Тбилисиде Қазақстан Республикасының Грузиядағы Елшісі Талғат Адуов ӘзербайжанРеспубликасының Грузиядағы Елшісі Фаиг Гулиевпен кездесті. Фаиг Гулиев қазақстандық әріптесін қызметіне кірісуімен құттықтап, жаңа лауазымдағы жұмысына табыс тіледі.Дипломаттар Қазақстан мен Әзербайжан арасындағы дәстүрлі достық пен өзара сенімге негізделген қарым-қатынастардың маңызын атап өтіп, екіжақты серіктестікті одан әрі нығайту жөнінде пікір алмасты.Сонымен қатар, тараптар өз елдерінің Грузиямен байланыстарына тоқталып, ортақ мүдделер аясындағы ынтымақтастықты дамыту мүмкіндіктерін талқылады.Кездесу қорытындысында елшілер тұрақты жұмыс байланыстарын қолдауға және өзара қызығушылық тудыратын мәселелер бойынша пікір алмасуды жалғастыруға уағдаласты. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-tbilisi/press/news/details/1314631?lang=ru

Астана, 2026 жылғы 20 қазан – Қазақстан астанасында «Ауыл шаруашылығы және климатты қорғау» атты II халықаралық конференция өтті. Іс-шара заманауи агротехнологияларды, тұрақты егіншілікті және ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер үшін жаңа экономикалық мүмкіндіктерді талқылау мақсатында қазақстандық және мажарстандық сарапшылардың басын қосты.Конференцияны Мажарстанның International Climate Change Solutions (ICCS) компаниясы Қазақстанның Мажарстандағы Елшілігі мен «KAZAKH INVEST» ұлттық компаниясының қолдауымен ұйымдастырды.Климаттың өзгеруі жағдайында топырақ құнарлылығын қалай сақтауға, құрғақшылықтың салдарын қалай азайтуға және экологиялық тұрғыдан тұрақты егіншілік әдістерін қосымша табыс көзіне қалай айналдыруға болады? Бұл мәселелер конференцияға қатысушылардың басты назарында болды.Негізгі тақырыптардың бірі көміртекті егіншілікті дамыту болды. Бұл тәсіл ауыл шаруашылығы тәжірибелері арқылы топырақта көміртектің жиналуына ықпал етуді көздейді. Мұндай қызметтің расталған нәтижелері көміртек кредиттерін шығару және оларды кейіннен халықаралық нарықтарда өткізу үшін негіз бола алады.Халықаралық климаттық талаптардың қатаңдауы және көміртек кредиттері нарығының дамуы аясында көміртекті егіншіліктің экономикалық тартымдылығы артып келеді. Еуропалық одақ көміртекті сіңіру жобаларын сертификаттаудың бірыңғай стандарттарын енгізуде, ал халықаралық компаниялар шығарындылардың нақты расталған қысқаруына барған сайын көбірек көңіл бөлуде. Бұл қазақстандық ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерге сертификатталған көміртек кредиттерін сату арқылы қосымша табыс табуға жаңа мүмкіндіктер ашады.Мажарстанның ICCS компаниясы Қазақстанда жергілікті ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілермен ынтымақтастық орната отырып, тиісті бағдарламаны іске асыруда. Бастама топырақтың жай-күйін жақсартуға, тұрақты егіншілік әдістерін енгізуге және аграрлық бизнес үшін жаңа экономикалық мүмкіндіктер қалыптастыруға бағытталған.Конференция бағдарламасында топырақ ресурстарын сақтау жөніндегі ғылыми әзірлемелер мен практикалық шешімдерге ерекше орын берілді. Мажарстандық мамандар көміртек теңгерімі, топырақ құнарлылығын арттыруға арналған микробиологиялық технологиялар, сондай-ақ құрғақшылық салдарын азайту және өсімдік шаруашылығында ылғалды тиімді пайдалану әдістері саласындағы зерттеулердің нәтижелерін таныстырды.Негізгі баяндамашылардың бірі Мажарстанның Карцаг қаласындағы Климаттық зерттеулер институтының жетекшісі, топырақ процестері мен ауыл шаруашылығы технологияларының қоршаған ортаға әсерін зерттеуге маманданған профессор Йожеф Жембель болды.Конференция аясында Й. Жембельге Сәкен Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университетінің құрметті профессоры атағы берілді. Бұл оқиға Қазақстан мен Мажарстан арасындағы ғылыми-білім беру ынтымақтастығын нығайту жолындағы тағы бір қадам болды.Конференция ғылыми білім алмасуға, заманауи технологияларды енгізуге және қазақстандық және мажарстандық ұйымдар арасындағы іскерлік байланыстарды кеңейтуге мүмкіндік берді. Сонымен қатар, іс-шара барысында Қазақстанның ауыл шаруашылығының орнықтылығын арттыруға, көміртек кредиттері нарығын дамытуға және аграрлық секторға еуропалық инвестициялар тартуға бағытталған бастамалар талқыланды.Анықтама: ICCS (International Climate Change Solutions Zrt.) компаниясы тұрақты және регенеративті ауыл шаруашылығын дамытуға, парниктік газдар шығарындыларын азайтуға және көміртегі бірліктері нарығын дамытуға маманданған. Компания ауыл шаруашылығы өндірушілеріне экологиялық тұрғыдан тұрақты егіншілік әдістерін енгізуге, топырақ құнарлылығын арттыруға, топырақтағы көміртегі мөлшерін көбейтуге және экологиялық нәтижелерді мониторингтеуге жәрдемдеседі. Қазақстанда ICCS ерікті көміртегі нарығында кейіннен өткізу үшін көміртегі бірліктерін қалыптастыруға және тұрақты агротехнологияларды енгізуге бағытталған SCETA (Supporting a Sustainable Circular Economy Transition in Agriculture for Carbon Neutralization) жобасын іске асыруда. Жоба аясында жергілікті ауыл шаруашылығы өндірушілеріне консультациялық қолдау көрсету, топырақ биостимуляторларын қолдану және топырақтағы көміртегі мөлшерін мониторингтеу жүйесін жетілдіру көзделген.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-budapest/press/news/details/1314632?lang=ru

Қазақстан Республкикасының Грузиядағы Елшісі Талғат Адуов Түркия Республикасының Грузиядағы Елшісі Түркер Арымен кездесу өткізді. Мұстафа Түркер Ары жаңадан тағайындалған Қазақстан Елшісін құттықтап, жауапты дипломатиялық миссиясын абыроймен атқаруына тілектестік білдірді.Кездесуде Қазақстан мен Түркияны байланыстыратын тарихи және мәдени сабақтастыққа, сондай-ақ бауырлас халықтар арасындағы берік достыққа назар аударылды. Әңгімелесушілер осы негізде қалыптасқан әріптестікті одан әрі тереңдетудің маңызын атап өтті.Дипломаттар қабылдаушы елмен қарым-қатынастарды дамыту тәжірибесімен бөлісіп, Грузиямен өзара тиімді байланыстарды кеңейту жөнінде ой-пікірлерін ортаға салды.Жүздесу соңында тараптар елшіліктер арасындағы сындарлы диалогты жалғастыруға және өзара ықпалдастықты нығайтуға дайын екендіктерін білдірді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-tbilisi/press/news/details/1314633?lang=ru

Таллин, 2026 жылғы 19 қазан-Қазақстан Республикасының Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменованың Эстония Республикасына сапары өтті. Сапардың мақсаты білім беру жүйесін цифрландыру, жасанды интеллект (АИ) технологияларын енгізу және педагог кадрларды даярлау әдістемелерін жаңғырту саласындағы Эстон тәжірибесін зерделеу болды. Сапар аясында ведомство басшысы бірқатар бейінді кездесулер өткізіп, Таллиннің білім беру нысандарына барды. Кездесу барысында қазақстандық делегацияның Эстония Білім және жастар агент жөніндегі агенттігінде (Harno) PISA халықаралық зерттеуінде Эстонияның жоғары нәтижелерін қамтамасыз ететін әдістемелер мен технологиялар ұсынылды. Эстония функционалдық сауаттылық, математика және жаратылыстану ғылымдарының деңгейі бойынша әлемде көшбасшы орынға ие бола отырып, Еуропа елдері арасында PISA рейтингіндегі ең жоғары көрсеткіштерді тұрақты түрде көрсетіп келеді. Тараптар өткен жылдан бері Эстония мектептерінде іске қосылған пилоттық жоба ai Leap білім беру саласында АИ енгізудің инновациялық Эстония бағдарламасына ерекше назар аударды. Қатысушылар мемлекеттік стратегияны, енгізу тәжірибесін және оқу процесінде жасанды интеллектті пайдаланудың ұзақ мерзімді перспективаларын талқылады. Эстония цифрлық мемлекетінің тұсаукесер орталығында ҚР Білім министріне білім беру саласына қатысты e-Estonia экожүйесін құру архитектурасы көрсетілді. Тараптар білім беруді басқарудың тиімділігін арттыру мәселелерін, электрондық мемлекеттік қызметтер көрсету саласындағы заманауи сын-қатерлер мен технологиялық шешімдерді талқылады. Іс жүзінде Жұлдыз Сүлейменова Таллин мемлекеттік гимназиясында (MURG) болып, Эстон тәжірибесімен танысты. Мектеп басшылығы АИ-ді мұғалімдер мен оқушылардың оқу жұмысына біріктіруге байланысты шешімдерді көрсетті. Сондай-ақ тәрбие жұмысын ұйымдастыру, педагогикалық менторлық және қазіргі заманғы білім беру экожүйесін қалыптастыру тәсілдері зерделенді. Сапар барысында делегация өкілдері Эстония Республикасының Білім және ғылым министрлігінде кездесу өткізді. Кездесулердің қорытындысы бойынша тараптар екіжақты ынтымақтастықты дамытуға, болашақта озық тәжірибемен алмасуға өзара қызығушылық танытты.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-tallin/press/news/details/1314625?lang=ru

