Жаңалықтар
The Republic of Kazakhstan: From the Declaration of State Sovereignty to Middle-Power Status in 36 Years 07.11.2026
The International Institute for Middle East and Balkan Studies (IFIMES) in Ljubljana regularly analyzes developments in the Middle East, the Balkans and around the world. Its latest analysis, entitled “The Republic of Kazakhstan: From the Declaration of State Sovereignty to Middle-Power Status in 36 Years/Республика Казахстан: от Декларации о государственном суверенитете до статуса средней державы за 36 лет”, examines Kazakhstan’s 36-year journey of statehood, its multi-vector foreign policy, economic diversification, digital transformation and regional connectivity, with particular emphasis on strengthening cooperation with Slovenia and the European Union. Presented below are the key highlights of the analysis.The Republic of Kazakhstan: From the Declaration of State Sovereignty to Middle-Power Status in 36 YearsOn 25 October, Kazakhstan celebrates Republic Day, a national holiday of particular historical significance for the formation of modern Kazakh statehood. On this day in 1990, the Declaration of State Sovereignty of the Kazakh Soviet Socialist Republic was adopted, marking a major political and legal milestone on the path to independence. Thirty-six years later, the principles set out in the Declaration—sovereignty, territorial integrity, autonomy and responsibility for the country’s own future—continue to shape Kazakhstan’s strategic development.For Kazakhstan, the date is not only an opportunity to look back at the origins of modern statehood, but also to reflect on the journey so far, assess the results achieved and identify priorities for further development. At a time of profound change in international relations, accelerating technological advances and growing interdependence among states, a country’s ability to set its own national priorities, modernise its economy consistently and strengthen the confidence of international partners takes on particular importance.Historical Choices and the Formation of StatehoodAdopted on 25 October 1990, the Declaration of State Sovereignty was one of the key documents that established the political and legal foundations of Kazakhstan’s future independence. It enshrined the principles of autonomy for the republican authorities, territorial integrity, citizenship, economic independence and the right to conduct independent international relations. The document thus marked a transition to a new understanding of the state’s responsibility to its people and laid the groundwork for the subsequent formation of the independent Republic of Kazakhstan.The proclamation of state independence on 16 December 1991 was a natural continuation of this historical process. The country faced enormous tasks: establishing independent state institutions, creating a national legal system, transitioning to a market economy, building foreign-policy ties and integrating into the international community. These processes unfolded in difficult economic and geopolitical conditions, requiring both strategic vision and the ability to make complex practical decisions.In the first years of independence, Kazakhstan established the fundamental principles of its statehood: preserving territorial integrity, strengthening interethnic harmony, developing national culture, maintaining domestic stability and pursuing an independent foreign policy. The multinational character of society became not an obstacle but an important factor in shaping a model of statehood in which civic identity is combined with respect for cultural and linguistic diversity.Building its own system of international relations was of vital importance. Kazakhstan established diplomatic ties with countries around the world, joined international organisations and treaties, and created a legal framework for trade, economic and humanitarian cooperation. Membership in the United Nations since 1992 confirmed the country’s standing as a full-fledged member of the international community.From the outset, independence was therefore regarded not merely as a political and legal status, but as a practical opportunity to determine the course of national development independently, protect citizens’ interests and build relations with other states on the basis of mutual respect and equality.Restoring and strengthening statehood required considerable effort. Yet it was during this period that the foundations were laid for Kazakhstan’s modern institutional system, its international standing and its long-term development strategy.Kazakhstan in a Changing International OrderSince the early years of independence, Kazakhstan has pursued a foreign policy grounded in the protection of national interests, the development of good-neighbourly relations, pragmatism and cooperation with diverse centres of global economic and political influence. The country’s geographic position and international economic ties make a broad range of partnerships and the ability to navigate complex global interdependencies an objective necessity.In this context, a multi-vector foreign policy means seeking constructive relations with states and international organisations on the basis of sovereign equality, respect for territorial integrity, non-interference in internal affairs and the peaceful settlement of disputes. Its practical value lies in expanding diplomatic room for manoeuvre, economic cooperation and the protection of national interests.As geopolitical tensions intensify, preserving international law and the effectiveness of multilateral institutions becomes especially important. For states with an interest in stability, predictability and free trade, compliance with international norms is an essential precondition for long-term development.Kazakhstan consistently supports dialogue and multilateral cooperation within the United Nations. The country’s priorities include international security, sustainable development, nuclear non-proliferation, confidence-building and resolving regional issues through negotiations. These priorities are reflected in the Concept of the Foreign Policy of the Republic of Kazakhstan for 2020–2030.Nuclear disarmament occupies a special place in Kazakhstan’s international profile. The decision to close the Semipalatinsk Nuclear Test Site in 1991 and the subsequent renunciation of the inherited nuclear arsenal were important milestones in the country’s history and in international security policy. This experience remains a significant part of Kazakhstan’s contribution to global efforts to prevent the proliferation of nuclear weapons and strengthen international trust.The regional dimension of foreign policy is also strategically important. Central Asia’s resilience depends on the development of trade ties, the rational use of water resources, transport connectivity, energy cooperation and joint efforts to address environmental challenges. None of these issues can be effectively resolved by countries acting alone.Closer cooperation among the countries of Central Asia expands the region’s ability to pursue independent economic development, enhance its international competitiveness and respond to shared challenges in a coordinated manner. Kazakhstan regards regional stability and development as important conditions for