Теміржол көлігі – ел экономикасының тұрақты дамуын қамтамасыз етіп, өңірлер арасындағы сенімді байланысты нығайтатын стратегиялық маңызды сала. Оның қауіпсіз әрі үздіксіз жұмыс істеуі – өз ісіне адал, кәсіби біліктілігі жоғары, жауапкершілігі мол теміржолшылардың күнделікті қажырлы еңбегінің нәтижесі.Бұл мерекенің біздің аудан үшін маңызы ерекше. Тобылдың тарихы теміржолмен тығыз байланысты. Теміржол елді мекеннің қалыптасуы мен дамуының берік негізіне айналды. Бүгінде де кент тұрғындарының басым бөлігі теміржол саласында еңбек етіп, еліміздің көлік жүйесінің дамуына сүбелі үлес қосып келеді.Теміржолшылар әулеті – біздің ерекше мақтанышымыз. Көптеген отбасыларда теміржолшы мамандығы бірнеше ұрпақтан жалғасып, олардың адал еңбегі мен таңдаған кәсібіне деген беріктігі жас ұрпаққа өнеге болып келеді.Ауданымыздың 90 жылдық мерейтойы аталып өтіп жатқан жылы теміржолшылардың оның дамуына қосқан үлесін ерекше атап өткен жөн. Сіздердің кәсібиліктеріңіз, жауапкершіліктеріңіз бен жанқиярлық еңбектеріңіздің арқасында ондаған жылдар бойы аудан экономикасы нығайып, инфрақұрылымы дамып, тұрғындардың әл-ауқаты арта түсті.Теміржол саласының берік негізін қалап, лайықты ізбасар тәрбиелеген сала ардагерлеріне шынайы ризашылығымды білдіремін.Қадірлі жерлестер! Осынау айтулы мереке күні баршаңызға зор денсаулық, бақ-береке, мол ырыс, бейбіт өмір және отбасыларыңызға амандық пен жылулық тілеймін! Еңбектеріңіз әрдайым ел игілігіне қызмет етіп, лайықты бағалансын, ал алдағы уақытта жаңа жетістіктер мен толайым табыстарға жете беріңіздер!Аудан әкімі Қ. МыржақыповАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-bmalin-audany-akimat/press/news/details/1271020?lang=ru

Мереке Тобыл кентінің тұрғындары мен қонақтарын, теміржол саласының ардагерлері мен қызметкерлерін, еңбек ұжымдарының өкілдерін және жастарды бір алаңға тоғыстырды. Салтанатты шара барысында құттықтаулар айтылып, кенттің және теміржол саласының дамуына елеулі үлес қосқан азаматтарды марапаттау рәсімі өтті.Мерекелік кештің көркін ауданның шығармашылық ұжымдары мен өнерпаздары өздерінің әсерлі вокалдық және хореографиялық қойылымдарымен айшықтады. Ізгі тілектер теміржол саласының ардагерлеріне және күнделікті адал еңбегімен Тобылды көркейтіп, гүлденуіне үлес қосып жүрген барша азаматтарға арналды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-bmalin-audany-akimat/press/news/details/1271022?lang=ru

4 тамыз 2026 жыл. Қазақстанның үшінші мегаполисі Шымкент қаласы цифрлық қауіпсіздік тарихындағы жаңа бетті ашты. Президенттің қалаларды цифрландыру және қоғамдық тәртіпті нығайту жөніндегі тапсырмасын жүзеге асыру барысында «Smart Shymkent» бағдарламасы аясында қосымша он алты заманауи дрон іске қосылды. Бұл қадам Шымкентті Орталық Азиядағы ең озық «ақылды қала» жүйесін пайдаланушылардың қатарына қосатын маңызды оқиғаға айналды.Бастаманың тарихы 2023 жылдан бастау алады. «Қазақтелеком» АҚ мен Шымкент қаласы әкімдігі арасында ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылып, пилоттық жоба іске қосылды. Алғашқы кезеңде бес дрон орнатылып, олардың көмегімен бір жыл ішінде үш жүз елуден астам әуе мониторингі жүргізілді. Нәтижелер шынымен де қуантарлық болды: дрондар төтенше жағдайлардың алдын алуда, экологиялық бақылауда және заңсыз құрылыстарды анықтауда жоғары тиімділік көрсетті. Пилоттық жобаны бағалаған мамандар оның табысты екендігін бірауыздан мойындады, осыдан кейін жобаны кеңейту туралы шешім қабылданды. Биылдан бастап жүйеге тағы он алты дрон қосылып, барлығы жиырма бір аппарат қаланың бақылау торабын толыққанды қамтыды.Жаңа дрондар стратегиялық маңызды нысандардың шатырларына — мектептерге, мәдениет үйлеріне, аркаларға орналастырылды. Олар тәулік бойы автоматты патрульдік режимде жұмыс жасайды. Шымкент қаласының ақпараттық технологиялар басқармасының басшысы Дәурен Сейтқалиевтің айтуынша, жүйе бірнеше мемлекеттік органның жұмысын бір орталықтан үйлестіруге мүмкіндік береді: «Бұл бұрын бейнебақылау камералары жете алмаған аймақтарды да қамтитын тұтас бақылау торабы. Полиция, жедел жәрдем, өрт сөндіру қызметі — барлығы бір жерден жедел ақпарат алып отырады». Полиция қызметі бейнебақылау камераларынан жырақ аумақтарды бақылап, құқық бұзушылықтарды анықтай алады, күдікті көліктердің қозғалысын қадағалайды. Бұл өз кезегінде жауап беру уақытын едәуір қысқартады деп күтілуде.Дрондық бақылау жүйесін енгізу жаһандық үрдіспен де үндесіп жатыр. Дүние жүзінде елу беске жуық мегаполис осы технологияны белсенді пайдаланып келеді. Атап айтқанда, Сингапур, Дубай, Токио сияқты қалалар дрондарды қоғамдық қауіпсіздік жүйесіне кіріктіріп, қылмыс деңгейін орта есеппен отыз пайызға дейін төмендеткенін мәлімдейді. Қазақстанда бұл бағытта Алматы қаласы да белгілі тәжірибе жинақтаған. Шымкент жобасы сол тәжірибені одан әрі дамытып, өңірлік масштабқа шығаруға бағытталған. «Қазақтелеком» АҚ-ның «Смарт Шымкент» жобасын үйлестіруші директоры Айгүл Нұрмановтың сөзі бойынша, алдағы екі жыл ішінде жүйені одан да жаңа функциялармен толықтыру жоспарлануда: «Жасанды интеллект алгоритмдері негізінде дрондар алдағы уақытта адам тобырының ықтимал тығырыққа тірелуін, жол апаттарын болжай алатын мүмкіндікке ие болады. Бұл — технологиялық секіріс».Алайда жобаның маңыздылығымен бірге қоғамда белгілі бір пікірталастар да туындамай қойған жоқ. Бір бөлік тұрғындар бақылаудың кеңеюін жеке өмірге қол сұғу деп санайды. Шымкент Заң академиясының оқытушысы, құқықтанушы Серік Мамытбеков бұл мәселені академиялық тұрғыдан зерттеп жүрген маман: «Технологияның тиімділігіне күмән жоқ. Бірақ заңнамалық база — деректерді сақтау, пайдалану шарттары, азаматтардың жеке ақпаратын қорғау мәселелері — толығымен реттелуі тиіс. Ашықтық болмаса, сенім де болмайды». Бұл пікірді тыңдаған әкімдік өкілдері деректерді өңдеу ережелері жалпыға қолжетімді болатынын және жеке ақпаратты заңсыз пайдалануға жол берілмейтінін атап өтті.Жобаның экономикалық жағын да ескеру қажет. Сарапшылардың есептеулері бойынша, дрондық бақылау жүйесі толық іске қосылғаннан кейін дәстүрлі жер патрульдеу шығындарын жиырма-жиырма бес пайызға қысқартады. Сонымен бірге жол-көлік оқиғаларының тез хабарлануы нәтижесінде сақтандыру төлемдерін де төмендетуге болады деген болжамдар айтылуда. Шымкент қалалық ауруханасының кезекші дәрігері Маржан Есқалиева да жедел жәрдем бригадаларының дрон деректерін нақты уақытта пайдаланып, оқиға орнына тезірек жетуіне мүмкіндік туатынын мақтанышпен атап өтті.Шымкент тұрғындарының реакциясы жалпы алғанда оң. Жыл бойы жол апаттары мен ұсақ тонаулардан зардап шеккен Нұрсейіт ауданының тұрғыны Ботагөз Сатыбалдиева: «Менің балаларым мектепке жаяу жүреді. Дрондар болса, көшелер қауіпсізірек болады деп сенемін. Кез келген анаға бұл — тыныштық». Осы сезім — бүкіл жобаның мән-мағынасын айқын аңғартатын пікір.Алдағы жылдарға арналған жоспарлар бойынша «Smart Shymkent» бағдарламасы аясында дрондардың санын қырыққа дейін жеткізу мақсаты қойылған. Бұдан басқа, жүйені дауыстық хабарлау және жарыққа арналған функциялармен жарақтандыру да қарастырылуда. Шымкент мегаполисінің осылайша Қазақстандағы цифрлық қауіпсіздіктің модельдік қаласына айналатыны даусыз. Президенттің цифрландыру жөніндегі тапсырмасы нақты іске асып жатқанын бүгін Шымкент аспанында айналып жүрген дрондар дәлелдеп тұр. Бұл — жай технология емес, болашаққа деген саналы қадам.

