Осы жерде  тағы бір  өзекті мәселеге тоқталып өткен жөн деп санаймын. Бұл – тілдегі бірізділік мәселесі. Өкінішке қарай, қазір  қазақ тіліндегі кейбір сөздер, ұғымдар, тіпті, түсініктер әртүрлі қолданылып жүр. Бұл – жылы жауып қоя салатын жеңіл-желпі дүние емес. Себебі, мұндай жағдай  жұртты шатастырып, тіл тазалығына кері әсерін тигізеді. Сондықтан, қазақ тілін қолдану ісінде нақты жүйенің, белгілі бір тәртіптің болуына баса мән берген жөн. Жалпы осы мәселеге кең ауқымда қараған дұрыс.Ең алдымен, емле мен ережені түгендеп, жүйелеу керек.Бұған қоса, барлық сөздікті, соның ішінде орфографиялық сөздікті жаңартатын уақыт келді.Жоғарғы Кеңес Президиумының Жарлығымен ресми түрде бекітілген Қазақ тілінің Орфография сөздігі Кеңес заманында, яғни 1983 (мың тоғыз жүз сексен үшінші) жылы шыққан. Әрине, одан кейін де бірнеше сөздік жарық көрді.Алайда, олардың ешқайсысы  мемлекеттік деңгейде бекітілмеген, заңды күші жоқ.

 Қазіргі таңда тіліміздің келешегіне ешқандай қауіп төніп тұрған жоқ деп анық айтуға болады.  Бүгінде  қазақ тілі озық технологиялар саласына кең ауқымда еніп, заман талабына сай дамып келе жатыр.Жалпы, соңғы жылдары мемлекеттік тілді меңгергісі келетін адамдардың қатары көбейіп жатыр. Оларға  барынша жағдай жасау – біздің азаматтық парызымыз. Қазақ тілін дамыту – Еліміздегі өзге тілдердің дамуына кедергі келтіру емес. Басқаша айтқанда, ана тілімізді басқа тілдерге қарсы қоюға мүлдем болмайды. Тілдерді пайдаланып, қоғамдық жанталас, жанжал жасағысы келетін арандатушылар өте қауіпті істермен айналысып жүр.Осы жерде тағы да қайталап айтқым келеді: кез келген тілге қарсы шығу – Жаратқанның адамға берген нығметіне қарсы шығумен бірдей. Бір Тілді  басқа тілге қарсы қоюға болмайды. Бұл – үлкен күнә. Оның салдарын  өз көзімізбен көріп жатырмыз.  Біз қазақ тілін ең алдымен бірлік пен ынтымақ тілі ретінде дамытуымыз керек.Ана тіліміз жаһан жұртшылығына тартымды тіл болуы керек.    Біртұтас халқымызды бөліп-жаруға мүлдем болмайды. Өз тұтастығын сақтай алмаған халық басқаларға үлгі-өнеге  көрсете алмайды, басқа Елдердің құрметіне ешқашан ие болмайды.

2026 жылғы 28 қазанда Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Жаңа тарихи кезеңдегі Қазақстанның өзекті міндеттері» атты Жолдауы жарияланғаннан кейін мегаполиске жұмыс сапарымен министрліктердің, Халық кеңесінің өкілдері келді. Сондай-ақ қалалық Қоғамдық кеңестің өкілдері Шымкенттің барлық аудандарында бірқатар кездесу өткізді.Ауқымды сапардың басты мақсаты – Президент айқындаған негізгі бағдарларды түсіндіру және мегаполис тұрғындарының талап-тілектерін тікелей өз аузынан есту.Қаланың барынша көп аумағын және кәсіби қауымдастықтарын қамту үшін жұмыс тобы бірнеше ақпараттық топқа бөлінді. Бірінші жұмыс тобының құрамына ҚР Ұлттық құрылтайының І шақырылым депутаты Б.М. Нарымбетов, ҚР Кәсіподақтар федерациясының төрағасы С.Т. Дәулеталин және Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Фармацевтикалық бақылау комитетінің төрағасы Б.А. Джусипов кірді. Екінші топ спикерлерінің құрамын ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау бірінші вице-министрі Е.Ж. Тұяқбаев, Шымкент қаласы Қоғамдық кеңесінің төрағасы Б.Р. Парманов, Қазақстан Халық кеңесінің мүшесі А.Р. Иманқұлов және ҚР Ұлттық экономика министрлігі Арнайы бағдарламалар комитетінің төрағасы Б.М. Сыздыков құрады.Кездесулер кестесі өте тығыз болды: Сайрам тұрғын алабының, Қаратау және Әл-Фараби аудандары тұрғындарымен ашық диалогтардан бастап, салалық еңбек ұжымдарымен кездесулерге дейін ұйымдастырылды.Пікірталас алаңдарындағы жұмыс барысында спикерлер Президент қойған стратегиялық міндеттерді егжей-тегжейлі талқылады:Инфрақұрылымдық серпіліс және «Халықтық құрылыс» бағдарламасы: Кездесулерде әлеуметтік инфрақұрылымды алдағы ауқымды жаңғыртуға ерекше назар аударылды. «Халықтық құрылыс» аясында барлық өңірде көптеген әлеуметтік нысандар – мектептер, ауруханалар, емханалар, ерекше қажеттіліктері бар балаларға арналған оңалту орталықтары, мәдениет және өнер орталықтары, спорт орталықтары салынады. Бұл нысандар азаматтарымыздың күнделікті өмірін сапалы түрде өзгертеді.«Оңтүстік Жарық» ЖШС алаңында сарапшылар энергетикалық желілерді жаңғырту, коммуналдық шаруашылықтың тұрақтылығын қамтамасыз ету және өңірлік жобаларға инвестиция тарту мәселелерін талқылады.Денсаулық сақтау және адамға қамқорлық: «Нұрсат» шағын ауданындағы перинаталдық орталықтың медицина ұжымымен кездесу барысында Жолдаудағы жаңа денсаулық сақтау нысандарын салу және қолданыстағы нысандар қорын жаңғырту жөніндегі бастамалар талқыланды. Спикерлер сапалы медициналық қызметтер әрбір азаматқа тұрғылықты жеріне қарамастан қолжетімді болуы тиіс екенін атап өтті.Еңбекті қолдау және табысты арттыру: Кәсіпорындардың еңбек ұжымдарымен кездесулерде жұмыс топтарының өкілдері ең төменгі жалақыны арттыру, еңбеккерлердің құқықтарын қорғау және әлеуметтік көмекті оның атаулы әрі әділ болып қалуы үшін жетілдіру жөніндегі мемлекеттің кезең-кезеңімен жүзеге асыратын қадамдарын түсіндірді.Кадрлық әлеует, жастар және келісім: Делегация өкілдері М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университетіне және «Қоғамдық келісім» КММ-ге барды. Белсенді жастармен кездесуде инженерлік және техникалық мамандықтардың сұранысқа ие болуы, сондай-ақ жас кәсіпкерлерге түсетін реттеушілік жүктемені азайту мәселелері сөз болды. «Қоғамдық келісімде» этномәдени бірлестіктер ел тұрақтылығының іргетасы ретінде қоғамдық бірлікті нығайту мәселесін талқылады.Мәдениетті дамыту: Әл-Фараби атындағы қалалық кітапхана ғимаратында өнер және мәдениет қайраткерлерімен шығармашылық қауымдастықты қолдау және барлық өңірдегі мәдениет нысандарын жаңарту мәселелері бойынша тікелей әңгіме өтті.Шымкент тұрғындары республикалық деңгейдегі басшыларға ең өзекті мәселелер бойынша сұрақтарын қойды. Жол инфрақұрылымын дамыту, тұрғын алаптарды абаттандыру, білім сапасы және шағын бизнеске арналған жағдайлар тақырыптары көтерілді.Делегация қатысушылары атап өткендей, қала тұрғындары айтқан барлық ұсыныстар мен ескертулер жұмысқа қабылданды. Кездесулердің қорытындысы орталық биліктің өңірлермен тікелей диалогы Әділетті Қазақстан құру бағытын іске асырудағы негізгі тетік болып қала беретінін көрсетеді.