its own long-term security and prosperity.At the same time, the country is interested in deepening engagement with the European Union and its member states. European partners are of considerable interest in industry, energy, transport, education, science, digital technologies and environmental modernisation. For Kazakhstan, such cooperation offers a way to expand export opportunities, attract investment and gain access to advanced technological solutions.Ultimately, a country’s international role is determined not only by its economic resources or geographic position, but also by its ability to turn these advantages into practical results, sustain dialogue and consistently honour its commitments.Economic Transformation: From Adaptation to DiversificationSince independence, Kazakhstan’s economy has undergone profound structural change. The country has established its own financial system, national currency, institutions for regulating economic activity and mechanisms for attracting foreign investment. The development of natural resources, industry and infrastructure, together with the expansion of trade ties, has enabled Kazakhstan to strengthen its position in the regional and global economy.Natural resources remain an important part of the country’s economic potential. Kazakhstan has substantial reserves of hydrocarbons, uranium, non-ferrous and rare metals, as well as significant agricultural capacity. The country’s resource base could underpin new production chains, provided that processing and technological capabilities are developed. According to the World Bank, Kazakhstan has more than 5,000 unexplored deposits of rare and rare-earth metals, with an estimated potential value exceeding US$46 trillion.However, the long-term resilience of the economy depends not only on using these advantages effectively, but also on broadening the production base, raising labour productivity, developing competitive processing industries and creating new sources of growth.That is why economic diversification, the development of non-commodity exports and investment in high-value-added sectors are of strategic importance. The aim is a gradual shift from a model in which extractive industries play a substantial role towards a more sophisticated economic structure built on technology, skilled workers, efficient infrastructure and entrepreneurial initiative.Kazakhstan’s economic performance in recent years reflects both growing business activity and the ongoing challenge of diversification. According to revised data from the Bureau of National Statistics, the country’s GDP reached 159.6 trillion tenge in 2025, representing real growth of 6.5 per cent; at the average exchange rate for the year, this was equivalent to approximately US$306 billion. As part of a new investment cycle and its economic development framework, Kazakhstan plans to attract an additional US$150 billion in foreign investment by 2029. The highest growth rates were recorded in transportation and storage, construction, trade, industry, and information and communications. During the first nine months of 2026, the short-term economic indicator rose by 4.8 per cent year on year. This performance points to broader activity across a range of sectors, although its long-term sustainability will depend on productivity gains and the development of non-commodity production. In August 2026, S&P Global Ratings raised the country’s sovereign rating to BBB with a stable outlook; Moody’s maintains its rating at Baa1 with a stable outlook. These assessments describe the government’s creditworthiness, but do not in themselves replace an analysis of investment quality, productivity or the sustainability of growth. Foreign trade and transport connectivity add to this picture. According to the Bureau of National Statistics, Kazakhstan’s total trade with all foreign partners amounted to US$143.9 billion in 2025. The country’s geographic position creates opportunities to develop transit between Asia and Europe, but realising them depends on infrastructure capacity, logistics efficiency and the predictability of freight movements. International indicators related to innovation, education and digital skills also show changes. In the WIPO Global Innovation Index 2026, Kazakhstan ranked 73rd; the organisation noted the country’s most significant rise in the Central and Southern Asia region.These indicators reflect an expansion of economic activity beyond the traditional commodity sector. At the same time, the sustainability of this growth will depend on the country’s ability to improve investment efficiency, develop domestic competition, strengthen the business environment and enable small and medium-sized enterprises to play a broader role in creating added value.It is important to move from an approach to investment policy focused primarily on volume to a more selective model centred on project quality, technological content, export potential and long-term benefits for the national economy. Investment in raw-material processing, engineering, the agro-industrial sector, pharmaceuticals, digital solutions and logistics can support economic growth while strengthening resilience to external volatility.The development of entrepreneurship remains equally important. Small and medium-sized enterprises create jobs, make the economy more flexible and provide a basis for the diffusion of innovation. Their further development requires access to finance, predictable regulation, effective protection of property rights and a level playing field for competition.Ultimately, economic modernisation should be assessed not only by macroeconomic indicators. Its most important test is whether it gives citizens broader opportunities for employment, professional fulfilment and a better quality of life.Transit Potential and a New Economic GeographyKazakhstan’s position between Europe and Asia has historically shaped its role in regional exchange. Today, this advantage is gaining further importance as international logistics chains are reconfigured, e-commerce expands and businesses seek alternative routes for transporting goods.Kazakhstan is developing transport infrastructure, rail and road corridors, logistics hubs and multimodal solutions. The Trans-Caspian International Transport Route, known as the Middle Corridor, plays an important role in this system, linking China and Central Asia with the Caucasus and European markets via the Caspian and Black Seas.The development of such routes matters for more than transit revenues. It helps expand trade opportunities, improve connectivity between regions, attract logistics operators and create new avenues for industrial cooperation. The competitiveness of transport corridors, however, is determined by more than geography alone: it requires harmonised customs procedures, predictable delivery times, efficient port infrastructure and digital data exchange among all parties involved in freight transport.In this respect, cooperation with European partners offers Kazakhstan additional opportunities. The European market is of interest not only as an export destination, but also as a source of technology, engineering solutions, investment expertise and modern standards for infrastructure management.At the same time, Kazakhstan needs to develop its own logistics and