3 тамыз 2026 жылы Қазақстандағы медициналық инновация саласында жаңа бет ашылды. Дәрігерлер, студенттер, мектеп оқушылары мен оқытушылар бір алаңда жиналып, медицина мен технологияның тоғысында туындаған идеяларын ортаға салды. MedTech Hackathon — атауы қазірдің өзінде оның мазмұнын айқын аңғартатын бұл іс-шара — елімізде денсаулық сақтау саласын цифрлық трансформациялауға деген ұмтылыстың айқын көрінісіне айналды. Жүзден астам қатысушы мен бірнеше күнге созылған командалық жұмыс, шығармашылық ізденіс пен нетворкинг — мұның бәрі бірігіп, болашаққа бағытталған платформаның негізін қалады.Бұл хакатонның өткізілуі кездейсоқ болмады. Соңғы жылдары Қазақстанда медициналық технологиялар нарығы қарқынды дамып келеді. Дүниежүзілік деректерге сүйенсек, 2025 жылы ғаламдық MedTech нарығының көлемі 600 миллиард долларға жетіп, алдағы бес жылда жылына орта есеппен 8–9 пайызға өсуі болжануда. Қазақстан да осы үрдістен тыс қалған жоқ. Үкімет «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасы аясында денсаулық сақтауды автоматтандыруға инвестиция бөліп, телемедицина, жасанды интеллект негізіндегі диагностика және электрондық медициналық жазбалар жүйесін енгізуді белсенді жылдамдатуда. Дегенмен кадрлық сұранысты өтеу, жаңа идеяларды генерациялау және технологиялар мен медициналық білімді бір жерде ұштастыру мәселесі өзекті болып қала берді. Дәл осы олқылықты толтыруға бағытталған алғашқы қадамдардың бірі болып MedTech Hackathon есептелді.Іс-шараның идеясы айлар бұрын пісіп-жетілді. Ұйымдастырушылар бастапқыда бір мамандық өкілдерінен тұратын шағын топты жинаймыз деп жоспарлаған. Алайда тіркелу санының күрт артуы олардың ойын өзгертті. Дәрігерлер мен медбикелер, IT-мамандар мен деректер аналитиктері, студенттер мен мектеп оқушылары — бәрі бірдей ынтамен жазылды. Нәтижесінде 100-ден астам қатысушы бір-бірімен танысып, командаларын құрып, нақты медициналық мәселелерді шешуге кірісті. «Хакатонға дейін мен дәрігер мен бағдарламашы бірге жұмыс істей алады деп онша сенбейтінмін. Бірақ мұнда бір-бірімізге деген сенімді қысқа уақытта орнатып үлгердік», — деді іс-шараға қатысқан жас дәрігер Айгерім Сейтқали.Хакатон барысында қатысушылар нақты кейстерге бет бұрды. Денсаулық сақтаудағы жедел жәрдем логистикасын оңтайландыру, науқастардың деректерін қорғауға арналған блокчейн шешімдері, жасанды интеллект негізіндегі алдын алу диагностикасы — бұлар тек бірнеше мысал ғана. Командалар бірнеше сағат бойы идеяларын талқылап, прототиптер жасады, содан соң оларды сарапшылар алдында қорғады. «Питч» сессияларында жас өнертапқыштар өз шешімдерін нақты, қысқа және нанымды түрде жеткізуге жаттықты — бұл дағды болашақта инвесторлармен немесе мемлекеттік органдармен сөйлесу кезінде аса маңызды болмақ. IT-маман Ерлан Байжанов: «Менің командамда хирург, екінші курс студенті және мектеп оқушысы бар еді. Сыртқай қарасаң — абсурд. Бірақ нәтиже ойдан да асып түсті», — деп бөлісті.Іс-шараның тағы бір ерекшелігі — жұмыс пен демалысты ұштастыра білуі. «Pizza Time» деп аталған үзілістерде қатысушылар жаңа таныстықтар жасады, командалар арасында тәжірибе алмасты, кейде тіпті кездейсоқ сөйлесу барысында жаңа серіктестіктер туды. Нетворкинг мәселесі Қазақстандағы стартап экожүйесі үшін айрықша өзекті, өйткені жергілікті рынокта маман таба білу немесе дұрыс байланысты орнату қиынға соғады. Хакатон осы алшақтықты жоюға едәуір үлес қосты деуге болады. Ұйымдастырушылардың бірі Данияр Мұхамедов: «Біз бұл іс-шараны тек жарыс ретінде ойластырмадық. Ол — жаңа байланыстар мен жаңа мүмкіндіктердің алаңы», — деп атап өтті.Хакатонның қорытындысы да ынталандырушы болды. Жүлделі қор жеңімпаздар арасында бөлінді, бірақ ұйымдастырушылар мен сарапшылардың айтуынша, нақты жүлде тек призге байланысты емес. «Мұнда ешкім жеңіліссіз кеткен жоқ. Кімде-кім жаңа серіктес тапты, кімде-кім жаңа дағды иеленді, ал кімде-кім өзінің болашақ жобасының ұрығын септі», — деді іс-шараның жетекші ұйымдастырушыларының бірі. Сарапшылар да қатысушылардың пікірталас мәдениеті мен командалық жұмысқа деген дайындығын жоғары бағалады. Денсаулық сақтау министрлігінің өкілдері бұл бастаманы мемлекет тарапынан қолдауға ниет білдіргені де хаттамаларда тіркелді.Тарихи тұрғыдан алғанда, Қазақстанда медициналық инновацияны жастармен ұштастыратын мұндай форматтар бұрын да болғанымен, олар негізінен академиялық орта шеңберінде қалып отырды. MedTech Hackathon бұл парадигманы өзгертті — мектеп партасынан ендігі жерде медицина мен технологияның тоғысына тікелей жол ашылды. Бұл бастама жақын арада жыл сайынғы дәстүрге айналдырылса, онда Қазақстанда инновациялық медицина экожүйесінің негізі нық қаланар еді.Алдағы уақытта хакатон қатысушыларының бірқатары жобаларын акселераторларға немесе инвестициялық алаңдарға ұсынуды жоспарлауда. Ұйымдастырушылар да іс-шараның форматын кеңейтуді, аймақтық қалаларда — Шымкент, Қарағанды, Семей — ұқсас хакатондар өткізуді пайымдауда. Мамандар бұл бастаманы Қазақстандағы MedTech стартаптарының санын арттырудың тиімді тетігі ретінде қарастырып, мемлекеттік-жекеменшік әріптестік негізінде тұрақты қаржыландыру тарту мәселесін де күн тәртібіне қоюда. Бір нәрсе анық: 3 тамыз 2026 жылы жүзден астам адамның бір бөлмеде бас қосуы — бұл кездейсоқтық емес, болашаққа деген саналы қадам.

Қазақстандағы стартап экожүйесінің дамуы жаңа белеске жетіп отыр. 2026 жылдың 3 тамызында Startup Orda 2.0 бағдарламасының екінші легі туралы ресми хабарландыру жарияланып, елдегі технологиялық қоғамдастықтың назарын өзіне аударды. Бағдарламаға қатысуға өтінімдерді 23 тамызға дейін қабылдайтыны белгілі болды. Осы жаңалық ел бойынша жүздеген жас кәсіпкерлер мен тікелей инновация саласымен айналысатын мамандар арасында үлкен қызығушылық туғызды.Startup Orda бағдарламасы Қазақстанда стартап мәдениетін дамыту мақсатында бірнеше жыл бұрын өз жұмысын бастаған болатын. Бағдарламаның бірінші легі ойдағыдай аяқталып, ондаған жобалар нақты бизнеске айналды, кейбіреулері халықаралық инвесторлардың назарын аударуға да мүмкіндік тапты. Қатысушылардың арасынан шыққан бірнеше стартап кейін Оңтүстік-Шығыс Азия және Еуропа нарықтарына шығып, Қазақстанның технологиялық әлеуетін халықаралық деңгейде таныта білді. Бірінші лектің табысты нәтижелері Startup Orda 2.0 бағдарламасының іске қосылуына негізгі себепші болды деп айтуға болады.Бағдарламаның негізгі мақсаты — Қазақстанда инновациялық стартап экожүйесін қалыптастыру және жергілікті кәсіпкерлерге халықаралық деңгейдегі білім мен тәжірибе беру. Startup Orda 2.0 шеңберінде қатысушылар тек теориялық білім алумен шектелмейді: бағдарлама практикалық семинарлар, менторлық сессиялар, инвесторлармен кездесулер және пилоттық жобаларды іске асыру мүмкіндіктерін қамтиды. Білім берудің мұндай кешенді форматы Қазақстан үшін салыстырмалы түрде жаңа тәсіл болып табылады. Технологиялық кластерлер мен стартап акселераторлар елдің экономикасын әртараптандыруда маңызды рөл атқаруы тиіс деп есептейтін эксперттер бұл бастаманы оң бағалайды.Бағдарламаға Қазақстанның барлық өңірлерінен қатысушылар шақырылады. Негізгі талап — бизнес идеясы немесе алдын ала тексерілген MVP (минималды өміршең өнім) болуы. Жасқа және білімге қатысты шектеулер жоқтың қасы: 18 жастан 45 жасқа дейінгі азаматтар өтінім бере алады. Технологиялық сала, агробизнес, денсаулық сақтау, білім беру және тұрақты даму бағыттарындағы жобалар басым қарастырылатын болады. «Біз кең ауқымды ойлайтын, нақты мәселелерді шешуге ниетті тұлғаларды іздейміз. Технологиялық білім маңызды, бірақ ең бастысы — жаңашылдыққа деген ынта мен нарықты терең түсіну» дейді бағдарламаның сарапшы кеңесшілерінің бірі, стартап менторы Арман Сейткали.Оқу процесі жеделдетілген акселерация форматында ұйымдастырылады. Бағдарлама бірнеше кезеңнен тұрады: алғашқы кезеңде қатысушылар идеяларын нарыққа лайықтап қалыптастырады, екінші кезеңде бизнес-модельді тексеріп, алғашқы клиенттерді тартуға бағытталған жұмыс жүреді, соңғы кезеңде жобаларды инвесторлар мен серіктестер алдында таныстыру өтеді. Оқу барысында шетелдік сарапшылар мен Кремний алқабынан танымал менторлар да қатысатын болады. Бағдарлама негізінен Алматы қаласында өткізіледі, алайда өңірлік қатысушылар үшін онлайн-форматтағы сессиялар да жоспарланған.Статистикалық деректерге сүйенсек, соңғы бес жылда Қазақстандағы стартап инвестицияларының көлемі 3,5 есеге өскен. 2025 жылы ғана елдегі стартаптарға жалпы сомасы 120 миллион доллардан асатын инвестиция тартылды. Дегенмен, Орталық Азия елдерімен салыстырғанда Қазақстанның стартап экожүйесі әлі де даму жолындағы кезеңде тұр. Сарапшылар пікірінше, жетіспейтін негізгі буындардың бірі — тәжірибелі менторлар мен ерте кезеңдегі инвесторлар санының аздығы. Startup Orda 2.0 осы олқылықтың бір бөлігін толтыруға тырысады. «Бізге Силикон алқабындай дара экожүйе керек емес. Бізге Қазақстандық мәселелерге Қазақстандық шешімдер табатын, жергілікті нарықты жетік білетін кәсіпкерлер керек» дейді экономист, инновациялық даму мәселелерін зерттеуші Динара Қасымова.Бағдарламаның тағы бір ерекшелігі — оны аяқтаған қатысушыларға арнайы қолдау пакеті ұсынылуы. Оған гранттық қаржыландыруға бәсекелесу мүмкіндігі, мемлекеттік бағдарламалармен байланыс, кеңсе кеңістігіне жеңілдікті қол жеткізу және жасалатын менторлық желіге ену кіреді. Бұл жағдай бағдарламаны тек білім беру платформасынан гөрі кешенді кәсіпкерлік экожүйесіне айналдырады. Қазақстан Республикасының Цифрлық даму министрлігі бағдарламаны ресми қолдап отыр. «Мемлекет пен жеке сектордың бірлескен күш-жігері — бұл Қазақстандағы инновациялық экожүйені жеделдетіп дамытудың бірден-бір дұрыс жолы» деп атап өтті министрліктің өкілі Болат Нұрмағамбетов.Startup Orda 2.0 бастамасы Қазақстандағы жастар кәсіпкерлігін жаңа сатыға шығарудың нақты мүмкіндігі ретінде қабылданып отыр. Ел бойынша жүздеген жас маман мен кәсіпкер бұл мүмкіндікті пайдаланып, өз идеяларын нақты бизнеске айналдыруды армандайды. Өтінімдерді 23 тамызға дейін беруге болатынын ескерсек, уақыт тығыз. Бірақ стартап дүниесіндегі ең маңызды сабақтардың бірі де осы — дұрыс сәтті өткізіп жібермеу. Қазақстандық инновациялық экожүйенің болашағы дәл осындай бастамалармен тығыз байланысты екені сөзсіз. Ал Startup Orda 2.0 бағдарламасы сол болашаққа жасалған нақты қадам болып табылады.