Атырауда “Ұлттық құндылықтарды ұлықтау —ұрпақтар сабақтастығының берік діңгегі: ардагерлердің қоғамдағы рөлі және жаңа міндеттер” тақырыбында пленум өтті.Жиынға қатысушылар ардагерлер ұйымының жұмысын қорытындылап, әлеуметтік қолдау шараларын және аға буынның жастар тәрбиесіндегі және ұлттық дәстүрлерді сақтаудағы рөлін талқылады.Шараға Атырау облысының әкімі Болат Ақшолақов, “Ардагерлер ұйымы”Республикалық қоғамдық бірлестігі Орталық кеңесінің төрағасы Әбілғазы Құсайынов, облыстық Ардагерлер кеңесінің төрағасы Мұрат Өтешев және өңірдегі ардагерлер ұйымы өкілдері қатысты.Облыс әкімі Болат Ақшолақов ардагерлерге әлеуметтік қолдау көрсету, олардың денсаулығын сақтау және лайықты өмір сүру жағдайын жасау бағытындағы жұмыстар мемлекеттің басты назарындағы міндеттердің бірі болып қала беретінін айтты.— Сіздер өңір өнеркәсібін өркендетуге, ауыл шаруашылығын, білім беру, денсаулық сақтау ісін, өлке мәдениетін дамытуға өлшеусіз үлес қостыңыздар. Қоғамдағы тұрақтылықты сақтауда, жастар тәрбиесінде және ұлттық құндылықтарымызды өскелең ұрпаққа мұра етіп қалдыруда ардагерлеріміздің өмірлік тәжірибесі мен белсенді азаматтық ұстанымы ауадай қажет. Баршаңызға зор алғысымды айтамын және алда әлі талай жұмысты бірлесе атқарамыз деп сенемін, — деді Болат Ақшолақов.Әбілғазы Құсайынов ардагерлер қозғалысының жұмысындағы басым бағыттарға тоқталды. Олардың қатарында аға буынға деген құрметті арттыру, кітап оқуды насихаттау, өмірлік тәжірибені жастарға өнеге ету және тарихи жадыны сақтау бар.Атырау облысында 264 ардагерлер ұйымы бар, оларға 65 мыңнан астам адам мүше. Соңғы бес жылда тағы 18 салалық бірлестік құрылған.Облыстық Ардагерлер кеңесінің төрағасы Мұрат Өтешевтің сөзінше, егде жастағыларға медициналық және әлеуметтік қолдау көрсетуге ерекше көңіл бөлінеді. Медициналық есепте 80 мың зейнеткер тұр, оның 49 мыңына үйден стационарлық көмек көрсетіледі, оның 11 мыңы — ардагер. Бұған қоса, дене шынықтыру сабақтары, мәдени іс-шаралар, психологиялық кеңестер мен құқықтық көмек ұйымдастырылады.Пленум соңында “Ардагерлер ұйымы” Республикалық қоғамдық бірлестігі Орталық кеңесінің жобасын жүзеге асыруға елеулі еңбек сіңірген меценат Төкен Жұмағұловқа, Атырау облысының Құрметті азаматы Мәдина Ғабдусалимоваға, мемлекеттік қызмет ардагері Ғаббас Хисметуллинге және облыстық Ардагерлер кеңесі жанындағы “Әжелер алқасы”аналар кеңесінің төрағасы Күнсұлу Сұлтановаға “Құрмет белгісі” төсбелгісі табысталды. Бірқатар ардагер республикалық бірлестіктің “Құрмет грамотасы” мен Атырау облысы әкімінің алғысхатына ие болды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/atyrau/press/news/details/1314629?lang=ru

«Астана – есірткісіз қала» жоспары аясында Астана қаласының Инвестициялар және кәсіпкерлікті дамыту басқармасы мен Астана қаласының Полиция департаменті бірлесіп, «ТОКК КАЗАХСТАН» ЖШС өндірістік кәсіпорнында түсіндіру-профилактикалық іс-шарасын өткізді.Іс-шара барысында есірткіге байланысты құқық бұзушылықтардың алдын алу, заңнама талаптарын сақтау және қызметкерлердің есірткі құралдарының заңсыз айналымының құқықтық салдары туралы хабардарлығын арттыру мәселелеріне баса назар аударылды.Іс-шараның мақсаты – құқықтық тәртіпті нығайту және елордада қауіпсіз орта қалыптастыру.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/astana-uir/press/news/details/1314610?lang=ru

Берн, 20 қазан – 20–23 қазан аралығында Қазақстан Республикасы Атом энергиясы жөніндегі агенттігі төрағасының орынбасары Асет Махамбетов бастаған Агенттік пен ҚР Ұлттық ядролық орталығының делегациясы Швейцарияға жұмыс сапарымен келді. Сапар аясында бейінді мемлекеттік органдармен, ғылыми және салалық ұйымдармен кездесулер өткізу, радиоактивті қалдықтармен жұмыс істеу инфрақұрылымының негізгі нысандарына бару жоспарланған.         Сапардың бірінші күні Бернде делегация Швейцария Федералдық энергетика басқармасының директоры Бенуа Ревамен кездесті. Тараптар атом энергетикасын дамыту перспективаларын және Қазақстанда АЭС салу жоспарларын талқылады. Делегация саланы мемлекеттік реттеу және радиоактивті қалдықтардың терең геологиялық қоймасына алаң таңдау жөніндегі швейцариялық тәжірибемен танысты.         Тараптар шарттық-құқықтық базаны нығайту, кадрлар даярлау, мамандар алмасу, бірлескен зерттеулер жүргізу және ғылыми орталықтар арасындағы байланыстарды дамыту арқылы ынтымақтастықты кеңейтуге мүдделілігін растады.         Швейцарияның Радиоактивті қалдықтарды көму жөніндегі ұлттық кооперативімен (NAGRA) кездесуде қалдықтармен жұмыс істеу және оларды ұзақ мерзімді қауіпсіз оқшаулау тәжірибесі талқыланды. Швейцария тарапы озық технологиялық және ұйымдастырушылық шешімдерді зерделеу тұрғысынан қызығушылық тудыратын терең геологиялық қойма жобасының дайындық барысын таныстырды.         Әлемдегі жетекші қайта сақтандыру компанияларының бірі Swiss Re-мен кездесуде ядролық жауапкершілікті сақтандырудың халықаралық тәжірибесі, ұлттық сақтандыру пулдарының тетіктері және ірі инфрақұрылымдық жобалардағы тәуекелдерді бағалау мен басқару тәсілдері қарастырылды. Компанияның Қазақстандағы атом энергетикасы және сабақтас салалар жобаларына ықтимал қатысу перспективалары да талқыланды.         Сапар барысында делегация Grimsel Test Site жерасты зерттеу зертханасына барып, Zwilag радиоактивті қалдықтарды уақытша сақтаудың орталық қоймасы мен Пауль Шеррер институтының (PSI) жұмысымен танысады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-bern/press/news/details/1314612?lang=ru

Семсерлесуден Қазақстан құрамасы Марокко Корольдігінің Касабланка қаласында өткен Әлем кубогы кезеңінің алтын медалін жеңіп алды. Ұлттық команда құрамында Қазақстан Республикасы ІІМ Ұлттық ұланының әскери қызметшілері табысты өнер көрсетті.Дәлірек айтсақ, 6636 әскери бөлімінен ефрейтор Вадим Шарлаимов және 7552 әскери бөлімінің қатардағы жауынгері Кирилл Проходов бақ сынады.Командалық жарыстарда қазақстандық семсершілер дайындықтың жоғары деңгейін көрсетіп, жеңіске жету жолынан сенімді өтті. Жартылай финалда Қазақстан құрамасы Франция құрамасын 45:39 есебімен жеңіп, финалға жолдама алды.Шешуші жекпе-жекте қазақстандық спортшылар Ресей құрамасымен кездесті. Қарқынды дода 45:40 есебімен Қазақстан командасының жеңісімен аяқталды. Турнир қорытындысы бойынша ұлттық құрама құрмет тұғырының жоғарғы сатысына көтерілді.Спортшылар Ұлттық ұлан мен Қазақстанды халықаралық спорт аренасында лайықты көрсете отырып, командалық нәтижеге қол жеткізуге елеулі үлес қосты.Әлем Кубогы кезеңіндегі жеңіс қазақстандық семсершілердің жоғары шеберлігінің, мықты қарсыластармен лайықты бәсекеге түсуге дайын екендігінің дәлелі болды. Әскери қызметшілердің жетістігі сондай-ақ ҚР ІІМ Ұлттық ұланының өкілдері отандық спортты дамытуға және елдің халықаралық спорттық беделін нығайтуға үлес қосып жатқандығын көрсетті. ҚР ІІМ Ұлттық ұланының баспасөз қызметіАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kvv/press/news/details/1314584?lang=ru

