Көкшетау қаласында есірткі құралдарының таралуына қарсы іс-қимыл және нашақорлықтың алдын алу мәселелері жөніндегі жұмыс тобының отырысы өтті. Іс-шараға қаладағы 30-ға жуық балабақшаның меңгерушілері қатысты.Отырыс барысында кәмелетке толмағандар арасында нашақорлықтың алдын алу, ата-аналармен өзара іс-қимыл жасау және балалардың салауатты өмір салтын қалыптастыру мәселелері қаралды. Сонымен қатар, профилактикалық жұмыста жасанды интеллект технологияларын қолдану, сондай-ақ «Алақан» мобильді қосымшасын әзірлеу және тарату мәселелері талқыланды. Жастар арасында есірткіге қарсы бағытталған ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізудің жаңа форматтары мен цифрлық технологияларды пайдалану мүмкіндіктері қарастырылды.Нашақорлықтың алдын алу бұл ортақ жауапкершілік. Осы бағытта білім беру ұйымдары, ата-аналар және бейінді мекемелер арасындағы өзара байланысты нығайту маңызды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/ovp-kokshetauakmo/press/news/details/1312600?lang=ru

 🔹Мемлекет басшысы Түркі мемлекеттері ұйымы түркі әлемінің тұтастығын нығайтып келе жатқан бірегей құрылым екеніне назар аударды. – Бауырлас елдердің егемендігіне, ұлттық мүддесіне құрметпен қарау – біздің мызғымас қағидатымыз. Түркі жұрты тонның ішкі бауындай тату болып, бағыт-бағдарынан ауытқымай бірлесіп, алға нық қадам жасауда. «Түркі ғасыры: тіліміз де, ойымыз да, ісіміз де – бір» атты бүгінгі басқосу тақырыбының мән-мағынасы – өте терең. Бұл жиын Бірінші Түркология құрылтайының 100 жылдығымен орайлас өтіп жатыр. Мұның символдық мәні де ерекше. Осыдан бір ғасыр бұрын бауырлас елдердің зиялы қауым өкілдері рухани тұтастығымызды нығайту үшін ортақ мүдде жолында Баку қаласында үлкен жиын ұйымдастырып, күш біріктірген болатын. Біз бабаларымыздың осы аманатына адал болып, түркі әлемінің ауызбіршілігін күшейту үшін жұмыла әрекет етіп келеміз, – деді Мемлекет басшысы.   

 Kaspersky Fraud Prevention сарапшылары 2026 жылы ашық репозиторийлерде жарияланған бот әзірлеу жобаларын зерттеді. Нәтижесінде әрбір бесінші жобада (21%) жасанды интеллект (ЖИ) қолданылғанының белгілерін анықтады*. Мұндай боттар пайдаланушылардың әрекетін қайталайды. Қаскөйлер оларды тауарлар мен билеттерді жаппай сатып алу, жалған аккаунттар ашу сияқты заңсыз әрекеттерді автоматтандыруға пайдалана алады. Бұл бизнеске қаржылық шығын келтіруі және оның жұмысына кедергі жасауы мүмкін.2025–2026 жылдары ЖИ қолданылғанының белгілері көбіне автоматтандырылған әрекеттерді анықтау жүйелерін айналып өтетін боттарда (19%) және формаларды автоматты түрде толтыратын бағдарламаларда (15%) кездескен. ЖИ CAPTCHA тексеруінен өтетін боттарды (9%), сондай-ақ саны шектеулі тауарлар мен билеттерді автоматты түрде сатып алатын боттарды (7%) жасау кезінде де қолданылған.«Жасанды интеллект бот жасауды жылдамдатып, жеңілдетеді. Қазіргі құралдардың көмегімен қаскөйлер бұрынғыдан да көп әрекетті автоматтандырып, олардың ауқымын кеңейте алады. Бұл бизнес үшін жаңа міндет туғызады: нақты клиенттің әрекетін жасанды белсенділіктен ажыратып, күмәнді әрекеттерді дер кезінде анықтау қажет», – дейді Kaspersky Fraud Prevention антифрод-талдау тобының жетекшісі Дмитрий Голованов.Мұндай қауіптерден қорғану үшін компаниялар алаяқтық пен автоматтандырылған әрекеттерді анықтайтын технологияларды, соның ішінде Kaspersky Fraud Prevention шешімін қолдана алады. Ол қаржы, бөлшек сауда және көлік сияқты түрлі салалардағы ұйымдардың цифрлық сервистерінде боттардың белсенділігін және күмәнді әрекеттерді анықтауға көмектеседі. * Сарапшылар 2022 жылдан 2026 жылға дейінгі ашық бастапқы коды бар жобаларды зерттеді. Олар жобалардың әзірлену тарихынан ЖИ құралдары қолданылғанын көрсететін белгілер мен аталымдарды іздеді. «Касперский зертханасы» туралы«Касперский зертаханасы» – 1997 жылдан бері ақпараттық қауіпсіздік пен цифрлық құпиялылық саласында жұмыс істейтін халықаралық компания. Осы уақыт ішінде ол 1 миллиардтан астам құрылғыны кең таралған киберқауіптер мен нысаналы шабуылдардан қорғады. Компания жинаған білім мен тәжірибе бүкіл әлемдегі бизнеске, аса маңызды инфрақұрылым нысандарына, мемлекеттік органдар мен жеке пайдаланушыларға арналған жаңа қорғаныс шешімдері мен қызметтерді жасауға негіз болады. Оның өнімдеріне цифрлық өмір мен жеке құрылғыларды жан-жақты қорғайтын құралдар, арнайы өнімдер мен сервистер, сондай-ақ күрделі және үнемі өзгеріп отыратын киберқауіптерге қарсы кибериммундық шешімдер кіреді. Толығырақ: www.kaspersky.ru.

Жуырда Қазақстан Республикасының Қаржы вице-министрі Дәурен Кеңбеил Бангкок қаласында өткен Халықаралық валюта қоры мен Дүниежүзілік банктің жыл сайынғы күзгі кездесулеріне қатысып қайтты. Вице-министр халықаралық қаржы институттарының басшыларымен, жетекші әлемдік рейтингтік агенттіктердің және ірі инвестициялық ұйымдардың өкілдерімен кездесті. Оның барысында Қазақстанның қаржы-экономикалық дамуы, инвестициялық ынтымақтастықты нығайту жолдары және халықаралық қаржы нарығындағы өзара іс-қимыл мәселелері талқыланды. Айталық, Еуропалық қайта құру және даму банкінің (ЕҚДБ) президенті Одиль Рено-Бассомен болған кездесуде Дәурен Маратұлы ұйымның еліміздегі экономикалық реформаларды қолдап, ұлттық экономиканың бәсекеге қабілеттілігін арттыру мен орнықты дамуға бағытталған қолдауы маңызды екенін жеткізді. Тараптар Қазақстанға техникалық көмек көрсетуден бөлек, тұтастай екіжақты әріптестікті нығайтудың перспективасын пысықтап өтті. Дүниежүзілік банктің Еуропа және Орталық Азия өңірі бойынша вице-президенті Антонелла Бассанимен өткен кездесуде 2026-2030 жылдарға арналған жаңа Елдік әріптестік стратегиясы аясында Қазақстан Үкіметінің алдағы бес жылға арналған басымдықтары жөнінде, бірлескен перспективалы жобаларды іске асыру барысы, сондай-ақ білім мен тәжірибе алмасу саласында ынтымақтастықты арттыру жайлы айтылды. Ал Euroclear компаниясының басшылығымен қаржы саласындағы байланысты тереңдету, оның ішінде еліміздің қаржы құралдарын халықаралық нарыққа интеграциялау және мемлекеттік бағалы қағаздарды клирингтеу үдерісіне қатысты мәселелер қаралды. Сонымен қатар ірі халықаралық инвестициялық қорлар мен қаржы институттары өкілдерінің қатысуымен өткен Citi's Investment Roundtable инвестициялық дөңгелек үстелі аясында Қазақстанның экономикалық мүмкіндіктері жөнінде тарқатылды. Өз кезегінде Қаржы министрінің орынбасары еліміздің халықаралық қаржы институттарымен және инвесторлармен өзара іс-қимылды одан әрі дамытуға мүдделі екенін айтты. Бұл орайда инвестициялық қатынасты күшейту мен ұлттық экономикалық басымдықтарды ілгерілету жөніндегі жұмыс жалғастырылатынын айта кетейік.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/minfin/press/news/details/1312565?lang=ru