2026 жылдың 1 тамызында Қазақстанның оңтүстік өңірінің іскерлік ортасында маңызды жаңалық тарады: Shymkent Hub алаңында жұмыс істейтін Astana Hub желісі Startup Orda атты үш айлық инкубациялық бағдарламаға өтінімдерді қабылдай бастады. Бұл хабарлама тек стартап қауымдастығы арасында ғана емес, жалпы жастар ортасында да үлкен қызығушылық тудырды. Себебі бағдарламаның ең басты ерекшелігі — қатысу үшін ешқандай ақы талап етілмейді. Бағдарламаға тіркелудің соңғы мерзімі 23 тамыз деп белгіленіп, орын саны шектеулі екені де ескертілді.Startup Orda — кез келген оқыту курсынан іргелі түрде ерекшеленетін бағдарлама. Оның басты философиясы мынада: дайын бизнесті емес, тек идеяны алып келсең де жеткілікті. Үш ай ішінде қатысушы өз ойын нақты өнімге, яғни алғашқы MVP-ке (minimum viable product — минималды жұмыс істейтін өнімге) дейін жеткізеді. Бағдарламаның форматы классикалық лекциялардан тұрмайды. Мастер-кластар, воркшоптар, жеке трекермен жұмыс, сарапшылардың топтық талдаулары — мұның бәрі идеяны нақты іске асырудың жолын ашатын практикалық құралдар. Үздік жобалар Astana Hub-та өтетін жаңа жылдық Demo Day іс-шарасында ресми презентация жасауға, сондай-ақ шетелдегі серіктес хабтарға сапар шегуге мүмкіндік алады.Қазақстанда стартап экожүйесін дамыту мәселесі соңғы бес-алты жыл ішінде мемлекеттік деңгейде де, жеке сектор деңгейінде де өткір талқылануда. Ұлттық статистика комитетінің деректеріне сүйенсек, елде тіркелген шағын және орта бизнес субъектілерінің саны жылдан жылға өсіп отырса да, олардың ішінде технологиялық стартаптардың үлесі әлі де төмен — жалпы санның үш пайызынан аспайды. Сарапшылар бұл олқылықты бірнеше себеппен түсіндіреді: қаржыландыруға қолжетімділіктің шектеулілігі, менторлық инфрақұрылымның жетіспеушілігі, сондай-ақ жастар арасында кәсіпкерлікті мамандық ретінде қабылдаудың төменділігі. Дәл осы олқылықты толтыруға бағытталған бастамалардың бірі — Startup Orda сияқты тегін инкубациялық бағдарламалар.Бағдарламаның Шымкентте іске қосылуы да өзіндік символдық маңызға ие. Шымкент — Қазақстанның үш миллионнан астам тұрғыны бар ең ірі қалаларының бірі. Алайда технологиялық стартаптар мен инновациялық инфрақұрылым мәселесінде оңтүстік өңір астана мен Алматыдан айтарлықтай кейін қалып отыр. Shymkent Hub-тың ашылуы және осындай бағдарламалардың аймаққа келуі жергілікті жастарға бұрын болмаған мүмкіндіктер ашып отыр. «Бізде ең басты проблема — идеясы бар, бірақ оны қайдан бастарын, кімге барарын білмейтін жастардың саны өте көп. Startup Orda дәл осы «бірінші қадам» мәселесін шешеді», — деп атап өтеді Шымкент технологиялық қауымдастығының белсенді мүшесі Дәурен Сейітқали.Бағдарламаның форматтық артықшылықтарының арасында жеке трекер институты ерекше орын алады. Трекер — бұл жай ғана куратор немесе мұғалім емес. Ол стартаппен бірге жолды басынан аяғына дейін жүріп өтетін, қателерді уақытылы байқап, жобаны дұрыс бағытқа салатын тәжірибелі маман. Батыс елдерінің стартап экожүйелерінде, атап айтқанда, АҚШ пен Эстонияда осы модель ең тиімді деп танылған. Y Combinator сияқты ірі акселераторлардың табысы да көбіне дәл осы жеке сүйемелдеу принципіне негізделген. Қазақстандық бағдарлама үшін мұндай тәжірибені жергілікті жерге бейімдеу оңай іс емес, алайда Astana Hub-тың алдыңғы бағдарламалары бұл модельдің жұмыс істейтінін дәлелдеп үлгерді.Шымкент іскер ортасының өкілдері мен жергілікті кәсіпкерлер бастаманы жылы қарсы алды. «Бұл тегін болуының өзі үлкен жетістік. Көп жастарда ақша жоқ, бірақ идея бар. Мен өзім де бір кезде ақылы курстарға бара алмай, уақытымды босқа өткізіп жүрдім. Startup Orda бізге сол кезде болса, бәлкім, жолым бұрын ашылар еді», — дейді жергілікті шағын бизнес иесі, бұрынғы IT-студент Айгүл Нұрланова. Оның сөздері — бағдарламаның нысаналы аудиториясы үшін қаншалықты маңызды екенін анық бейнелейді. Тіркелу сілтемесі — astanahub.com/ru/l/startuporda, ал Hub мекен-жайы: Север 66/2.Болашаққа қарайтын болсақ, Startup Orda сияқты бағдарламалардың жүйелі түрде жалғасуы Қазақстанның технологиялық картасын өзгерте алады. Сарапшылардың пікіріне қарағанда, егер осындай инкубаторлар елдің барлық ірі қалаларында жыл сайын жүргізілсе, бес жыл ішінде технологиялық стартаптар санының екі есеге дейін өсуіне қол жеткізуге болады. Астана мен Алматыда да ұқсас бағдарламалар бар, алайда Шымкент сынды өңірлік орталықтарда бұл бастаманың ерекше мәні зор, өйткені жергілікті жастар үшін баламалар санаулы. Startup Orda — бұл тек үш айлық оқыту ғана емес, ол Қазақстандағы жаңа буын кәсіпкерлерінің қалыптасуына негіз салатын ұзақ мерзімді инвестиция. Идеясы барларға уақыт жоғалтпай, 23 тамызға дейін өтінім беру ұсынылады.

3 тамыз 2026 жыл. Шымкент тұрғындары мемлекеттік қызметтерді алудың ыңғайлы жолын таба бастады. «Жеке менеджер» атты сервис бүгінде қалада шынайы сұранысқа ие болып, кез-кебген бюрократиялық кедергіні айналып өтуге мүмкіндік береді. 2026 жылдың алғашқы алты айында бұл қызметті шамамен 6 мың адам пайдаланды — ал 2025 жылдың тұтас он екі айы ішінде сервисті 7 мыңнан астам автокөлік иесі таңдаған болатын. Бұл статистика қызметтің тез арада тұрғындар арасында кең тарап жатқанын анық көрсетеді.Кезек күтпей, уақытты үнемдеп мемлекеттік қызмет алу — бұл бүгінгі қазақстандық қалалардың басым бөлігі үшін өзекті мәселе болып қалып отыр. Мемлекеттік корпорация «Азаматтарға арналған үкімет» соңғы жылдары цифрландыру мен ыңғайлылықты арттыруға бағытталған бірқатар реформа жүргізді. Электрондық кезек, онлайн-порталдар, мобильді қосымшалар — осының бәрі де азаматтардың уақытын үнемдеуге бағытталған шаралар болды. Алайда практика көрсеткендей, жекелеген жағдайларда — әсіресе көліктерді тіркеу, есепке алу немесе номерлік белгі алу сияқты мәселелерде — тұрғындарға тікелей, жеке сүйемелдеу қажет болады. Дәл осы олқылықты толтыруға «Жеке менеджер» қызметі бағытталған.Сервистің жұмыс механизмі салыстырмалы түрде қарапайым, бірақ тиімді. Арызданушы арнайы ЦОН-ға кіре сала ресепшнге жүгінеді де, жеке менеджер тарту туралы өтінішін білдіреді. Бұдан кейін арнайы маман оған кезек күттірмей, барлық кезеңде қасында жүріп, қажетті құжаттарды жедел рәсімдеуге көмектеседі. Қызмет аясында азаматтар автокөлікті тіркеуге, оны есепке алуға немесе есептен шығаруға, сондай-ақ мемлекеттік тіркеу нөмірлік белгілерін алуға мүмкіндік береді. Қызметтің құны 6 306 теңгені құрайды — бұл Шымкенттегі барлық үш арнайы ЦОН-да бірдей баға.Шымкент қалалық мемлекеттік корпорациясының жетекші маманы Айнұр Сейтқалиқызының айтуынша, сервис алғашқыда тек жекелеген азаматтар ғана пайдаланып жүрген. «Алғашқы кезде адамдар бұл қызметтің не екенін білмеді, кейбіреулер ақылы болғандықтан бас тартты. Бірақ уақыт өте келе пайдаланушылар санаулы айларда күрт өсті. Бүгінде «Жеке менеджер» арқылы қызмет алған адамдар өз таныстарына да ұсынады — яғни сөзбен таратылатын жарнама жақсы жұмыс жасауда», — деді ол. Сарапшылар бұл тенденцияны Қазақстандағы орта таптың уақытын ақшаға тең санайтын өсіп келе жатқан санамен байланыстырады.Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы және ел аумағындағы жан саны жылдам өсіп жатқан мегаполис. Бүгінгі таңда қала халқы 1,2 миллионнан асады, ал автокөліктену деңгейі жыл сайын артып отыр. Мұндай қалада автомобиль тіркеу, қайта тіркеу немесе номерлік белгі алу кезінде пайда болатын кезектер мен күту уақыты — азаматтар үшін нақты проблема болып табылады. Транспорт саласы маманы, «Қазавтожол» зерттеу орталығының аналитигі Берік Жақсыбеков бұл туралы: «Шымкентте соңғы бес жылда автопарк саны 30 пайызға артты. Бұл тіркеу орталықтарына деген жүктемені де соғұрлым арттырды. Сондықтан «Жеке менеджер» сияқты шешімдер — бұл тек жайлылық қана емес, қала инфрақұрылымының тозуына жол бермеудің де бір жолы», — деп түсіндіреді.Дүниежүзілік тәжірибеде мемлекеттік қызметтерді жекелендіру идеясы жаңалық емес. Эстония, Сингапур, Оңтүстік Корея сияқты елдерде «бір терезе» және «жеке жәрдемші» форматтары жылдар бойы тиімді жұмыс жасап келеді. Қазақстан да соңғы онжылдықта осы бағытта белсенді жүріп отыр: ЦОН жүйесі енгізілді, «электрондық үкімет» платформасы кеңейді, цифрлық трансформация мемлекеттік басқаруға тереңдеп ене бастады. «Жеке менеджер» қызметі осы ұзақ мерзімді реформаның табиғи жалғасы ретінде қарастырылуы керек. Бұл — мемлекеттің азаматқа жақындауы, бюрократиялық үдерісті адамиландыру деп айтуға болады.Болашақта бұл қызметтің ауқымы кеңейе түсетіні анық. «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы сервисті тек автомобиль тіркеу мәселелерімен ғана шектемей, басқа да мемлекеттік қызмет түрлерін жеке менеджер арқылы беру мүмкіндігін зерделеп жатыр. Жылжымайтын мүлікпен байланысты операциялар, нотариалдық мәселелер, кәсіпкерлікке қатысты рәсімдер — осының бәрін де жеке сүйемелдеу форматында ұсыну ұзақ мерзімді жоспарлардың бір бөлігі болуы мүмкін. Шымкенттің осы бастамасы республикалық деңгейде де назарға ілінген: басқа қалалар да ұқсас тәжірибені енгізу мүмкіндігін қарастырып жатыр.Жергілікті тұрғындардың пікірі де сервистің болашағына оптимистік көзқарасты растайды. Шымкент тұрғыны, кәсіпкер Нұрлан Асқаров: «Бұрын автомобиль тіркеу үшін жарты күнімді жоғалтатынмын. «Жеке менеджер» арқылы барлығы 20 минутта шешілді. 6 мың теңге — менің жарты күнімнің бағасынан анағұрлым арзан», — деп бөлісті. Осындай пікірлер сервисті танымал ету жолындағы ең сенімді «жарнама» болып табылады. Мемлекеттік қызметтерді алу жүйесінде азаматтың ыңғайлылығы бірінші орынға шығатын жаңа дәуір келіп жатыр — және Шымкент осы жолда алдыңғы қатарда тұр.