production base so that it serves not only as a transit territory but also as a place where high-value-added goods and services are created. It is the combination of transport connectivity, industrial development and technological renewal that can turn geographic position into a lasting competitive advantage.Digital Transformation and Artificial IntelligenceDigitalisation is becoming one of the most significant drivers of contemporary development. It is changing how governments and citizens interact, how businesses operate, and how education, healthcare and international trade are organised. For Kazakhstan, the development of digital technologies offers an opportunity to accelerate economic modernisation, improve public services and broaden access to knowledge and innovation.A key condition for digital transformation is the creation of a comprehensive ecosystem that brings together government agencies, universities, research centres, entrepreneurs and international technology partners. Sustainable results depend not only on introducing new software solutions, but also on developing skills, ensuring access to digital infrastructure, protecting data and building trust in technology.Artificial intelligence is attracting particular attention. Its use offers prospects for improving industrial efficiency, refining transport planning, analysing agricultural data, advancing personalised medicine and automating administrative processes. At the same time, wider use of AI calls for a responsible approach to safety, algorithmic transparency, personal data protection and workforce training. In the Government AI Readiness Index 2025, which assesses the readiness of public institutions to use artificial intelligence, Kazakhstan ranked 60th among 195 countries. These results show progress, but further improvement will require sustained investment in science, universities, workforce development and the adoption of technology across the economy. In the UN E-Government Development Index (eGov), Kazakhstan rose from 29th to 24th place globally, entering the top 25 digital governments.Human Capital: The Foundation of Long-Term ProgressNeither natural resources, geographic position nor technological infrastructure alone can guarantee sustainable development. Ultimately, the decisive factors are people’s knowledge, skills, health and initiative.Kazakhstan’s cultural diversity is also a significant asset. The Kazakh language and national traditions are an essential part of the country’s historical heritage, while multilingualism and openness to international engagement broaden opportunities for citizens in education, science, diplomacy and business.Preserving historical memory, developing culture and supporting creative initiatives are not secondary objectives; they are part of long-term social development. They strengthen ties between generations, help shape civic identity and enable Kazakhstan to present itself to international audiences through its history, art, literature and traditions.In 2026, Kazakhstan entered a new stage of constitutional development: the Constitution adopted at the national referendum on 15 March came into force on 1 July 2026. Official materials on the new Basic Law emphasise the importance of sovereignty and independence, human rights and freedoms, the supremacy of the Constitution, national unity, knowledge, innovation and human-capital development.Kazakhstan and Slovenia: 34 Years of Diplomatic RelationsCooperation with Slovenia—a country with which Kazakhstan shares more than three decades of diplomatic relations, mutual respect and a common interest in practical partnership—holds a special place in Kazakhstan’s European foreign policy.Diplomatic relations between the Republic of Kazakhstan and the Republic of Slovenia were established on 20 October 1992. Over the past 34 years, bilateral engagement has gradually expanded to include political dialogue, trade, investment, industrial cooperation, culture, education and scientific ties.An important milestone in the development of bilateral relations was the official visit of Slovenian President Nataša Pirc Musar to Kazakhstan in March 2025. The agreements reached gave fresh impetus to discussions on the prospects for economic cooperation and the practical implementation of joint initiatives. In 2024, Kazakhstan opened an Embassy in Slovenia, creating additional institutional capacity to develop bilateral ties.Economic cooperation between the two countries has considerable potential. Kazakhstan is interested in European technology, investment and production expertise, while Slovenian companies have experience in pharmaceuticals, medical technology, industrial equipment, digital solutions and other high-value-added sectors.Promising areas of cooperation include pharmaceuticals and biotechnology, digitalisation, artificial intelligence, transport and logistics, energy, industrial cooperation and infrastructure development. Practical issues include making use of the Port of Koper in Slovenia to expand Kazakhstan’s transport and logistics links with European markets.Trade turnover between Kazakhstan and Slovenia amounted to €193.5 million in 2025, an increase of 20.6 per cent compared with 2024. Trade turnover in 2024 totalled €160.4 million, while from January to August 2026 it amounted to €132.2 million. Further deepening of cooperation will involve not only increasing trade volumes, but also expanding joint projects, production links, technology exchange and contacts between business communities. Intergovernmental mechanisms, direct company-to-company contacts, cooperation among research institutions and the development of educational programmes can all play an important role in this process.Humanitarian ties remain equally important. Exchanges between universities, cooperation among researchers, cultural events and tourism contacts help people in both countries learn more about each other’s history, traditions and contemporary achievements. These ties provide a strong public foundation for a long-term partnership.The 34th anniversary of diplomatic relations is an opportune moment not only to take stock, but also to identify new practical priorities. Kazakhstan and Slovenia have the potential to expand cooperation further, drawing on the complementary nature of their economies, their shared interest in innovation and their commitment to strengthening links between Central Europe and Central Asia.ConclusionThe 36th anniversary of the adoption of the Declaration of State Sovereignty takes us back to the origins of modern Kazakhstan and reminds us that statehood is not only a historical legacy, but also an enduring responsibility for the country’s future.Over the past decades, Kazakhstan has established its own state institutions, strengthened international ties, developed its economy and broadened its participation in regional and global affairs. At the same time, further progress requires sustained efforts to diversify the economy, improve the quality of public governance, develop human capital, modernise technology and strengthen infrastructure resilience.Relations with Slovenia form part of Kazakhstan’s broader strategy to strengthen partnerships with European countries. Joint projects in industry, pharmaceuticals, logistics, science and digital technologies can contribute not only to the growth of bilateral trade, but also to new links between the economies of Central Asia and the European Union.Kazakhstan is entering the next stage of its history, drawing on its accumulated experience, economic potential and human capital. The country’s ability to meet the challenges of the 21st century and create new opportunities for future generations will depend on how successfully it combines these resources with strong institutions, innovation and international partnership.Ljubljana/Brussels/Bishkek/Astana, 20 October 2026https://www.ifimes.org/en/researches/the-republic-of-kazakhstan-from-the-declaration-of-state-sovereignty-to-middle-power-status-in-36-years/6042? Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-ljubljana/press/news/details/1314248?lang=ru