Компания SITA eWAS+ қосымшасын таныстырды. Ол метеорологиялық және операциялық ақпаратты бір платформада біріктіреді. Ал SITA OptiFlight® шешімін де пайдаланатын әуе компаниялары үшін қосымша отын шығынын азайту жөніндегі ұсынымдарды тиісті ұшу жағдайлары туралы деректермен бірге көрсетеді.ЖЕНЕВА, 2026 жылғы 5 қараша — SITA компаниясы ұшудың барлық кезеңінде ұшқыштарды кешенді ақпаратпен қамтамасыз ететін SITA eWAS+ жаңа қосымшасын таныстырды. Электрондық ұшу планшетіне (Electronic Flight Bag, EFB) арналған бұл шешім метеорологиялық және операциялық деректерді біріктіріп, экипаждарға жағдай өзгерген кезде дер кезінде әрекет етуге және неғұрлым сенімді шешім қабылдауға көмектеседі.Жаңа қосымша 12 жылдан астам уақыт бойы қолданылып келе жатқан SITA eWAS шешімінің негізінде әзірленген. Қа4зіргі таңда оны 60-тан астам әуе компаниясының 40 000-нан астам ұшқышы пайдаланады.Метеорологиялық және операциялық ақпараттың бір қосымшада біріктірілуі ұшқыштарға аса маңызды жағдайларда жедел әрі негізделген шешім қабылдауға көмектеседі. Мысалы, қосымша борттық метеорологиялық радиолокатор анықтай алмайтын ашық аспандағы турбуленттілік қаупі туындағанда ұшу биіктігін өзгертудің орындылығын бағалауға қажетті деректерді ұсынады. Ұшу биіктігін өзгерту туралы шешімді экипаждың өзі қабылдайды.Осылайша, ұшқыштар бірнеше жүйедегі бастапқы деректерді өз бетінше талдаудың орнына қажетті ақпаратты дер кезінде және тиісті мәнмәтінде ала алады.«Бүгінде ұшқыштардың қолында бұрын-соңды болмаған көлемде дерек бар. Алайда кабинада шешім қабылдауға бөлінетін уақыт өзгерген жоқ, — деді SITA for Aircraft бөлімшесінің қосымшалар мен деректер бағытының жетекшісі Альберт Домингес. — Түпкілікті шешімді әрқашан ұшқыш қабылдайды. Технологиялардың міндеті — жағдайды бағалауға көмектесетін ең маңызды ақпаратты дер кезінде ұсыну. SITA eWAS+ қосымшасын әзірлеу барысында біз бірге жұмыс істейтін әуе компаниялары мен ұшқыштардың пікірлерін ескердік. Алдағы уақытта да олардың тәжірибелік қажеттіліктеріне сүйене отырып, қосымшаны жетілдіруді жалғастырамыз».SITA eWAS+ метеорологиялық ақпарат ұсынатын 10-нан астам сертификатталған провайдердің және 40-тан астам метеорологиялық ақпараттық өнімнің деректерін біріктіреді. Олардың қатарында турбуленттілік, жел, мұздану және найзағай белсенділігі туралы мәліметтер бар.Бұл деректер ұшу траекториясы, әуе кеңістігі және әуежайлар туралы ақпаратпен біріктіріліп, картада және маршруттың тік профилінде көрсетіледі.Төрт өлшемді ахуалдық хабардарлық (4D Operational Awareness) функциясы әуе кемесі маршруттың әрбір нүктесіне жеткен сәтте жағдайдың қалай өзгеретіні туралы ақпарат береді.SITA OptiFlight® шешімін де пайдаланатын әуе компанияларының ұшқыштары алдағы метеорологиялық және операциялық жағдайларды ескере отырып, осы жүйе қалыптастыратын отын үнемдеу жөніндегі ұсынымдарды бағалай алады.SITA OptiFlight® — ұшудың барлық кезеңін оңтайландыруға арналған шешім. Ол отын шығыны мен шығарындылар көлемін азайту мақсатында ұшу профилін түзету жөнінде ұсынымдар береді.Осы шешімді пайдаланатын клиенттер үшін SITA eWAS+ қосымшасы SITA OptiFlight® ұсынымдарын тиісті метеорологиялық және операциялық ақпаратпен бірге көрсетеді. Бұл ұшқыштарға биіктікке көтерілу, крейсерлік ұшу және төмендеу кезеңдерінде ұсынылған өзгерістерді бағалауға мүмкіндік береді.SITA eWAS+ iPadOS және Windows операциялық жүйелерінде бірдей функционалдық мүмкіндіктер мен техникалық қолдауды қамтамасыз етеді. Қосымша әуе компанияларының корпоративтік қосымшалар дүкендері, сондай-ақ жалпыға қолжетімді App Store арқылы ұсынылады.SITA eWAS+ туралы толығырақ: SITA eWASSITA компаниясы туралыSITA — авиация саласының цифрлық инфрақұрылымын қамтамасыз ететін және саяхаттардың қауіпсіздігін, қолайлылығын әрі экологиялық тұрақтылығын арттыруға ықпал ететін халықаралық технологиялық компания.Коммерциялық авиация қалыптаса бастаған кезеңнен бастап бүгінгі цифрлық трансформация дәуіріне дейін SITA саланың түрлі қатысушыларын байланыстырып, озық технологиялық шешімдерді енгізу арқылы оның дамуына үлес қосып келеді.Компания бүкіл әлем бойынша шамамен 2 500 клиентке қызмет көрсетеді. SITA технологиялары 1 000-нан астам әуежайда және 19 600-ден астам әуе кемесінде қолданылады. Сонымен қатар компания 70-тен астам мемлекетке шекара қауіпсіздігі мен халықаралық сапарлардың қолайлылығы арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз етуге көмектеседі.SITA авиация саласы қатысушылары арасында алмасатын деректердің 45–50%-ының берілуін қамтамасыз етіп, күрделі жаһандық инфрақұрылымның үздіксіз әрі сенімді жұмыс істеуіне ықпал етеді.Компания өз бизнесін белсенді түрде трансформациялап келеді. Жолаушыларға арналған озық өзіне-өзі қызмет көрсету жүйелері мен операциялық қызметті басқарудан бастап әуежайларды жобалау және шекаралық бақылауды цифрландыруға дейін SITA саяхат индустриясының болашағын қалыптастыруға атсалысуда. Бұл бағытта Materna IPS, ASISTIM және CCM сияқты компанияларды стратегиялық тұрғыдан сатып алу да маңызды рөл атқарады.SITA авиация саласынан тыс бағыттарда да қызметін кеңейтіп келеді. Атап айтқанда, SmartSea бастамасы компанияның тәжірибеде сыналған технологияларын круиз индустриясында, теміржол көлігінде және қалалық әуе мобильділігі саласында қолдануға бағытталған.Бұл трансформация тек жаңа өнімдер әзірлеумен шектелмейді. SITA кәсіби құзыреттерді дамытуға, технологиялық құралдарға және серіктестік қатынастарға инвестиция салып, саланың неғұрлым интеллектуалды әрі икемді болуына көмектеседі.Интеллектуалды жүйелерді, кедергісіз деректер алмасуды және тұрақты инновацияларды біріктіру арқылы компания көлік инфрақұрылымының тиімділігін арттыруға ықпал етеді. Жаһандық жолаушылар ағыны ұлғайған жағдайда процестердің үздіксіз жұмыс істеуі ерекше маңызға ие.Климаттық стратегиясы аясында SITA жыл сайын шығарындылар көлемін 4,2%-ға қысқартып, 2050 жылға қарай парниктік газдардың таза шығарындыларын нөлдік деңгейге жеткізуді мақсат етеді.Компанияның ғылыми негізделген климаттық мақсаттарын Science Based Targets (SBTi) бастамасы растаған. Сонымен қатар SITA шешімдерінің кеңейіп келе жатқан портфелі клиенттеріне де өздерінің көміртегі ізін азайтуға көмектеседі.SITA авиация саласының қатысушыларына тиесілі және олардың қажеттіліктерін ескере отырып дамиды. Компания әлемнің 200-ден астам елі мен аумағында қызмет атқарады.Толығырақ: www.sita.aero