Республика күні қарсаңында Алматыда № 210 мектеп-лицейінде ҚР ІІМ Ұлттық ұланы офицерлерінің қатысуымен «Ерлік пен елдік – ұрпаққа аманат» атты ерлік сабағы өтті. Кездесу ұландықтардың ерлігі мен Отанға адал қызмет ету тақырыбына арналды.Оқушыларға әскери борышқа адалдық, заңды құрметтеу және қиын сәтте көмекке келуге дайын болудың маңызы айтылды. Ұлттық ұлан әскери қызметшілерінің сын сағатта табандылық пен батылдық танытып, Отан алдындағы борышына адал болған нақты оқиғаларына ерекше назар аударылды.Ұлттық ұлан Бас қолбасшысының кеңесшісі майор Әлібек Әбділов елге қызмет ету өз ісіне адалдық пен жауапкершіліктен басталатынын атап өтті.– Мектеп қабырғасында мінез бен жауапкершілік қалыптасады. Қандай мамандық таңдасаңдар да, бастысы - өз ісіңді адал атқарып, елге пайдаңды тигізу. Білім алудан жалықпаңдар, қиындықтардан қорықпаңдар және алдарыңа үлкен мақсаттар қойыңдар, – деді майор Әлібек Әбділов.Ерлік сабағында майор Жандос Баянбаевтың қызмет барысында көрсеткен батылдығы мен жанқиярлығы сөз болды. Оның қарулы қылмыскердің шабуылына тойтарыс беріп, ауыр жарақат алғанына қарамастан қызметтік міндетін орындауы әскери борышқа адалдықтың айқын үлгісі ретінде айтылды. Бұл ерлігі үшін офицер III дәрежелі «Айбын» орденімен марапатталды.Қоғамдық тәртіпті сақтау, азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету және әскери антқа адал болу – Ұлттық ұлан қызметінің негізгі бағыттары. Әскери қызметшілердің батыл  әрекеттері мемлекеттің қауіпсіздік жүйесін нығайтуға үлес қосады. Ал Отан қорғаушылардың ерлігін дәріптеу жас өрендердің бойында отансүйгіштік пен азаматтық жауапкершілікті қалыптастыруға ықпал етеді.Кездесу Ұлттық ұланның Үлгілі-көрсетімді оркестрінің музыкалық бағдарламасымен және Құрмет қарауылы ротасы әскери қызметшілерінің саптық дефилесімен аяқталды. Оқушылар әскери дәстүрлермен танысып, ұландықтар қызметінің ел қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі маңызы туралы кеңірек мағлұмат алды. #REPUBLICDAY ҚР ІІМ Ұлттық ұланының баспасөз қызметіАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kvv/press/news/details/1314568?lang=ru

Таңертең пәтердегі шамды қосқанда, кешке дүкендегі тоңазытқыштар үздіксіз жұмыс істегенде, кәсіпорын цехында станоктар тоқтамай айналғанда біз электр қуатының барын сирек ойлаймыз. Бірақ дәл осы көзге көрінбейтін қуат қаланың өмірін ұстап тұрады. Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында осы қарапайым да аса маңызды мәселеге тоқталып, бірнеше атом электр станциясын салу туралы шешімді елдің энергетикалық қауіпсіздігін қамтамасыз ететін стратегиялық таңдау ретінде бағалады.Жолдаудағы ойдың өзегі айқын: қазіргі жаһандық технологиялық жарыс пен цифрлық трансформация заманында мемлекеттің экономикалық тәуелсіздігі оның базалық энергетикалық инфрақұрылымының қуатына тікелей байланысты. Яғни, жасанды интеллект пен заманауи өндіріс туралы айту үшін алдымен сенімді, тұрақты энергия көзі қажет. Бұл тұрғыдан алғанда, атом энергетикасы туралы шешім тек техникалық мәселе емес, елдің болашаққа деген көзқарасын айқындайтын саяси және экономикалық таңдау.Шымкент үшін бұл тақырыптың мәні ерекше. Қала республикалық маңызы бар мегаполис ретінде елдің оңтүстігінде ірі тұрғын, сауда және өнеркәсіп орталығына айналған. Көп ұлтты, жас халқы бар қалада энергияға сұраныс жыл сайын өсіп отыратыны түсінікті: жаңа тұрғын үй алаңдары, мектептер мен емханалар, шағын және орта бизнес, өндірістік кәсіпорындар, цифрлық қызметтер – бәрі де тұрақты қуатты қажет етеді. Сондықтан ел деңгейіндегі энергетикалық шешімдер қала тұрғындарының күнделікті тұрмысына да жанама түрде әсер етеді.Жолдауда атап өтілгендей, мәселенің маңызды қыры – шешімнің қалай қабылданғанында. Атом энергетикасын дамыту сияқты стратегиялық мәселенің жалпыұлттық референдум арқылы шешілуі мемлекет пен қоғам арасындағы ашық диалогтың үлгісі ретінде бағаланды. Ел болашағына ықпал ететін жобаны халықтың өзі талқылап, дауыс беру арқылы қолдауы шешімнің қоғамдық негізін нығайтып, оның заңды күшін арттырды. Шымкент тұрғындары да осы жалпыұлттық талқылаудың қатысушылары болды, яғни қабылданған шешімде олардың да үні бар.Сонымен қатар референдум қорытындысы қазақстандықтардың жаңа технологияларға, экономикалық өсімге және энергетикалық тәуелсіздікке ұмтылысын көрсетті деп бағаланады. Жастар үлесі жоғары қала үшін бұл ұмтылыстың мәні зор. Заманауи технологиялар жаңа мамандықтар мен білім беру мүмкіндіктерін ашады, ал сенімді энергетикалық база өндіріс пен қызмет көрсету саласының өсуіне негіз қалайды. Мұның бәрі, түптеп келгенде, жұмыс орындарының көбеюіне, кәсіпкерлік белсенділіктің артуына және өмір сапасының жақсаруына ықпал етуі мүмкін.Әрине, мұндай ауқымды шешімнің нәтижесі бір күнде байқалмайды. Станциялар салу, оларды іске қосу және ортақ энергетикалық жүйеге үйлестіру – ұзақ әрі жауапты жұмыс. Жолдау алдағы онжылдықтарға арналған энергетикалық қауіпсіздік туралы айтады, демек, нәтиже де кезең-кезеңімен көріне бастайды. Шымкент тұрғындары үшін маңыздысы – осы үдерістің ашық жүргізілуі, қоғамдық талқылаудың жалғасуы және қала дамуының ел дамуымен ұштасуы.Бұл ретте қоғамның белсенділігі де маңызды. Ел ауқымындағы ірі жобалар туралы сенімді ақпарат алу, сұрақ қою, пікір білдіру – әрбір азаматтың құқығы әрі жауапкершілігі. Шымкенттің жас, білімді және белсенді тұрғындары энергетика, қауіпсіздік, экология және жаңа технологиялар төңірегіндегі әңгімеге саналы түрде қатысып, мамандардың түсіндірмелеріне сүйенгені жөн. Сонда ғана жалпыұлттық шешім шынайы қоғамдық келісімге айналады.Қорыта айтқанда, Жолдаудың бұл тармағы энергия мәселесін ел тәуелсіздігі мен болашақ дамуының негізі ретінде көрсетеді. Шымкент сияқты үздіксіз өсіп келе жатқан қала үшін сенімді энергетикалық қауіпсіздік – жайлы тұрмыстың, бәсекеге қабілетті экономиканың және жастарға арналған жаңа мүмкіндіктердің кепілі. Енді міндет – халықтың таңдауымен қабылданған шешімді ашықтық пен жауапкершілікпен жүзеге асыру, ал оның нәтижесі әр шымкенттіктің күнделікті өмірінен көрінуі тиіс.

Алдағы жылдары Шымкент тұрғындары үшін электр энергиясының жеткіліктілігі, тарифтердің түсінікті болуы және қаладағы кәсіпорындардың тұрақты жұмысы бұрынғыдан да өзекті мәселеге айналады. Бұл мәселенің түйінін Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында нақты көрсетті: ел 2029 жылға қарай энергия профицитіне шығуды көздеп отыр, ал оған жететін жолдың картасы 2035 жылға дейінгі ұзақ мерзімді теңгерім болмақ.Жолдауда бұл құжат 2029 жылға қарай энергия профицитіне шығу жөніндегі мемлекеттік мақсаттың тікелей жалғасы ретінде сипатталған. Басқаша айтқанда, ел алдына қойылған межеге бір күнде жете алмайды, ол үшін алдымен көпір салынуы тиіс. Сол көпірдің рөлін ұзақ мерзімді теңгерім атқарады: ол қанша энергия өндірілетінін, қанша қажет болатынын және қандай жобалар арқылы олқылықтың орны толтырылатынын бір жүйеге түсіреді. Шымкент сияқты тез өсіп келе жатқан қала үшін мұндай есеп-қисаптың мәні зор.Шымкент — республикалық маңызы бар қала және еліміздің оңтүстігіндегі ірі мегаполис. Жас халқы көп, көп ұлтты бұл қалада үйлер салынып, жаңа шағын аудандар бой көтеріп, шағын және орта бизнес кеңейіп жатыр. Әр жаңа үй, әр жаңа цех, әр жаңа мектеп қосымша энергия қажет етеді. Сондықтан энергия жеткіліктілігі тұрғындар үшін алыстағы макроэкономикалық ұғым емес, күнделікті өмірдің сапасына тікелей әсер ететін нәрсе: шамның өшпеуі, жылудың үзілмеуі, өндірістің тоқтап қалмауы осыған байланысты.Жолдау мәтініндегі екінші маңызды ой — бұл құжаттың бақылау құралы ретіндегі рөлі. Мемлекет басшысының айтуынша, ұзақ мерзімді теңгерім Үкімет пен Көлік, Энергетика министрліктеріне сылтауларға орын қалдырмай, әрбір жобаның уақытылы орындалуын қатаң қадағалауға мүмкіндік береді. Бұл жерде жауапкершілік мәселесі күн тәртібіне қойылып отыр. Жоба қағаз жүзінде жоспарланғанымен, құрылыс мерзімі созылса, соның салдарын түптің түбінде тұрғын сезінеді. Жобаларды нақты қадағалау жүйесі осындай тәуекелді азайтуға бағытталған.Үшінші ой инвесторларға қатысты. Жолдауда бірыңғай және нақтыланған энергобаланс отандық және шетелдік инвесторлар үшін ашық әрі болжамды тарифтік саясаттың кепілі болады делінген. Бизнес үшін болжамдылық көбіне қаржының өзінен кем емес маңызды. Кәсіпкер зауыт немесе өндіріс ашар алдында энергия қайдан келетінін, оның құны алдағы жылдары қалай өзгеретінін біліп отырғысы келеді. Шымкентте өндіріс пен қызмет көрсету саласын дамытқысы келетін жергілікті және сырттан келетін кәсіпкерлер үшін мұндай түсінікті ережелер шешім қабылдауды жеңілдетеді.Бұл тұрғындарға қалай әсер етуі мүмкін? Біріншіден, энергиямен қамтамасыз етілуі сенімді өңірге инвестиция келуі ықтимал, ал инвестиция жаңа жұмыс орындары мен жаңа тапсырыстарға жол ашады. Қаладағы жас отбасылар мен түлектер үшін бұл жұмыспен қамтылу мүмкіндігінің кеңеюін білдіреді. Екіншіден, тарифтік саясаттың ашықтығы тұрғындардың да, шағын кәсіпкерлердің де шығынын жоспарлауға көмектеседі. Үшіншіден, энергия жүйесіндегі тұрақтылық қала инфрақұрылымының, яғни су тарту, көше жарығы, қоғамдық көлік пен әлеуметтік нысандардың үздіксіз жұмысына қолайлы жағдай жасайды.Дегенмен Жолдаудағы міндеттің жүзеге асуы тек орталық деңгейдегі шешімдерге емес, өңірлердегі нақты жұмысқа да байланысты. Шымкент әкімдігі, энергетика саласының кәсіпорындары, қала кәсіпкерлері мен тұрғындар өз тұсынан не істеп жатқанын көрсетіп, қажеттілікті дер кезінде айтып отырғаны жөн. Энергияны үнемдеу мәдениеті, тиімді жабдықтарды пайдалану, жаңа құрылыстағы энергия тиімділігі талаптары — бәрі де ортақ мақсатқа қызмет етеді. Мұндай жұмыс қала тұрғындарының да ортақ жауапкершілігін талап етеді.Жалпы алғанда, Жолдаудың бұл тармағы энергетика саласындағы жоспарлауды жүйелеуге, жауапкершілікті күшейтуге және инвесторларға түсінікті ортаны қалыптастыруға бағытталған. Нақты жобалар мен олардың мерзімдері кейін айқындалады, ал қазірдің өзінде бағыт анық: ел энергия профицитіне қарай ұзақ мерзімді теңгерім арқылы жүреді. Шымкент үшін бұл — өсіп келе жатқан мегаполистің қажеттілігін алдын ала ескеретін, бизнес пен тұрғынға болжамды орта ұсынатын жүйенің қалыптасуына мүмкіндік. Енді басты міндет — айтылған ойдың іс жүзінде, уақытылы және сапалы орындалуын қамтамасыз ету.