Мұхамеджан Тынышбайұлы атындағы облыстық тарихи-өлкетану музейінің ұйымдастыруымен «Жетісудағы түркі тайпаларының қалыптасуы мен тарихи рөлі» тақырыбында дөңгелек үстел өтті. Шараға тарих саласының мамандары мен жалпы білім беретін мектептердің тарих пәні мұғалімдері мен білімгерлер қатысты. Дөңгелек үстел барысында қатысушылар Жетісу аумағындағы түркі тайпаларының тарихи мұрасы, археологиялық және тарихи-мәдени ескерткіштері, ұлттық тарихи сананы қалыптастырудағы өлкетанудың маңызы жөнінде пікір алмасты. Сонымен қатар, тарихи деректерді білім беру үдерісінде тиімді пайдалану, жас ұрпаққа туған өлке тарихын таныту және тарихи-мәдени мұраны сақтау мәселелері талқыланды.Қонақтарға музей залында орналасқан Түркі дәуіріне арналған экспозиция бойынша экскурсия жүргізіліп, тарихи жәдігерлер туралы жан-жақты ақпарат берілді. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/zhetysu-archive/press/news/details/1312546?lang=ru

 Шымкент қалалық ардагерлер ұйымының ұйымдастыруымен «Ұлттық құндылықтар аясындағы рухани тәрбие – ұрпақтар сабақтастығының негізі» тақырыбында форум өтті. Жиынның негізгі мақсаты – ұлттық құндылықтарды дәріптеу, рухани тәрбиенің маңызын арттыру және аға буын мен жас ұрпақ арасындағы сабақтастықты нығайту.Форумға «Ардагерлер ұйымы» республикалық қоғамдық бірлестігі орталық кеңесінің төрағасы Әбілғазы Қалиақпарұлы Құсайынов, қалалық ардагерлер ұйымының төрағасы Кенжехан Атақұлұлы Төлебаев, зиялы қауым өкілдері, білім беру ұйымдарының басшылары, жастар және дін саласының өкілдері қатысты.Жиында ұлттық тәрбие, тарихи сана, дәстүрлі дін мен ұлттық бірегейлік, отбасы құндылықтары және жастардың азаматтық жауапкершілігі туралы мәселелер қозғалды. Қазақстанның еңбек сіңірген қоғам-заң қайраткері Бекет Тұрғараұлы Тұрғараев «Алтын Орда – тарихи сана мен бабалар аманаты» тақырыбында сөз сөйлесе, Шымкент қаласының бас имамы Бақдәулет Абдрахманов дәстүрлі дін мен ұлттық бірегейліктің сабақтастығына тоқталды.Сондай-ақ «Жанұя жарасымы» отбасыларға кеңес беру орталығының басшысы Асылбек Әуезханұлы Ноғаев отбасы құндылықтарын дәріптеу мәселесін көтерді. Қалалық ардагерлер кеңесінің пленум мүшесі Әбила Көздібайқызы Көздібаева жастар тәрбиесі мен жасампаз патриотизмнің маңызын атап өтті. Ал қалалық Жастар ресурстық орталығының басшысы Жансерік Бауыржанұлы Жұман үлкенді құрметтеу және салауатты өмір салтын қалыптастыру тақырыптарын қозғады.Форум қорытындысында ұлттық құндылықтарды сақтау, ұрпақ тәрбиесіне ортақ жауапкершілікпен қарау және қоғамдағы рухани сабақтастықты нығайту жөніндегі ұсыныстар талқыланды. Қала әкімінің орынбасары Сәрсен Абайұлы Құранбек қорытынды сөз сөйлеп, жиын аясында форум шешімі мен қала тұрғындарына арналған үндеу жобасын қабылдау мәселесі қаралды.Толығырақ: https://www.youtube.com/live/JbNhVEuPNG0?si=-fv8FDkFsWwTm9y5#РСКШЫМКЕНТ #БРИФИНГ

 Шымкент қаласының Абай ауданында инфрақұрылымды дамыту, көшелерді абаттандыру және тұрғындарға қолайлы орта қалыптастыру бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жүргізілуде. 2026 жылдың тоғыз айының қорытындысы бойынша ауданда жолдарды жаңарту, сыртқы жарықтандыру жүйесін жетілдіру және қоғамдық кеңістіктерді көркейту бағытында бірқатар жұмыс атқарылды.Абай ауданының аумағында 27 елді мекен орналасқан. Мұнда 269,2 мың тұрғын тұрады. Аудандағы ауыз су, электр энергиясы және табиғи газбен қамту көрсеткіштері 100 пайызды құрайды. Сонымен қатар инженерлік инфрақұрылымды дамыту жұмыстары жалғасып, жаңақұрылыс аумақтарын табиғи газ жүйесіне қосу бойынша жобалау-сметалық құжаттама әзірленіп, мемлекеттік сараптамадан өткізу жұмыстары жүргізілуде.Ауданның жол инфрақұрылымын жақсарту да негізгі бағыттардың бірі. Жалпы ұзындығы 1080 шақырымды құрайтын 1274 көшенің 1233-і асфальтталған. Жолдардың сапасын арттыру мақсатында бұған дейін асфальт төсеу жоспарынан тыс қалған көшелерде жұмыстар жалғасып келеді. Қазіргі уақытта қосымша 41 көшеге асфальт төселді. Қалған көшелерді жыл соңына дейін асфальттау жоспарланған.Сыртқы жарықтандыру жүйесін дамытуда да айтарлықтай нәтижеге қол жеткізілді. Аудандағы көшелерді жарықтандыру жұмыстарының нәтижесінде жарықтандырылған көшелердің үлесі 100 пайызға жетті. Сонымен бірге «Абай» коммуналдық мемлекеттік мекемесі тарапынан 23 көшедегі 323 жарықтандыру бағанасы мен шамы қалпына келтірілді. Бұл жұмыстар көшелердегі жарықтандыру жүйесінің тұрақты жұмыс істеуін қамтамасыз етуге бағытталған.Абаттандыру және көгалдандыру аясында тұрғындардың демалысына арналған жаңа қоғамдық кеңістіктер салынуда. Биыл 938,1 миллион теңгеге 15 әмбебап алаңша, 24,1 миллион теңгеге екі ашық спорт алаңшасы және 566,6 миллион теңгеге тоғыз гүлзар салу жоспарланған. Тоғыз айдың қорытындысы бойынша 11 ойын алаңшасы мен алты гүлзардың құрылысы аяқталып, пайдалануға берілді. Қалған нысандарды қараша айының соңына дейін аяқтау көзделген.Бұдан бөлек, Ақжайық шағын ауданындағы 18 ауланы жарықтандыруға 31 миллион теңге бөлінді. Асар-2, Қайнарбұлақ, Нұршуақ, Самал-2 және Самал-3 шағын аудандарындағы 35 көшеде жалпы көлемі 44,5 мың шаршы метр жаяу жүргіншілер жолын салуға 1 миллиард 52,4 миллион теңге қарастырылған. Сондай-ақ Асар шағын ауданындағы 30 үйдің қасбетін архитектуралық жарықтандыру жұмыстары жүргізілуде. Бұл мақсатқа 195,3 миллион теңге бөлінген.Аудан аумағын таза ұстау және тұрғындардың экологиялық мәдениетін қалыптастыру бағытында «Таза Қазақстан» акциясы аясында жыл басынан бері 38 сенбілік ұйымдастырылды. Оларға аудан тұрғындары, кәсіпкерлер, мемлекеттік мекемелердің қызметкерлері, ерікті жастар мен бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері қатысып, жалпы саны 50 мыңға жуық адамды қамтыды.Ауданда атқарылып жатқан жұмыстар тұрғындардың күнделікті өміріне қолайлы жағдай жасауға, қоғамдық кеңістіктердің сапасын арттыруға және инфрақұрылымды дамытуға бағытталған. Жоспарланған жобалардың кезең-кезеңімен іске асуы ауданның көркін жақсартып, тұрғындар үшін қолайлы орта қалыптастыруға мүмкіндік береді.Толығырақ: https://youtube.com/live/leYcOvEfWyY?feature=share#РСКШЫМКЕНТ #БРИФИНГ