6 тамыз 2026 жыл — бүгін Қазақстанның білім беру жүйесі тарихында жаңа бет ашылып жатқаны туралы хабар елдің барлық өңірінде үлкен қызығушылықпен қарсы алынды. Жасанды интеллект технологиялары енді тек IT-компаниялардың немесе университет зертханаларының ғана меншігі болып қалмайды — ол жалпы білім беретін мектептердің оқу бағдарламасына ресми түрде енгізіліп, болашақ ұрпақтың білім алу кеңістігіне кіріктіріледі. Бұл шешім кездейсоқ пайда болған жоқ: оның артында терең мемлекеттік саясат, заңнамалық база және дүниежүзілік тәжірибеге сүйенген жүйелі жұмыс жатыр.Бастама тікелей Мемлекет басшысынан шықты. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев 2025 жылғы Республикалық тамыз педагогикалық конференциясында білім беру мазмұнын жаңарту қажеттігін айрықша атап өтті. Технологиялардың жедел дамуы, еңбек нарығының өзгермелі талаптары және жасанды интеллекттің күнделікті өмірге тереңдеп ену үрдісі — осының барлығы мектеп бағдарламасын заман талабына сай түрлендіруді міндеттеді. Сол жылдың қыркүйегінен бастап жүйелі жұмыс кезең-кезеңмен жүргізіле бастады, ал 2025 жылдың қарашасында «Жасанды интеллект туралы» Қазақстан Республикасының заңы қабылданды. 2026 жылдың мамырында Президенттің жасанды интеллектті орта білім беру жүйесіне енгізу туралы жарлығы шықты. Осы нормативтік құжаттар негізінде мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты, үлгілік оқу жоспарлары мен үлгілік оқу бағдарламалары жаңартылды.Өзгерістердің мәні тек пәндердің атауын ауыстырудан тұрмайды. 1–4 сыныптарда «Цифрлық сауаттылық» пәні «Цифрлық сауаттылық және жасанды интеллект» деп, ал 5–11 сыныптарда «Информатика» пәні «Информатика және жасанды интеллект» деп өзгертілді. Бұдан да маңыздысы — бағдарламаларға жасанды интеллектке арналған жаңа бөлімдер және жалпы саны 43 оқу мақсаты енгізілді. 1–4 сыныптарда «Медиасауаттылық және ЖИ» бөлімі аясында 17 оқу мақсаты белгіленген: оқушылар жасанды интеллектпен күнделікті өмірдің қарапайым мысалдары арқылы танысып, цифрлық қауіпсіздік, жеке деректерді қорғау және сандық ортада жауапты мінез-құлық негіздерін меңгереді. 5–9 сыныптарда «Компьютерлік ойлау және бағдарламалау», «Денсаулық, қауіпсіздік және ЖИ» бөлімдері аясында 14 оқу мақсаты қарастырылған: оқушылар жасанды интеллект құралдарын оқу үдерісінде тиімді пайдалануды, сұрауларды дұрыс тұжырымдауды, алынған нәтижелерді сыни тұрғыдан бағалауды, сондай-ақ киберқауіпсіздік пен академиялық адалдық ұстанымдарын сақтауды үйренеді. Ал 10–11 сыныптарда «Деректерді басқару және жасанды интеллект» бөлімі аясында 12 оқу мақсаты айқындалған — машиналық оқыту, нейрондық желілер, деректер талдауы және қолданбалы криптография негіздері осы деңгейде оқытылады.Білім беру саласының сарапшылары бұл қадамды үлкен оңтайлы бетбұрыс деп бағалайды. «Біз бүгін мектеп оқушыларына жасанды интеллект деген не екенін тек теориялық тұрғыдан түсіндіретін дәуірді артта қалдырдық. Енді мақсат — оларды осы технологияны саналы, тиімді және жауапкершілікпен пайдалана алатын азамат ретінде тәрбиелеу», — дейді білім беру саясаты сарапшысы, педагогика ғылымдарының докторы Аида Жақсыбекова. Оның айтуынша, дүниежүзілік тәжірибеде Финляндия, Сингапур және Эстония сияқты елдер жасанды интеллектті мектеп бағдарламасына кіріктіруде алдыңғы қатарда тұр, ал Қазақстанның осы бағытта жасаған нақты қадамы елдің білім беру жүйесінің бәсекеге қабілеттілігін едәуір арттырады.Статистика мен халықаралық деректер де осы шешімнің қаншалықты маңызды екенін айқын көрсетіп отыр. Дүниежүзілік экономикалық форумның болжамы бойынша, 2030 жылға дейін жасанды интеллект еңбек нарығындағы 85 миллионнан астам жұмыс орнын өзгертеді немесе алмастырады. Қазақстанда цифрлық экономиканы дамытуға бағытталған «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасы жылдан жылға кеңейіп, IT-мамандарға деген сұраныс тұрақты түрде өсіп келеді. Осы жағдайда мектеп оқушыларының жасанды интеллект технологияларымен ерте танысуы — олардың болашақ мамандығын таңдауына, сондай-ақ еңбек нарығындағы бәсекеге қабілеттілігіне тікелей ықпал ететін стратегиялық инвестиция. Елімізде жыл сайын миллионнан астам оқушы жалпы білім беретін мектептерде оқитынын ескерсек, бұл реформаның ауқымы шынымен де ұлттық деңгейде маңызды.Мұғалімдер қауымы да жаңалыққа белсенді ден қойып отыр. Нұр-Сұлтандағы №45 мектептің информатика мұғалімі Серік Әлімбеков: «Оқушыларымыз жасанды интеллект құралдарын, соның ішінде ChatGPT немесе Gemini сияқты қосымшаларды өздері байқатпай-ақ бұрыннан пайдаланып жүр. Енді біздің міндетіміз — оларға бұл технологияны этикалық жауапкершілікпен, мақсатты түрде қолданудың дағдысын қалыптастыру», — деді. Жаңартылған оқу бағдарламалары өткен оқу жылы апробациядан өтіп, оң сараптамалық қорытынды алды. Қазіргі таңда олар белгіленген тәртіппен бекіту сатысында тұр.Тарихи тұрғыдан қарастырғанда, Қазақстан білім беру жүйесі бұған дейін де ірі реформаларды сәтті жүзеге асырып келді. 2016 жылы үштілді білім беру саясаты іске қосылды, кейін бастауыш мектептерде жаңартылған мазмұн бағдарламасы енгізілді. Сол сияқты жасанды интеллектті мектеп бағдарламасына кіріктіру — бұл да кезеңдік, бірақ стратегиялық маңызы зор реформа. Алдағы оқу жылдарында мұғалімдерді даярлау мен қайта даярлау, оқулықтар мен цифрлық ресурстарды жаңарту сияқты шаралар жүйелі жалғасын табады деп күтілуде. Білім министрлігі де педагогтарды жаңа бағдарламаны оқытуға дайындайтын арнайы курстар мен семинарлар өткізуді жоспарлап отыр. Жасанды интеллект енді мектептің бөлігі — бұл тек технология емес, жаңа сауаттылықтың өзегі.