Қазақстан Республикасы Конституциясының және «Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты туралы» Конституциялық заңның аудионұсқалары 07.11.2026
2026 жылғы 15 наурызда республикалық референдумда қабылданған Қазақстан Республикасы Конституциясының, сондай-ақ «Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты туралы» Конституциялық заңның қазақ, орыс және ағылшын тілдеріндегі аудионұсқалары.Аудиоресурстарға сілтемелер: Қазақстан Республикасының Конституциясы (аудио)«Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңы (аудио) ҚР Конституциялық Сотының ресми ақпараттық ресурстарына сілтемелер: Ресми сайт: https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk?lang=kkTelegram: https://t.me/consot_kzInstagram: https://www.instagram.com/consud_kzFacebook: https://www.facebook.com/share/18PYtTuBuU/.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-amman/press/news/details/1314209?lang=ru
Заңның жекелеген бабына немесе ережесіне дау айтуға бола ма? 07.11.2026
Азамат нормативтік құқықтық актіге, оның нормасына немесе жекелеген ережесіне, егер олар өзінің конституциялық құқықтары мен бостандықтарына тікелей қатысты болса, дау айта алады. Бұл ретте Конституциялық Сотқа жүгінудің жол берілетіндігіне қойылатын талаптар сақталуы тиіс.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/press/news/details/1314216?lang=ru
Қырғыз Республикасы Есеп палатасына 30 жыл: Қазақстанның мемлекеттік аудиторлары Бішкекке барды 07.11.2026
Қазақстан Республикасы Жоғары аудиторлық палатасының делегациясы Қырғыз Республикасы Есеп палатасы қызметінің 30 жылдығына арналған ресми іс-шараларға қатысу үшін Бішкек қаласына жұмыс сапарымен барды.Негізгі іс-шара «Мемлекеттік басқару жүйесіндегі жоғары аудит органының рөлі мен орны: тәуелсіздік – тиімділік пен сенімнің негізі» тақырыбында халықаралық дөңгелек үстел болды.Іс-шараға ҚР Жоғары аудиторлық палатасының өкілдерімен қатар Әзербайжан, Беларусь, Грузия, Қырғызстан, Түркия және басқа да елдердің жоғары аудит органдарының өкілдері қатысты. Сондай-ақ диалогқа INTOSAI Даму бастамасының (IDI) мамандары қосылды.Қырғызстан Есеп палатасының төрағасы Алмазбек Акматовты, іс-шараға қатысушыларды және әріптестерді кәсіби мерейтойымен ҚР Жоғары аудиторлық палатасының мүшесі Амангелді Есенов құттықтады. Ол ведомствоның елдің дамуына елеулі үлес қосып, қаржылық тәртіпті нығайтуға және мемлекеттік ресурстарды тиімді басқаруға ықпал етіп келе жатқанын атап өтті.«Бүгінде Қырғыз Республикасының Есеп палатасы – ел ішінде де, халықаралық аудиторлық қоғамдастықта да құрметке ие, беделді мемлекеттік аудит институты», — деді ол.Амангелді Есенов ведомствоның мемлекеттік аудиттің кәсіби және құқықтық негіздерін нығайту, халықаралық стандарттар мен INTOSAI қағидаттарын енгізу бағытындағы кәсіби қызметін атап өтті. Оның айтуынша, бұл бағыттағы маңызды қадамдардың бірі – 2023 жылы «Қырғыз Республикасының Есеп палатасы туралы» конституциялық заңның қабылдануы. Бұл заң Палатаның тәуелсіздігінің құқықтық кепілін нығайтты.Амангелді Есенов атап өткендей, Қазақстанның Жоғары аудиторлық палатасы мен Қырғызстанның Есеп палатасы арасындағы ынтымақтастық өзара сенім, құрмет және қолдау қағидаттарына негізделген.Екі ведомствоның өзара іс-қимылының көпжылдық тарихы бар және екіжақты форматта да, INTOSAI, ASOSAI, TURKSAI және басқа да халықаралық алаңдар аясында да табысты дамып келеді.«Біздің ынтымақтастығымыз туралы меморандумға сонау 2008 жылы қол қойылды. Ал биыл 16 қыркүйекте Астанада меморандумды жаңарттық. Біз мұны жай ғана құжатты жаңарту емес, әріптестігіміздің жаңа кезеңінің бастауы деп білеміз», — деп түйіндеді Жоғары аудиторлық палатаның мүшесі.Дөңгелек үстел аясында Жоғары аудиторлық палата өкілдері жоғары аудит органының тәуелсіздігін қамтамасыз ету бағытындағы Қазақстан тәжірибесімен бөлісті. 2022 жылғы конституциялық реформа барысында Палатаның мәртебесі көтеріліп, өкілеттіктері кеңейді.Қазіргі уақытта Жоғары аудиторлық палата мемлекеттік басқару тиімділігіне, жергілікті бюджеттерге аудит жүргізеді. Ал 2025 жылдан бастап аудит жүргізу аясына бюджеттен тыс қорлар да енді.Палатаның тәуелсіздігі биыл аяқталған әріптестік бағалау нәтижелерімен де расталды. Бағалауға Литва, Португалия жәнеТүркиядан келген кәсіби аудиторлар қатысты. Сонымен қатар Дүниежүзілік банк пен Азия даму банкі 2025 жылы жүргізген PEFA бағалауының нәтижелері бойынша Қазақстан «Сыртқы аудит» компонентінен B+ бағасын алды.Қазақстанның мемлекеттік аудит саласындағы алдағы басымдықтары Жоғары аудиторлық палатаның 2026-2030 жылдарға арналған даму стратегиясында көрсетілген. Олар: INTOSAI стандарттарын енгізу, тәуелсіздікті одан әрі нығайту, аудит сапасын арттыру және жасанды интеллект элементтерін қолдана отырып, қызметті толық цифрландыру.Telegram-каналға жазылуАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/esep/press/news/details/1314182?lang=ru
«Таза Қазақстан»: Шымкентте дрондар тазалық ережелерін бақылауға тартылды 06.11.2026
2026 жылғы 2 қарашадағы жағдай бойынша Шымкентте «Таза Қазақстан» бастамасы аясында қоғамдық орындардың тазалығын қадағалауға дрондар қолданылып келеді. Қалалық полицияның ресми мәліметтері әуеден бақылау абаттандыру қағидаларын бұзу және қоқысты рұқсат етілмеген орындарға тастау фактілерін анықтауға көмектесетінін көрсетеді.Мәселен, 28 қыркүйекте жарияланған ақпаратқа сәйкес, Әл-Фараби ауданында жыл басынан бері абаттандыру талаптарына байланысты 3 600-ге жуық құқық бұзушылық анықталған. Соның 677-сі дрон көмегімен тіркелген. Ал 27 қазандағы хабарламада осы ауданда бір ай ішінде анықталған 796 құқық бұзушылықтың 347-сі ұшқышсыз аппарат арқылы белгілі болғаны айтылды.Еңбекші ауданында да әуе бақылауы пайдаланылған. Қалалық полиция бір апта ішінде дрон көмегімен 102 әкімшілік хаттама толтырылғанын хабарлады. Бұл деректер әртүрлі аумақтар мен кезеңдерге қатысты болғандықтан, оларды қосып, бүкіл қала бойынша бірыңғай көрсеткіш ретінде ұсынуға болмайды.Дрондардың артықшылығы — үлкен аумақты шолып, тиісті қызметтерге жағдай туралы ақпаратты жедел жеткізуі. Дегенмен әрбір құқық бұзушылық бойынша шешім заңнама талаптарына сай қабылдануы тиіс. Техникалық бақылау профилактикалық түсіндіру жұмыстары мен тұрғындардың жеке жауапкершілігін алмастырмайды.Шымкенттің тазалығы тек коммуналдық қызметтердің жұмысына емес, тұрғындардың күнделікті әдетіне де байланысты. Қалдықты белгіленген орынға тастау, аулалар мен қоғамдық кеңістіктерді ұқыпты пайдалану және абаттандыру ережелерін сақтау — ортақ міндет. «Таза Қазақстан» бастамасының ұзақ мерзімді нәтижесі де осы мәдениеттің қалыптасуымен өлшенеді.