Вакцинация – жұқпалы аурулардың алдын алуға, олардың ауыр ағымының және асқынуларыныңқаупін төмендетуге бағытталған маңыздыпрофилактикалық шара. Жоспарлы иммундаухалықтың инфекцияларға қарсы қорғанысынқалыптастыруға және олардың таралуын шектеугеықпал етеді.Қазақстанда Ұлттық профилактикалық екпелеркүнтізбесіне сәйкес бірқатар жұқпалы ауруларғақарсы жоспарлы вакцинация жүргізіледі. Олардыңқатарында туберкулез, В вирустық гепатиті, полиомиелит, көкжөтел, дифтерия, сіреспе, гемофильді және пневмококк инфекциялары, қызылша, қызамық, паротит және адампапилломасы вирусына (АПВ) қарсы екпелер бар. Қажет болған жағдайда эпидемиологиялықкөрсетілімдер бойынша да вакцинация жүргізіледі.Вакцинамен басқарылатын инфекциялардың алдыналуда екпенің маңызы зор. Мәселен, В вирустықгепатиті бауырды зақымдайтын инфекция болыпсаналады және қан арқылы, сондай-ақ жұқтырғанадамның кейбір биологиялық сұйықтықтарыарқылы берілуі мүмкін. Вакцинация осы инфекциядан қорғанудың тиімді тәсілдерінің біріболып табылады.Қызылша, көкжөтел, дифтерия, полиомиелит жәнебасқа да инфекциялар денсаулыққа кері әсер етуімүмкін. Сондықтан профилактикалық екпелердібелгіленген мерзімде алу және вакцинацияғақатысты медициналық мамандардың ұсынымдарынсақтау маңызды.Екпе медициналық тексеруден кейін, белгіленгентәртіпке сәйкес және медициналық қарсыкөрсетілімдер ескеріле отырып жүргізіледі. Вакцинация адамның жеке денсаулығын қорғауменқатар, қоғамдағы инфекциялық аурулардыңтаралуын шектеуге де ықпал етеді.Уақытылы вакцинация – денсаулықтықорғаудың маңызды қадамы. Толығырақ: https://youtube.com/live/Pv54L1svdxU?feature=share#РСКШЫМКЕНТ #БРИФИНГ

2026 жылдың 16 қазанында Шығыс Қазақстан облыстық балалар және жасөспірімдер кітапханасында балалардың нанға деген құрмет сезімін тәрбиелеуге, әртүрлі халықтардың мәдени дәстүрлерімен танысуға және адам еңбегінің нәтижелеріне ұқыпты қарауды қалыптастыруға бағытталған «Өмірдің жылы нышаны. Тёплый символ жизни» атты дәстүрлі Нан фестивалі өтті. Мереке бағдарламасы мазмұнды және қызықты болды. Мысалы, «Кітаптағы нан хикаясы. Хлебная история в книгах» интерактивті кітап көрмесі қатысушыларды нан туралы ақпараттар берілген әдебиеттермен,  нан пісіру дәстүрлерімен және әртүрлі халықтар арасында нан өнімдерін дайындау ерекшеліктерімен таныстырды.Нан өнерінің шеберханалары балалардың ерекше қызығушылығын тудырды. «Живые невидимки» алаңында қатысушылар наубайхана ашытқысының қасиеттері туралы біліп қана қоймай, танымдық эксперименттерге қатысты. «Крендели и брецели» шеберханасында тоқаштар жасауды, сондай-ақ тұзды қамырдан жасалған бұйымдарды гуашь және акварельмен бояу техникасын игерді. Өнімнің «екінші өмірі» бойынша шеберханалар ерекше назар аударуға лайық, онда балалар өнімдерді қайта пайдалану және нанға ұқыпты қарау тақырыбында тәжірибе алды. Этнографиялық мұражай ұсынған «Хлеб - всему голова» көшпелі көрмесі бағдарламаның мазмұнын толықтыра түсті. Фестиваль «Жылы сыйлық» символдық акциясымен аяқталды, ол нанның мейірімділіктің, жомарттықтың, адамдардың әл-ауқаты мен бірлігінің символы ретіндегі маңыздылығын атап өтті. Кітапхана «Серикпаева» BURABAI ЖК ұжымына мерекенің қатысушыларына ұсынылған тәттілер үшін алғыс білдіреді. Фестивальді өткізу балалардың ой-өрісін кеңейтуге, олардың шығармашылық қабілеттерін дамытуға, әртүрлі халықтардың тарихы мен мәдениетіне қызығушылықты қалыптастыруға ықпал етті. Қатысушылар нан туралы білімдерін толықтырды, нан пісіру дәстүрлерімен танысып, іс жүзінде азық-түлікке ұқыпты қараудың маңыздылығына көз жеткізді.Іс-шараның қорытындысы: фестиваль 120 баланы біріктірді, маңызды мәдени-ағартушылық шара ұлттық құндылықтарды сақтауға, оқырмандардың шығармашылық белсенділігін арттыруға және өмір мен әл-ауқаттың символы ретінде нанды құрметтеуге тәрбиелеуге бағытталды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/vko-cultura-arhiv/press/news/details/1312475?lang=ru

Страсбург, 2026 жылғы 12-16 қазан – ҚР Ішкі істер вице-министрі Айдар Сайтбековтың басшылығымен қазақстандық делегация Еуропа Кеңесінің Киберқылмыс туралы конвенциясы Комитетінің 35-ші Пленарлық отырысына, сондай-ақ Октопус конференциясына қатысты.Пленарлық отырыста сөйлеген сөзінде А.Сайтбеков Қазақстанның Еуропа Кеңесінің Компьютерлік ақпарат саласындағы қылмыс туралы конвенциясына (Киберқылмыс туралы Будапешт конвенциясы) қосылғаны туралы баяндады.Аталған шартқа қосылу бірыңғай құқықтық кеңістікте әрекет етуге, электрондық дәлелдемелермен жедел алмасуға және трансұлттық қылмысқа бірлесіп тойтарыс беруге мүмкіндік береді.Киберқылмыс туралы Будапешт конвенциясы цифрлық ортада жедел өзара іс-қимылдың және құқық қолданудың тиімділігінің берік негізін қалыптастырады.Сапар аясында қазақстандық делегация басшысы мен Еуропа Кеңесінің Бас хатшысының орынбасары Таня Гонггрейп арасында екіжақты кездесу өтті.Кездесу барысында киберқылмыс саласындағы практикалық ынтымақтастықты кеңейту, оның ішінде бірлескен тренингтер өткізу және жобаларды іске асыру мәселелері талқыланды.Сонымен қатар, Пленарлық отырыстың кулуарында ұлттық делегациялардың (АҚШ, Грузия, Әзербайжан, Эстония, Норвегия, Армения) өкілдерімен, сондай-ақ GOOGLE, CYBOX, «Кодекс-платформа» және басқа да халықаралық компаниялармен екіжақты кездесулер өтті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-strasbourg/press/news/details/1312467?lang=ru

Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты шетелдік әріптестерін конституциялық реформаның негізгі ережелерімен және Қазақстандағы конституциялық бақылаудың ұлттық моделінің ерекшеліктерімен таныстыра отырып, елдің конституциялық дамуы мәселелері бойынша халықаралық диалогты жалғастыруда. Мұндай іс-шаралар шетелдік құқықтық институттармен кәсіби байланыстарды нығайтуға ғана емес, сонымен қатар құқықтық және қоғамдық мәдениетті қалыптастыруда маңызды рөл атқаратын конституциялық қағидаттар мен құндылықтарды ілгерілетуге де ықпал етеді.2026 жылғы 10-14 қазан аралығында Конституциялық Соттың судьясы Аслан Түкиевтің Италия Конституциялық Сотына, сондай-ақ әкімшілік сот төрелігін жүзеге асыратын мемлекеттік органдар – Италияның Мемлекеттік кеңесі мен Грекияның Мемлекеттік кеңесіне жұмыс сапары өтті.Сапар жария құқық саласындағы білім беру және ғылыми-зерттеу бағдарламалары, мамандар даярлау және халықаралық құқықтық тәжірибе алмасу арқылы кәсіби құзыреттерді дамытуға, сондай-ақ құқық үстемдігін нығайтуға, адам құқықтарын қорғауға және демократиялық институттарды жетілдіруге маманданған халықаралық ұйым – Еуропалық жария құқық ұйымының (EPLO) қолдауымен ұйымдастырылды.Сапар барысында Аслан Түкиев Грекия Мемлекеттік кеңесінің төрағасы Михаил Пикраменоспен, Италия Мемлекеттік кеңесінің төрағасы Луиджи Маруоттимен, сондай-ақ Италия Конституциялық Сотының судьяларымен кездесті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/press/news/details/1312461?lang=ru

Республика күні қарсаңында еліміздемерекелік жеңілдіктер науқаны өтеді. 17 қазаннан Астана, Алматы, Шымкент қалаларында, басқа да өңірлерде Republic Day және Bereke Fest республикалық акциялары басталды, мұнда тұтынушыларға төмен бағамен тауарлардың  біраз түрі ұсынылған. Кейбір өнімдерді 10%-дан 50%-ға дейінгі жеңілдіктермен сатып алуға болады. Мерекелік ұсыныстардың ең қарқынды кезеңі 21-27 қазан аралығында болады деп күтілуде. Акциялық бағдарламалар, арнайы баға мен мерекелікжеңілдіктердің басым бөлігі дәл осы күндері өтеді. Тұтынушылар азық түлік және азық түлік емес тауарларды тиімді бағамен сатыпалу мүмкіндігіне ие болады. Ауқымды сатылымдар еліміздің үш мегаполисі мен басқа да өңірлерінің танымалсауда орталықтарында өтеді. Мәселен, Астанада Republic Day акциясына «MEGA Silk Way», «Хан Шатыр», Алматыда  «MEGA Alma-Ata», «MEGA Park» және «Forum Almaty», Шымкентте - «Mega Planet» пен «Shymkent Plaza» сауда орталықтары қатысады. Ал Bereke Fest аясындағыарнайы ұсыныстар «Magnum», «SMALL», «Астықжан» және «GraMad» сауда желілерінің дүкендерінде қолжетімді болады.Жалпы республикалық науқанның бастамашылары- Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігі мен жергілікті атқарушы органдар. Аталмыш акциялар ұлттық мерекеге орай өткізіліп, халыққа қажетті тауарларды қолжетімді етіп, тұтынушылық сұранысты қолдауға, әрі ішкі саудаға қосымша серпін беруге бағытталған. Сонымен қатар отандық өндірушілерді қолдап,  өнімдерін өткізу мүмкіндіктерін кеңейтуге баса назар аударылды. Мерекелік сатылымдарға қандай сауда орталықтары мен дүкендер қатысатынын жергілікті атқарушы органдардың (әкімдіктердің) ресми интернет-ресурстарынан білуге болады.Republic Day және Bereke Fest акциялары 27 қазанға дейін жалғасады.Қосымша ақпаратты төмендегі сілтемелер арқылы алуға болады:1. Абай облысы https://www.gov.kz/org/abay/press/news/details/1312766?lang=kk 2. Ақмола облысы https://www.gov.kz/org/aqmola/press/news/details/1312769?lang=kk 3. Ақтөбе облысы https://www.gov.kz/org/aktobe/press/news/details/1312760?lang=kk 4. Алматы облысы https://www.gov.kz/org/almobl/press/news/details/1312753?lang=kk 5. Атырау облысы https://www.gov.kz/org/atyrau/documents/details/1084795?lang=kk6. Батыс Қазақстан облысы https://www.gov.kz/org/bko/press/news/details/1312772?lang=kk 7. Жамбыл облысы https://www.gov.kz/org/zhambyl/press/news/details/1312755?lang=kk 8. Жетісу облысы https://www.gov.kz/org/zhetysu-oblysy/press/events/details/49369?lang=kk 9. Қарағанды облысы https://www.gov.kz/org/karaganda/press/news/details/1312763?lang=kk10. Қостанай облысы https://www.gov.kz/org/kostanay/press/news/details/1312765?lang=kk 11. Қызылорда облысы https://www.gov.kz/org/kyzylorda/press/news/details/1312761?lang=kk12. Маңғыстау облысы https://www.gov.kz/org/mangystau/press/news/details/1312773?lang=kk 13. Павлодар облысы https://www.gov.kz/org/pavlodar/press/news/details/1312768?lang=kk14. Солтүстік Қазақстан облысы https://www.gov.kz/org/sko/press/news/details/1312764?lang=kk 15. Түркістан облысы https://www.gov.kz/org/ontustik/press/news/details/1312767?lang=kk 16. Ұлытау облысы https://www.gov.kz/org/ulytau/press/news/details/1312754?lang=kk 17. Шығыс Қазақстан облысы https://www.gov.kz/org/akimvko/press/news/details/1312759?lang=kk 18. Астана қаласы https://www.gov.kz/org/astana/press/news/details/1312778?lang=kk 19. Алматы қаласы https://www.gov.kz/org/almaty/press/events/details/49370?lang=kk20. Шымкент қаласы https://www.gov.kz/org/shymkent/press/news/details/1312770?lang=kk ҚР Сауда және интеграция министрлігінің баспасөз қызметіАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mti/press/news/details/1312447?lang=ru

Дауланып отырған нормативтік құқықтық акт азаматтың қатысуымен қаралған нақты іс бойынша сотта қолданылуға, оның конституциялық құқықтары мен бостандықтарына тікелей әсер етуге тиіс. Сонымен қатар, іс бойынша апелляциялық сатыдағы соттың заңды күшіне енген сот актісі болуы қажет.Бұдан бөлек, Қазақстан Республикасының «Конституциялық Соты туралы» Конституциялық заңының 45-бабында көзделген өтініш беру мерзімі мен жол берілетіндігінің өзге де талаптары сақталуы тиіс.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/press/news/details/1312420?lang=ru

