологиялық барлаудың цифрлық болашағы
28.10.2026
Алдағы жылдары жер қойнауын іздеу тәсілдері түбегейлі өзгеретін болса, оның нәтижесі тек тау-кен саласының мамандарына ғана емес, республикалық маңызы бар Шымкент секілді ірі қалалардың тұрғындарына да сезіледі. Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында геологияны заманауи, жоғары технологиялық салаға айналдыру қажеттігін ерекше атап өтті. Бұл бағыт елдің экономикалық дербестігі мен өнеркәсіптік әлеуетін арттырумен тікелей байланысты.Жолдауда геология саласының стратегиялық маңызы аталады. Мемлекет басшысының пайымдауынша, жер қойнауын барлау тәсілдерін кардиналды түрде қайта қарау уақыт талабына айналды. Басқаша айтқанда, ұзақ жылдар бойы қалыптасқан дәстүрлі әдістермен ғана жұмыс істеу бүгінгі бәсекелестік жағдайында жеткіліксіз. Сондықтан мемлекет пен бизнес алдына саланы цифрлық технологияларға көшіру міндеті қойылды.Бұл міндеттің ең басты бағыттарының бірі – жасанды интеллект пен үлкен деректерді (Big Data) қолдану арқылы болжамдық модельдеуді дамыту. Қарапайым тілмен түсіндірсек, бұрын ондаған жылдар бойы жиналған геологиялық мәліметтерді компьютерлік жүйелер жылдам талдап, қай жерде пайдалы қазбалардың болу ықтималдығы жоғары екенін болжай алады. Мұндай тәсіл барлау жұмыстарын нақтылап, уақыт пен қаражатты тиімді пайдалануға жол ашады.Екінші маңызды бағыт – жер қойнауын заманауи геофизикалық, геохимиялық тәсілдермен және аэроғарыштық зондтау технологияларымен зерттеу. Жолдау мәтініне сүйенсек, бұл әдістер терең қабаттарда жатқан жаңа кен орындарын дәл анықтауға мүмкіндік береді. Яғни, жер бетінен көрінбейтін қазба байлықтарды ғарыштан және әуеден алынған деректер мен күрделі өлшеулер арқылы табу мүмкіндігі кеңейеді.Шымкент – елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис, көп ұлтты әрі жас халқы бар қала. Мұндай қалада жаңа технологиялық бағыттардың ашылуы, ең алдымен, жастар үшін мүмкіндік болмақ. Геология енді тек далада жұмыс істейтін мамандық ғана емес, деректермен жұмыс істеу, бағдарламалау, модельдеу және талдау дағдыларын қажет ететін заманауи сала екені көрініп тұр. Бұл Шымкенттегі мектеп бітірушілер мен студенттерге мамандық таңдауда жаңа көкжиек ашады.Сондай-ақ геологияның цифрлық жаңғыруы білім беру мен кадр даярлауға қойылатын талаптарды да өзгертеді. Қала жоғары оқу орындары мен колледждері заманауи бағдарламалар, геоақпараттық жүйелер және деректерді талдау бағыттарына көбірек көңіл бөлсе, жергілікті жастар еліміздегі жаңа жұмыс орындарына дайын болады. Бұл жерде нақты жоспарлар жайында қазір айту ерте, алайда Жолдаудағы бағыт білім мен ғылымның салаға қосатын үлесін арттыру қажеттігін аңғартады.Қоғамдық тұрғыдан алғанда, геологиялық барлаудың сапасы еліміздің шикізат қорының сенімділігіне, өнеркәсіптің тұрақты дамуына және соның нәтижесінде жұмыспен қамтуға әсер етеді. Шымкент сияқты өнеркәсібі мен халқы қарқынды өсіп келе жатқан қала үшін елдің ішкі ресурстық базасының нығаюы маңызды. Сенімді шикізат қоры өңдеу салаларының жоспарлы жұмыс істеуіне, өндірістің дамуына және қала экономикасына оң ықпал ететін жағдай жасайды.Әрине, Жолдаудағы міндеттердің барлығы бірден жүзеге аса қоймайды. Технологияны енгізу, мамандарды даярлау, бизнес пен мемлекеттің ынтымақтастығын орнату – біртіндеп атқарылатын жұмыс. Дегенмен мемлекет бағыт-бағдарды айқын белгілеп отыр. Шымкент тұрғындары үшін бұл – тек тау-кен саласының жаңалығы емес, білімге, кәсібилікке және жаңа технологияларға негізделген экономикалық дамудың бір белгісі. Геологияның цифрлық болашағы жастарға жол ашып, қала мен елдің тұрақты өсуіне үлес қосуы мүмкін.