«Өнеркәсіп пен ғылым» HUB: Шымкентте ғылыми идеялар өндіріс міндеттерімен ұштасты 06.11.2026
2026 жылғы 2 қарашада Шымкенттегі Мұхтар Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университетінде өткен ICITE-2026 халықаралық конференциясының нәтижелері назар аудартады. Университеттің 30 қазанда жариялаған ақпаратына сәйкес, конференция аясында өнеркәсіптік мәселелерге арналған хакатон және «Өнеркәсіп пен ғылым» HUB сессиясы ұйымдастырылған.Хакатон Шымкент қаласы әкімдігінің тапсырысы бойынша өткізіліп, өңір үшін өзекті бес бағытты қамтыды. Қатысушылар тиімді агрохимикаттарды әзірлеу, ауыл шаруашылығы жерлерін өңдеуде көміртекті технологияларды қолдану, цемент өндірісіндегі CO және CO₂ шығарындыларын азайту, керамзит өндіру технологиясын оңтайландыру және Шымкенттің ауа бассейнін тазарту жүйелерін жетілдіру мәселелерін қарастырды.Университет мәліметінше, іс-шара барысында ғалымдар, ғылыми-зерттеу ұйымдарының және өндірістік кәсіпорындардың өкілдері бас қосты. Олар ғылыми ұсыныстарды практикалық міндеттермен байланыстыру, кәсіпорындардың қажеттіліктерін анықтау және жаңа инженерлік шешімдер ұсыну бағытында пікір алмасты.«Өнеркәсіп пен ғылым» HUB сессиясында зерттеу нәтижелерін коммерцияландыру, бірлескен жобаларды іске асыру және өндіріс сұранысына сәйкес мамандар даярлау мәселелері де талқыланды. Бұл бағыттар ғылыми жұмыстың нәтижесін нақты технологияға айналдыру үшін маңызды.Шымкенттің өндірістік әлеуеті мен университеттердің зерттеу мүмкіндіктерін жақындастыру өңір экономикасына жаңа серпін беруі мүмкін. Алайда ұсынылған идеялардың өндірісте қолданылғаны туралы айту үшін кейінгі сынақтар, инвестициялық шешімдер және іске асыру нәтижелері қажет. Хакатонның басты жетістігі — ғылым мен кәсіпорындар арасындағы диалогты күшейту.
Жасанды интеллект журналисті алмастыра ала ма? Әуезов университетінде болашақ мамандармен кездесу өтті 06.11.2026
2026 жылғы 2 қарашада Шымкенттегі Мұхтар Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университетінде өткен кәсіби кездесу туралы ақпарат медиа саласының өзекті мәселелерін қайта қозғады. Университеттің ресми Instagram парақшасында жарияланған бейнематериалға сәйкес, Қазақстан Журналистер одағының мүшелері студенттермен жүздесіп, қазіргі журналистиканың дамуы мен жасанды интеллекттің ықпалын талқылаған. Жарияланым кездесудің нақты өткізілген күнін көрсетпейді, сондықтан 2 қараша — осы мақаланың күні.Кездесудің негізгі мақсаты — болашақ журналистерді медиа кеңістігіндегі жаңа үрдістермен таныстырып, кәсіби тәжірибе алмасуға жағдай жасау. Университет жариялаған мәтінде заманауи журналистиканың даму бағыттары, әлеуметтік желілердің ақпарат таратудағы рөлі, тележурналистика мен цифрлық медианың өзара байланысы талқыланғаны айтылған.Қазір жаңалық аудиторияға телеарна мен газет арқылы ғана емес, әлеуметтік желілер, бейнеплатформалар және мессенджерлер арқылы да жетеді. Бұл журналистен мәтін жазумен қатар, ақпаратты тексеру, бейне және аудиомен жұмыс істеу, әртүрлі платформаның ерекшелігін түсіну сияқты дағдыларды талап етеді. Алайда жариялау жылдамдығы артқан сайын деректің дәлдігі мен ақпаратқа жауапкершілік мәселесі де маңызды бола түседі.Жасанды интеллект журналистің күнделікті жұмысын жеңілдететін құралдардың бірі бола алады. Ол сұхбаттың дыбысын мәтінге айналдыруға, көлемді материалды жүйелеуге немесе тақырыпқа қатысты бастапқы мәліметтерді жинауға көмектеседі. Бірақ мұндай жүйелердің жауабында қателік кездесуі мүмкін. Сондықтан алынған ақпаратты түпнұсқа дереккөзбен салыстыру, оқиғаға қатысушылардың пікірін нақтылау және соңғы редакциялық шешімді адам қабылдауы қажет.Университеттің бейнежазбасында «Бүгінгі телевизия қандай?», «Телевизия енді деген стереотипті шындыққа жанаспайды» деген тақырыптық тұжырымдар көрсетілген. Бұл тележурналистиканың өзгерген ортадағы орнын талқылауға назар аударылғанын аңғартады. Дәстүрлі телевизия мен жаңа медианы бір-біріне қарсы қоюдан гөрі, олардың өзара ықпалдастығын түсіну болашақ мамандар үшін маңызды.Осындай кездесулер студенттерге аудиторияда алған білімін кәсіби тәжірибемен салыстыруға мүмкіндік береді. Тәжірибелі журналистермен пікір алмасу ақпараттың шынайылығын тексеру, қоғам алдындағы жауапкершілік және технологияны орынды қолдану туралы ойлануға жетелейді. Жасанды интеллект журналистиканың жұмыс тәсілдерін өзгерткенімен, нақты дерекке сүйену мен адам алдындағы жауапкершілік мамандықтың негізгі қағидалары болып қала береді.