БЖЗҚ туралы өзекті сауалдар 1) БЖЗҚ-дан зейнетақы жинақтарын белгіленген кесте бойынша төлем ретінде алуға кімдер құқылы?Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексіне сәйкес, БЖЗҚ-да зейнетақы жинақтары бар мынадай тұлғаларға міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) және (немесе) міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (бұдан әрі – МКЗЖ) есебінен белгіленген кесте бойынша ай сайынғы зейнетақы төлемдері жүзеге асырылады:- зейнет жасына толған адамдар (ерлер – 63 жас, әйелдер – 61 жас (2028 жылдан бастап әйелдердің зейнет жасы жыл сайын 6 айға ұлғайып, 2031 жылы 63 жасқа жетеді));- 55 жасқа толған, зейнетақы төлемін алуға өтініш берген кезде өздері үшін жиынтығында кемінде күнтізбелік 84 ай бойы МКЗЖ төленген, уәкілетті мемлекеттік орган бекіткен өндірістердің, жұмыстардың және жұмыскерлер кәсіптерінің тізбесінде көзделген зиянды еңбек жағдайларындағы жұмыстарда еңбек қызметін тоқтатқан адамдар;- бірінші немесе екінші топтағы мүгедектігі мерзімсіз белгіленген адамдар.Ерікті зейнетақы жарналары (ЕЗЖ) есебінен қалыптастырылған жинақтар бойынша зейнетақы төлемдерін жалпыға бірдей белгіленген зейнет жасына жетпей-ақ, яғни 50 жастан бастап алуға болады. Сонымен қатар ЕЗЖ есебінен зейнетақы төлемдері мүгедектік тобына және оның белгіленген мерзіміне қарамастан, мүгедектігі бар адамдарға да беріледі. Бұл ретте төлемдерді алу кестесін салымшы өзі дербес белгілейді.  2) Кесте бойынша зейнетақы төлемдерінің мөлшері қалай есептеледі? Кесте бойынша зейнетақы төлемдері мынадай тәртіппен есептеледі: төлемдерді алудың бірінші жылында зейнетақы жинақтарының сомасы 6,5% мөлшеріндегі зейнетақы жинақтарының төлем мөлшерлемесіне көбейтіліп, 12-ге бөлінеді. Кейінгі жылдары ай сайынғы зейнетақы төлемінің мөлшері зейнетақы төлемдерін индекстеудің 5% мөлшерлемесіне сәйкес ұлғайтылады. Бұл ретте БЖЗҚ-дан төленетін ай сайынғы зейнетақы төлемінің мөлшері тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңда белгіленген ең төменгі күнкөріс деңгейінің (бұдан әрі – ЕТК) кемінде 70%-ын құрауға тиіс.Алушылардың жекелеген санаттары үшін, атап айтқанда, бірінші немесе екінші топтағы мүгедектігі мерзімсіз белгіленген адамдарға, сондай-ақ зиянды және қауіпті өндірістерде жұмыс істеген, жинақтары жиынтығында кемінде 60 ай бойы төленген міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары есебінен қалыптасқан адамдарға қатысты Әдістемеде ай сайынғы зейнетақы төлемінің мөлшерін арттыратын түзету коэффициенттері көзделген. Егер алушы жоғарыда аталған талаптардың бірнешеуіне бірдей сәйкес келсе, мәні ең жоғары түзету коэффициенті қолданылады.55 жасқа толған және өздері үшін жиынтығында кемінде 84 ай бойы МКЗЖ төленген адамдарға зейнетақы төлемдерін есептеу және жүзеге асыру кезінде:- зейнетақы төлемінің мөлшеріне қатысты ЕТК-нің кемінде 70%-ын құрауы тиіс деген ең төменгі шек қолданылмайды;- түзету коэффициенттері қолданылмайды;- жеке зейнетақы шотындағы ЕТК-нің 70%-ынан аз қалдық кезекті зейнетақы төлемінің сомасымен бірге төленбейді.Айта кетейік, БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдері алушының зейнетақы жинақтары толық таусылғанға дейін жүзеге асырылады.Егер БЖЗҚ-дан төлем жүзеге асырылатын күнгі зейнетақы жинақтарының сомасы тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңда белгіленген ең төменгі зейнетақының он екі еселенген мөлшерінен аспаса, жинақтар біржолғы төлем түрінде беріледі. 3) Зейнет жасына толуына байланысты БЖЗҚ-дан зейнетақы жинақтарын алу үшін қайда және қашан жүгіну қажет? Зейнет жасына толуына байланысты міндетті зейнетақы жарналары есебінен БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдерін, сондай-ақ мемлекеттік бюджеттен базалық және ынтымақты зейнетақыны тағайындату үшін алушылар тұрғылықты жері бойынша «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясына (ХҚКО) уақытылы жүгінуі қажет. Өтінішті зейнет жасына толғанға дейін 10 күн бұрын беруге болады. Жасына байланысты зейнетақы төлемдерінің барлық түрі өтініш берілген күннен бастап жүзеге асырылады. Бұл ретте алушы зейнет жасына толған болса, ХҚКО-да өтініш пен қажетті құжаттар тіркелген күн өтініш берілген күн болып есептеледі. Ал егер өтініш зейнет жасына толғанға дейін берілсе, зейнет жасына толған күн өтініш берілген күн болып саналады. Мемлекеттік бюджеттен төленетін зейнетақыны алу үшін уақытылы жүгінудің маңызы ерекше. Себебі оны тағайындау кезінде алушы ұсынған құжаттар негізінде еңбек өтілін тексеру қажет. Мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен зейнетақы төлемдері өмір бойы, ал БЖЗҚ-дан алушының зейнетақы жинақтары толық таусылғанға дейін жүзеге асырылады.Естеріңізге сала кетейік, 50 жасқа толған немесе мүгедектігі бар адамдар ЕЗЖ есебінен қалыптастырылған жинақтарын алу үшін БЖЗҚ-ның сайтындағы немесе мобильді қосымшасындағы жеке кабинет арқылы, сондай-ақ Қордың кеңсесіне барып өтініш бере алады. 4) Қандай жағдайларда ерікті зейнетақы жарналары есебінен зейнетақы төлемдері автоматты түрде тағайындалады?Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексіне енгізілген өзгерістерге сәйкес, ЕЗЖ есебінен зейнетақы төлемдері ЕЗЖ есебінен зейнетақымен қамсыздандыру туралы шартта және БЖЗҚ-ның зейнетақы қағидаларында айқындалған тәртіп пен талаптар бойынша жүзеге асырылады. Осыған байланысты 2026 жылғы наурыз айынан бастап зейнет жасына толған, БЖЗҚ-да ЕЗЖ есебінен қалыптастырылған зейнетақы жинақтары бар, бірақ бұған дейін 50 жасқа толуына немесе мүгедектігіне байланысты оларды алу үшін Қорға өтініш бермеген адамдарға ЕЗЖ есебінен зейнетақы төлемдерін өтінішсіз тағайындау тәртібі енгізілді.ЕЗЖ есебінен зейнетақы төлемдерін (жинақтары болған жағдайда) өтінішсіз жүзеге асыру тәртібі мыналарды көздейді:- азамат зейнет жасына толуына байланысты мемлекеттік бюджеттен зейнетақы және міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) және (немесе) міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (МКЗЖ) есебінен төлемдер алу үшін белгіленген тәртіппен Мемлекеттік корпорацияға өтініш берген кезде БЖЗҚ-ның ЕЗЖ есебінен зейнетақы төлемдерін автоматты түрде тағайындауы;- Мемлекеттік корпорациямен жыл сайын жүргізілетін салыстырып-тексеру нәтижелері бойынша проактивті қызмет аясында ЕЗЖ есебінен төлемдерді жүзеге асыру. Бұл ретте әлеуметтік қорғау саласындағы уәкілетті органның ақпараттық жүйесінде аталған адамдарға мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен жасына байланысты зейнетақы төлемдерінің және (немесе) мемлекеттік базалық зейнетақы төлемінің тағайындалғаны туралы мәліметтердің болуы тексеріледі. 5) Бірінші немесе екінші топтағы мүгедектік мерзімсіз белгіленуіне байланысты зейнетақы жинақтарын алу үшін қайда жүгіну қажет?Бірінші немесе екінші топтағы мүгедектігі мерзімсіз белгіленген адамдар зейнетақы жинақтарын алу үшін БЖЗҚ бөлімшелеріне жүгіне алады. Сондай-ақ Қордың ресми сайтындағы (enpf.kz) немесе БЖЗҚ мобильді қосымшасындағы жеке кабинет арқылы электрондық цифрлық қолтаңбаны (ЭЦҚ) пайдалана отырып, өтініш беруге болады.Назар аударыңыздар! БЖЗҚ-да бірінші немесе екінші топтағы мүгедектігі мерзімсіз белгіленген адамдар үшін көшпелі қызмет көрсету ұйымдастырылған. Бұл ретте алдын ала кеңес беріледі, оның ішінде Қор қызметтерін маманның баруынсыз, қашықтан алу мүмкіндігі де тексеріледі. 6) БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдерін рәсімдеуге қажетті құжаттардың тізімімен қайдан танысуға болады? БЖЗҚ-ның enpf.kz ресми сайтындағы «Қызметтер – Зейнетақы төлемдері» бөлімінде зейнетақы төлемінің түріне және құжаттарды ұсыну тәсіліне қарай қажетті құжаттардың тізбесі, оларды ресімдеуге қойылатын талаптар, өтініш бланкілері мен оларды толтыру үлгілері, сондай-ақ сенімхат үлгісі орналастырылған.Сонымен қатар сайттың «Онлайн-сервистер» бөлімінде БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдерін алу үшін ұсынылатын құжаттарды алдын ала тексеру мүмкіндігі қарастырылған.Сервистің атауы – «Төлемге арналған құжаттарды алдын ала тексеру»: https://www.enpf.kz/kz/elektronnye-servisy/checkdoc.php  Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/aqmola-selinograd/press/news/details/1312413?lang=ru