Компания SITA eWAS+ қосымшасын таныстырды. Ол метеорологиялық және операциялық ақпаратты бір платформада біріктіреді. Ал SITA OptiFlight® шешімін де пайдаланатын әуе компаниялары үшін қосымша отын шығынын азайту жөніндегі ұсынымдарды тиісті ұшу жағдайлары туралы деректермен бірге көрсетеді.ЖЕНЕВА, 2026 жылғы 5 қараша — SITA компаниясы ұшудың барлық кезеңінде ұшқыштарды кешенді ақпаратпен қамтамасыз ететін SITA eWAS+ жаңа қосымшасын таныстырды. Электрондық ұшу планшетіне (Electronic Flight Bag, EFB) арналған бұл шешім метеорологиялық және операциялық деректерді біріктіріп, экипаждарға жағдай өзгерген кезде дер кезінде әрекет етуге және неғұрлым сенімді шешім қабылдауға көмектеседі.Жаңа қосымша 12 жылдан астам уақыт бойы қолданылып келе жатқан SITA eWAS шешімінің негізінде әзірленген. Қа4зіргі таңда оны 60-тан астам әуе компаниясының 40 000-нан астам ұшқышы пайдаланады.Метеорологиялық және операциялық ақпараттың бір қосымшада біріктірілуі ұшқыштарға аса маңызды жағдайларда жедел әрі негізделген шешім қабылдауға көмектеседі. Мысалы, қосымша борттық метеорологиялық радиолокатор анықтай алмайтын ашық аспандағы турбуленттілік қаупі туындағанда ұшу биіктігін өзгертудің орындылығын бағалауға қажетті деректерді ұсынады. Ұшу биіктігін өзгерту туралы шешімді экипаждың өзі қабылдайды.Осылайша, ұшқыштар бірнеше жүйедегі бастапқы деректерді өз бетінше талдаудың орнына қажетті ақпаратты дер кезінде және тиісті мәнмәтінде ала алады.«Бүгінде ұшқыштардың қолында бұрын-соңды болмаған көлемде дерек бар. Алайда кабинада шешім қабылдауға бөлінетін уақыт өзгерген жоқ, — деді SITA for Aircraft бөлімшесінің қосымшалар мен деректер бағытының жетекшісі Альберт Домингес. — Түпкілікті шешімді әрқашан ұшқыш қабылдайды. Технологиялардың міндеті — жағдайды бағалауға көмектесетін ең маңызды ақпаратты дер кезінде ұсыну. SITA eWAS+ қосымшасын әзірлеу барысында біз бірге жұмыс істейтін әуе компаниялары мен ұшқыштардың пікірлерін ескердік. Алдағы уақытта да олардың тәжірибелік қажеттіліктеріне сүйене отырып, қосымшаны жетілдіруді жалғастырамыз».SITA eWAS+ метеорологиялық ақпарат ұсынатын 10-нан астам сертификатталған провайдердің және 40-тан астам метеорологиялық ақпараттық өнімнің деректерін біріктіреді. Олардың қатарында турбуленттілік, жел, мұздану және найзағай белсенділігі туралы мәліметтер бар.Бұл деректер ұшу траекториясы, әуе кеңістігі және әуежайлар туралы ақпаратпен біріктіріліп, картада және маршруттың тік профилінде көрсетіледі.Төрт өлшемді ахуалдық хабардарлық (4D Operational Awareness) функциясы әуе кемесі маршруттың әрбір нүктесіне жеткен сәтте жағдайдың қалай өзгеретіні туралы ақпарат береді.SITA OptiFlight® шешімін де пайдаланатын әуе компанияларының ұшқыштары алдағы метеорологиялық және операциялық жағдайларды ескере отырып, осы жүйе қалыптастыратын отын үнемдеу жөніндегі ұсынымдарды бағалай алады.SITA OptiFlight® — ұшудың барлық кезеңін оңтайландыруға арналған шешім. Ол отын шығыны мен шығарындылар көлемін азайту мақсатында ұшу профилін түзету жөнінде ұсынымдар береді.Осы шешімді пайдаланатын клиенттер үшін SITA eWAS+ қосымшасы SITA OptiFlight® ұсынымдарын тиісті метеорологиялық және операциялық ақпаратпен бірге көрсетеді. Бұл ұшқыштарға биіктікке көтерілу, крейсерлік ұшу және төмендеу кезеңдерінде ұсынылған өзгерістерді бағалауға мүмкіндік береді.SITA eWAS+ iPadOS және Windows операциялық жүйелерінде бірдей функционалдық мүмкіндіктер мен техникалық қолдауды қамтамасыз етеді. Қосымша әуе компанияларының корпоративтік қосымшалар дүкендері, сондай-ақ жалпыға қолжетімді App Store арқылы ұсынылады.SITA eWAS+ туралы толығырақ: SITA eWASSITA компаниясы туралыSITA — авиация саласының цифрлық инфрақұрылымын қамтамасыз ететін және саяхаттардың қауіпсіздігін, қолайлылығын әрі экологиялық тұрақтылығын арттыруға ықпал ететін халықаралық технологиялық компания.Коммерциялық авиация қалыптаса бастаған кезеңнен бастап бүгінгі цифрлық трансформация дәуіріне дейін SITA саланың түрлі қатысушыларын байланыстырып, озық технологиялық шешімдерді енгізу арқылы оның дамуына үлес қосып келеді.Компания бүкіл әлем бойынша шамамен 2 500 клиентке қызмет көрсетеді. SITA технологиялары 1 000-нан астам әуежайда және 19 600-ден астам әуе кемесінде қолданылады. Сонымен қатар компания 70-тен астам мемлекетке шекара қауіпсіздігі мен халықаралық сапарлардың қолайлылығы арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз етуге көмектеседі.SITA авиация саласы қатысушылары арасында алмасатын деректердің 45–50%-ының берілуін қамтамасыз етіп, күрделі жаһандық инфрақұрылымның үздіксіз әрі сенімді жұмыс істеуіне ықпал етеді.Компания өз бизнесін белсенді түрде трансформациялап келеді. Жолаушыларға арналған озық өзіне-өзі қызмет көрсету жүйелері мен операциялық қызметті басқарудан бастап әуежайларды жобалау және шекаралық бақылауды цифрландыруға дейін SITA саяхат индустриясының болашағын қалыптастыруға атсалысуда. Бұл бағытта Materna IPS, ASISTIM және CCM сияқты компанияларды стратегиялық тұрғыдан сатып алу да маңызды рөл атқарады.SITA авиация саласынан тыс бағыттарда да қызметін кеңейтіп келеді. Атап айтқанда, SmartSea бастамасы компанияның тәжірибеде сыналған технологияларын круиз индустриясында, теміржол көлігінде және қалалық әуе мобильділігі саласында қолдануға бағытталған.Бұл трансформация тек жаңа өнімдер әзірлеумен шектелмейді. SITA кәсіби құзыреттерді дамытуға, технологиялық құралдарға және серіктестік қатынастарға инвестиция салып, саланың неғұрлым интеллектуалды әрі икемді болуына көмектеседі.Интеллектуалды жүйелерді, кедергісіз деректер алмасуды және тұрақты инновацияларды біріктіру арқылы компания көлік инфрақұрылымының тиімділігін арттыруға ықпал етеді. Жаһандық жолаушылар ағыны ұлғайған жағдайда процестердің үздіксіз жұмыс істеуі ерекше маңызға ие.Климаттық стратегиясы аясында SITA жыл сайын шығарындылар көлемін 4,2%-ға қысқартып, 2050 жылға қарай парниктік газдардың таза шығарындыларын нөлдік деңгейге жеткізуді мақсат етеді.Компанияның ғылыми негізделген климаттық мақсаттарын Science Based Targets (SBTi) бастамасы растаған. Сонымен қатар SITA шешімдерінің кеңейіп келе жатқан портфелі клиенттеріне де өздерінің көміртегі ізін азайтуға көмектеседі.SITA авиация саласының қатысушыларына тиесілі және олардың қажеттіліктерін ескере отырып дамиды. Компания әлемнің 200-ден астам елі мен аумағында қызмет атқарады.Толығырақ: www.sita.aero