RoboPark Самал-3 шағынауданында жаңа робототехника бағытын іске қосты 06.11.2026
2026 жылғы 2 қарашада Шымкенттегі балалардың қосымша білім алу мүмкіндіктеріне қатысты жаңа бастама назар аудартты. Қаланың Самал-3 шағынауданында орналасқан «Дара Kids» балалар орталығында RoboPark робототехника бағыты жұмысын бастады. Бұл туралы RoboPark өзінің ресми Instagram парақшасында хабарлады. Жарияланымда нақты ашылу күні көрсетілмегендіктен, 2 қараша материалдың күні ретінде беріліп отыр.Ұйымның хабарлауынша, «Дара Kids» орталығы RoboPark-тің арнайы әдістемесін меңгеріп, оның тәжірибесі мен оқыту жүйесіне сүйене отырып жаңа бағытты іске қосқан. Осылайша, Шымкенттегі балалар орталығы робототехника сабақтарын ұсынатын білім беру алаңдарының қатарына қосылды. RoboPark өкілдері серіктес орталыққа сенім білдіріп, бірлескен жұмысқа қолдау көрсеткені үшін алғыс айтты.Робототехника баланы дайын құрылғыны пайдалануға ғана емес, оның қалай жұмыс істейтінін түсінуге үйретеді. Құрастыру, қозғалтқыштар мен сенсорларды танып-білу, қарапайым алгоритмдер құру және нәтижені сынау барысында оқушылар өз идеясын тәжірибеде тексере алады. Мұндай тапсырмалар логикалық ойлауға, ұқыптылыққа және мәселені кезең-кезеңімен шешуге баулиды.RoboPark-тің ресми сайтында балаларға арналған бағдарламалар жас ерекшелігіне қарай ұсынылған. Бастапқы деңгейде құрастыру мен логикаға басымдық берілсе, келесі кезеңдерде бағдарламалау, роботты басқару және инженерлік жобалар қарастырылады. Алайда осы бағдарламалардың барлығы «Дара Kids» орталығында бірден ашылғаны туралы нақты ақпарат жарияланбаған.Самал-3 шағынауданындағы жаңа бағыттың маңызы — технологиялық білімді балалардың тұрғылықты жеріне жақындату. Қосымша білім беру орталықтары мектептегі теориялық сабақтарды тәжірибелік тапсырмалармен толықтыра алады. Роботтың қозғалысын бақылау немесе бағдарламадағы қатені түзету арқылы бала математика мен информатикадағы ұғымдардың іс жүзінде қалай қолданылатынын көреді.RoboPark жарияланымында жобаның мақсаты тек бір орталықта білім берумен шектелмейтіні атап өтілген. Ұйым робототехникаға деген қызығушылықты арттырып, мұндай мүмкіндікке көбірек баланың қол жеткізуін көздейді. «Дара Kids» орталығымен ынтымақтастық осы бағыттағы қадамдардың бірі ретінде ұсынылған.Жаңа бастама Шымкенттегі қосымша білім беру мүмкіндіктерінің кеңеюін көрсетеді. Оның нақты нәтижесін уақыт өте келе сабаққа қатысатын балалар саны, оқу бағдарламасының мазмұны және оқушылардың жобалары арқылы бағалауға болады. Әзірге ресми жарияланым Самал-3 шағынауданында RoboPark бағыты іске қосылғанын растайды.
AI Quiz: жасанды интеллект сауаттылығын ойын арқылы дамыту 06.11.2026
2026 жылғы 2 қарашада жасанды интеллект туралы білімді кең аудиторияға жеткізу мәселесі бұрынғыдан да өзекті. Осындай мақсатқа арналған форматтардың бірі — AI Quiz, яғни технология тақырыбындағы танымдық викторина. Мұндай ойын қатысушыларға жасанды интеллекттің мүмкіндіктерін талқылап, өз білімін тексеруге жағдай жасайды.Жасанды интеллект құралдары мәтін өңдеу, ақпаратты жүйелеу, аударма және идея ұсыну сияқты міндеттерде қолданылып жүр. Дегенмен олар берген жауаптың дұрыстығын тексеру, жеке деректерді қорғау және авторлық құқықты сақтау мәселелері де назардан тыс қалмауы тиіс.Викторина форматы күрделі ұғымдарды қарапайым сұрақтар мен практикалық тапсырмалар арқылы түсіндіруге қолайлы. Қатысушылар машиналық оқыту, нейрондық желі және генеративті модельдер туралы түсінігін кеңейтіп, күнделікті жұмыстағы қолдану мысалдарын салыстыра алады.Шымкенттегі жастар мен мамандар үшін цифрлық сауаттылықтың маңызы артып келеді. Алайда нақты AI Quiz іс-шарасының өткізілген күні, ұйымдастырушысы және қатысушылар саны туралы сенімді жарияланым болмағандықтан, оны 2 қарашада өткен оқиға ретінде көрсетуге негіз жоқ.Технологияны меңгерудің маңызды бөлігі — оның шектеулерін білу. Сондықтан AI Quiz сияқты танымдық бастамалардың құндылығы тек қызықты ойын ұйымдастыруда емес, жасанды интеллектті саналы әрі жауапты қолдану мәдениетін қалыптастыруда.