Бүгін Қарағанды облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті Қазақстан Республикасының аудиторы, салық кеңесшісі @tylekbaeva_tatiana Тюлекбаева Т.В. бірлесіп Zoom-конференция өткізді.💼 Кездесудің негізгі тақырыптары - 2026 жылы камералық бақылау, хабарламалар не үшін келеді және не істеу керек. Салықтық тексерулер, кәсіпкердің құқықтары мен міндеттері, өзекті сұрақтар-жауаптар.💬 Конференция барысында қатысушыларға тақырып бойынша өзекті ақпарат ұсынылып, кәсіпкерлерді қызықтырған сұрақтарға толық жауаптар мен түсіндірмелер берілді.🎙️ Іс-шараның спикері👨‍💼Түсіндіру жұмысы және Байланыс-орталығы басқармасының басшысы З.К. Жойкимбекова;🤝 Мұндай кездесулер кәсіпкерлердің салықтық сауаттылығын арттыруға, мемлекеттік органдар мен бизнес-қоғамдастық арасында ашық диалог орнатуға, сондай-ақ салық заңнамасындағы өзгерістер мен жаңашылдықтар туралы уақтылы ақпарат беруге ықпал етеді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-karaganda/press/news/details/1312415?lang=ru

Иллюстрациялық сурет (жасанды интеллект көмегімен жасалған).Шымкент қаласында вакцинация туралы электрондық мәліметтердің дұрыстығын қамтамасыз ету эпидемиологиялық бақылаудың маңызды бағыттарының бірі болып отыр. Медициналық ақпараттық жүйелерде сақталған деректер жұқпалы аурулардың таралуын бағалау және профилактикалық шараларды жоспарлау кезінде пайдаланылуы мүмкін.Бұл туралы 27 қазанда Шымкент қаласының Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен вакцинация мәселелеріне арналған баспасөз конференциясында айтылды.Жиында Шымкент қаласының Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары Айгүл Тұрымбетова медициналық ақпараттық жүйелердегі вакцинация мәліметтерінің дұрыстығын тексеру тәртібін түсіндірді.Спикердің айтуынша, вакцинамен алдын алуға болатын жұқпалы аурулардың таралу жағдайларын зерттеу барысында науқастың екпе алу тарихы да қарастырылады.Мұндай тексерулер кезінде медициналық ақпараттық жүйеде көрсетілген деректер мен нақты жүргізілген профилактикалық шаралардың сәйкестігін анықтау маңызды.Атап айтқанда, мамандар азаматтың вакцинация тарихын, медициналық құжаттарын және екпе жүргізілген кездегі денсаулық жағдайына қатысты мәліметтерді зерттей алады.Қажет болған жағдайда вакцинация кабинетінің есепке алу журналдары тексеріліп, медицина қызметкерлерінен және пациенттің өзінен немесе ата-анасынан қосымша ақпарат алынады.Бұл жұмыстардың мақсаты — электрондық жүйеде тіркелген екпенің шын мәнінде жүргізілгенін анықтау және медициналық деректердің дұрыстығын қамтамасыз ету.Цифрлық жүйелер эпидемиологиялық бақылауда ақпараттарды жинақтау мен салыстыруға мүмкіндік береді. Дегенмен электрондық жазбаның болуы екпенің міндетті түрде жасалғанын толық дәлелдемейді. Сондықтан күмәнді жағдайларда қосымша құжаттық тексеру қажет.Сонымен қатар вакцинациядан кейін жұқпалы аурудың тіркелуі өздігінен жалған медициналық жазба жасалғанын білдірмейді. Ешбір вакцина барлық жағдайда аурудан толық қорғай алмайды. Вакциналардың негізгі мақсаты — белгілі бір инфекцияларды жұқтыру қаупін немесе олардың ауыр өту ықтималдығын төмендету.Сондықтан эпидемиологиялық зерттеу барысында вакцинация тарихымен қатар, адамның денсаулық жағдайы, аурудың ерекшеліктері және басқа да медициналық факторлар ескеріледі.Қазақстанда медициналық ақпараттарды цифрландыру бағытында eDensaulyq сияқты сервистер дамып келеді. Мұндай жүйелер азаматтардың өз денсаулығына қатысты ақпаратты қарауына мүмкіндік берумен қатар, медициналық деректерді жүйелеуге жағдай жасайды.Алайда цифрлық жүйелердің тиімділігі енгізілген ақпараттың толықтығы мен дұрыстығына байланысты. Қате немесе уақытылы жаңартылмаған мәліметтер эпидемиологиялық жағдайды бағалауға әсер етуі мүмкін.Шымкентте өткен баспасөз конференциясында медициналық ақпараттық жүйелерді өзара біріктіру жұмыстарының жалғасып жатқаны айтылды. Бұл бағытта деректердің сапасын арттыру және олардың дұрыстығын бақылау маңызды міндеттердің бірі болып қала береді.27 қазандағы жиында көтерілген мәселелер цифрлық медициналық ақпараттың эпидемиологиялық бақылаудағы рөлін көрсетті. Алдағы уақытта электрондық деректерді тіркеу мен тексеру тетіктерін жетілдіру профилактикалық шараларды тиімді жоспарлауға ықпал етуі мүмкін.