Компания SITA eWAS+ қосымшасын таныстырды. Ол метеорологиялық және операциялық ақпаратты бір платформада біріктіреді. Ал SITA OptiFlight® шешімін де пайдаланатын әуе компаниялары үшін қосымша отын шығынын азайту жөніндегі ұсынымдарды тиісті ұшу жағдайлары туралы деректермен бірге көрсетеді.ЖЕНЕВА, 2026 жылғы 5 қараша — SITA компаниясы ұшудың барлық кезеңінде ұшқыштарды кешенді ақпаратпен қамтамасыз ететін SITA eWAS+ жаңа қосымшасын таныстырды. Электрондық ұшу планшетіне (Electronic Flight Bag, EFB) арналған бұл шешім метеорологиялық және операциялық деректерді біріктіріп, экипаждарға жағдай өзгерген кезде дер кезінде әрекет етуге және неғұрлым сенімді шешім қабылдауға көмектеседі.Жаңа қосымша 12 жылдан астам уақыт бойы қолданылып келе жатқан SITA eWAS шешімінің негізінде әзірленген. Қа4зіргі таңда оны 60-тан астам әуе компаниясының 40 000-нан астам ұшқышы пайдаланады.Метеорологиялық және операциялық ақпараттың бір қосымшада біріктірілуі ұшқыштарға аса маңызды жағдайларда жедел әрі негізделген шешім қабылдауға көмектеседі. Мысалы, қосымша борттық метеорологиялық радиолокатор анықтай алмайтын ашық аспандағы турбуленттілік қаупі туындағанда ұшу биіктігін өзгертудің орындылығын бағалауға қажетті деректерді ұсынады. Ұшу биіктігін өзгерту туралы шешімді экипаждың өзі қабылдайды.Осылайша, ұшқыштар бірнеше жүйедегі бастапқы деректерді өз бетінше талдаудың орнына қажетті ақпаратты дер кезінде және тиісті мәнмәтінде ала алады.«Бүгінде ұшқыштардың қолында бұрын-соңды болмаған көлемде дерек бар. Алайда кабинада шешім қабылдауға бөлінетін уақыт өзгерген жоқ, — деді SITA for Aircraft бөлімшесінің қосымшалар мен деректер бағытының жетекшісі Альберт Домингес. — Түпкілікті шешімді әрқашан ұшқыш қабылдайды. Технологиялардың міндеті — жағдайды бағалауға көмектесетін ең маңызды ақпаратты дер кезінде ұсыну. SITA eWAS+ қосымшасын әзірлеу барысында біз бірге жұмыс істейтін әуе компаниялары мен ұшқыштардың пікірлерін ескердік. Алдағы уақытта да олардың тәжірибелік қажеттіліктеріне сүйене отырып, қосымшаны жетілдіруді жалғастырамыз».SITA eWAS+ метеорологиялық ақпарат ұсынатын 10-нан астам сертификатталған провайдердің және 40-тан астам метеорологиялық ақпараттық өнімнің деректерін біріктіреді. Олардың қатарында турбуленттілік, жел, мұздану және найзағай белсенділігі туралы мәліметтер бар.Бұл деректер ұшу траекториясы, әуе кеңістігі және әуежайлар туралы ақпаратпен біріктіріліп, картада және маршруттың тік профилінде көрсетіледі.Төрт өлшемді ахуалдық хабардарлық (4D Operational Awareness) функциясы әуе кемесі маршруттың әрбір нүктесіне жеткен сәтте жағдайдың қалай өзгеретіні туралы ақпарат береді.SITA OptiFlight® шешімін де пайдаланатын әуе компанияларының ұшқыштары алдағы метеорологиялық және операциялық жағдайларды ескере отырып, осы жүйе қалыптастыратын отын үнемдеу жөніндегі ұсынымдарды бағалай алады.SITA OptiFlight® — ұшудың барлық кезеңін оңтайландыруға арналған шешім. Ол отын шығыны мен шығарындылар көлемін азайту мақсатында ұшу профилін түзету жөнінде ұсынымдар береді.Осы шешімді пайдаланатын клиенттер үшін SITA eWAS+ қосымшасы SITA OptiFlight® ұсынымдарын тиісті метеорологиялық және операциялық ақпаратпен бірге көрсетеді. Бұл ұшқыштарға биіктікке көтерілу, крейсерлік ұшу және төмендеу кезеңдерінде ұсынылған өзгерістерді бағалауға мүмкіндік береді.SITA eWAS+ iPadOS және Windows операциялық жүйелерінде бірдей функционалдық мүмкіндіктер мен техникалық қолдауды қамтамасыз етеді. Қосымша әуе компанияларының корпоративтік қосымшалар дүкендері, сондай-ақ жалпыға қолжетімді App Store арқылы ұсынылады.SITA eWAS+ туралы толығырақ: SITA eWASSITA компаниясы туралыSITA — авиация саласының цифрлық инфрақұрылымын қамтамасыз ететін және саяхаттардың қауіпсіздігін, қолайлылығын әрі экологиялық тұрақтылығын арттыруға ықпал ететін халықаралық технологиялық компания.Коммерциялық авиация қалыптаса бастаған кезеңнен бастап бүгінгі цифрлық трансформация дәуіріне дейін SITA саланың түрлі қатысушыларын байланыстырып, озық технологиялық шешімдерді енгізу арқылы оның дамуына үлес қосып келеді.Компания бүкіл әлем бойынша шамамен 2 500 клиентке қызмет көрсетеді. SITA технологиялары 1 000-нан астам әуежайда және 19 600-ден астам әуе кемесінде қолданылады. Сонымен қатар компания 70-тен астам мемлекетке шекара қауіпсіздігі мен халықаралық сапарлардың қолайлылығы арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз етуге көмектеседі.SITA авиация саласы қатысушылары арасында алмасатын деректердің 45–50%-ының берілуін қамтамасыз етіп, күрделі жаһандық инфрақұрылымның үздіксіз әрі сенімді жұмыс істеуіне ықпал етеді.Компания өз бизнесін белсенді түрде трансформациялап келеді. Жолаушыларға арналған озық өзіне-өзі қызмет көрсету жүйелері мен операциялық қызметті басқарудан бастап әуежайларды жобалау және шекаралық бақылауды цифрландыруға дейін SITA саяхат индустриясының болашағын қалыптастыруға атсалысуда. Бұл бағытта Materna IPS, ASISTIM және CCM сияқты компанияларды стратегиялық тұрғыдан сатып алу да маңызды рөл атқарады.SITA авиация саласынан тыс бағыттарда да қызметін кеңейтіп келеді. Атап айтқанда, SmartSea бастамасы компанияның тәжірибеде сыналған технологияларын круиз индустриясында, теміржол көлігінде және қалалық әуе мобильділігі саласында қолдануға бағытталған.Бұл трансформация тек жаңа өнімдер әзірлеумен шектелмейді. SITA кәсіби құзыреттерді дамытуға, технологиялық құралдарға және серіктестік қатынастарға инвестиция салып, саланың неғұрлым интеллектуалды әрі икемді болуына көмектеседі.Интеллектуалды жүйелерді, кедергісіз деректер алмасуды және тұрақты инновацияларды біріктіру арқылы компания көлік инфрақұрылымының тиімділігін арттыруға ықпал етеді. Жаһандық жолаушылар ағыны ұлғайған жағдайда процестердің үздіксіз жұмыс істеуі ерекше маңызға ие.Климаттық стратегиясы аясында SITA жыл сайын шығарындылар көлемін 4,2%-ға қысқартып, 2050 жылға қарай парниктік газдардың таза шығарындыларын нөлдік деңгейге жеткізуді мақсат етеді.Компанияның ғылыми негізделген климаттық мақсаттарын Science Based Targets (SBTi) бастамасы растаған. Сонымен қатар SITA шешімдерінің кеңейіп келе жатқан портфелі клиенттеріне де өздерінің көміртегі ізін азайтуға көмектеседі.SITA авиация саласының қатысушыларына тиесілі және олардың қажеттіліктерін ескере отырып дамиды. Компания әлемнің 200-ден астам елі мен аумағында қызмет атқарады.Толығырақ: www.sita.aero