1 тамыз 2026 жыл. Шымкент қаласында жыл басынан бері міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі аясында инсульт перенесген 400-ден астам адам медициналық оңалтудан өтті. Бұл сан бірінші қарағанда қарапайым статистикадай көрінуі мүмкін, алайда оның артында жүздеген тағдыр, жүздеген отбасы тұр — қайтадан тұруға, жүруге, өз бетімен өмір сүруге үміттенген адамдардың тағдыры. Медицина саласының мамандары бүгінде инсульттен кейінгі оңалтуды ем-дом процесінің ажырамас, тіпті шешуші буыны деп таниды.Инсульт — дүние жүзіндегі мүгедектіктің және өлім-жітімнің басты себептерінің бірі. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының деректері бойынша, жыл сайын 15 миллионға жуық адам инсульт жағдайына тап болады, олардың үштен бірі қайтыс болады, тағы үштен бірі ауыр мүгедектікке ұшырайды. Қазақстанда да бұл мәселе өткір тұр: еліміздің статистикасына сәйкес, жыл сайын онмыңдаған адам ми қан айналымының бұзылуынан зардап шегеді. Шымкент сияқты ірі қала үшін, халқы бірнеше жыл бойы өсіп келе жатқан мегаполис үшін, бұл сауал ерекше өзекті болып табылады. Дәл осы себепті медициналық оңалту қызметтерін дамыту қалалық денсаулық сақтау жүйесінің басым бағыттарының біріне айналды.Шымкент бойынша Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры филиалының директоры орынбасары Арапкүл Ізбасарованың айтуынша, медициналық оңалтудың маңыздылығын бүгін ешкім де жоққа шығара алмайды. «Медициналық оңалту инсульттен, ауыр жарақаттар мен күрделі хирургиялық операциялардан кейін аса маңызды рөл атқарады. Дәл осы себепті МӘМС жүйесінде бұл бағытқа ерекше назар аударылады. Біздің басты мақсатымыз — пациенттердің мейлінше толық сауығуына және күнделікті өмірге оралуына жағдай жасау», — деді ол. Маманның бұл сөздері — жай ғана ресми мәлімдеме емес, жүйенің идеологиясын айқын бейнелейтін тұжырым. Уақтылы басталған оңалту курсы қимыл-қозғалыс функцияларын қалпына келтіруге, өз бетімен жүру дағдыларын меңгеруге және пациенттің күнделікті өмірге тезірек бейімделуіне мол мүмкіндік береді.Бүгінгі таңда Шымкентте МӘМС шеңберінде медициналық оңалту қызметтерін шамамен 30 медициналық ұйым ұсынып отыр. Бұл ұйымдарда пациенттер кардиологиялық, неврологиялық, ортопедиялық, травматологиялық, пульмонологиялық бағыттар бойынша оңалтудан өте алады, сондай-ақ кешенді медициналық оңалту қызметін ала алады. Жыл басынан бері оңалту орталықтарында барлығы 10 мыңға жуық медициналық оңалту қызметі көрсетілді. Бұл қызметтерді тек инсульт перенесгендер ғана емес, ауыр жарақаттар алғандар, жүрек-тамыр хирургиясынан өткендер, сондай-ақ созылмалы аурулары бар науқастар да пайдалануда. Шымкент инфекциялық аурулар ауруханасының бас дәрігері Болат Сейітов: «Оңалтуды кешіктіру — пациент үшін мүмкіндікті жіберіп алу деген сөз. Ми зақымданғаннан кейінгі алғашқы апталар мен айлар қалпына келтіру тұрғысынан ең бағалы уақыт болып есептеледі», — деп атап өтті. Мамандардың пікірінше, дер кезінде басталған оңалту сессиялары пациенттің тәуелсіздік деңгейін айтарлықтай жоғарылатады және ұзақ мерзімді мүгедектік қаупін азайтады.Шымкентте балалар үшін медициналық оңалтуға қолжетімділік те кеңейіп келеді. Балалар церебральды сал ауруымен, туа біткен тірек-қозғалыс аппаратының патологияларымен және қалпына келтіру емін қажет ететін басқа да аурулармен ауыратын балалар қажетті көмекті алуда. Педиатрия-оңалту саласының маманы Гүлнар Қасымова бұл туралы ерекше толғанып сөйлейді: «Бала неғұрлым ерте оңалту курсын бастаса, соғұрлым оның болашақтағы өмір сапасы жоғары болады. Біз бүгін бір баланы оңалтқан кезде, болашақта бір отбасының бақытын сақтап қалуға үлес қосып жатырмыз». Балалар оңалтуы — бұл тек медициналық мәселе ғана емес, терең әлеуметтік және гуманистік сипаттағы жұмыс екені белгілі. Мемлекеттің бұл бағытты МӘМС жүйесіне қосқаны — дұрыс бағытта жасалған маңызды қадам деп бағаланып отыр.Медициналық оңалту жүйесінің дамуы Шымкент тұрғындарының да қолдауын тапты. Инсульттен кейін сауыққан Мейіргүл Ахметова өзінің тәжірибесімен бөлісті: «Ауруханадан шыққан кезде оң қолымды ешқалай қозғата алмадым. Маған оңалту курсы ұсынылды — алдымен сенбедім, бірақ екі ай ішінде жай ғана ем емес, жаңа өмір алдым. Енді қалам ұстаймын, өз бетімше тамақ пісіремін». Мұндай жеке тарихтар сандық статистиканың артындағы нақты шындықты аша түседі. Бұл жүйе тек медициналық нәтиже бермейді — ол адамның қадір-қасиетін, өз-өзіне деген сенімін, отбасы ішіндегі орнын қалпына келтіреді.Салыстырмалы тұрғыда алып қарасақ, Германия, Финляндия, Жапония сияқты елдердің тәжірибесі мынаны көрсетеді: дамыған оңалту жүйесі мемлекетке экономикалық тұрғыдан да тиімді. Мүгедектік зардаптарын жоюға кететін шығындар мен жоғалған еңбекқабілеттілік орнына оңалту саласына салынған инвестиция бірнеше есе аз болады. Шымкенттің 30 медициналық ұйымды біріктіруі және 10 мыңнан астам қызмет көрсетуі — бұл сол дамыған үлгіге жақындаудың нышаны. Алайда мамандар инфрақұрылымды одан әрі кеңейту, жаңа оңалту жабдықтарын тарту және мамандарды тұрақты даярлау қажеттілігін де еске салуды ұмытпайды.МӘМС жүйесі аясында ұсынылатын медициналық оңалту пациенттердің өмір сапасын арттыруға, еңбекқабілеттілігін қалпына келтіруге және белсенді әлеуметтік өмірге оралуына жәрдемдесуде. Шымкенттің бүгінгі тәжірибесі — бұл жалпы Қазақстандағы медициналық оңалту жүйесінің дамуына айқын үлгі болуға қабілетті оң бастама. 400 инсульт науқасы, 10 мың қызмет, 30 медициналық ұйым — бұл тек сандар емес, мемлекеттің азаматтарының денсаулығы мен болашағына деген жауапкершілігінің нақты көрінісі.

3 тамыз 2026 жыл. Шымкент қаласында полиция қызметкерлері синтетикалық есірткінің ірі партиясын тасымалдап келе жатқан ерлі-зайыптыларды ұстады. Операция Қазақстан Ішкі істер министрлігінің «Киберқалқан Қазақстан» жобасы аясында жүзеге асырылды. Бұл оқиға елдің оңтүстік өңіріндегі есірткі тасымалына қатысты ірі тергеу шараларының бірі болып саналады.Тергеу деректеріне сәйкес, Қарағандының 48 жастағы тұрғыны және оның 37 жастағы жұбайы жеке автокөліктерімен Алматыдан Шымкентке мефедрон тасымалдап бара жатқан. Есірткіні оңтүстік өңірлерде одан әрі таратуды жоспарлағандары белгілі болды. Автокөліктің багажнигінен герметикалық орамға оралған төрт бума есірткі табылды. Олардың жалпы салмағы екі килограмға жуық болды. Анықталған зат — мефедрон, яғни катинон тобына жататын синтетикалық есірткі. Бұл зат жастар арасында кеңінен таралып, соңғы жылдары Қазақстандағы есірткі нарығының негізгі «тауарларының» біріне айналды.Ұсталғандардың ұялы телефондарын тексерген барысында тергеушілер маңызды дәлелдер тапты. Гаджеттерде интернет-есірткі дүкенінің кураторымен жазысқан хат-хабарлар, есірткі тасымалына берілген тапсырмалар, сондай-ақ криптовалюта арқылы жасалған төлемдер туралы мәліметтер сақталған болатын. Бұл мәліметтер аталған ерлі-зайыптылардың кездейсоқ «тасымалшылар» емес, ұйымдасқан интернет-желіде жұмыс істейтін буынның бір бөлігі екенін айқын көрсетеді. Криптовалюта арқылы сыйақы алу схемасы — қазіргі заманғы есірткі бизнесінің цифрлық бейімделуінің айқын белгісі.«Киберқалқан Қазақстан» жобасы — ІІМ-нің интернет-кеңістіктегі есірткі саудасына қарсы бағытталған кешенді бағдарламасы. Жоба аясында арнайы аналитикалық топтар даркнет-алаңдарды, мессенджерлерді және әлеуметтік желілерді бақылайды. 2023 жылдан бастап жұмыс істеп келе жатқан бұл бағдарлама бойынша бүгінге дейін жүздеген есірткі тасымалдаушы мен таратушы ұсталды. ІІМ мәліметтеріне сүйенсек, тек 2025 жылдың өзінде ғана Қазақстан бойынша 1 200-ден астам есірткіге байланысты қылмыстық іс ашылды. Солардың 40 пайызға жуығы интернет-арналар арқылы жүзеге асырылған сауда-саттықпен байланысты болып шықты. Шымкент — есірткі тасымалының географиялық тоғысқан нүктесі ретінде ерекше назар аударуды қажет ететін мегаполис. Өйткені қала Орта Азия мен Ресей бағытындағы транзиттік дәліз бойында орналасқан.Есірткіге қарсы күрес саласындағы сарапшылар бұл ұстауды жүйелі жұмыстың нәтижесі деп бағалайды. Криминолог Асқар Дүйсенов: «Бұл оқиға бізге екі нәрсені көрсетеді. Біріншіден, есірткі желілері бүгін отбасылық буындарды да пайдаланады, бұл — олардың конспирациялық тактикасы. Екіншіден, «Киберқалқан» жобасы тек виртуалды емас, нақты нәтижелер береді», — деп атап өтті. Шымкент қаласының ішкі істер департаменті өкілі де операцияның нәтижелі болғанын растай отырып, есірткіге қарсы жұмысты күшейту бағытындағы шаралардың жалғасатынын хабарлады.Ерлі-зайыптылардың үш кәмелетке толмаған баланы тәрбиелейтіні қоғамда ерекше алаңдаушылық туғызды. Психологтар мен балалар құқықтарын қорғаушылар бұл жағдайда кәмелетке толмағандардың болашағына алаңдайтынын жасырмайды. «Ата-аналарының заңсыз іспен айналысуы — балалар үшін екі жақты зардап. Алдымен — моральдық дағдарыс, содан соң — отбасы тіршілігінің бұзылуы», — деді балалар психологы Гүлнар Сейтқали. Балалардың кімнің қарамағына берілетіні, оларға психологиялық көмек ұсынылатыны — мемлекеттік органдар шешуге тиіс мәселелер. Бұл жағдай есірткі бизнесінің тек қылмыскерлерге ғана емес, олардың жанұяларына да орны толмас зиян тигізетінін тағы бір рет дәлелдеді.Тергеу кезінде ерлі-зайыптылардың екеуі де кінәсін мойындаған. 37 жастағы ер адамның медициналық тексеруден өткенде каннабис тобына жататын есірткі заттарын қолданғаны анықталды. Бұл мән-жай оның тек тасымалдаушы ғана емес, есірткіні пайдаланушы да болғанын меңзейді. Заңгерлердің пікірінше, мойындаған жауап пен дәлелдік база ескеріле отырып, екеуі де ауыр жаза алуы мүмкін. Қазақстан Қылмыстық кодексінің 297-бабы бойынша есірткіні ұйымдасқан топпен ірі мөлшерде тасымалдаған үшін он бес жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған. Ерлі-зайыптылар қазіргі уақытта уақытша ұстау изоляторына орналастырылып, тергеу жалғасуда.Бұл оқиға Қазақстандағы есірткі трафигінің жаңа бетін ашып, цифрлық технологиялардың қылмыстық мақсатта пайдаланылуына жаппай назар аудартты. Мамандардың болжамынша, интернет пен криптовалюта арқылы жұмыс жасайтын есірткі желілерімен күресу үшін заңнамалық база мен техникалық мүмкіндіктерді одан әрі жетілдіру қажет. ІІМ өкілдері «Киберқалқан» жобасының қаржыландыруын арттыру және цифрлық тергеу топтарының санын көбейту жоспарлары бар екенін жеткізді. Қоғам мен мемлекет бірлесе қарсы тұрмаса, мынадай жағдайлардың алдын алу мүмкін емес. Шымкенттегі бұл ұстау — заңның қолы ұзын екенінің, ал цифрлық кеңістіктің ешқандай «анонимдік кепілдік» бермейтінінің тағы бір айқын дәлелі.