Жолдау міндеттері: Шымкенттегі жеке инвестиция мен ұзақ мерзімді қаржыландыру мүмкіндіктері
28.10.2026
Республикалық маңызы бар қала ретінде Шымкент алдағы жылдары өз дамуын тек бюджет қаражатына сүйеніп жоспарлай алмайтыны енді айқын көрінеді. Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа Жолдау арнап, экономикалық өсудің негізіне мемлекеттік ресурстармен қатар жеке капиталды, ұзақ мерзімді қаржыландыру көздерін қою қажеттігін атап өтті. Бұл ой елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис үшін ерекше мәнге ие, өйткені халқы жылдам өсіп жатқан қалаға жол, энергетика, инженерлік желі, әлеуметтік нысандар біркелкі әрі уақытылы қажет.Жолдау тармағындағы басты ой қарапайым да терең: мемлекеттік қаражат дамудың жалғыз қозғаушысы емес, жеке инвестицияны тартатын кепіл болуы тиіс. Президенттің пікірінше, тек бюджетке арқа сүйеу патернализмге, яғни барлық мәселені мемлекет шешеді деген көзқарасқа әкеледі және кәсіпкерлік белсенділікті төмендетеді. Шымкент секілді кәсіпкерлік дәстүрі мықты, сауда мен өндіріс дамыған қала үшін бұл сөздің практикалық мағынасы бар: бастамасы бар адамға мүмкіндік, ал мемлекетке сол бастаманы қолдайтын тұрақты тетік қажет.Құжатта Үкіметке ұзақ мерзімді қорландыру көздерін жұмылдыру міндеті жүктелген. Ішкі және сыртқы нарықтардан нақты инвестициялық құралдарды тартатын тетіктер әзірлеу керек делінген, мысал ретінде инфрақұрылымдық облигациялар мен зейнетақы қорларының активтері аталады. Қарапайым тілмен айтқанда, ұзақ мерзімге есептелген жобаларды қаржыландыру үшін қысқа мерзімді бюджет қаражаты ғана емес, сенімді және тұрақты капитал керек. Мұндай қаражат қалалық инфрақұрылымға, яғни жолдарға, инженерлік желілерге, энергетикалық қуатқа келгенде өте маңызды.Екінші бағыт – мемлекеттік-жекеменшік әріптестік. Жолдауда ірі жобаларды, әсіресе энергетика мен инфрақұрылым саласында, жеке сектордың капиталы мен басқарушылық тәжірибесін белсенді пайдалана отырып іске асыру көзделген. Шымкент үшін бұл тек қаржы тартудың жолы емес, жобаны тиімді басқарудың да мүмкіндігі. Жеке серіктес жобаның уақытылы әрі сапалы жүзеге асуына мүдделі болады, ал мемлекет ортақ мақсатты, қала тұрғындарының мүддесін қорғайтын тараптың рөлін атқарады.Тұрғындар үшін мұның нәтижесі күнделікті өмірден көрінуі мүмкін. Жас халқы көп, көп ұлтты қалада тұрғын аудандардың кеңеюі жылу, электр, су мен көлік қызметіне деген сұранысты арттыра түседі. Егер мұндай салаларға жеке инвестиция мен тәжірибе тартылса, қызмет сапасы жақсарып, жобалар бюджеттің мүмкіндігіне тәуелсіз жүзеге асуы ықтимал. Алайда нақты бағыттар мен көлемдер туралы шешім кейін жергілікті және республикалық деңгейде айқындалады, сондықтан қазір тек бағыт пен қағидат туралы сөз қозғауға болады.Бұл тәсілдің екінші жағы – кәсіпкерлер үшін ашылатын мүмкіндік. Мемлекет жеке капиталмен әріптестікті кеңейтсе, жергілікті бизнес те ірі жобалардың тұрақты қатысушысына айнала алады: мердігер, жеткізуші, қызмет көрсетуші ретінде. Бұл жаңа жұмыс орындарын, кәсіби тәжірибені, қала экономикасындағы әртараптандыруды күшейтеді. Жолдауда әртараптандыру ел экономикасының тұрақты дамуының негізгі шарты ретінде көрсетілгені тегін емес: бір салаға тәуелділік азайған сайын экономика сыртқы тербелістерге төзімді бола түседі.