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев қазақ тілінің мемлекеттік мәртебесі, қоғамдағы қолданыс аясы мен болашағы туралы пікір білдіріп, ана тіліміздің ел бірлігін нығайтудағы, ұлттық құндылықтарды дәріптеудегі және Қазақстанның халықаралық беделін арттырудағы маңыздылығына тоқталды.Президент қазақ тілін Тәуелсіздіктің мызғымас символы, мемлекеттіліктің басты нышандарының бірі және ұлттың мәңгілік жаны ретінде қабылдау қажеттігін атап өтті. Оның айтуынша, қазақ тіліне құрмет көрсету – әрбір азаматтың азаматтық әрі адамгершілік борышы. Сонымен қатар мемлекеттік тілдің мәртебесі мен абыройы елдің экономикалық, технологиялық және өркениеттік жетістіктерімен тікелей байланысты.«Біз экономикасы дамыған, инновациясы мен технологиясы үздік, әлем жұртшылығы мойындаған, өркениетті, мықты мемлекет болсақ, қазақ тілі де қуатты тіл болатыны анық. Мемлекеттің беделі артқан сайын, мемлекеттік тілдің де абыройы күшейеді. Бұл – ақиқат», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.Бүгінде қазақ тілінің білім беру саласындағы қолданыс аясы да кеңейіп келеді. Президенттің мәліметінше, балабақша мен мектептерде балалардың басым бөлігі қазақ тілінде білім алуда. Биыл мектеп табалдырығын аттаған оқушылардың 71 пайызы қазақ сыныптарына қабылданған. Сондай-ақ колледждер мен жоғары оқу орындарында қазақ тілінде білім беретін бөлімдердің саны артып келеді.Мемлекет басшысы қазақ тілінің мәдениет пен шығармашылық индустриядағы қолданысына да ерекше назар аударды. Ана тілімізде жарық көретін кітаптардың, әндердің және фильмдердің нарықтағы үлесі жылдан-жылға ұлғаюда. Мәселен, былтыр баспадан шыққан 6 мыңнан астам кітаптың 70 пайызы қазақ тілінде басылған. Ал биыл Қазақстанда түсірілген 71 фильмнің 63-і ана тілімізде жарыққа шыққан.Президент бұл көрсеткіштер қазақ тіліне деген қоғамдық сұраныстың артып келе жатқанын көрсететінін айтып, аталған бағыттағы жұмыстарды жүйелі түрде жалғастыру қажеттігін жеткізді.Сонымен бірге қазақ тілі ұлтты ұйыстыратын, ұлттық мәдениет пен руханиятты әлемге танытатын, өркениетіміздің өрісін кеңейтетін маңызды «жұмсақ күшке» айналып келеді. Бұған тарихта өзіндік орны бар тұлғалар мен бүгінгі таңда халықаралық деңгейде танылып жүрген отандастарымыздың жетістіктері дәлел.Президент әлемге әйгілі тарихи тұлға Бейбарыс сұлтанды, ұлы ойшыл Абайды, көрнекті ғалым Қаныш Сәтбаевты атап өтіп, қазіргі қазақ мәдениеті мен зияткерлік әлеуетін жаһанға танытып жүрген Димаш Құдайберген, Самал Еслямова, Бибісара Асаубаева, сумо балуаны Ерсін Балтағұл (Кимбозан Харуки) және Higgsfield AI жаһандық стартапының жетекшісі Ерзат Дулатовтың еңбегіне тоқталды.Мемлекет басшысының айтуынша, бұл азаматтар – Қазақстанның мәдениетін, руханиятын, өнері мен зияткерлік қуатын халықаралық деңгейде дәріптеп жүрген нағыз рухани елшілер.Қазақ тілінің болашағы туралы айтқанда, Президент оның технологиялық даму үдерісіндегі мүмкіндіктеріне де тоқталды. Бүгінде ана тіліміз цифрлық платформалар мен жасанды интеллект жүйелерінде кеңінен қолданыла бастады. Әлемнің жетекші технологиялық компаниялары да қазақ тілінің әлеуетін мойындап отыр.Мәселен, OpenAI компаниясы жүргізген зерттеуге сәйкес, қазақ тілі соңғы үш жылда жасанды интеллект жүйелеріндегі қолданыс аясы қарқынды кеңейіп келе жатқан тілдердің қатарына енген. Ал Yandex компаниясы өзінің белгілі бір өнімін қазақ тілінде пайдаланатын адамдар саны былтырдан бері 30 пайызға артқанын мәлімдеген. Сонымен қатар Google компаниясы өткен жылы қазақ тілін Gemini тілдік моделіне енгізді.Бұл бастамалар қазақ тілінің тек күнделікті қарым-қатынас құралы ғана емес, ғылым, білім, инновация және заманауи технологиялар тілі ретінде де дамып келе жатқанын көрсетеді.Президент өткен кезеңдерде саяси қысымға қарамастан қазақ тілінің әдебиетшілер, тіл мамандары, журналистер, зиялы қауым және қарапайым азаматтардың арқасында сақталып, дамуын тоқтатпағанын атап өтті. Бүгінде мемлекеттік тілдің келешегіне қауіп төніп тұрған жоқ екенін айтып, оның болашағына қатысты орынсыз күмән мен теріс көзқарастан арылуға шақырды.«Қазақ тілінің тағдыры күмәнді, белгісіз деп зарлай берсек, өзге елдер мен халықтар бізге қалай қарайды, қалай сенеді?! Үнемі түңіле беру оң нәтиже әкелмейді, мұндай әңгімені доғаратын кез келгеніне көзіміз әбден жетті», – деді Мемлекет басшысы.Осы орайда Қасым-Жомарт Тоқаев қазақ тілін дамыту бағытындағы жүйелі жұмысты тоқтатпай, оның барлық саладағы қолданысын кеңейту қажеттігін баса айтты.«Қазақ елі барда қазақ тілі тұғырдан түспейді», – деген Президент сөзі ана тіліміздің болашағына деген сенімнің, ұлттық бірегейлік пен елдіктің айқын көрінісі болып табылады.

 Шымкентте Мемлекет басшысының Жолдауында белгіленген міндеттерді түсіндіру және тұрғындардың ұсыныс-пікірлерін тыңдау мақсатында бірқатар кездесу өтті. Жиындарға республикалық деңгейдегі мемлекеттік органдардың өкілдері, қоғам қайраткерлері, медицина қызметкерлері, жастар мен этнос өкілдері қатысты.Алғашқы жұмыс тобының құрамындағы Ұлттық құрылтайдың І шақырылым депутаты Б.М. Нарымбетов, ҚР Кәсіподақтар федерациясының төрағасы С.Т. Дәулеталин және Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитетінің төрағасы Бауыржан Джусипов Өзбек драма театрында Сайрам тұрғын алабының халқымен кездесті.Басқосуда елдің әлеуметтік-экономикалық дамуы, халықтың әл-ауқатын арттыру және азаматтардың тұрмыс сапасын жақсарту мәселелері сөз болды. Б.М. Нарымбетов Жолдаудағы міндеттерді жүзеге асыруда мемлекеттік органдармен қатар қоғамның белсенділігі мен әр азаматтың жауапкершілігі маңызды екенін атап өтті.Одан кейін делегация өкілдері қалалық перинаталдық орталықтың медицина қызметкерлерімен жүздесті. Кездесуде ана мен бала денсаулығын қорғау, медициналық көмектің сапасы мен қолжетімділігін арттыру, денсаулық сақтау нысандарының материалдық-техникалық әлеуетін нығайту мәселелері сөз болды. Бауыржан Джусипов саладағы негізгі міндет халыққа сапалы әрі қолжетімді медициналық көмек көрсету екенін жеткізді.Екінші жұмыс тобының өкілдері – ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау бірінші вице-министрі Е.Ж. Тұяқбаев, Шымкент қаласы Қоғамдық кеңесінің төрағасы Б.Р. Парманов, Қазақстан Халық кеңесінің мүшесі Ә.Р. Иманқұлов және ҚР Ұлттық экономика министрлігі Арнайы бағдарламалар комитетінің төрағасы Б.М. Сыздықов «Қоғамдық келісім» ғимаратында этнос өкілдерімен кездесті. Жиында қоғамдық бірлік, этносаралық татулық пен азаматтық келісімді нығайту мәселелері ортаға салынды.Сондай-ақ М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университетінде студенттермен кездесу өтті. Онда білім мен ғылымды дамыту, еңбек нарығына қажетті мамандар даярлау, жастардың кәсіби әлеуетін арттыру және олардың қоғамдық өмірге белсенді қатысуы жөнінде пікір алмасты.Кездесулер барысында қатысушылар Жолдауда көтерілген бастамаларға қатысты ойларын ортаға салып, ұсыныстарын жеткізді. Мұндай ашық диалогтар мемлекеттік саясаттың басым бағыттарын түсіндіруге және өңір тұрғындарының пікірін ескеруге мүмкіндік береді.