3 тамыз 2026 жыл. Қазақстан денсаулық сақтау жүйесі тарихындағы маңызды бетбұрыс кезеңін бастан кешіруде. Елдің телемедициналық желісін 4 мыңнан астам медициналық ұйымға кеңейту жоспарланып отыр. Бұл реформа тек қана аурухана қабырғаларын ғана емес, алыс ауылдарды, шалғай медициналық пункттерді және аудандық дәрігерханаларды да қамтиды. Сонымен қатар цифрлық сервистер 6 900-ге жуық мектепке де енгізілмек. Осы екі бағыттағы кешенді жұмыс Қазақстанның цифрлық трансформация жолындағы ең ірі қадамдарының бірі болып табылады.Телемедицинаның қарқынды дамуы кенеттен пайда болған жаңалық емес. Оның тамыры 2020 жылғы пандемия кезеңіне барып тіреледі. Сол жылдары дәрігерге бару мүмкіндігі шектеліп, халық онлайн консультацияға мәжбүр болды. Дәл осы қысым цифрлық медицинаны жеделдете дамытты. Қазақстан үкіметі 2022 жылы «Цифрлық Қазақстан» бағдарламасы аясында денсаулық сақтау саласын ерекше бағыт ретінде белгіледі. Содан бергі төрт жыл ішінде инфрақұрылым біртіндеп қалыптасып, жылдан жылға пайдаланушылар саны артып келеді. Биылғы жылдың өзінде ел бойынша медициналық ұйымдар 23,1 миллионнан астам медициналық қызмет көрсетті. Соның ішінде 2,17 миллионнан астамы қашықтықтан берілді. Бұл телемедицинаның барлық қызметтердің 9,4 пайызын құрайтынын білдіреді — өте қысқа мерзімде жетілген нәтиже.Аймақтар арасындағы статистика да назар аударарлық. Шымкент қаласы мен Түркістан облысы онлайн консультациялардың үлесі 10 пайызға жеткен көшбасшылар ретінде бөлінеді. Бұл аймақтардың жоғары көрсеткішіне жетуі кездейсоқтық емес. Атап айтқанда, Түркістан облысы — халқы тығыз, географиялық тұрғыдан ауқымды, ауылдық жерлері мол аймақ. Дәрігерге барудың физикалық қиындығы мол мұндай жерде телемедицина шын мәніндегі өміршең шешімге айналып отыр. Шымкент болса үшінші мегаполис ретінде цифрлық инфрақұрылымды тезірек игерудің артықшылығын пайдаланып отыр. Алдағы кеңейтімен бұл сандар одан да жоғарылайды деп күтілуде.Денсаулық сақтау саласының сарапшысы, медицина ғылымдарының докторы Асель Нұрланова бұл өзгерістің маңызын ерекше атап өтеді: «Бізде ауылдық жерде тұратын науқас адам мамандандырылған дәрігерге кездесу үшін орталық аурухана орналасқан қалаға жүздеген шақырым жол жүретін. Телемедицина сол кедергіні жояды. Бүгін науқас үйінен шықпай-ақ пульмонолог немесе кардиологпен сөйлесе алады. Бұл — медицинаны демократияландыру», — дейді ол. Сарапшылардың пікірінше, қашықтықтан консультация беру жүйесі дер кезінде диагноз қойылу мүмкіндігін арттырады, ал бұл кейбір аурулардың асқынуының алдын алады. Ерте анықталған диагноз — үнемделген өмір және үнемделген мемлекеттік шығын дегенді білдіреді.Мектептерге цифрлық сервистер енгізу де осы кеңейтімнің ажырамас бөлігі болып табылады. 6 900 мектепке жоспарланған бұл жүйе оқушылар мен педагог қауымын медициналық консультацияға жақындатуды мақсат тұтады. Мектеп дәрігерлері немесе медбикелер арқылы мамандармен онлайн байланыс орнату, балалардың денсаулық мониторингін жүргізу, ата-аналарды уақтылы хабардар ету — осының барлығы іске асыруға жоспарланған функциялардың қатарынан орын алады. Білім беру министрлігінің өкілі Дәурен Қасымов: «Мектептегі медицина мен цифрлық технологияның үйлесімі болашақ ұрпақтың денсаулығына жасалған ең тиімді инвестиция», — деп мәлімдеген болатын.Халық арасындағы реакция да оң бағытта. Облыстардағы сауалнамаларға қарағанда, онлайн консультация алған науқастардың басым бөлігі бұл тәжірибені ыңғайлы деп бағалайды. Алайда кедергілер де жоқ емес. Ауылдық жерде интернетке тұрақты қол жеткізу мүмкіндігінің шектеулілігі, қарт буынның цифрлық сауаттылығының төмендігі, сондай-ақ бетпе-бет кездесуді артық көретін дәстүрлі ой-санаң — осылардың барлығы шешілуі тиіс өзекті мәселелер. Үкімет бұл кедергілерді жеңу үшін телекоммуникация желісін кеңейту, халықты оқыту бағдарламаларын жандандыру және интерфейстерді қарапайымдандыру бағытында жұмыс жүргізуде.Халықаралық тәжірибемен салыстырғанда Қазақстанның жолы өзіндік ерекшелікке ие. Эстония мен Финляндия сияқты елдер телемедицинаны барлық медициналық жүйенің 20-30 пайызына дейін жеткізген. Қытай болса ауқымды халқымен ұқсас сынақтан өтіп, ерекше байланыс инфрақұрылымын қалыптастырды. Қазақстанның да алдында осындай үлкен мақсат тұр. Алдағы жылдары телемедицинаның үлесі 20 пайыздан асуы мүмкін деген болжам бар.Осы бастаманың стратегиялық мәні де жоғары. Қазақстан халқы 20 миллионнан асатын, аумағы жағынан дүние жүзінде тоғызыншы орын алатын мемлекет. Мұндай кең жер көлемінде медицина қызметін тең бөлу — аса күрделі міндет. Телемедицина дәл осы теңсіздікті жеңудің ең нақты жолы ретінде танылып отыр. 4 мыңнан астам медициналық ұйымды, 6 900-дей мектепті қамту — бұл ел аумағының ең шалғай бұрышына дейін цифрлық денсаулық сақтауды жеткізу дегенді білдіреді. Ал «23 миллион қызмет, оның 2 миллионнан астамы қашықтықтан» деген сан — бұл жүйе жұмыс істеп тұрғанының, халықтың оны қабылдағанының тікелей дәлелі. Телемедицина Қазақстанда енді тек болашақтың технологиясы ғана емес — бүгінгі күннің шындығына айналып отыр.

3 тамыз 2026 жыл. Шымкент қаласының тұрғындары үшін денсаулық сақтау саласында елеулі жаңалық болды: «СК-Фармация» компаниясы Telegram және WhatsApp мессенджерлерінде жаңа чат-боттар іске қосты. Бұл цифрлық сервистер арқылы қала тұрғындары дәрілердің аптекалардағы қолжетімділігін тексере алады, рецепт бойынша жазылған препараттар туралы мәлімет ала алады және мемлекеттік денсаулық сақтау жүйесі шеңберінде тегін берілетін дәрілер тізімімен танысуға мүмкіндік алады. Бұл қадам Қазақстандағы цифрлық денсаулық сақтаруды дамытудың кезекті маңызды белесі болып табылады.Соңғы жылдары Қазақстанның ірі қалаларында цифрлық трансформация процесі айтарлықтай жеделдеді. Үкіметтің «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасы аясында мемлекеттік қызметтер электрондық форматқа ауысып, азаматтардың мекемелерге тікелей барудың қажеттілігі біртіндеп азаюда. Алайда денсаулық сақтау саласында, атап айтқанда дәрілік қамтамасыз ету мәселесінде, ақпараттық алшақтық елеулі болып қала берді. Тұрғындар қажетті дәрінің бар-жоғын білу үшін бірнеше аптека аралап, ұзақ кезекте тұруға мәжбүр болатын. Осы мәселені шешу мақсатында «СК-Фармация» компаниясы жаңа цифрлық шешімді нарыққа ұсынды.«СК-Фармация» — Шымкент қаласының дәрілік қамтамасыз ету жүйесін реттейтін және бақылайтын негізгі ұйым. Компания бұдан бұрын да бірқатар цифрлық бастамаларды жүзеге асырды, алайда чат-боттардың іске қосылуы тікелей тұтынушылармен — яғни жай қала тұрғындарымен — байланысты тереңдетудің алғашқы толыққанды қадамы болып есептеледі. Жаңа сервис тәулік бойы, демалыс күндерін қосқанда, үзіліссіз жұмыс істейді. Бұл, әсіресе кеш уақытта немесе мереке күндерінде дәрі іздеуге мәжбүр болатын науқастар үшін аса маңызды артықшылық.Компанияның өкілі Арман Сейітовтің айтуынша, жаңа чат-боттар тұрғындардың өмірін жеңілдетуге бағытталған: «Біз тұрғындарымыздың уақыты мен денсаулығын қадірлейміз. Бұрын адамдар қажетті дәрінің бар-жоғын білу үшін бірнеше аптека аралауы керек болатын. Енді смартфоннан бірнеше секундта қажетті ақпаратты алуға болады. Бұл — жай ыңғайлылық емес, бұл — науқастарға деген нақты көмек». Сонымен қатар Шымкент қалалық денсаулық сақтау басқармасының басшысы Динара Мұсаева да жаңалықты оң бағалады: «Мемлекеттік тегін дәрілер туралы ақпаратқа қол жеткізу — азаматтардың конституциялық құқығы. Осы сервис арқылы бұл құқықты жүзеге асыру бұрынғыдан да оңайлайды».Статистикалық деректерге жүгінсек, Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы, халқының саны 1,2 миллионнан асады. Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметтері бойынша, елімізде халықтың 40 пайызға жуығы дәрілік заттарды тегін алу құқығы бар льготалық санатқа жатады. Алайда осы адамдардың айтарлықтай бөлігі өз құқықтарын толық пайдаланбайды — себебі ақпараттың жетіспеушілігі, рәсімдердің күрделілігі және уақыттың тапшылығы. Чат-боттардың іске қосылуы дәл осы олқылықты жабуға бағытталған. Мамандардың бағалауы бойынша, ақпараттық қол жетімділіктің артуы тегін дәрілердің пайдаланылу деңгейін 15-20 пайызға дейін көтеруі мүмкін.Осындай цифрлық сервистердің тиімділігін басқа елдердің тәжірибесі де растайды. Мәселен, Эстонияда электрондық рецепт жүйесі 2010 жылдан бері жұмыс істейді және бүгінде елдегі рецепттердің 99 пайызы цифрлық форматта беріледі. Ресейдің бірқатар облыстарында да дәрілердің аптекадағы қолжетімділігін онлайн тексеру мүмкіндігі тұрғындар арасында өте танымал болды. Қазақстан осы озық тәжірибеге сүйене отырып, өзінің ерекшеліктерін ескеріп, жергілікті шешімдерді дамытуда. Шымкенттегі чат-боттардың қазақ және орыс тілдерінде бірдей жұмыс істейтіні — мультилингвистік қоғамның мұқтажын ескерген дұрыс шешім.Жаңа сервистің іске қосылуына қалалықтардың реакциясы да оң болды. Әлеуметтік желілерде тұрғындар «ақырында дәрі іздеу оңайлады» деген пікірлерін білдіруде. Зейнеткер Зауреш Нұрмағанбетова атты тұрғын: «Маған жүрек дәрісін үнемі іздеуге тура келеді. Бұрын балаларымды алдын-ала аптека аралатып жіберетінмін. Енді өзім телефоннан тексере аламын, өте ыңғайлы болды» деп бөлісті. Жас аналар да осы сервісті жылы қарсы алуда, себебі балаларының дәрісін іздеу кезінде уақытты үнемдеу олар үшін аса маңызды.Болашақта «СК-Фармация» чат-боттарының функционалдығын кеңейтуді жоспарлайды. Компанияның ресми хабарламасында жақын арада онлайн-кеңес алу мүмкіндігін қосу, аптекалардың жұмыс уақытын көрсету және дәрілердің бағасын салыстыру функцияларын енгізу көзделгені айтылды. Сарапшылар бұл бастаманың Қазақстандағы e-health, яғни электрондық денсаулық сақтау жүйесінің дамуына серпін бере алатынын атап өтеді. Денсаулық сақтау саласындағы сарапшы Болат Жақсыбеков: «Бұл тек ыңғайлылық мәселесі ғана емес. Дәрілік ақпаратқа қол жеткізу тең болмаса, қоғамдағы денсаулық теңсіздігі де жойылмайды. Цифрлық сервистер осы теңсіздікті азайтуға нақты үлес қоса алады» деді. Шымкенттегі осы тәжірибе табысты болып шықса, оны Алматы, Астана және басқа ірі қалаларға кеңейту жоспарлары да бар екені белгілі болды. Бұл — Қазақстандықтардың денсаулық сақтау саласындағы цифрлық болашаққа қадамының айқын белгісі.