Шымкентте дрондар жол қауіпсіздігін бақылауға көмектесіп жатыр 06.11.2026
2026 жылғы 2 қарашадағы мәліметтерге сәйкес, Шымкентте жол қозғалысын бақылауда ұшқышсыз ұшу аппараттары белсенді қолданылып келеді. Қалалық полицияның Kazinform агенттігіне берген ақпараты бойынша, жыл басынан бері дрондар көмегімен жол ережесін бұзудың 10 783 дерегі анықталған. Бұл көрсеткіш жолдағы бақылау құралдарының ауқымы кеңейгенін көрсетеді.Шымкент полициясы ұшқышсыз аппараттарды 2025 жылдың тамыз айынан бастап пайдаланатынын хабарлаған. Жол жағдайын қадағалауға DJI Mavic 3 Enterprise және DJI Mavic 3 Thermal үлгілері тартылған. Әуе бақылауы жол таңбаларының талаптарын орындамау, тоқтау және тұраққа қою ережелерін бұзу, қауіпсіздік белдігін тақпау сияқты әрекеттерді анықтауға көмектеседі.Дрондардың басты ерекшелігі — жолдың кең аумағын биіктен бақылау мүмкіндігі. Бұл әсіресе көлік ағыны тығыз көшелерде маңызды. Алайда әуе аппараты патрульдік экипаждың орнын баспайды: полиция қызметкерлері алынған ақпаратты заңнамаға сәйкес тексеріп, қажет болған жағдайда шара қолданады.Жаңа технологиялардың тиімділігін тек анықталған құқық бұзушылықтар санымен бағалау жеткіліксіз. Оның жол-көлік оқиғалары мен жарақаттану көрсеткіштеріне әсерін анықтау үшін салыстырмалы деректер қажет. Сондықтан цифрлық бақылаудың ашықтығы, азаматтардың шағымдану құқығы және деректерді дұрыс пайдалану маңызды.Шымкенттегі әуе патрулі жол қауіпсіздігін қамтамасыз етудің қосымша құралына айналып отыр. Ал жолдағы тәртіптің негізгі шарты бұрынғыдай өзгермейді: әр жүргізуші жылдамдық режимін, жол белгілерін және өзге де қауіпсіздік талаптарын сақтауға міндетті.
Шымкентте табиғи газды қауіпсіз пайдалану: тұрғындарға арналған түсіндіру жұмыстары жалғасуда 06.11.2026
2 қараша 2026 жыл. Шымкент қаласында тұрғын үй-тұрмыстық жағдайларда табиғи газды қауіпсіз пайдалану ережелері бойынша халық арасында белсенді ақпараттық-түсіндіру жұмыстары жүргізілуде. Бұл науқан қала тұрғындарының тіршілік қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында ұйымдастырылған кешенді шараның бір бөлігі болып табылады. Мамандардың пікірінше, мұндай алдын алу жұмыстарының маңызы зор, өйткені тұрмыстық газ жабдықтарымен байланысты оқиғалардың басым көпшілігі халықтың элементарлық қауіпсіздік ережелерін білмеуінен немесе немқұрайлы қарауынан туындайды.Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы ретінде халқының тығыздығы жоғары мегаполис болып саналады. Қалада миллионнан астам адам тұрады, олардың абсолютті көпшілігі тұрмыстық мақсатта табиғи газды белсенді пайдаланады. Газбен жабдықталған үйлер мен пәтерлерде ас пісіру, үй жылыту және ыстық су дайындау секілді күнделікті қажеттіліктер табиғи газ есебінен қамтамасыз етіледі. Дәл осы себепті газ жабдықтарын дұрыс пайдалану мәселесі тұрғындардың күнделікті өміріндегі өзекті де өміршең тақырыпқа айналады. Соңғы жылдардың статистикасына сүйенсек, Қазақстан бойынша тіркелген тұрмыстық газ апаттарының едәуір бөлігі оңтүстік өңірлерде орын алған, ал Шымкент бұл тізімде ерекше орынды иеленеді.Жергілікті газ қызметінің өкілдері, авариялық-құтқару бөлімшелерінің қызметкерлері және өртке қарсы қорғаныс мамандары бірлескен топ құрамында жұмыс жүргізеді. Олар тұрғындарға газ плиталарын, газ қазандықтарын және газ колонкаларын пайдаланудың негізгі ережелерін түсіндіреді, газ ағуы анықталған жағдайда дереу қолданылатын шаралар туралы нұсқаулық таратады. Газ жабдықтарын пайдаланғанда қауіпсіздік ережелерін сақтау маңызды. Қалалық газ-техникалық қызметтің ресми ескертуіне сәйкес, ақаулы құрылғыларды пайдалануға және оларды өз бетінше жөндеуге болмайды. Түтін мұржалары мен желдету арналарының жарамдылығын тұрақты тексеру, газ иісі байқалған жағдайда құрылғыларды өшіріп, бөлмені желдетіп, авариялық қызметке хабарлау қажет.Мамандар халыққа ең алдымен үйде газ иісін сезген кезде атқаруға тиісті бірінші кезектегі іс-қимылдарды жеткізуге ерекше назар аударады. Газ ағуы байқалған жағдайда ашық отты жаппай өшіру, бөлменің есіктері мен терезелерін ашу, газ крандарын жабу және газ қызметінің авариялық телефонына дереу хабарласу — осы қарапайым, бірақ өмір сақтайтын ережелер тұрғындарға нақты және түсінікті тілде жеткізілуде. Бұдан басқа, газ жабдықтарын өз бетімен жөндеуге, газ сымдарын ауыстыруға немесе реттеуге тиым салынатынын, бұл жұмыстардың тек лицензиялы мамандар арқылы ғана жүргізілу керек екенін де ерекше атап өтеді. Халыққа арналған түсіндіру жұмыстарының тиімділігін арттыру үшін арнайы жасалған қысқа бейнеролик, парақша және буклеттер де таратылуда. Оларда нақты суреттер мен кестелер арқылы газ жабдықтарын дұрыс пайдаланудың алгоритмі бейнеленген. Ерекше назар аударылатын тағы бір мәселе — газ плиталарының, қазандықтардың техникалық паспортта көрсетілген қызмет мерзімі мен кезеңдік тексеруден өту тәртібі. Тұрмыстық газ жабдығын белгіленген мерзімде тексермеу немесе ескірген жабдықты ауыстырмай пайдалануды жалғастыру ең қауіпті факторлардың бірі болып табылады. Қалалық мамандар әр үй иесінің газ жабдықтарының техникалық жай-күйіне жауапкершілікпен қарауы тиіс екенін ерекше баса айтады.Жалпы алғанда, Шымкентте жүргізіліп жатқан ақпараттық-түсіндіру жұмыстары табиғи газды тұрмыстық жағдайда қауіпсіз пайдалану мәдениетін қалыптастырудың маңызды элементі болып табылады. Қазақстанның ірі қалаларында халық тығыздығының жылдан жылға өсуі, жаңа тұрғын үй кешендерінің салынуы және газ жабдықтарының тозуы — осының барлығы аталған мәселені күн тәртібінен алып тастамайды. Мамандар болашақта газ қауіпсіздігі бойынша тұрғындарды ақпараттандырудың цифрлық форматтарын, мобильді қосымшалар мен интерактивті платформаларды кеңінен пайдалану мүмкіндіктерін де қарастыруда. Қауіпсіздік мәселесінде алдын алу шарасы — ең тиімді және ең арзан шешім екені сөзсіз. Шымкенттіктердің бұл науқанға белсенді қосылуы қаланың болашақтағы апаттан сақталуының маңызды кепілі деп бағалауға толық негіз бар. Мемлекет пен қала басшылығы бастаған бұл жұмыс тұрғын халықтың толыққанды қолдауына ие болып, нақты нәтижесін берсін деген үміт бар.