Республикалық маңызы бар, елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис саналатын Шымкент үшін Президент Жолдауындағы энергетикалық теңгерімге қатысты тармақ ерекше мәнге ие. Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында Үкіметке 2035 жылға дейінгі бірыңғай ұзақ мерзімді энергобалансты шұғыл түрде өзектендіруді тапсырды. Бұл міндет алыс астанадағы әкімшілік шара ғана емес: қаладағы әрбір пәтердің, зауыттың, мектеп пен емхананың қуатқа қолжетімділігі осындай құжаттың сапасына тікелей байланысты.Жолдауда бұл құжат мемлекеттің алдағы онжылдықтағы энергетикалық қауіпсіздігі мен экономикалық дербестігін айқындайтын басты стратегиялық карта ретінде сипатталады. Яғни елдің қанша электр қуаты қажет екенін, оны қандай көздерден алатынын және қуатты өңірлерге қалай жеткізетінін нақты белгілеу көзделіп отыр. Президент индустрияландыру, жаппай цифрландыру және жасанды интеллект жүйелерінің қарқынды дамуы жағдайында ескірген есептерді қайта қарау заман талабы екенін ескертті.Шымкент үшін бұл ескерту кездейсоқ емес. Көп ұлтты әрі жас халқы бар қала өсіп келеді, ал өсіп келе жатқан қаланың энергияға сұранысы да арта түспесе, азаймайды. Үйлерді жарықпен, жылумен қамтамасыз ету, көше шамдары, қоғамдық көлік, білім және денсаулық сақтау мекемелері – барлығы сенімді қуатты қажет етеді. Сондай-ақ өндіріс орындары мен шағын және орта бизнестің жұмысы да тұрақты электрмен тікелей байланысты. Сондықтан нақты сұранысқа негізделген болжам қала тұрғындарына да, кәсіпкерлерге де маңызды.Жаңа энергобалансты жасаудың бірінші бағыты – индустрия мен жасанды интеллект қажеттіліктерін дәл есептеу. Жолдау тармағына сәйкес құжат заманауи суперкомпьютерлердің, деректерді өңдеу орталықтарының және жаңа өндіріс орындарының тұтынатын қуат көлемін нақты болжауға сүйенеді. Бұл Шымкент сияқты жас халқы көп, білімді кадрға сұраныс жоғары қалалар үшін цифрлық экономиканың жаңа мүмкіндіктерін ашады. Алайда мұндай мүмкіндіктерді іске асыру үшін алдымен қуаттың жеткіліктілігіне кепіл болуы керек.Екінші бағыт – генерация түрлерін әртараптандыру. Құжатта дәстүрлі қуат көздері мен жасыл энергетиканың арасалмағы қайта бекітіледі: «таза» көмір технологиясының, газ генерациясының, күн-жел станцияларының және атом энергетикасының үлесі айқындалады. Бұл шешімдер қала тұрғындарына электр қуатының бағасы мен сенімділігі, экологиялық жағдай сияқты күнделікті мәселелер арқылы әсер етеді. Қай көзге қандай үлес берілетіні жеке отбасылардың шығынынан бастап қаланың ауа сапасына дейінгі көптеген жайтқа ықпал етуі мүмкін. Алайда нақты шешімдер құжат әзірленгенде ғана белгілі болады.Үшінші бағыт – маневрлік қуаттарды дамыту. Жолдауда энергия жүйесіндегі апаттар мен тапшылықтарды шұғыл жабу үшін гидроэлектростанциялар мен газ-турбиналық станциялар сияқты икемді қуаттарды іске қосу графигі қайта түзілетіні айтылады. Жазғы аптап ыстықта кондиционерлердің жүктемесі артқанда немесе қыста тұтыну өскенде жүйенің төзімділігі нақ осындай резервтерге байланысты. Тұрғын үшін бұл – кенеттен жарық өшуінің азаюы деген сөз.Төртінші бағыт – өңіраралық желілерді үйлестіру. Елдің батыс, солтүстік және оңтүстік энергия аймақтарын біртұтас жүйеге тиімді біріктіру, жаңа электр беру желілерін салу мерзімдерін нақтылау көзделіп отыр. Оңтүстік өңір үшін, соның ішінде Шымкент үшін, бұл маңызды: қуаттың бір аймақтан екіншісіне еркін әрі сенімді жеткізілуі жүйенің тұрақтылығын арттырады. Нақты жобалар мен мерзімдер Үкімет құжатты әзірлегенде белгілі болады, сондықтан қала қоғамы мен бизнесі бұл үдерісті зер сала қадағалағаны жөн.Қорыта айтқанда, Жолдаудағы энергетикалық теңгерім туралы тармақ Шымкент тұрғындарының күнделікті өмірімен тығыз байланысты. Өсіп келе жатқан мегаполистің индустриялық, цифрлық және әлеуметтік жоспарлары сенімді әрі жеткілікті энергиясыз іске аспайды. Алдағы жылдарда Үкімет жаңартылған құжатты әзірлеп, нақты шешімдерді жариялағанда, қала өз қажеттіліктерін негіздеп, ұсыныстарын ашық айта алады. Ал тұрғындар үшін ең басты нәтиже – жарық пен жылудың үзілмеуі, бизнестің сенімділігі және болашаққа деген сенім болмақ.