Шымкент қаласында балалардың көпқабатты тұрғын үйлердің терезелерінен құлау жағдайларының алдын алуға бағытталған кешенді профилактикалық іс-шара ұйымдастырылды.Шараның негізгі мақсаты – тұрғындар арасында қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыру, ата-аналардың жауапкершілігін арттыру және балалардың өмірі мен денсаулығын қорғау.Іс-шара барысында тұрғындарға көпқабатты үйлердегі ашық терезелердің балалар үшін қауіпті екені түсіндіріліп, жазатайым оқиғалардың алдын алу жолдары жөнінде ақпарат берілді. Әсіресе, кішкентай балаларды терезе маңында қараусыз қалдырмау, терезелерге арнайы қауіпсіздік құрылғыларын орнату және балалардың терезені өздігінен ашуына жол бермеу қажеттігі айтылды.Мамандардың айтуынша, балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету ең алдымен ересектердің жауапкершілігіне байланысты. Сондықтан мұндай түсіндіру жұмыстарының жүйелі жүргізілуі маңызды. Өйткені, қарапайым сақтық шараларының өзі қайғылы жағдайлардың алдын алуға мүмкіндік береді.Шараға қатысқан №13 үйдің тұрғыны Майя Ташпулатова балалар қауіпсіздігіне қатысты мұндай бастамалардың маңыздылығын атап өтті.    – Балалардың қауіпсіздігі – әрбір ата-ана үшін ең маңызды мәселе. Әсіресе, көпқабатты үйлерде тұратын отбасылар терезеден құлау қаупінің алдын алуға ерекше көңіл бөлуі керек. Мұндай түсіндіру жұмыстарының тұрғындар арасында жүргізілгені өте орынды. Кейде күнделікті тіршіліктің қамымен жүріп, осындай қауіптерді ескере бермейтініміз бар. Баланы үйде жалғыз қалдырмау, терезе қауіпсіздігін қадағалау әрбір отбасының назарында болуы тиіс қарапайым талаптар. Осындай профилактикалық шаралар тұрғындардың жауапкершілігін арттырып, балалардың өмірі мен денсаулығын қорғауға ықпал етеді деп сенемін, – деді ол.Айта кетейік, бала қауіпсіздігі – тек ата-ананың ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті. Сондықтан әрбір тұрғын қауіпсіздік талаптарын сақтап, балаларға қолайлы әрі қауіпсіз орта қалыптастыруға үлес қосуы қажет.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жарлығымен каратэші Софья Берульцева мемлекеттік наградаға ие болды.Спортшы Жапонияда өткен XX жазғы Азия ойындарында алтын медаль жеңіп алып, Азиаданың екі дүркін чемпионы атанды. Ол бұған дейін Токио Олимпиадасында қола жүлдеге қол жеткізген.«Бұл жетістіктің артында үлкен еңбек пен тер жатыр. Мен 6 жасымнан спортпен айналысамын. 20 жыл ішінде қаншама жарақат, қаншама жаттығу болды. Қазір елімізде жаңа спорт базалары салынып жатыр. Президентпен кездесу біз үшін ерекше маңызды», - дейді Софья Берульцева

Мемлекеттік бюджет қаражатын тиімді әрі мақсатты пайдалану – ел экономикасын дамытудың және халықтың өмір сүру сапасын арттырудың маңызды тетігі. Бөлінген әрбір қаржы нақты нәтижеге бағытталып, қоғамның сұранысы мен тұрғындардың қажеттілігін ескеруі тиіс. Өйткені мемлекеттік шығындардың тиімділігі тек игерілген қаражат көлемімен емес, оның ел дамуына және азаматтардың күнделікті өміріне тигізген оң әсерімен өлшенеді.Бұл ретте кез келген жобаны жүзеге асыру барысында экономикалық тиімділікпен қатар, әлеуметтік қайтарымға да басымдық берілуі қажет. Мәселен, инфрақұрылымды жаңарту, жолдар мен инженерлік желілерді дамыту, әлеуметтік нысандардың құрылысын жүргізу және тұрғындарға көрсетілетін қызметтердің сапасын арттыру – бюджет қаражатының халық игілігіне бағытталуының нақты көрінісі. Мұндай бастамалар тек бүгінгі мәселелерді шешіп қана қоймай, өңірлердің ұзақ мерзімді дамуына да негіз қалайды.Сонымен қатар, мемлекеттік қаражатты жоспарлау мен игеру кезінде ашықтық пен жауапкершілік қағидаттарын сақтау ерекше маңызды. Қаржының мақсатты жұмсалуын бақылау, жобалардың сапалы орындалуын қамтамасыз ету және бөлінген қаражаттың нақты нәтижесін бағалау – мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыратын негізгі факторлар. Әрбір жоба халықтың қажеттілігіне сай іріктеліп, оның нәтижесі тұрғындар үшін нақты пайда әкелуі керек.Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауында көтерілген бұл ұстаным бюджет саясатына деген көзқарастың маңызын айқындайды. Мемлекеттік қаражаттың басты мақсаты – ел экономикасын нығайту ғана емес, азаматтардың әл-ауқатын арттыру, өмір сүруіне қолайлы жағдай жасау және әлеуметтік мәселелерді жүйелі түрде шешу.

Қазақстан туризмді дамыту бойынша халықаралық рейтингте 110 елдің ішінде 56-орынға тұрақтап, Орталық Азия мемлекеттері арасында үздік нәтиже көрсетті. Осылайша, еліміз Өзбекстаннан 20 сатыға, Қырғызстаннан 37 сатыға озып шықты. Соңғы екі жылда Қазақстанның көрсеткіші 1,6 пайызға жақсарған. Дүниежүзілік экономикалық форумның зерттеу нәтижелері Visual Capitalist басылымы жариялаған әлемнің жаңа туристік картасында көрініс тапты.Қазақстан жеті балдық жүйе бойынша 4,09 балл жинаған. Ал Өзбекстан 3,69 баллмен 76-орынға, Қырғызстан 3,44 баллмен 93-орынға жайғасқан.Әлемдік рейтингте Қазақстан Филиппин, Әзербайжан, Оман, Мысыр және Марокко секілді мемлекеттерден жоғары тұр.Қазақстанның көрсеткіштері қалай өзгерді? Travel & Tourism Development Index 2026 есебіне сәйкес, Қазақстанның туристік әлеуетін бағалау көрсеткіші 2024 жылмен салыстырғанда 1,6 пайызға өскен. Ал 2019 жылмен салыстырғандағы өсім 2,4 пайызды құрады. Зерттеу авторлары көрсеткіштердің өзгерісін есептеу кезінде бастапқы деректердегі түзетулерді ескеру үшін өткен жылдардың мәліметтерін де қайта есептеген.Рейтингті Дүниежүзілік экономикалық форум Zurich Insurance Group сақтандыру тобымен бірлесіп әзірлеген. Зерттеудің түпнұсқа есебі 2026 жылдың қыркүйегінде жарияланған.Зерттеу барысында туризмді дамытуға қолайлы жағдайлар, соның ішінде көлік қатынасы, қауіпсіздік, қонақүй инфрақұрылымы, табиғи және мәдени көрікті орындар бағаланған.Мамандар барлығы 17 бағыт бойынша 102 көрсеткішке талдау жүргізген.Айта кетейік, бұл рейтинг елге келген туристердің нақты санын немесе туризм саласынан түскен табысты көрсетпейді. Ол мемлекеттердің тұрақты туризмді дамытуға қаншалықты қолайлы жағдай қалыптастырғанын бағалайды.Әлемдік рейтингте қай елдер көш бастады?Әлемдік рейтингтің бірінші сатысына 5,27 балл жинаған Жапония орналасты. Екінші орынды 5,23 баллмен АҚШ иеленсе, 5,22 балл жинаған Испания үздік үштікті түйіндеді.Алғашқы бестікке Австралия мен Франция да енді. Одан кейінгі орындарға Германия, Ұлыбритания, Қытай, Швейцария және Италия жайғасты.Дүниежүзілік экономикалық форумның мәліметінше, соңғы жылдары әлемде туризм саласының дамуы жеделдеген. 2024-2026 жылдар аралығында зерттеуге қатысқан елдердің 92 пайызында туристік даму көрсеткіштері жақсарған.Әлем бойынша ең елеулі өзгерістер мәдени көрікті орындарды дамыту, туристік инфрақұрылымды жетілдіру, қонақүй қызметінің сапасын арттыру және әуе қатынасын кеңейту бағыттарында байқалған.Туризм әлемдік экономикаға триллиондаған доллар табыс әкеледіЕсепке сәйкес, 2025 жылы халықаралық туристік сапарлар саны рекордтық көрсеткішке жетіп, 1,5 миллиардты құраған.Саяхат және туризм саласының әлемдік экономикаға қосқан жалпы үлесі 11,6 триллион долларға жеткен. Сонымен қатар бұл салада 366 миллион адам жұмыспен қамтылған. Бұл әлемдегі әрбір тоғызыншы жұмыс орны туризммен байланысты екенін көрсетеді.Сарапшылардың пікірінше, алдағы уақытта туризмнің одан әрі дамуы көлік қатынасының қолжетімділігіне, қызмет көрсету сапасына, білікті мамандар даярлауға, сондай-ақ табиғи және мәдени мұраны сақтай білуге байланысты болады.Осылайша, зерттеуге енгізілген Орталық Азияның үш мемлекеті арасында Қазақстан туризмді дамытуға қолайлы жағдай қалыптастыру бойынша көш бастап тұр.Еске салсақ, Қазақстан өмір сүру және бизнеске қолайлы 50 елдің қатарына енді. Қазақстан халықаралық Best Countries 2026 рейтингінде өмір сүру және бизнес жүргізу мүмкіндіктері бойынша 44-орынға ие болды. 