Сонымен қатар жеке инвестицияны тарту сенімге, түсінікті ережеге және ашық шешімге сүйенеді. Қала тұрғындары мен бизнес өкілдері үшін маңыздысы – жобалардың қалай таңдалатыны, қандай міндеттеме алынатыны, қызмет сапасына кім жауап беретіні туралы ақпараттың жариялылығы. Мемлекеттік-жекеменшік әріптестіктің табысы көбіне осы ашықтыққа байланысты. Сондықтан бұқаралық ақпарат құралдарының, қоғамдық ұйымдардың, кәсіпкерлер қауымдастығының бұл үдеріске қатысуы да маңызды.Қорыта айтқанда, Жолдаудың аталған тармағы Шымкент үшін қаржыландыру саясатының жаңа қырын ашады: мемлекет бастамашы әрі кепіл болады, ал жеке капитал мен ұзақ мерзімді қорлар жобаларды тезірек жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Қала халқы үшін бұл – тұрақты инфрақұрылым, сапалы қызмет және кәсіпкерлік белсенділіктің өсуі деген сөз. Енді басты мәселе – Жолдаудағы қағидаттардың нақты тетіктерге айналуы және оның қала тұрғындарының күнделікті өмірінен көрініс табуы.
«Қорқыт ата» арнайы экономикалық аймағындағы инвестициялық жобалардың жай-күйі талқыланды
09.11.2026
Облыс әкімі Мұрат Ергешбаевтың төрағалығымен өңірлік инвестициялық штабтың отырысы өтті. Онда Қорқыт Ата арнайы экономикалық аймағында жүзеге асыру жоспарланған инвестициялық жобалардың қазіргі жағдайы талқыланды.Биылғы 9 айда облыс экономикасына 581 млрд теңге инвестиция тартылып, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 2,3 пайыздық өсім қалыптасты. Жеке инвестиция үлесі 82 пайызға жетті.Аймақ басшысы инвестициялық жобаларды сапалы әрі уақытылы жүзеге асырудың маңыздылығына тоқталып, жауапты сала басшыларына нақты тапсырмалар берді.Әрбір инвестициялық жоба өңіріміздің әлеуметтік-экономикалық дамуында маңызды рөл атқарады. Сондықтан бірлескен жұмысты жеделдетіп, нәтижелі іске басымдық беруіміз қажет. Облыс әкімдігі барлық қажетті қолдауды көрсетуге дайын.Жобаларды бастапқы кезеңнен өндіріс іске қосылып, өнім шығарғанға дейін қатаң бақылауда ұстау қажет. Әрбір инвесторға жан-жақты қолдау көрсетіліп, туындаған мәселелер зерделеніп, заң аясында шешілуі тиіс.Біздің басты мақсатымыз инвестиция көлемін ұлғайту ғана емес, өңір экономикасының ұзақ мерзімді өсіміне негізделген сапалы жобаларды жүзеге асыру. Бұл бағыттағы жұмыстарды жүйелі түрде жалғастырамыз, деді Мұрат Нәлқожаұлы.Жиында инвесторлардың құқықтарын қорғауда атқарылып жатқан жұмыстар туралы инвестициялық омбудсмен, Қызылорда облысы прокурорының міндетін атқарушы Нұрболат Дүйсенбаев баяндама жасады.Сондай-ақ жоба бастамашылары ұсыныс-пікірлерін білдірді.Үкімет қолдауымен құрылған Қорқыт Ата арнайы экономикалық аймағында инвесторларға салық преференциялары, 2049 жылға дейін дайын жер учаскелерін тегін пайдалану және кедендік баждардан босату жеңілдіктері қарастырылған.Қазіргі таңда 200 гектар аумаққа инженерлік инфрақұрылым тарту басталды. Бүгінде өңірге 6 инвестор өз жобаларын орналастыруды жоспарлап отыр.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda/press/news/details/1314721?lang=ru
Жолдау аясында Шымкентте кәсіпкерлік жауапкершілік пен жеке инвестицияны арттыру жолдары
28.10.2026