Республикалық маңызы бар, елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис саналатын Шымкент үшін Президент Жолдауындағы энергетикалық теңгерімге қатысты тармақ ерекше мәнге ие. Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында Үкіметке 2035 жылға дейінгі бірыңғай ұзақ мерзімді энергобалансты шұғыл түрде өзектендіруді тапсырды. Бұл міндет алыс астанадағы әкімшілік шара ғана емес: қаладағы әрбір пәтердің, зауыттың, мектеп пен емхананың қуатқа қолжетімділігі осындай құжаттың сапасына тікелей байланысты.Жолдауда бұл құжат мемлекеттің алдағы онжылдықтағы энергетикалық қауіпсіздігі мен экономикалық дербестігін айқындайтын басты стратегиялық карта ретінде сипатталады. Яғни елдің қанша электр қуаты қажет екенін, оны қандай көздерден алатынын және қуатты өңірлерге қалай жеткізетінін нақты белгілеу көзделіп отыр. Президент индустрияландыру, жаппай цифрландыру және жасанды интеллект жүйелерінің қарқынды дамуы жағдайында ескірген есептерді қайта қарау заман талабы екенін ескертті.Шымкент үшін бұл ескерту кездейсоқ емес. Көп ұлтты әрі жас халқы бар қала өсіп келеді, ал өсіп келе жатқан қаланың энергияға сұранысы да арта түспесе, азаймайды. Үйлерді жарықпен, жылумен қамтамасыз ету, көше шамдары, қоғамдық көлік, білім және денсаулық сақтау мекемелері – барлығы сенімді қуатты қажет етеді. Сондай-ақ өндіріс орындары мен шағын және орта бизнестің жұмысы да тұрақты электрмен тікелей байланысты. Сондықтан нақты сұранысқа негізделген болжам қала тұрғындарына да, кәсіпкерлерге де маңызды.Жаңа энергобалансты жасаудың бірінші бағыты – индустрия мен жасанды интеллект қажеттіліктерін дәл есептеу. Жолдау тармағына сәйкес құжат заманауи суперкомпьютерлердің, деректерді өңдеу орталықтарының және жаңа өндіріс орындарының тұтынатын қуат көлемін нақты болжауға сүйенеді. Бұл Шымкент сияқты жас халқы көп, білімді кадрға сұраныс жоғары қалалар үшін цифрлық экономиканың жаңа мүмкіндіктерін ашады. Алайда мұндай мүмкіндіктерді іске асыру үшін алдымен қуаттың жеткіліктілігіне кепіл болуы керек.Екінші бағыт – генерация түрлерін әртараптандыру. Құжатта дәстүрлі қуат көздері мен жасыл энергетиканың арасалмағы қайта бекітіледі: «таза» көмір технологиясының, газ генерациясының, күн-жел станцияларының және атом энергетикасының үлесі айқындалады. Бұл шешімдер қала тұрғындарына электр қуатының бағасы мен сенімділігі, экологиялық жағдай сияқты күнделікті мәселелер арқылы әсер етеді. Қай көзге қандай үлес берілетіні жеке отбасылардың шығынынан бастап қаланың ауа сапасына дейінгі көптеген жайтқа ықпал етуі мүмкін. Алайда нақты шешімдер құжат әзірленгенде ғана белгілі болады.Үшінші бағыт – маневрлік қуаттарды дамыту. Жолдауда энергия жүйесіндегі апаттар мен тапшылықтарды шұғыл жабу үшін гидроэлектростанциялар мен газ-турбиналық станциялар сияқты икемді қуаттарды іске қосу графигі қайта түзілетіні айтылады. Жазғы аптап ыстықта кондиционерлердің жүктемесі артқанда немесе қыста тұтыну өскенде жүйенің төзімділігі нақ осындай резервтерге байланысты. Тұрғын үшін бұл – кенеттен жарық өшуінің азаюы деген сөз.Төртінші бағыт – өңіраралық желілерді үйлестіру. Елдің батыс, солтүстік және оңтүстік энергия аймақтарын біртұтас жүйеге тиімді біріктіру, жаңа электр беру желілерін салу мерзімдерін нақтылау көзделіп отыр. Оңтүстік өңір үшін, соның ішінде Шымкент үшін, бұл маңызды: қуаттың бір аймақтан екіншісіне еркін әрі сенімді жеткізілуі жүйенің тұрақтылығын арттырады. Нақты жобалар мен мерзімдер Үкімет құжатты әзірлегенде белгілі болады, сондықтан қала қоғамы мен бизнесі бұл үдерісті зер сала қадағалағаны жөн.Қорыта айтқанда, Жолдаудағы энергетикалық теңгерім туралы тармақ Шымкент тұрғындарының күнделікті өмірімен тығыз байланысты. Өсіп келе жатқан мегаполистің индустриялық, цифрлық және әлеуметтік жоспарлары сенімді әрі жеткілікті энергиясыз іске аспайды. Алдағы жылдарда Үкімет жаңартылған құжатты әзірлеп, нақты шешімдерді жариялағанда, қала өз қажеттіліктерін негіздеп, ұсыныстарын ашық айта алады. Ал тұрғындар үшін ең басты нәтиже – жарық пен жылудың үзілмеуі, бизнестің сенімділігі және болашаққа деген сенім болмақ.

Жарық сөнбесін. Қарапайым тілек, бірақ оның артында ұлттық деңгейдегі үлкен стратегия тұр. Мемлекет басшысы 28 қазанда Қазақстан халқына Жолдау арнап, елдің алдына нақты міндет қойды: энергия профицитіне қол жеткізу. Бұл мақсат республикалық маңызы бар Шымкент секілді ірі қалалар үшін де тікелей мәнге ие.Жолдауда экономикалық тығырықтан шығудың және сыртқы импортқа тәуелділікті түпкілікті жоюдың бірден-бір жолы ретінде елде толыққанды энергия профицитін қалыптастыру көрсетілген. Президенттің пікірінше, бұл мақсатқа жету үшін Үкімет пен тиісті ведомстволар кешенді әрі жүйелі шараларды шұғыл жүзеге асыруы тиіс. Яғни әңгіме жекелеген жобалар туралы емес, бүкіл энергетикалық жүйені қамтитын жоспарлы жұмыс туралы болып отыр.Шымкент – елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис, көп ұлтты әрі жас халқы бар қала. Мұндай қалада электр қуатына деген сұраныс жыл сайын өсіп отыратыны түсінікті. Үйлердің жылуы мен жарығы, көпқабатты тұрғын үйлердің лифтілері, мектептер мен емханалар, базарлар мен шағын цех-шеберханалар – бәрі тұрақты әрі сенімді энергиямен жұмыс істейді. Сондықтан ел деңгейіндегі энергия тапшылығын жою мәселесі шымкенттіктердің күнделікті өмірінен алыс емес. Ол ең алдымен үзіліссіз қамтамасыз етілген жарық пен жылу, қала шаруашылығының тұрақты жұмысы ретінде сезіледі.Жолдауда дамудың төрт негізгі бағыты айқындалған. Біріншісі – жаңа станциялар салу және қолданыстағыларын модернизациялау. Мұнда тозған жылу электр орталықтарын жаңарту, генерациялау қуаттарын арттыру және заманауи энергия нысандарын іске қосу міндеті қойылған. Қала тұрғындары үшін бұл жылыту маусымындағы тұрақтылық пен қуат тапшылығы тәуекелінің азаюына үміт беретін бағыт. Ал Шымкентте нақты қандай нысандар жаңғыртылатыны жеке шешімдер мен ресми жоспарларға байланысты болады.Екінші бағыт – электр беру желілерін дамыту. Өңірлер арасында энергия ағынын тиімді бөлу үшін желі инфрақұрылымын қайта құру және тасымалдау кезіндегі шығындарды азайту көзделген. Электр қуатын өндіру аз, оны дұрыс жеткізу де маңызды. Желі тозса, шығын артады, апат қаупі күшейеді. Тұтынушылар көп шоғырланған ірі қалалар үшін желінің сенімділігі қуаттың өзіндей маңызды. Жолдау осы тұрғыда өңірлердің бір-бірін қолдайтын, бірыңғай жүйе ретінде жұмыс істеуіне мән береді.Үшінші бағыт – «таза» көмір генерациясын дамыту. Президент көмір өндірісінен бас тартпай, оның қоршаған ортаға келтіретін зиянын барынша азайтатын, экологиялық сүзгілері бар озық технологияларды енгізу қажеттігін атады. Мегаполис тұрғындары үшін ауа сапасы – күнделікті өмір сапасының бір көрсеткіші. Сондықтан энергетика мен экологияны қатар қарастыру тәсілі қала халқының мүддесіне сай келеді. Бұл бағыттың нәтижесі қаншалықты тиімді болатынын тәжірибе көрсетеді, ал қоғам үшін ашық әрі түсінікті есеп беру маңызды болмақ.Төртінші бағыт – жаңартылатын қуат көздері. Күн және жел электр станцияларының ауқымын кеңейту арқылы жасыл энергетиканың теңгерімін арттыру міндеті қойылған. Оңтүстік өңір күн сәулесіне бай болғандықтан, жаңартылатын энергияға қатысты әңгіме Шымкент тұрғындары үшін ерекше қызығушылық тудырады. Дегенмен нақты жобалар мен олардың орналасуы туралы шешімдер уәкілетті органдардың жұмысына тәуелді, сондықтан бұл тұста тек жалпы бағыт туралы айтуға болады.Жолдаудың түйінінде энергия тапшылығын жою жай техникалық мәселе емес, Қазақстанның жаһандық деңгейдегі бәсекеге қабілеттілігі мен егемендігінің басты кепілі екені айтылған. Президент 2029 жылға дейінгі инфрақұрылымдық серпіліс болашақ цифрлық және өндірістік жетістіктердің мықты іргетасына айналады деп санайды. Бұл ойдың Шымкентке қатысы анық: жас халқы көп қалада жаңа жұмыс орындары, өндіріс орындары, цифрлық қызметтер мен бизнес бастамалары тек сенімді энергия болғанда ғана өркендейді.Қорытындылай келе, Жолдаудағы энергетикалық міндеттер Шымкент үшін тек республикалық саясаттың бір бөлігі емес, қаланың болашағына тікелей әсер ететін мәселе. Жаңғыртылған станциялар, сенімді желілер, таза технологиялар және жаңартылатын көздер – бәрі бірігіп тұрақты жарық пен жылу, таза ауа және экономикалық өсу мүмкіндігін береді. Енді маңыздысы – қойылған міндеттердің нақты іске асуы, ал шымкенттіктер бұл үдерістің нәтижесін күнделікті өмірінен сезінуі тиіс.