Иллюстрациялық сурет (жасанды интеллект көмегімен жасалған).Қазақстанда денсаулық сақтау саласын цифрландыру үдерісі азаматтардың медициналық ақпараттарға қолжетімділігін арттырумен қатар, жеке деректердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселесін де өзекті етіп отыр. Әсіресе вакцинация тарихы, дәрігерге қаралу мәліметтері және денсаулық жағдайына қатысты ақпараттардың құпия сақталуы маңызды.Бұл мәселе 27 қазанда Шымкент қаласының Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен «Вакцинация: иммундаудың маңыздылығы. Вакцинамен басқарылатын инфекциялар бойынша эпидемиологиялық жағдай» тақырыбындағы баспасөз конференциясында қозғалды.Жиында Шымкент қаласының Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары Айгүл Тұрымбетова медициналық ақпараттық жүйелерді дамыту және азаматтардың жеке мәліметтерін қорғау мәселесіне тоқталды.Спикердің айтуынша, медициналық деректерді цифрлық форматта сақтау және ақпараттық жүйелерді біріктіру бағытындағы жұмыстар жүргізілуде. Бұл азаматтарға өз денсаулығына қатысты мәліметтерді қашықтан қарау мүмкіндігін кеңейтуге бағытталған.Сонымен бірге ол медициналық ақпараттардың құпиялылығы сақталуы тиіс екенін атап өтті. Әр адамның денсаулығына қатысты деректер жеке ақпарат болып саналады және олардың басқа адамдарға рұқсатсыз таратылуына жол берілмеуі қажет.Қазақстанда eGov Mobile қосымшасы арқылы қолжетімді eDensaulyq сервисі жұмыс істейді. Бұл бөлімде азаматтар вакцинация, медициналық қарсы көрсетілімдер, зертханалық зерттеулер және басқа да денсаулық сақтау қызметтеріне қатысты ақпараттарды қарай алады.Сондай-ақ ата-аналарға балаларының медициналық мәліметтерін қарау мүмкіндігі қарастырылған. Дегенмен медициналық деректерді электрондық жүйелерде жинақтау ақпараттық қауіпсіздікке қойылатын талаптарды күшейтеді.Медициналық ақпараттардың ерекшелігі — олардың жеке адамның денсаулығы мен өміріне қатысты болуы. Сондықтан мұндай деректерге қол жеткізу заңды негізде жүзеге асырылып, оларды пайдалану нақты мақсаттармен шектелуі тиіс.Цифрлық медициналық жүйелердің сенімділігі тек техникалық мүмкіндіктерімен өлшенбейді. Ақпаратты кім енгізетіні, оған кімнің қол жеткізе алатыны және деректердегі өзгерістердің қалай бақыланатыны да маңызды.Сонымен қатар азаматтардың өз медициналық жазбаларымен танысу мүмкіндігі ақпараттың дұрыстығын бақылауға ықпал етеді. Егер жүйеде қате мәлімет көрсетілсе, оны нақтылау немесе түзету туралы өтініш беру жолдары қолжетімді болуы қажет.Шымкентте өткен баспасөз конференциясында медициналық ақпараттық жүйелерді интеграциялау жұмыстарының жалғасып жатқаны айтылды. Алайда қандай нақты техникалық қорғау құралдары қолданылатыны, жаңа жүйелердің іске қосылу мерзімі және деректерге қол жеткізу тәртібінің барлық ерекшеліктері жарияланған жоқ.Сондықтан цифрлық денсаулық сақтау жүйелерін дамыту барысында азаматтарға олардың жеке ақпараттары қалай сақталатыны және қандай жағдайда пайдаланылатыны туралы түсінікті мәлімет беру маңызды.27 қазандағы баспасөз конференциясы Шымкентте медициналық деректердің қолжетімділігі мен құпиялылығын қатар қамтамасыз ету қажеттігін көрсетті.Алдағы уақытта ақпараттық жүйелерді дамыту тұрғындардың өз денсаулығына қатысты мәліметтерді ыңғайлы әрі қауіпсіз пайдалануына жағдай жасауға бағытталуы тиіс.

Иллюстрациялық сурет (жасанды интеллект көмегімен жасалған).Шымкент қаласында азаматтардың медициналық ақпараттық жүйелердегі вакцинация туралы мәліметтерді тексеруі және қате жазбалар анықталған жағдайда тиісті мемлекеттік органдарға жүгінуі маңызды мәселелердің бірі ретінде көтерілді.Бұл туралы 27 қазанда Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен вакцинация және эпидемиологиялық жағдай жөніндегі баспасөз конференциясында Шымкент қаласының Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары Айгүл Тұрымбетова айтты.Баспасөз конференциясында медициналық ақпараттық жүйелерге вакцинация туралы мәліметтерді енгізу тәртібі және олардың дұрыстығын бақылау мәселелері талқыланды.Спикердің түсіндіруінше, кейбір жағдайларда азаматқа вакцина салынбағанымен, электрондық жүйеде екпе жасалды деген мәлімет көрсетілуі мүмкін. Мұндай сәйкессіздік анықталса, азаматтар тиісті мекемеге шағымдана алады.Айгүл Тұрымбетова электрондық өтініш беру жүйесін пайдалану мүмкіндігін атап өтті. Қазақстанда мемлекеттік органдарға ресми өтініш жолдауға арналған eOtinish платформасы жұмыс істейді.Аталған жүйе арқылы азаматтар мемлекеттік органды таңдап, мәселенің мән-жайын сипаттап, қажет болған жағдайда растайтын құжаттарды тіркей алады. Өтініш тіркелгеннен кейін оның қаралу барысын электрондық форматта бақылау мүмкіндігі бар.Егер азамат өзінің немесе баласының вакцинация тарихында күмәнді жазба анықтаса, алдымен медициналық ұйымнан мәліметті нақтылап, қажет болған жағдайда ресми өтініш бере алады.Мұндай жағдайда электрондық жүйедегі жазбаны ғана емес, медициналық құжаттарды да тексеру маңызды.Баспасөз конференциясында айтылғандай, санитариялық-эпидемиологиялық бақылау мамандары қажет болған жағдайда вакцинация кабинетінің құжаттарын, есепке алу журналдарын және медициналық қызметкерлер ұсынған мәліметтерді салыстырады.Сонымен қатар ата-аналардан немесе пациенттің өзінен ақпарат алу арқылы екпенің шын мәнінде жүргізілген-жүргізілмегенін анықтауға болады.Бұл ретте электрондық жазбадағы сәйкессіздіктің себебін жан-жақты анықтау қажет. Өйткені кез келген қате мәлімет әдейі жасалған жалған жазба дегенді білдірмейді. Кейбір жағдайларда ақпаратты енгізу немесе жаңарту кезінде техникалық және ұйымдастырушылық қателер орын алуы мүмкін.Ал егер тексеру барысында медициналық қызметкердің жалған ақпарат енгізгені дәлелденсе, қолданыстағы заңнамаға сәйкес тиісті шаралар қабылдау мәселесі қарастырылады.Медициналық ақпараттың дұрыстығы вакцинациямен қамту көрсеткіштерін бағалау үшін де маңызды. Қате жазбалар нақты егілген адамдар санын анықтауға кедергі келтіруі мүмкін.Сондықтан электрондық медициналық деректердің сапасын арттыру тек ақпараттық технология мамандарының емес, медициналық ұйымдар мен бақылаушы органдардың да ортақ міндеті саналады.27 қазандағы баспасөз конференциясы Шымкент тұрғындары үшін цифрлық медициналық жазбаларды тексерудің және күмәнді мәліметтер бойынша ресми түрде жүгінудің маңызын көрсетті.Электрондық өтініш беру жүйелері азаматтардың мемлекеттік органдармен байланысын жеңілдетіп, медициналық ақпараттағы сәйкессіздіктерді анықтау мен қарау үдерісінің ашықтығын арттыруға мүмкіндік береді.