Бүгін облыс әкімі Мұрат Ергешбаев «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясы аясында  Қорқыт ата аллеясында сенбілікке атсалысып жатқан «Жасыл ел» еңбек жасақтарының сарбаздарымен кездесті.Аймақ басшысы табиғатты қорғау, қоршаған ортаны таза ұстау өркениетті қоғамның басты құндылығы екенін атап өтті.«Президентіміз Қасым-Жомарт Кемелұлының бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Таза Қазақстан» жалпыұлттық экологиялық акциясы аясында өңірімізде ауқымды жұмыс атқарылуда. Шілде айының басында күшіне енген халықтық Конституцияда  табиғатты қорғау, қоршаған ортаға ұқыпты қарау қағидаты алғаш рет заң деңгейінде бекітілді. Ендігі жерде қоршаған ортаға жанашырлық таныту – әрбір азаматтың конституциялық парызы.Қызылорда қаласындағы орталық алаң, қалалық мәдени-демалыс паркі, Президент саябағы, бүгінгі сенбілік өтіп жатқан Қорқыт Ата саябағының жаңаша келбетке енуі – өңіріміздің әлеуметтік инфрақұрылымын жаңғыртуға бағытталған жүйелі саясаттың жемісі.Осындай игі істердің бел ортасында әрдайым «Жасыл ел» еңбек жасағының сарбаздары жүреді. «Жасыл ел» – маусымдық жұмыс емес, жастарды еңбекке баулитын, елжандылыққа тәрбиелейтін, қоғамдық жауапкершілікті қалыптастыратын үлкен азаматтық мектеп. Бұл жоба арқылы мыңдаған жас алғашқы еңбек тәжірибесін жинақтап, туған жердің дамуына сүбелі үлесін қосып келеді.Биыл жобаға 21 жыл толды. Осы уақыт ішінде «Жасыл ел» өз тиімділігін дәлелдеп, жастар саясатының ең табысты жобаларының біріне айналды. Туған өлкеміздің тазалығы мен көркеюі жолында аянбай еңбек етіп жүрген баршаңызға шынайы ризашылығымды білдіремін!», - деді Мұрат Нәлқожаұлы.Сенбілікте аймақ басшысы жастармен экологиялық мәдениетті қалыптастыру жөнінде еркін пікір алмасты.Айта кетейік, өткен жылы «Жасыл ел» еңбек жасағының қатысуымен 118 саябақ, сквер, аллея және қоғамдық демалыс орындары көгалдандырылып, 12 гектар аумақ тұрмыстық қалдықтан тазартылды. Биыл да 1200-ден астам жас осы игі іске атсалысып, өңірдің тазалығы мен көркеюіне өз үлесін қосуда. Жасақ сарбаздары арнайы киімдермен, құрал-жабдықтармен қамтылған.Сонымен қатар, бүгін облыс әкімі «КБИ» , «Бәйтерек» шағын аудандары мен Жаппасбай батыр көшесіндегі тазалық, абаттандыру және балалар ойын алаңдарының жағдайын, Сағымбаев көшесін қайта жаңғырту жұмыстарын көріп, жауапты сала басшыларына нақты тапсырмалар жүктеді.Қызылорда облысы әкімінің баспасөз қызметі

Бүгін Қызылорда облысының Қазалы ауданында жас ұрпаққа сапалы біліммен қатар тағылымды тәрбие беру мәселелерін талқылау мақсатында «Саналы ұрпақ – жарқын болашақ» атты кеңейтілген мәжіліс өтті.Роза Бағланова атындағы аудандық мәдениет үйінде өткен мәжіліске аудан прокуроры Мадияр Бекпанов, аудан жастарымен кездесуге арнайы келген қонақтар - Астана қаласындағы «Ырыскелді қажы» мешітінің бас имамы, дінтанушы, теолог Асанов Нұрлан Байжігітұлы, ақын, «Алтын домбыра» республикалық айтысының үш дүркін иегері, облыстық мәслихат депутаты, Н. Бекежанов атындағы қазақ академикалық музыкалық-драма театрының директоры Мұхтар Ниязов, танымал ақын, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, «Күміс қалам-2025» байқауының жүлдегері Ақжол Түменбай және құқық қорғау органдарының басшылары, зиялы қауым өкілдері, мекеме басшылары, ата-аналар комитетінің өкілдері, мектеп директорлары мен аудан жастары қатысты.Жиында аудан басшысы алдымен өскелең ұрпаққа сапалы біліммен қатар саналы тәрбие беру – мемлекет пен қоғам алдындағы ортақ міндет екенін атап өтті. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаевтың жас ұрпақты еңбекқорлыққа, тәртіпке, отансүйгіштікке және заңға құрметпен қарауға тәрбиелеу жөніндегі ұстанымдарына тоқталып, бүгінгі қоғамда отбасы, мектеп және мемлекеттік органдардың өзара үйлесімді жұмысы ерекше маңызға ие екенін жеткізді. Сондай-ақ жаңа Конституция аясында қоғамда заң үстемдігін нығайту, құқықтық мәдениетті қалыптастыру және жауапты азамат тәрбиелеу бағытында атқарылып жатқан жұмыстарға тоқталды.Мәжіліс барысында арнайы шақырылған қонақтар жастар тәрбиесі, рухани құндылықтарды дәріптеу, діни сауаттылықты арттыру, ұлттық болмысты сақтау, құқықтық мәдениет пен жауапкершілікті қалыптастыру мәселелері төңірегінде мазмұнды ой-пікірлерімен бөлісті.Белгілі теолог Нұрлан Асанов жастардың теріс діни ағымдардың ықпалынан сақтануы, отбасы, ата-ананың тәрбиесінің маңызы мен рухани иммунитетті қалыптастыру жайында кеңінен әңгімелесе, айтыскер ақын Мұхтар Ниязов ұлттық тәрбие, отбасы құндылығы және ата-ананың жауапкершілігі туралы тағылымды ойларын ортаға салды. Ал ақын Ақжол Түменбай жастардың рухани дүниесін байытудағы әдебиет пен ұлттық тәрбиенің орнына тоқталды.Кеңейтілген мәжілісте аудан прокуроры Мадияр Бекпанов жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу, құқықтық сауаттылықты арттыру және қоғамда «Заң мен тәртіп» қағидатын орнықтыру бағытында қабылданып жатқан шаралар туралы сөз қозғады.Жиын соңында көтерілген мәселелер бойынша пікір алмасу өтіп, аудан жастары қонақтарға сауалдарын қойып, жас ұрпақтың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, олардың бос уақытын тиімді ұйымдастыру, құқықтық және рухани тәрбиесін күшейту бағытындағы жұмыстарды бірлесіп жалғастыру қажеттігі атап өтілді.

QyzPU базасында студенттерді жатақханамен қамтамасыз ету бойынша Ахуалдық орталық жұмысын бастадыҚазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі мен Алматы қаласы әкімдігінің бастамасымен Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университетінің (QyzPU) базасында Студенттерді жатақханамен қамтамасыз ету жөніндегі Ахуалдық орталық жаңа оқу жылы қарсаңында дәстүрлі түрде жұмысын бастады.Алматы қаласы, Бөгенбай батыр көшесі, 142 мекенжайында орналасқан университет ғимаратында ашылған орталықтың негізгі мақсаты – жатақханадан орын таба алмай қалған студенттерге жедел әрі тиімді қолдау көрсету.Жоғары оқу орындарының цифрлық платформалары арқылы жатақханаға орын брондап үлгермеген немесе орналасу барысында қиындықтарға тап болған білім алушылар Ахуалдық орталыққа тікелей жүгіне алады. Орталық мамандары әрбір өтінішті жедел қарап, бос орындар базасы арқылы тиісті жатақханалардан немесе серіктес ұйымдардан уақытша тұру орнын ұсынуға мүмкіндік жасайды.Жедел қызмет көрсету мақсатында орталықта 8 толыққанды жұмыс орны ұйымдастырылған. Әрбір жұмыс орны заманауи компьютерлік техникамен, цифрлық дерекқорларға қолжетімділікпен және бір мезгілде 10 қоңырауды қабылдай алатын көпарналы байланыс жүйесімен жабдықталған. Бұл мамандарға қаладағы жоғары оқу орындарымен және жатақхана әкімшіліктерімен үздіксіз байланыс орнатып, студенттердің мәселелерін жедел шешуге мүмкіндік береді.Сонымен қатар, орталық аумағында студенттер мен келушілер үшін барлық қажетті жағдай қарастырылған. Мұнда өтініш берушілерге арналған күту және демалыс аймағы, оқу бұрышы, кофе-брейк аймағы, сондай-ақ жиналыстар мен жедел брифингтер өткізуге арналған конференц-зал жұмыс істейді.Ахуалдық орталықтың мекенжайы: Алматы қаласы, Бөгенбай батыр 142. Байланыс нөмірі: +7 700 255 14 43+7 700 950 95 28+7 727 237 01 70 Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/sci/press/news/details/1271009?lang=ru