Жарық сөнбесін. Қарапайым тілек, бірақ оның артында ұлттық деңгейдегі үлкен стратегия тұр. Мемлекет басшысы 28 қазанда Қазақстан халқына Жолдау арнап, елдің алдына нақты міндет қойды: энергия профицитіне қол жеткізу. Бұл мақсат республикалық маңызы бар Шымкент секілді ірі қалалар үшін де тікелей мәнге ие.Жолдауда экономикалық тығырықтан шығудың және сыртқы импортқа тәуелділікті түпкілікті жоюдың бірден-бір жолы ретінде елде толыққанды энергия профицитін қалыптастыру көрсетілген. Президенттің пікірінше, бұл мақсатқа жету үшін Үкімет пен тиісті ведомстволар кешенді әрі жүйелі шараларды шұғыл жүзеге асыруы тиіс. Яғни әңгіме жекелеген жобалар туралы емес, бүкіл энергетикалық жүйені қамтитын жоспарлы жұмыс туралы болып отыр.Шымкент – елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис, көп ұлтты әрі жас халқы бар қала. Мұндай қалада электр қуатына деген сұраныс жыл сайын өсіп отыратыны түсінікті. Үйлердің жылуы мен жарығы, көпқабатты тұрғын үйлердің лифтілері, мектептер мен емханалар, базарлар мен шағын цех-шеберханалар – бәрі тұрақты әрі сенімді энергиямен жұмыс істейді. Сондықтан ел деңгейіндегі энергия тапшылығын жою мәселесі шымкенттіктердің күнделікті өмірінен алыс емес. Ол ең алдымен үзіліссіз қамтамасыз етілген жарық пен жылу, қала шаруашылығының тұрақты жұмысы ретінде сезіледі.Жолдауда дамудың төрт негізгі бағыты айқындалған. Біріншісі – жаңа станциялар салу және қолданыстағыларын модернизациялау. Мұнда тозған жылу электр орталықтарын жаңарту, генерациялау қуаттарын арттыру және заманауи энергия нысандарын іске қосу міндеті қойылған. Қала тұрғындары үшін бұл жылыту маусымындағы тұрақтылық пен қуат тапшылығы тәуекелінің азаюына үміт беретін бағыт. Ал Шымкентте нақты қандай нысандар жаңғыртылатыны жеке шешімдер мен ресми жоспарларға байланысты болады.Екінші бағыт – электр беру желілерін дамыту. Өңірлер арасында энергия ағынын тиімді бөлу үшін желі инфрақұрылымын қайта құру және тасымалдау кезіндегі шығындарды азайту көзделген. Электр қуатын өндіру аз, оны дұрыс жеткізу де маңызды. Желі тозса, шығын артады, апат қаупі күшейеді. Тұтынушылар көп шоғырланған ірі қалалар үшін желінің сенімділігі қуаттың өзіндей маңызды. Жолдау осы тұрғыда өңірлердің бір-бірін қолдайтын, бірыңғай жүйе ретінде жұмыс істеуіне мән береді.Үшінші бағыт – «таза» көмір генерациясын дамыту. Президент көмір өндірісінен бас тартпай, оның қоршаған ортаға келтіретін зиянын барынша азайтатын, экологиялық сүзгілері бар озық технологияларды енгізу қажеттігін атады. Мегаполис тұрғындары үшін ауа сапасы – күнделікті өмір сапасының бір көрсеткіші. Сондықтан энергетика мен экологияны қатар қарастыру тәсілі қала халқының мүддесіне сай келеді. Бұл бағыттың нәтижесі қаншалықты тиімді болатынын тәжірибе көрсетеді, ал қоғам үшін ашық әрі түсінікті есеп беру маңызды болмақ.Төртінші бағыт – жаңартылатын қуат көздері. Күн және жел электр станцияларының ауқымын кеңейту арқылы жасыл энергетиканың теңгерімін арттыру міндеті қойылған. Оңтүстік өңір күн сәулесіне бай болғандықтан, жаңартылатын энергияға қатысты әңгіме Шымкент тұрғындары үшін ерекше қызығушылық тудырады. Дегенмен нақты жобалар мен олардың орналасуы туралы шешімдер уәкілетті органдардың жұмысына тәуелді, сондықтан бұл тұста тек жалпы бағыт туралы айтуға болады.Жолдаудың түйінінде энергия тапшылығын жою жай техникалық мәселе емес, Қазақстанның жаһандық деңгейдегі бәсекеге қабілеттілігі мен егемендігінің басты кепілі екені айтылған. Президент 2029 жылға дейінгі инфрақұрылымдық серпіліс болашақ цифрлық және өндірістік жетістіктердің мықты іргетасына айналады деп санайды. Бұл ойдың Шымкентке қатысы анық: жас халқы көп қалада жаңа жұмыс орындары, өндіріс орындары, цифрлық қызметтер мен бизнес бастамалары тек сенімді энергия болғанда ғана өркендейді.Қорытындылай келе, Жолдаудағы энергетикалық міндеттер Шымкент үшін тек республикалық саясаттың бір бөлігі емес, қаланың болашағына тікелей әсер ететін мәселе. Жаңғыртылған станциялар, сенімді желілер, таза технологиялар және жаңартылатын көздер – бәрі бірігіп тұрақты жарық пен жылу, таза ауа және экономикалық өсу мүмкіндігін береді. Енді маңыздысы – қойылған міндеттердің нақты іске асуы, ал шымкенттіктер бұл үдерістің нәтижесін күнделікті өмірінен сезінуі тиіс.

Қуат тапшылығы – бүгінде елдің экономикалық өсімі мен цифрлық дамуына тікелей әсер ететін өзекті мәселелердің бірі. Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында осы тақырыпқа ерекше назар аударып, энергетикалық тәуелсіздік пен профицитке бағытталған стратегиялық жоспардың қажеттігін атап өтті. Бұл мәселе елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис – Шымкент тұрғындарына да тікелей қатысты.Жолдау тармағында мемлекеттің экономикалық тұрақтылығы мен цифрлық дамуы оның энергетикалық инфрақұрылымының қуаттылығына тікелей байланысты екені айтылған. Жаһандық технологиялық жарыс жағдайында электр қуаты тек шаруашылық қажеттілік емес, елдің бәсекеге қабілетін айқындайтын стратегиялық ресурсқа айналып отыр. Президент қазіргі уақытта энергетика секторы елдің өсіп келе жатқан қажеттіліктерін толық өтей алмайтын күрделі тапшылық кезеңін бастан кешіп жатқанын көрсетті.Тармақта Қазақстанда жылына 123 миллиард кВт·ч электр энергиясы өндірілетіні атап өтіледі. Сырттай қарағанда бұл көрсеткіш үлкен болып көрінгенімен, нақты өндірістік сектор, жаппай индустриялық трансформация және заманауи цифрлық экономика үшін жеткіліксіз екені айтылады. Яғни мәселе қолда бар қуаттың аз-көптігінде ғана емес, экономиканың өсу қарқынына сай келетін тұрақты әрі сенімді энергия көзінің болуында.Шымкент үшін бұл ой ерекше мәнге ие. Республикалық маңызы бар қала ретінде ол халқының саны жылдан жылға өсіп келе жатқан, көп ұлтты әрі жас тұрғындары басым мегаполис. Мұндай қалада тұрғын үй, әлеуметтік нысандар, көлік пен коммуналдық инфрақұрылым үнемі кеңейіп, электр қуатына деген сұраныс та табиғи түрде артады. Сондықтан ел деңгейіндегі энергетикалық тапшылық мәселесі қала тұрғындарының күнделікті өмір сапасымен тікелей байланысты.Жолдауда индустрия мен өндіріс саласына жеке тоқталған. Жаңа зауыттар мен кәсіпорындарды іске қосу, өңдеу өнеркәсібін кеңейту орасан зор тұрақты базалық қуатты қажет етеді. Бұл Шымкентте жұмыс орындарын құруға, жергілікті өндірісті дамытуға және кәсіпкерлікті кеңейтуге ниет білдірген азаматтар үшін маңызды сигнал. Қуаттың тұрақтылығы инвестор үшін де, шағын және орта бизнес өкілі үшін де басты шарттардың бірі саналады. Электр жүйесі сенімді болған жағдайда ғана жаңа өндірістер жоспарлы түрде жұмыс істей алады.Екінші маңызды бағыт – цифрландыру және жасанды интеллект. Президент ИИ жүйелерін енгізу мен заманауи суперкомпьютерлердің жұмысы үздіксіз энергия көзін талап ететінін атап өтті. Бұл тұрғыдан келгенде, цифрлық қызметтердің дамуы, онлайн білім беру мен электрондық қызмет көрсету, қалалық басқарудағы жаңа технологиялар тұрақты энергиямен тығыз байланысты. Жас халқы көп Шымкент үшін цифрлық мүмкіндіктер – болашақ кәсібі мен табысын айқындайтын негізгі факторлардың бірі.Үшінші бағыт ретінде Жолдауда деректерді өңдеу орталықтары аталған. Күрделі дата-орталықтар тұтынатын қуат көлемі шағын қалалардың шығынымен тең болуы мүмкін және бұл қолданыстағы желілерге үлкен салмақ түсіреді. Бұл ескерту кез келген өңірге, соның ішінде Шымкентке де маңызды: цифрлық инфрақұрылымды дамытуды энергия жүйесін күшейтумен қатар жүргізу қажет. Әйтпесе жаңа мүмкіндіктер қалалық желілердің тұрақтылығына қосымша қауіп төндіруі ықтимал.Жалпы алғанда, Жолдау тармағы энергетика мәселесін тек техникалық сала ретінде емес, елдің болашағын айқындайтын стратегиялық бағыт ретінде қарастыруды ұсынады. Шымкент тұрғындары үшін бұл – қаланың индустриялық, цифрлық және әлеуметтік дамуы тұрақты қуат көзіне сүйенетінін еске салатын маңызды ескерту. Алдағы жылдары энергетикалық тәуелсіздік пен профицитке бағытталған жоспардың жүзеге асуы қала экономикасының өсуіне, жаңа жұмыс орындарының ашылуына және тұрғындардың өмір сапасының артуына жол ашады деп күтуге негіз бар.