Қазақстан Республикасының Салық кодексінің 105-бабына сәйкес, салық төлеушіні жекелеген қызмет түрлері бойынша тіркеу есебінен шығару қызмет түріне және есептен шығару негіздеріне байланысты мемлекеттік кірістер органдары тарапынан жүзеге асырылады.Тіркеу есебінен шығару мынадай жағдайларда жүргізіледі:Қызметті тоқтату туралы хабарлама негізінде — егер салық төлеуші Салық кодексінің 104-бабының 1-тармағында көрсетілген қызмет түрлерін жүзеге асыруды тоқтатса немесе тіркеу деректерінде көрсетілген барлық салық салу объектілерін және салық салуға байланысты объектілерді есептен шығарса.Рұқсаттар мен хабарламалардың мемлекеттік электрондық тізіліміндегі мәліметтер негізінде — тиісті қызмет түрін жүзеге асыруға арналған лицензияның қолданысы тоқтатылған жағдайда.Мемлекеттік кірістер органының шешімі негізінде мынадай жағдайларда жүзеге асырылады:* мұнай өнімдерін өндіруге және өткізуге, сондай-ақ темекі бұйымдарын көтерме саудада өткізуге байланысты жекелеген қызмет түрлерін жүзеге асыру үшін қажетті жалдау, тапсырма немесе мұнайды қайта өңдеу шарттарының қолданысы тоқтатылған жағдайда;* Салық кодексінің 104-бабы 1-тармағының 4) тармақшасында көзделген қызмет түрін жүзеге асыратын салық төлеуші лицензияда көрсетілген мекенжайда болмаған жағдайда;* Салық кодексінің 104-бабы 1-тармағының 1), 2), 3), 5) және 7) тармақшаларында көрсетілген қызмет түрлерін жүзеге асыратын салық төлеуші акциз бойынша декларацияны және (немесе) есеп-қисапты оларды ұсынудың белгіленген мерзімі өткеннен кейінгі күннен бастап үш ай ішінде ұсынбаған жағдайда.Назар аударыңыз! Тіркеу есебінен шығару негіздері мен тәртібі жүзеге асырылатын қызмет түріне байланысты болады. Кәсіпкерлер қызметін тоқтатқан кезде мемлекеттік кірістер органдарына тиісті хабарламаны уақтылы беріп, салық есептілігін ұсыну жөніндегі міндеттемелерін орындауы қажет.#Заң_мен_тәртіп#Закон_и_порядок#законипорядок#заңментәртіпАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-sko/press/news/details/1314847?lang=ru

«Қазақстан Республикасы Салық кодексінің 111-бабының 4-тармағына сәйкес бақылау-касса машинасын (БКМ) салық органында есептен шығару заңнамада белгіленген жағдайларда жүргізіледі.​Мұндай жағдайларға:​тауарларды өткізу, жұмыстарды орындау, қызметтерді көрсету кезіндегі ақшалай есеп айырысуларға байланысты қызмет тоқтатылған;​салық төлеуші таратылған, қайта ұйымдастырылған немесе оның қызметі тоқтатылған;​БКМ-ның оны одан әрі қолдану мүмкіндігін болғызбайтын техникалық ақауы туындаған;​БКМ бақылау-касса машиналарының тізілімінен алып тасталған;​техникалық жарамды БКМ моделі жаңа модельге ауыстырылған;​бақылау-касса машинасы ұрланған немесе жоғалған жағдайлар жатады.​БКМ ұрланған немесе жоғалған кезде есептен шығару ішкі істер органдарына берілген ұрлық туралы өтініштің көшірмесі және (немесе) Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында таралатын мерзімді баспасөз басылымында жарияланған жоғалғаны туралы хабарландырудың көшірмесі болған кезде жүргізіледі.»#Заң_мен_тәртіп#Закон_и_порядок#законипорядок#заңментәртіпАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-sko/press/news/details/1314833?lang=ru

Бұл туралы Қостанай облысының әкімі Құмар Ақсақалов 2026 жылдың 9 айындағы әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары және жыл соңына дейінгі міндеттер тақырыбында өткен аймақ әкімдігінің отырысында айтты. 2026 жылы Қостанайдағы индустриялық аймақ аумағын 400 гектардан 587 гектарға дейін кеңейту туралы шешім қабылданған.Мемлекет басшысы ел экономикасының жыл сайынғы өсімін 6%-ке қамтамасыз ету туралы міндет қойған еді. Облысымызда бұл тапсырма екі жыл бойы асыра орындалып келеді. 2024 жылы 8%-тен асты, 2025 жылы 9%-ке жетті. Биылғы міндетіміз – кемінде 6% өсім. Былтыр экономика 9%-ке жетті.Экономиканың негізгі қозғаушы күші – өңдеу өнеркәсібі. Оның облыс өнеркәсібіндегі үлесі 73%-ті құрап отыр. Өңдеу өнеркәсібінің өсуі жаңа өндіріс орындарын ашуға және жұмыс істеп тұрған кәсіпорындардың өндірістік қуаттарын кеңейтуге қолайлы жағдай жасауға тікелей байланысты.«Осындай маңызды құралдардың бірі – Қостанай қаласындағы индустриялық аймақ. 2026 жылы оның аумағын 400 гектардан 587 гектарға дейін кеңейту туралы шешім қабылданды. Бұл жаңа инвестициялық жобаларды тартуға және өңдеу өнеркәсібінің одан әрі дамуына мүмкіндік береді», – деді аймақ басшысы.Жиында ауыл шаруашылығы мәселелері де кеңінен талқыланды. Себебі бұл – экономиканың екінші негізгі саласы. Биыл ауыл шаруашылығының өсімі 11,4%-ды құрады. Соңғы екі жылда Ел Президентінің тапсырмасына сай агроөнеркәсіптік кешенді дамытуға қомақты қаражат бөлінуде. Атап айтқанда, 2025 жылы 207 млрд теңге бөлінсе, 2026 жылы бұл көрсеткіш 326 млрд теңгеге жетті. Бұл ауыл шаруашылығы техникасы мен жабдықтарын, қосалқы бөлшектерді, тыңайтқыштар мен тұқымдарды уақытылы сатып алуға және көктемгі егіс науқанына сапалы дайындалуға толық мүмкіндік берді.Қазіргі уақытта облыста 16 тауарлы сүт фермасын салу жобасы жүзеге асырылуда. Оның 8-і пайдалануға берілді, тағы 5 ферманың құрылысы жүргізіліп жатыр. Жыл соңына дейін қосымша 3 ферманың құрылысын бастау жоспарланып отыр. Аталған 16 ферманың 5-еуі – Алтынсарин ауданында, Меңдіқара және Федоров аудандарында – 3 фермадан, Қостанай ауданында – 2, ал Қарабалық, Әулиекөл және Бейімбет Майлин аудандарында бір-бір ферма бар.«Биыл мал шаруашылығын дамытудың кешенді жоспары бекітілді. Ол асыл тұқымды импорттық мал сатып алуға, жаңа фермалар салуға, соның ішінде жайылымдық мал шаруашылығын дамытуға бағытталған «Игілік», «Береке» және «Жайлау» бағдарламалары аясында жеңілдетілген несие беруді көздейді. Осы мақсаттарға облысқа 35 млрд теңге бағытталды. Кепілмен қамтамасыз ету жеткіліксіз болған жағдайда, «Даму» қоры арқылы несие сомасының 85%-ына дейін кепілдік беру тетігі қарастырылған», – деді облыс әкімі.Сонымен қатар, «Жайлау» бағдарламасы аясында мемлекеттік сараптамадан өту міндеттілігі алынып тасталып, оның орнына жеке сараптама жүргізуге мүмкіндік берілді.Бүгінгі таңда «Тобыл» әлеуметтік-кәсіпкерлік корпорациясына ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерден 8 өтінім түсті. Бұл жеткіліксіз. 10 ауыл шаруашылығы құрылымы сүтті және етті бағыттағы 5 150 бас ірі қара мал сатып алу туралы келісімшарт жасасты. Шаруашылықтар 2 540 бас мал алу үшін Австралияға барады. Алайда Жангелдин ауданының өкілдері аталған бағдарламалардың ешқайсысына қатысқан жоқ.Жиынға қатысушылар тұрғын үй мәселесіне де тоқталды. Облыс әкімі қазіргі уақытта 80 көпқабатты тұрғын үйдің құрылысы жүріп жатқанын, жыл соңына дейін 520 мың шаршы метр тұрғын үй пайдалануға берілетінін жеткізді.«Қазіргі уақытта 21 әлеуметтік нысанның құрылысы жүргізіліп жатыр. Олардың ең ірілері – Қостанай қаласындағы теннис орталығы, көпфункционалды стадион,  мүмкіндігі шектеулі азаматтарға арналған дене шынықтыру-сауықтыру кешені, «Астана» шағын ауданындағы спорт сарайы, Арқалық қаласындағы дене шынықтыру-сауықтыру кешені және жабық хоккей корты. Соңғы үш жылда облыста 1 700 әлеуметтік пәтер берілді. Биыл тағы 1 336 пәтер беру жоспарланып отыр. Өткен жылы 540 пәтер берілді», – деді Құмар Ақсақалов.Аймақ басшысы алдымызда экономиканың сапалы өсімін қамтамасыз ету міндеті тұрғанын, барлық көрсеткіштерге қол жеткізу үшін үйлесімді жұмыс, әрбір басқарма басшысының, қала мен аудан әкімдерінің бар күшін жұмсауы және жеке жауапкершілігі қажет екенін тапсырды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanay/press/news/details/1314826?lang=ru