Мемлекет жалғыз қалмайды. Президент 28 қазанда халыққа Жолдау арнап, экономикалық дамудың басты шарттарының бірін атап өтті: мемлекеттік ресурспен ғана шектелмей, жеке капиталды белсенді тарту қажет. Бұл ой республикалық маңызы бар қала, елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис ретінде Шымкент үшін де өзекті.Жолдау тармағында тек мемлекет қаржысына сүйену патернализмге апаратыны, ал ол өз кезегінде кәсіпкерлік белсенділікті төмендететіні айтылады. Мемлекет басшысының пайымынша, бюджет қаражаты жеке инвестицияларды тартудың кепілі болуы тиіс. Яғни мемлекеттік қолдау бизнестің орнын баспай, оған сенім мен бастама беретін тірек қызметін атқарғаны жөн. Сонымен қатар Үкіметке ұзақ мерзімді қорландыру көздерін жұмылдыру міндеті жүктеледі.Шымкент үшін бұл мәселенің мәні ерекше. Қала көп ұлтты, жас халқы бар, іскерлік қарқыны жоғары мегаполис ретінде танылған. Мұндағы кәсіпкерлер қауымы шағын дүкеннен бастап ірі өндіріске дейінгі кең спектрді қамтиды. Міндеттің жүзеге асуы осы қауымның қалай жұмыс істейтініне, қандай шешім қабылдайтынына және тәуекелге қаншалықты дайын екеніне тікелей байланысты.Жолдаудағы стратегиялық бағыттардың бірі патернализмнен бас тарту деп аталады. Мұның мәні кәсіпкерлер арасында «барлық шығынды мемлекет өтейді» деген түсінікті өзгерту, нарықтық бәсекелестік пен жауапкершілікті арттыру. Қарапайым тілмен айтқанда, бизнес жоспарын құрғанда өз есебін өзі жасап, өз тәуекелін өзі бағалауы керек. Мемлекеттік көмек маңызды болғанымен, ол табыс пен табыстылықтың жалғыз көзіне айналмауға тиіс.Бұл өзгеріс Шымкент тұрғындарының күнделікті өмірінде де сезілуі мүмкін. Нарықтық бәсекелестік күшейген сайын тауар мен қызметтің сапасы артады, таңдау кеңейеді, баға мен сапа арасындағы теңгерім жақсарады. Жеке инвестиция келген салада жаңа жұмыс орындары ашылады, жастарға өз күшін сынап көретін мүмкіндіктер көбейеді. Жас халқы көп қалада бұл ерекше маңызды: білімді де ширақ жастар үшін кәсіпкерлік пен жұмыспен қамтылу бір-бірімен тығыз байланысты.Алдағы жылдарда қала бизнесіне өз бастамасын күшейту, серіктестік пен бірлескен қаржыландыру тетіктерін тиімдірек пайдалану, ұзақ мерзімді жоспарлауға бейімделу міндеті тұрады. Мемлекеттік қолдауды алған кәсіпкер жауапкершілікті де бірге арқалайды: ресурсты тиімді жұмсау, нәтижеге жауап беру, өз ісін ашық әрі адал жүргізу. Мұндай көзқарас қалыптасқанда ғана жеке инвесторлар сенімді серіктес ретінде келе алады.Мемлекет тарапынан да тұрақты әрі болжамды орта қалыптастыру маңызды. Инвестор үшін ережелердің түсініктілігі, шешімдердің ашықтығы және ұзақ мерзімді ойын мүмкіндігі шешуші рөл атқарады. Жолдауда Үкіметке жүктелген ұзақ мерзімді қорландыру көздерін жұмылдыру міндеті осы бағытта жүзеге асса, оның игілігін өңірлер, соның ішінде Шымкент те көреді. Бұл тұрақты әрі әртараптандырылған экономиканың негізін қалайды.Қорыта айтқанда, Жолдаудың бұл тармағы Шымкент үшін екіжақты міндет қояды: мемлекет бизнеске сенімді тірек болады, ал бизнес өз кезегінде бастама мен жауапкершілікті өз мойнына алады. Осы теңгерім сақталса, қала экономикасы тұрақты әрі жан-жақты өсе алады. Ал бұл ең алдымен әрбір шымкенттікке жаңа мүмкіндік, сапалы қызмет және сенімді болашақ беретін жол.