Иллюстрациялық сурет (жасанды интеллект көмегімен жасалған)Қазақстанда медициналық ақпараттарды цифрландыру жұмыстары жалғасып, азаматтардың вакцинация тарихын электрондық форматта сақтау мен қарау мүмкіндіктері дамып келеді. Бұл бағыттағы жұмыстар Шымкент қаласында да өзекті. Әсіресе балалардың профилактикалық екпелері туралы мәліметтердің қолжетімділігі мен дұрыстығын қамтамасыз ету маңызды мәселелердің бірі болып отыр.27 қазанда Шымкент қаласының Өңірлік коммуникациялар қызметі алаңында «Вакцинация: иммундаудың маңыздылығы. Вакцинамен басқарылатын инфекциялар бойынша эпидемиологиялық жағдай» тақырыбында баспасөз конференциясы өтті.Жиында Шымкент қаласының Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары Айгүл Тұрымбетова медициналық деректерді цифрландыру және вакцинация туралы ақпараттарды электрондық жүйелерде тіркеу мәселесіне тоқталды.Спикердің айтуынша, медициналық ақпараттық жүйелерді өзара біріктіру жұмыстары жүргізіліп жатыр. Бұл азаматтардың денсаулығына қатысты мәліметтерді жүйелеуге және қажетті ақпаратты электрондық форматта қарауға мүмкіндік беруге бағытталған.Медициналық ақпараттық жүйелерде азаматтардың дәрігерге қаралуы, диагноздары, жүргізілген ем-шаралары және профилактикалық екпелері туралы деректер тіркелуі мүмкін. Мұндай ақпараттың толық әрі дұрыс сақталуы дәрігерлер үшін де, пациенттер үшін де маңызды.Қазақстанда осы бағытта eGov Mobile қосымшасындағы eDensaulyq сервисі жұмыс істейді. Денсаулық сақтау министрлігінің ресми мәліметіне сәйкес, аталған бөлімде вакцинация, медициналық қарсы көрсетілімдер, электрондық рецепттер, зертханалық зерттеу нәтижелері және басқа да медициналық ақпараттарды қарау мүмкіндігі қарастырылған.Сонымен қатар ата-аналар балаларының денсаулығына қатысты қолжетімді мәліметтермен таныса алады. Дегенмен сервисті медициналық ақпаратпен толықтыру жұмыстары жалғасуда. Сондықтан әр азаматтың барлық медициналық тарихы жүйеде толық көрсетіліп тұр деп айтуға әзірге болмайды.Шымкентте өткен баспасөз конференциясында да ақпараттық жүйелерді интеграциялаудың маңызы айтылды. Айгүл Тұрымбетованың түсіндіруінше, мұндай жұмыстар аяқталған сайын азаматтардың өз денсаулығы туралы мәліметтерді қашықтан қарау мүмкіндіктері кеңейеді.Электрондық вакцинация тарихының маңызды артықшылығы — бұрын жасалған екпелер туралы мәліметтерді бір жерден тексеру мүмкіндігі. Бұл әсіресе балаларды басқа емханаға тіркеу, медициналық тексеруден өткізу немесе вакцинация күнтізбесін нақтылау кезінде пайдалы болуы мүмкін.Сонымен қатар цифрлық ақпараттың сапасы оны жүйеге енгізетін медициналық ұйымдардың жұмысына тікелей байланысты. Егер деректер қате енгізілсе немесе уақытылы жаңартылмаса, электрондық жүйе нақты медициналық тарихты толық көрсете алмайды.Сондықтан медициналық ақпараттарды цифрландырумен қатар, деректердің дұрыстығын тексеру және азаматтарға қателер туралы хабарлау мүмкіндігін ұсыну маңызды.27 қазандағы баспасөз конференциясында көтерілген мәселелер Шымкентте цифрлық медициналық ақпараттың қолжетімділігі мен сенімділігін арттыру қажеттігін көрсетті. Алдағы уақытта ақпараттық жүйелердің өзара байланысын жетілдіру азаматтардың вакцинация тарихын бақылауын жеңілдетуге ықпал етуі мүмкін.

Цифрлық технологиялардың дамуы Қазақстандағы шағын және орта кәсіпкерліктің жұмыс тәсілдерін өзгертіп келеді. Әлеуметтік желілер бүгінде тек жарнама орналастыратын алаң емес, тұтынушылармен байланыс орнату, тапсырыс қабылдау және өнімді таныстыру құралы ретінде де пайдаланылуда.Бұл үрдістің Шымкенттегі нақты мысалдарының бірі — Al-AN Duken киім бренді. Компания TikTok платформасындағы белсенділіктің артуымен қатар, сатылым көлемінің де өскенін хабарлады.Мұндай мәліметтер 28 қазанда Алматыда ұйымдастырылған TikTok Impact Forum барысында таныстырылды. Іс-шарада TikTok пен «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасының бірлескен зерттеуі жарияланып, қазақстандық кәсіпорындардың цифрлық платформаларды пайдалану тәжірибесі талқыланды.Зерттеуге сәйкес, сауалнамаға қатысқан компаниялардың 57,8 пайызы TikTok желісіндегі белсенділікпен өз табысының кемінде бес пайызын байланыстырады. Бұл көрсеткіш алдыңғы жылғы зерттеумен салыстырғанда 12,3 пайыздық тармаққа жоғары.Ал респонденттердің 14,6 пайызы платформаға қатысты деп бағалаған табыс үлесі жалпы кірістің кемінде төрттен бірін құрайтынын айтқан.Сонымен бірге TikTok платформасын апта сайын пайдаланатын микро, шағын және орта кәсіпорындардың шамамен 11 пайызы жалпы түсімінің жартысынан астамын осы платформадағы белсенділікпен байланыстырады.Алайда бұл көрсеткіштер кәсіпкерлердің өз бағалауына негізделген. Сондықтан оларды TikTok платформасы аталған көлемдегі табысты тікелей қалыптастырды деген дәлел ретінде қарастыруға болмайды.Шымкенттік Al-AN Duken бренді бір жылда TikTok аудиториясын шамамен 15 мың жазылушыға арттырған. Компанияның мәліметінше, бір сағаттық тікелей эфир орта есеппен 15–20 клиенттік өтініш пен үштен алтыға дейін сатылым әкеледі.Бұл тәжірибе тікелей эфирдің өнімді таныстыру және сатып алушымен байланыс орнату тәсілі ретінде пайдаланылатынын көрсетеді.Цифрлық сауда арналарының дамуы Шымкент кәсіпкерлері үшін де маңызды. Әлеуметтік желілер арқылы тауарды таныстыру жергілікті нарықпен шектелмей, басқа қалалардағы тұтынушылардың назарын аударуға мүмкіндік береді.Зерттеуде қоғамдық тамақтану, жылжымайтын мүлік, туризм, азық-түлік және басқа да салалардағы кәсіпорындардың тәжірибесі қарастырылған.Мәселен, сауалнамаға қатысқан қоғамдық тамақтану кәсіпорындарының 68 пайызы табысының кемінде бес пайызын TikTok белсенділігімен байланыстырады. Жылжымайтын мүлік қызметтері саласында бұл көрсеткіш 66,6 пайызды, ал мәдениет, ойын-сауық және туризм бағытында 60,5 пайызды құраған.Бұл деректер әртүрлі салаларда цифрлық платформаларды пайдаланудың ерекшеліктері бар екенін көрсетеді.Шымкент кәсіпкерлері үшін негізгі мүмкіндік — әлеуметтік желілерді тұрақты әрі мақсатты түрде қолдану. Аудиториямен байланыс орнату, өнім туралы түсінікті ақпарат беру және тұтынушылардың сұранысын зерттеу онлайн сауданың маңызды бөліктеріне айналып келеді.28 қазанда жарияланған зерттеу мен жергілікті брендтің тәжірибесі цифрлық платформалардың шағын бизнес үшін жаңа мүмкіндіктер ашып отырғанын көрсетті. Дегенмен нақты экономикалық нәтижеге қол жеткізу кәсіпорынның өніміне, қызмет көрсету сапасына және маркетингтік стратегиясына байланысты.