Қуат тапшылығы – бүгінде елдің экономикалық өсімі мен цифрлық дамуына тікелей әсер ететін өзекті мәселелердің бірі. Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында осы тақырыпқа ерекше назар аударып, энергетикалық тәуелсіздік пен профицитке бағытталған стратегиялық жоспардың қажеттігін атап өтті. Бұл мәселе елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис – Шымкент тұрғындарына да тікелей қатысты.Жолдау тармағында мемлекеттің экономикалық тұрақтылығы мен цифрлық дамуы оның энергетикалық инфрақұрылымының қуаттылығына тікелей байланысты екені айтылған. Жаһандық технологиялық жарыс жағдайында электр қуаты тек шаруашылық қажеттілік емес, елдің бәсекеге қабілетін айқындайтын стратегиялық ресурсқа айналып отыр. Президент қазіргі уақытта энергетика секторы елдің өсіп келе жатқан қажеттіліктерін толық өтей алмайтын күрделі тапшылық кезеңін бастан кешіп жатқанын көрсетті.Тармақта Қазақстанда жылына 123 миллиард кВт·ч электр энергиясы өндірілетіні атап өтіледі. Сырттай қарағанда бұл көрсеткіш үлкен болып көрінгенімен, нақты өндірістік сектор, жаппай индустриялық трансформация және заманауи цифрлық экономика үшін жеткіліксіз екені айтылады. Яғни мәселе қолда бар қуаттың аз-көптігінде ғана емес, экономиканың өсу қарқынына сай келетін тұрақты әрі сенімді энергия көзінің болуында.Шымкент үшін бұл ой ерекше мәнге ие. Республикалық маңызы бар қала ретінде ол халқының саны жылдан жылға өсіп келе жатқан, көп ұлтты әрі жас тұрғындары басым мегаполис. Мұндай қалада тұрғын үй, әлеуметтік нысандар, көлік пен коммуналдық инфрақұрылым үнемі кеңейіп, электр қуатына деген сұраныс та табиғи түрде артады. Сондықтан ел деңгейіндегі энергетикалық тапшылық мәселесі қала тұрғындарының күнделікті өмір сапасымен тікелей байланысты.Жолдауда индустрия мен өндіріс саласына жеке тоқталған. Жаңа зауыттар мен кәсіпорындарды іске қосу, өңдеу өнеркәсібін кеңейту орасан зор тұрақты базалық қуатты қажет етеді. Бұл Шымкентте жұмыс орындарын құруға, жергілікті өндірісті дамытуға және кәсіпкерлікті кеңейтуге ниет білдірген азаматтар үшін маңызды сигнал. Қуаттың тұрақтылығы инвестор үшін де, шағын және орта бизнес өкілі үшін де басты шарттардың бірі саналады. Электр жүйесі сенімді болған жағдайда ғана жаңа өндірістер жоспарлы түрде жұмыс істей алады.Екінші маңызды бағыт – цифрландыру және жасанды интеллект. Президент ИИ жүйелерін енгізу мен заманауи суперкомпьютерлердің жұмысы үздіксіз энергия көзін талап ететінін атап өтті. Бұл тұрғыдан келгенде, цифрлық қызметтердің дамуы, онлайн білім беру мен электрондық қызмет көрсету, қалалық басқарудағы жаңа технологиялар тұрақты энергиямен тығыз байланысты. Жас халқы көп Шымкент үшін цифрлық мүмкіндіктер – болашақ кәсібі мен табысын айқындайтын негізгі факторлардың бірі.Үшінші бағыт ретінде Жолдауда деректерді өңдеу орталықтары аталған. Күрделі дата-орталықтар тұтынатын қуат көлемі шағын қалалардың шығынымен тең болуы мүмкін және бұл қолданыстағы желілерге үлкен салмақ түсіреді. Бұл ескерту кез келген өңірге, соның ішінде Шымкентке де маңызды: цифрлық инфрақұрылымды дамытуды энергия жүйесін күшейтумен қатар жүргізу қажет. Әйтпесе жаңа мүмкіндіктер қалалық желілердің тұрақтылығына қосымша қауіп төндіруі ықтимал.Жалпы алғанда, Жолдау тармағы энергетика мәселесін тек техникалық сала ретінде емес, елдің болашағын айқындайтын стратегиялық бағыт ретінде қарастыруды ұсынады. Шымкент тұрғындары үшін бұл – қаланың индустриялық, цифрлық және әлеуметтік дамуы тұрақты қуат көзіне сүйенетінін еске салатын маңызды ескерту. Алдағы жылдары энергетикалық тәуелсіздік пен профицитке бағытталған жоспардың жүзеге асуы қала экономикасының өсуіне, жаңа жұмыс орындарының ашылуына және тұрғындардың өмір сапасының артуына жол ашады деп күтуге негіз бар.

Қуат тапшылығы – бүгінде елдің экономикалық өсімі мен цифрлық дамуына тікелей әсер ететін өзекті мәселелердің бірі. Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында осы тақырыпқа ерекше назар аударып, энергетикалық тәуелсіздік пен профицитке бағытталған стратегиялық жоспардың қажеттігін атап өтті. Бұл мәселе елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис – Шымкент тұрғындарына да тікелей қатысты.Жолдау тармағында мемлекеттің экономикалық тұрақтылығы мен цифрлық дамуы оның энергетикалық инфрақұрылымының қуаттылығына тікелей байланысты екені айтылған. Жаһандық технологиялық жарыс жағдайында электр қуаты тек шаруашылық қажеттілік емес, елдің бәсекеге қабілетін айқындайтын стратегиялық ресурсқа айналып отыр. Президент қазіргі уақытта энергетика секторы елдің өсіп келе жатқан қажеттіліктерін толық өтей алмайтын күрделі тапшылық кезеңін бастан кешіп жатқанын көрсетті.Тармақта Қазақстанда жылына 123 миллиард кВт·ч электр энергиясы өндірілетіні атап өтіледі. Сырттай қарағанда бұл көрсеткіш үлкен болып көрінгенімен, нақты өндірістік сектор, жаппай индустриялық трансформация және заманауи цифрлық экономика үшін жеткіліксіз екені айтылады. Яғни мәселе қолда бар қуаттың аз-көптігінде ғана емес, экономиканың өсу қарқынына сай келетін тұрақты әрі сенімді энергия көзінің болуында.Шымкент үшін бұл ой ерекше мәнге ие. Республикалық маңызы бар қала ретінде ол халқының саны жылдан жылға өсіп келе жатқан, көп ұлтты әрі жас тұрғындары басым мегаполис. Мұндай қалада тұрғын үй, әлеуметтік нысандар, көлік пен коммуналдық инфрақұрылым үнемі кеңейіп, электр қуатына деген сұраныс та табиғи түрде артады. Сондықтан ел деңгейіндегі энергетикалық тапшылық мәселесі қала тұрғындарының күнделікті өмір сапасымен тікелей байланысты.Жолдауда индустрия мен өндіріс саласына жеке тоқталған. Жаңа зауыттар мен кәсіпорындарды іске қосу, өңдеу өнеркәсібін кеңейту орасан зор тұрақты базалық қуатты қажет етеді. Бұл Шымкентте жұмыс орындарын құруға, жергілікті өндірісті дамытуға және кәсіпкерлікті кеңейтуге ниет білдірген азаматтар үшін маңызды сигнал. Қуаттың тұрақтылығы инвестор үшін де, шағын және орта бизнес өкілі үшін де басты шарттардың бірі саналады. Электр жүйесі сенімді болған жағдайда ғана жаңа өндірістер жоспарлы түрде жұмыс істей алады.Екінші маңызды бағыт – цифрландыру және жасанды интеллект. Президент ИИ жүйелерін енгізу мен заманауи суперкомпьютерлердің жұмысы үздіксіз энергия көзін талап ететінін атап өтті. Бұл тұрғыдан келгенде, цифрлық қызметтердің дамуы, онлайн білім беру мен электрондық қызмет көрсету, қалалық басқарудағы жаңа технологиялар тұрақты энергиямен тығыз байланысты. Жас халқы көп Шымкент үшін цифрлық мүмкіндіктер – болашақ кәсібі мен табысын айқындайтын негізгі факторлардың бірі.Үшінші бағыт ретінде Жолдауда деректерді өңдеу орталықтары аталған. Күрделі дата-орталықтар тұтынатын қуат көлемі шағын қалалардың шығынымен тең болуы мүмкін және бұл қолданыстағы желілерге үлкен салмақ түсіреді. Бұл ескерту кез келген өңірге, соның ішінде Шымкентке де маңызды: цифрлық инфрақұрылымды дамытуды энергия жүйесін күшейтумен қатар жүргізу қажет. Әйтпесе жаңа мүмкіндіктер қалалық желілердің тұрақтылығына қосымша қауіп төндіруі ықтимал.Жалпы алғанда, Жолдау тармағы энергетика мәселесін тек техникалық сала ретінде емес, елдің болашағын айқындайтын стратегиялық бағыт ретінде қарастыруды ұсынады. Шымкент тұрғындары үшін бұл – қаланың индустриялық, цифрлық және әлеуметтік дамуы тұрақты қуат көзіне сүйенетінін еске салатын маңызды ескерту. Алдағы жылдары энергетикалық тәуелсіздік пен профицитке бағытталған жоспардың жүзеге асуы қала экономикасының өсуіне, жаңа жұмыс орындарының ашылуына және тұрғындардың өмір сапасының артуына жол ашады деп күтуге негіз бар.

Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында елдің энергетикалық теңгерімсіздігіне ерекше назар аударып, көрші мемлекеттермен арадағы электр энергиясы саудасындағы тиімсіз тәжірибені ашық атады. Бұл мәселе бір қарағанда тек мамандарға ғана қатысты сияқты көрінуі мүмкін. Алайда электр қуаты әр отбасының үйіне, әр кәсіпорынның цехына, әр мектеп пен емханаға қажет болғандықтан, оның тұрақтылығы Шымкент тұрғындарының күнделікті өмірімен тікелей байланысты.Президент Жолдауда мынадай жайтқа тоқталды: күн суытып, ішкі тұтыну ең жоғары деңгейге жеткенде отандық қуат көздері жетіспей қалады, сондықтан елге электр энергиясын көрші мемлекеттерден жоғары тарифпен сатып алуға тура келеді. Ал жаз айларында су қоймаларының жұмысына немесе басқа да техникалық регламенттерге байланысты артық қуат пайда болған кезде, оны сыртқы нарыққа өте төмен, шығынды бағамен қайтарады. Мемлекет басшысы мұндай үрдісті «қыста қымбат сатып алып, жазда арзан сату» деп сипаттап, оны экономикалық тұрғыдан абсурд деп бағалады.Бұл тақырып Шымкент үшін неліктен маңызды? Қала республикалық маңызы бар мегаполис ретінде елдің оңтүстігіндегі ең ірі елді мекендердің бірі саналады. Халқы жас, көп ұлтты, құрылыс пен сауда, өндіріс пен қызмет көрсету саласы қарқынды дамып жатқан қалада электр энергиясына сұраныс жыл өткен сайын артады. Қыстың аязды күндері жылыту жүйелері мен тұрмыстық құрал-жабдықтардың жүктемесі өскенде, энергия жүйесінің орнықтылығы әр шымкенттіктің жайлы тұрмысының өлшемі болады.Жолдауда айтылғандай, сыртқы импортқа тәуелділік мемлекеттік бюджетке үлкен салмақ түсіреді. Қаржы ресурстары елден тыс ағылса, тарифтердің өсуіне және саланың ішкі инвестициялық әлеуетінің әлсіреуіне жол ашылады. Қарапайым тұрғын үшін бұл электр қуаты үшін төлемнің қымбаттау қаупі деген сөз. Сондықтан энергетикалық егемендік мәселесі тек үлкен саясаттың тақырыбы емес, әр отбасының шығыны мен болашақтағы тұрмыс сапасына қатысты нақты мәселе.Мемлекет басшысы шешімнің бағытын да көрсетті. Оның пікірінше, энергетикалық егемендікті сақтап қалу үшін форумдар өткізу форматынан кадрларды жүйелі даярлауға және базалық қуат көздерін, атап айтқанда атом электр станциясы мен жаңа жылу электр орталықтарын шұғыл салуға көшу қажет. Яғни әңгіме сөзден істі басымдыққа қоюға, нақты қуат құруға және оны басқаратын сапалы мамандар қалыптастыруға келіп тіреледі.Бұл тұста Шымкент үшін кадр мәселесі ерекше мәнге ие. Қала жастарға бай, оқу орындары мен колледждері көп орталық болғандықтан, энергетика, инженерия және техникалық мамандықтарды дамытуға мүмкіндік зор. Жолдауда кәсіби мамандардың мәртебесін көтеру қажеттігі айтылған. Бұл жас шымкенттіктер үшін энергетика саласын сенімді әрі беделді болашақ мамандық ретінде қарастыруға жаңа себеп бола алады. Білікті инженер мен техник тек станцияны іске қосып қана қоймай, жүйенің сенімділігін де қамтамасыз етеді.Базалық қуат көздерін салу мәселесі қаладағы кәсіпкерлер үшін де маңызды. Шағын және орта бизнес, өндірістік кәсіпорындар, құрылыс және қызмет көрсету салаларының тұрақты жұмыс істеуі үшін электр қуатының үзілмеуі және тарифтің болжамды болуы қажет. Қуат тапшылығы болмаған жағдайда ғана жаңа өндіріс орындарын ашу, жұмыс орындарын көбейту және инвестиция тарту нақты нәтиже береді. Осы тұрғыдан алғанда, Жолдаудағы энергетикалық бағыт қаланың экономикалық өсу мүмкіндіктерімен тығыз ұштасады.Дегенмен Жолдаудағы бұл тармақ тек мемлекеттік деңгейдегі шешімдерді ғана емес, қоғамның да жауапты көзқарасын талап етеді. Энергияны үнемдеу, тұтыну мәдениетін қалыптастыру және заманауи тиімді технологияларға бет бұру әр отбасы мен ұйымның қолынан келетін қадам. Шымкент сияқты ірі қалада мұндай жеке бастамалардың жиынтығы жүйеге түсетін жүктемені азайтуға көмектеседі.Қорыта айтқанда, Президент Жолдауында көтерілген энергетикалық теңгерімсіздік мәселесі Шымкент тұрғындары үшін де өзекті. Қыста қымбат сатып алып, жазда арзан қайтару тәжірибесінен арылу, базалық қуат көздерін салу және кадр даярлауды күшейту – бәрі бірігіп тұрақты тарифке, сенімді энергиямен қамтамасыз етуге және экономикалық өсуге жол ашады. Алдағы жылдары бұл міндеттердің қаншалықты іске асатыны қаланың дамуына, жастардың болашағына және әр шымкенттіктің күнделікті жайлы өміріне тікелей ықпал етеді.

Шымкентте қыста жылу мен жарық үзілмей берілуі кімнің қолында? Бұл сұраққа жауап іздесек, құбырлар мен қазандықтардан бұрын, олардың басында тұрған адамдарға тоқтауымыз керек. Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында дәл осы мәселеге назар аударды: энергетика саласында қыруар форум өтіп жатыр, ал нақты жұмыс істейтін маман жетіспейді. Бұл ой республикалық маңызы бар қала ретінде Шымкентке де тікелей қатысты.Жолдауда айтылуынша, соңғы жылдары елімізде энергетика, жасыл технологиялар және тұрақты даму тақырыптарына арналған халықаралық жиындар, форумдар мен дөңгелек үстелдер жиілеп кеткен. Алайда мұндай шаралардың практикалық тиімділігі төмен. Мемлекет басшысы салаға құрғақ сөз емес, нақты өндірістік мамандар мен инженерлік шешімдер қажет екенін атап өтті. Басқаша айтқанда, мінбеден айтылған уәделер мен слайдтағы презентациялар тозған жабдықты өздігінен жаңартпайды.Бұл тармақтағы бірінші мәселе – кадр тапшылығы. Президенттің бағалауынша, өндірісте, жылу электр орталықтарында және диспетчерлік орталықтарда нақты еңбек ететін кәсіби инженерлер мен тәжірибелі энергетиктердің саны жыл санап азайып барады. Шымкент сияқты халқы тез өсіп жатқан ірі мегаполис үшін бұл ерекше өзекті. Қала үлкейген сайын тұрғын үй, мектеп, емхана, кәсіпорын көбейіп, энергия мен жылуға деген сұраныс арта түседі. Ал сұраныс артқанда жүйені басқаратын, ақаудың алдын алатын, апатты жедел жоятын білікті адамдардың қажеттігі де еселенеді.Екінші мәселе – ұрпақтар сабақтастығының үзілуі. Жолдауда жас мамандар төмен жалақы мен ауыр жұмыс жағдайына байланысты бұл салаға барғысы келмейтіні, ал білікті ардагерлердің зейнетке шығып жатқаны айтылады. Мұның салдарын қарапайым тұрғын да сезуі мүмкін: тәжірибе жас буынға берілмесе, ұзақ жылдар жинақталған білім мен шеберлік бірге кетеді. Шымкент – жас халқы көп қала. Демек, мұнда жастардың білім алуға, мамандық таңдауға ұмтылысы жоғары. Мәселе сол ұмтылысты энергетика секілді стратегиялық салаға қалай бағыттау, оларға лайықты жалақы мен қауіпсіз, қолайлы еңбек жағдайын қалай ұсыну екенінде.Үшінші ой – нәтижесіз талқылаулар туралы. Президент асқақ уәделер мен әдемі презентациялардың нысандардағы тозған құбырлар мен қазандықтардың мәселесін шешпейтінін ашық айтты. Бұл – сынмен бірге нақты талап. Шымкент тұрғыны үшін оның мәні қарапайым: қаламызда энергетикалық жүйенің сенімділігі есеп пен баяндамадан емес, суық күндері үйдегі батареяның жылы болуынан, жарықтың өшпеуінен өлшенеді. Сондықтан жергілікті деңгейде де басты өлшем – қабылданған шешімнің нақты нәтижесі болуға тиіс.Осы тұрғыда қаладағы колледждер мен жоғары оқу орындарының рөлі ерекше. Техникалық және инженерлік бағыттағы мамандарды даярлау өндіріспен тығыз байланысты болса, түлек бірден практикалық дағдымен жұмысқа келеді. Кәсіпорындар мен оқу орындарының ынтымақтастығы, тағылымдама мен тәжірибеден өту мүмкіндіктері, жас маманды ұстап қалатын әлеуметтік қолдау – Жолдаудағы міндеттерді жүзеге асырудың жалпы бағыттары осындай. Мұның нақты тетіктері мен мерзімдерін уәкілетті органдар айқындайтын болады, ал қоғам оның барысын сын көзбен қадағалауға құқылы.Бұл мәселенің қоғамдық маңызы энергетикамен ғана шектелмейді. Кез келген күрделі инфрақұрылым – жылу жүйесі, электр желісі, су мен газ – адамның еңбегіне сүйенеді. Егер салада мамандар тапшы болса, қауіп тек техникалық ақауға ғана емес, жалпы өмір сапасына да төнеді. Сондықтан Президенттің кадр мәселесін энергетикалық қауіпсіздікпен тікелей байланыстыруы заңды. Мықты маман – сенімді жүйенің кепілі.Шымкент тұрғындары үшін Жолдаудың бұл тармағы бірнеше қарапайым, бірақ маңызды сұрақ қояды. Қаламыздың жас ұрпағы энергетика мамандығын неге таңдауы тиіс? Оларды салада не күтіп тұр? Тәжірибелі мамандар өз білімін кімге аманаттайды? Бұл сұрақтарға жауап форумдардың тізімінен емес, нақты қадамдардан табылады. Жолдау сөзден іске көшу уақыты келгенін еске салады, ал бұл – мемлекеттік органдарға да, кәсіпорындарға да, оқу орындарына да, жастардың өзіне де қатысты міндет. Шымкент сынды көп ұлтты, жас әрі қарқынды дамып келе жатқан қала үшін білікті энергетиктер буынын қалыптастыру – бүгінгі күннің ғана емес, алдағы қыстардың да қамы.