Қазақстан Республикасы ІІМ Ұлттық ұланы 5511 әскери бөлімінің  сарбазы — Семейде қызмет өткеріп жүрген қатардағы Қанағат Ерғазы бала кезінен қазақтың ұлы ойшылы Абай Құнанбаевтың шығармашылығына құмар болған. Ол ақынның көптеген шығармаларын жатқа біледі, әріптестеріне ғұлама өлеңдерін үнемі оқып береді және жолдастарының ұлттық рухани мұраға деген қызығушылығын арттыру үшін "Қара сөздерді" өз әңгімесінде жиі мысалға келтіреді.Сарбаздың Абай шығармашылығына деген шынайы сүйіспеншілігін ескере отырып, әскери бөлімнің қолбасшылығы оған тарихпен ерекше кездесу ұйымдастырды. Жауынгер Абайдың "Жидебай-Бөрілі" мемлекеттік тарихи-мәдени және әдеби-мемориалдық мұражай-қорығына барып, бір күні өзін экскурсовод ретінде сынап көрді. Ол Семей тұрғындары мен қонақтарына экскурсия жасап, келушілерді ұлы ағартушының өмірімен, шығармашылығымен және мұрасымен таныстырды.— Абай мұражайының экскурсоводы болу менің ең қымбат тілектерімнің бірі еді. Мен Семейге азаматтық борышымды өтуге келгенде, Абай мұражайына барғым келді. Бүгін міне, маған оның экспозициясын көріп қана қоймай, келушілерге экскурсия жасаудың ерекше мүмкіндігі туды. Бұл мен үшін үлкен құрмет және ұмытылмас оқиға. Әскери бөлім офицерлері мен мұражай қызметкерлеріне сенім мен қолдау көрсеткені үшін шын жүректен алғыс айтамын, — дейді қатардағы Қанағат Ерғазы әсерімен бөлісіп.Сарбаз мерзімді әскери қызметке Қарағанды облысы Қарқаралы ауданы Бесоба ауылынан шақырылған. Бос уақытында ол өлең жазады. Іс-шара барысында әскери қызметші Абай мен Шәкәрімге арналған өз туындыларын оқыды, соның арқасында мұражай қонақтары Отан қорғаушыдан талантты жас ақынды да көре алды.Мұражай мамандарының айтуынша, ұландық жауынгер экскурсиялық материалды тез игеріп, аудитория алдында өзін сенімді сезініп, тыңдаушыларды қызықтыра алды.  ҚР ІІМ Ұлттық ұланының баспасөз қызметіАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kvv/press/news/details/1271010?lang=ru

Рио-де-Жанейро, 2026 жылғы 7 тамыз – Ұлы қазақ ақыны әрі ойшылы Абай Құнанбайұлының туғанына 181 жыл толуына орай Қазақстан Республикасының Бразилиядағы Елшілігі «Қазақстан–Бразилия» достық форумымен бірлесіп, Леблон саябағындағы ақын ескерткішіне салтанатты түрде гүл шоқтарын қою рәсімін ұйымдастырды.Іс-шараға Рио-де-Жанейро қаласы муниципалдық билігінің өкілдері, өңірдің қоғамдық-саяси және зиялы қауым өкілдері, сондай-ақ «Қазақстан–Бразилия» достық форумының мүшелері қатысты.Аталған айтулы күн және Қазақстан мен Бразилия арасында дипломатиялық қатынастардың орнатылғанына 33 жыл толуына орай Қазақстанның Бразилиядағы Елшісі Болат Нүсіпов екіжақты қатынастарды нығайтуға және кеңейтуге қосқан елеулі үлесі үшін бірқатар бразилиялық достарға Елшіліктің алғыс грамоталарын табыстады.Атап айтқанда, «Қазақстан–Бразилия» достық форумының атқарушы хатшысы, әдебиеттанушы, аудармашы әрі Абайдың «Қара сөздерін» португал тіліне аударып, редакциялаған профессор Эдельсио Америкоға, Абай сөздеріне жазылған алғашқы бразилиялық операның авторы, танымал бразилиялық жазушы, публицист, композитор және қоғам қайраткері Луис Карлос Престес Жуниорға, Абайға арналған бразилиялық операны алғаш орындаған белгілі опералық сопрано Жулия Феликске, сондай-ақ Бразилия Ұлттық конгресінің бұрынғы депутаты, кәсіпкер, қоғам қайраткері және Қазақстанның Рио-де-Жанейродағы бұрынғы Құрметті консулы Алоизио Мария Тешейраға алғыс грамоталары табысталды.Анықтамалық: «Қазақстан–Бразилия» достық форумы 2022 жылы құрылған. Оның құрамына бұрынғы саясаткерлер, кәсіпкерлер, заңгерлер, Бразилияның қоғамдық-саяси қайраткерлері және бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері кіреді. 2023 жылы Рио-де-Жанейро қаласының Леблон ауданындағы қалалық саябақта Абай Құнанбайұлының ескерткішін салтанатты түрде ашу рәсімі өтті. 2025 жылы «Бразилиядағы қазақ кітапханасы» жобасы аясында Абайдың «Қара сөздері» португал тілінде қайта басылып, таныстырылды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-brazil/press/news/details/1270977?lang=ru

Маңғыстау облысында Каспий теңізінің бірегей экожүйесін сақтау жолындағы ортақ мақсат төңірегінде Каспий өңірі елдерін біріктірген ірі экологиялық бастама – Caspian Sea Action Week 2026 халықаралық еріктілер апталығының салтанатты ашылу рәсімі өтті.Ауқымды шара Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен жарияланған Халықаралық еріктілер жылы аясында өтуде.Ашылу салтанатына халықаралық ұйымдардың өкілдері, Каспий маңы мемлекеттерінің ресми делегациялары, экология саласының жетекші сарапшылары, жастар ұйымдары мен еріктілер қатысты. Апталық барысында іс-шаралар Қазақстан, Әзербайжан, Ресей, Түрікменстан, Иран, Өзбекстан, Қырғызстан және Тәжікстаннан келген 2 мыңнан астам қатысушыларды біріктірмек.Іс-шараны аша отырып, Маңғыстау облысының әкімі Нұрдәулет Қилыбай халықаралық еріктілер апталығының Маңғыстауда өткізілуі өңірдің халықаралық экологиялық ынтымақтастық алаңы ретіндегі рөлінің арта түскенін айғақтайтынын атап өтті.«Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен 2026 жыл Халықаралық еріктілер жылы болып жарияланды. Бұл шешім азаматтық жауапкершілікті, ынтымақтастық пен жасампаздық мәдениетін нығайтуға бағытталған стратегиялық бағдарды білдіреді. Дәл осы Маңғыстау облысының бүгінде Каспий өңірі елдерін ортақ табиғи мұрамызды сақтау жолындағы ортақ мақсат төңірегінде біріктіруі символдық мәнге ие. Каспий мемлекеттік шекараны танымайды, сондықтан оның болашағы үшін жауапкершілік те ортақ болуы тиіс. Caspian Sea Action Week 2026 ашық диалог алаңы ғана емес, сонымен бірге нақты нәтиже беретін және болашақ ұрпақтарға қызмет ететін жаңа бірлескен экологиялық жобалардың бастау нүктесі болатынына сенімдімін», – деді өңір басшысы.Құттықтау сөздерімен Тегеран конвенциясының Уақытша хатшылығының үйлестірушісі Махир Әлиев және Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігі Жастар және отбасы істері комитетінің төрағасы Қайрат Қамбаров та сөз сөйлеп, Каспий теңізінің экожүйесін ұзақ мерзімді қорғау және өңірдің тұрақты дамуын қамтамасыз ету үшін мемлекеттердің күш-жігерін біріктіру маңыздылығын атап өтті.Ашылу салтанатының салтанатты атмосферасын концерттік бағдарлама толықтырып, шараның шарықтау шегі Caspian Sea Action Week 2026 ресми әнұранының алғаш рет орындалуы болды.6-12 тамыз аралығында қатысушыларды панельдік пікірсайыстар, экологиялық іс-шаралар, Clean Caspian Challenge жағалауды тазарту халықаралық акциясы, Caspian Hackathon, TED форматындағы кездесулер, еріктілер экологиялық акциялары, Бозжыра шатқалына экспедиция және Caspian Sea Talks халықаралық саммиті қамтылған бай бағдарлама күтіп тұр.Жоба Қазақстан Республикасы Мәдениет және ақпарат министрлігінің, Маңғыстау облысы әкімдігінің және БҰҰ Еріктілер бағдарламасының (UNV) қолдауымен іске асырылуда.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-minsk/press/news/details/1270945?lang=ru

Іс-шараның бастамашы мен ұйымдастырушы - Комаровское тау-кен кәсіпорны, Жітіқара ауданының әкімдігі және Жастар ресурстық орталығы.Қатысушылар командалар құрып, атаулар мен экологиялық ұрандар ойлап тауып, содан кейін ауылдың көшелері мен қоғамдық аумақтарын тазалады.Іс-шара барысында қатысушылар эко-викторина мен шығармашылық фотобайқауға қатысты, ал мерекелік көңіл-күйді аудандық мәдениет сарайы өнерпаздарының концерттік бағдарламасы айшықтай түсті.Акция ауыл тұрғындарын, жастар мен еріктілерді ортақ мақсат төңірегіне біріктіріп, олардың өнегелі ісі арқылы туған жердің тазалығы мен көркеюі әрбір азаматтың жауапкершілігінен бастау алатынын айқын көрсетті.Осындай игі бастамалардың арқасында ауылдарымыз ажарланып, айнала тазарып, тұрғындар үшін жайлы әрі қолайлы өмір сүру ортасы қалыптасып келеді.#ТазаҚазақстан Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-mendykarin-audany-akimat/press/news/details/1270890?lang=ru

Сұрақ: Оңайлатылған декларация бойынша салық есептілігі нысанын (910.00) толтыру кезінде МӘМБ сомасының жолы автоматты түрде толтырылады. Мен бұл жолдағы соманы өзгерте аламын ба?Жауап: Егер 910.00 нысанды декларацияда МӘМБ бойынша жолдар автоматты түрде толтырылған болса, салық төлеушінің осы жолдың барлық мәндерін белгілеп, оларды қолмен түзетуге, мысалы, нөлді (0) көрсетуге мүмкіндігі бар.Павлодар облысы бойынша МКД түсіндіру жұмысыжәне Байланыс-орталығы басқармасы   Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-pavlodar/press/news/details/1270898?lang=ru