Орал қаласында 05.10.2026 жылы - 05.11.2026 жылы күндері аралығында пробация бөлімнің қызметкерлері, прокуратура қызметкерілерімен және  ҚКб УПИ қызметкерлерімен бірлесіп, ЖПІШ "Қаупсіз үй" атты өткізуліде. Пробация қызметінің есебінде тұрған тұлғаларды тұрғылықты жері бойынша үнемі тексеріледі. Тексеру барысында кейбір сотталғандар тұрғылықты жері бойынша болған жоқ, олармен профилактикалық тәрбиелік әңгіме сұхбат жүргізіліп, жазаны өтеудің тәртібі мен шарттары қайталап түсіндірілді және де әкімшілік пен құқық бұзушылық және қылмыстық құқық бұзушылықтын қайталамауының алдын алу жолдарын түсіндірілді. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/duis-uralsk/press/news/details/1314797?lang=ru

2026 жылғы 19 қазанда Батыс Қазақстан облысы бойынша қылмыстық-атқару жүйесі департаментінің №28 мекемесінде Қазақстан Республикасы Күні қарсаңында сотталғандар үшін ел тарихына арналған деректі фильм көрсетілді. Іс-шараның негізгі мақсаты сотталғандардың Қазақстанның тарихи жолы туралы білімдерін жаңарту, тарихи жадыны сақтау, ұлттық құндылықтарға құрметпен қарауды қалыптастыру және патриоттық сезімдерді нығайту болды. Деректі фильмді көру қатысушыларға Қазақстанның қалыптасуының негізгі кезеңдерін, маңызды тарихи оқиғаларды және еліміздің бай мұрасын еске түсіруге мүмкіндік берді. Мұндай тәрбиелік және танымдық іс-шаралар сотталғандардың азаматтық жауапкершілігін арттыруға, отан тарихына құрмет қалыптастыруға және қоғамға оралуға дайындалуға ықпал етеді. Республика күні-қазақстандық мемлекеттіліктің қалыптасуының тарихи жолын еске салатын маңызды мемлекеттік мереке. Мұндай іс-шараларды өткізу ұлттық сананы нығайтуға және өз елінің тарихына қызығушылықты арттыруға бағытталған. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/duis-uralsk/press/news/details/1314805?lang=ru

Ұлттық мереке алдында ҚР ІІМ Ұлттық ұланы 3650 әскери бөлімінің аға сержанты Бекнар Жылқышпаев 2000-шы рет жауынгерлік қызметке түсті. Ол маңызды мемлекеттік нысандарды күзететін бөлімде 20 жылға жуық уақыт бойы абыроймен қызмет етіп келеді.Аға сержант Жылқышпаев әскери жолын қатардағы жауынгер болып бастаған. Жылдар бойы жинаған тәжірибесі мен кәсіби біліктілігінің арқасында бүгінде қарауыл бастығы қызметін атқарады.Оның күнделікті міндеті – маңызды нысандардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және қарауыл қызметінің талапқа сай орындалуын қадағалау.Әскери қызметке жауапкершілікпен қарайтын аға сержант алты баланың әкесі. Қарасаз ауылының тумасы өлең жазып, ән айтуды да жанына серік еткен.Айта кетейік, Ұлттық ұлан әскери қызметшілері патрульдік және қарауылдық қызметпен қатар, мемлекеттік маңызды нысандарды күзетуге де жұмылдыралады.Ұландықтың мереке қарсаңындағы мерейлі жауынгерлік кезекшілігі – ел тыныштығын күзету жолында атқарған көп жылғы қызметтің елеулі көрсеткіші. #REPUBLICDAYҚР ІІМ Ұлттық ұланының баспасөз қызметі Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kvv/press/news/details/1314784?lang=ru

Орал қалалық пробация қызметі «Орал» спорт клубымен бірлесіп, пробация қызметінің есебінде тұрған сотталғандар арасында футболдан жарыс ұйымдастырды. Жарыстың мақсаты – пробация қызметінің есебінде тұрған азаматтарды спортпен жүйелі түрде айналысуға тарту, салауатты өмір салтын насихаттау, бос уақыттарын тиімді ұйымдастыру, азаматтар арасында достық қарым-қатынасты қалыптастыру және олардың қоғамдық ортаға бейімделуіне ықпал ету, сондай-ақ футбол спортына деген қызығушылықтарын арттыру. Жарыс қорытындысы бойынша белсенді қатысушылар медальдармен және грамоталармен марапатталды. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/duis-uralsk/press/news/details/1314770?lang=ru

Қазақстанда Республика күні қарсаңында Republic Day және Bereke Fest акцияларын қамтитын жалпыұлттық мерекелік жеңілдіктер науқаны басталды. Оған 17 қазаннан еліміз бойынша 649 сауда нысаны қосылды. Republic Day акциясы ірі сауда ойын-сауық орталықтары мен сауда кешендерінде өтсе, Bereke Fest сауда желілерін қамтиды.Тұтынушылар үшін азық-түлік және азық-түлікке жатпайтын тауарларға арнайы бағалар қойылған. Мерекелік ұсыныстар 27 қазанға (қоса алғанда) дейін жалғасады. Тауарлардың жекелеген санаттарына 50%-ға дейін жеңілдік қарастырылған. Жалпы жеңілдік мөлшері тауар ассортименті мен акцияға қатысушы сауда ұйымдарының шарттарына байланысты.Republic Day акциясы аясында 232 сауда-ойын-сауық орталығы мен сауда үйі жеңілдіктер ұсынады. Олардың қатарында Астанадағы MEGA Silk Way және «Хан Шатыр», Алматыдағы MEGA Alma-Ata, MEGA Park пен Forum Almaty, сондай-ақ Шымкенттегі Mega Planet пен Shymkent Plaza бар.Bereke Fest акциясына бөлшек сауда желілерінің 417 дүкені қосылды. Олардың қатарында Magnum, SMALL, «Астықжан» және GraMad бар. Мерекелік ұсыныстар еліміздің басқа өңірлеріндегі сауда нысандарында да қолжетімді.Бұл акциялар тұтынушылардың белсенділігін арттырып, ішкі сауданы дамытуға бағытталған. Сондай-ақ мерекелік науқан тауарларды төмендетілген бағамен сатып алу мүмкіндігімен қатар, сауда ұйымдарына келушілер санын мен сату көлемін арттыруға, ал отандық өндірушілерге бөлшек сауда желілеріндегі өнім үлесін ұлғайтуға мүмкіндік береді.Жалпыұлттық науқанды Қазақстан Республикасының Сауда және интеграция министрлігі жергілікті атқарушы органдармен бірлесіп ұйымдастырды. Акцияға қатысушы сауда нысандарының мекенжайлары көрсетілген толық тізімі әкімдіктердің ресми интернет-ресурстарында көрсетілген. Жеңілдіктер мөлшері, тауар ассортименті және сатып алу шарттары туралы ақпаратты сауда ұйымдары жариялайды.Мерекелік акциялар 2026 жылғы 27 қазанда аяқталады. ҚР Сауда және интеграция министрлігінің баспасөз қызметі Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mti/press/news/details/1314773?lang=ru