Павлодар облысы бойынша МКД мәслихат депутаттарын сайлауға дайындық мәселелерін талқылады 06.11.2026
Павлодар облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінде басшының орынбасары Марат Бейсеновтың төрағалығымен барлық деңгейдегі мәслихаттарға сайлау қарсаңында декларациялар ұсыну мәселелері бойынша дөңгелек үстел өтті. Дөңгелек үстел жұмысына Павлодар облысы Орталық сайлау комиссиясы төрағасының орынбасарлары Людмила Кабанцова мен Тамара Ильина, сондай-ақ қалалық және аудандық мемлекеттік кірістер басқармаларының басшылары қатысты.Кездесу қорытындысы бойынша аумақтық мемлекеттік кірістер басқармаларына депутаттыққа кандидаттармен түсіндіру жұмыстарын жалғастыру, мерзімдердің сақталуына және декларацияланатын мәліметтердің дұрыстығына ерекше назар аудару тапсырылды. Павлодар облысы бойынша МКД түсіндіру жұмысыжәне Байланыс-орталығы басқармасы Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-pavlodar/press/news/details/1314110?lang=ru
Серік Жұманғарин Ленинград облысының губернаторымен өнеркәсіп және АӨК салаларындағы жаңа жобаларды талқылады 06.11.2026
Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин Ресейдің Ленинград облысының губернаторы Александр Дрозденкомен кездесті. Жиында тараптар өзара сауданы дамыту, ауыл шаруашылығы мен өнеркәсіптегі ынтымақтастық, сондай-ақ көлік логистикасы мәселелерін талқылады.Биылғы 8 айда Қазақстанның Ленинград облысымен тауар айналымы 2,5%-ға өсіп, $257,9 млн болған.Тараптар агроөнеркәсіп кешенінін келешегі зор бағыттардың бірі ретінде атап көрсетті. Қазақстан сүт бағытындағы мал шаруашылығы, селекция, азық-түлік өндірісі және ауыл шаруашылығы өнімін өңдеуде бірлескен жобаларды дамытуға мүдделі. Ленинград облысының осы бағыттардағы тәжірибесі кооперацияны кеңейту және шикізатты қайта өңдеу көлемін арттыру үшін негіз бола алады.Өнеркәсіп кооперациясына және өндірістерді локализациялауға ерекше назар аударылды. Машина жасау, химия өнеркәсібінде, жабдық пен құрылыс материалын өндіруде бірлескен жобалардың әлеуеті зор. Сондай-ақ Жамбыл облысында минералды тыңайтқыштар өндіру үшін шикізат жеткізу және заманауи органикалық тыңайтқыштар шығару жобасы талқыланды.Көлік логистикасы маңызды тақырыптардың біріне айналды. Александр Дрозденко аймақтың Ленинград облысының порттары арқылы қазақстандық жүктерді тасымалдауға арналған ұзақмерзімді келісімшарттарға мүдделі екенін атап өтті. Тараптар сондай-ақ теміржол транзиті мәселелерін және жүк тасымалының тұрақтылығын арттыру қажеттігін талқылады.Бұдан басқа, атом саласындағы ынтымақтастық перспективалары, оның ішінде салалық мамандар даярлау мәселесі қарастырылды.Серік Жұманғарин келісімдерден нақты жобаларға көшудің маңыздылығын атап өтіп, екі өңірдің кәсіпорындары арасындағы тікелей байланыстарды жандандыруды ұсынды.«Біздің міндетіміз – өзара сауданы кеңейту, бірлескен өндірістерді дамыту және екі тарапқа да нақты пайда әкелетін бастамаларды жүзеге асыру үшін жағдай жасау», — деп атап өтті Қазақстан Премьер-министрдің орынбасары.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1314088?lang=ru
Қазақстан Республикасы Конституциясы мен Конституциялық заңның аудионұсқалары онлайн қолжетімді 06.11.2026
2026 жылғы 15 наурызда республикалық референдумда қабылданған Қазақстан Республикасының Конституциясы, сондай-ақ «Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты туралы» Конституциялық заң қазақ, орыс және ағылшын тілдеріндегі аудионұсқада қолжетімді.Қазақстан Республикасының Конституциясы:Қазақ тілінде:https://www.gov.kz/org/ksrk/press/article/details/247111?lang=kkОрыс тілінде:https://www.gov.kz/org/ksrk/press/article/details/247111?lang=ruАғылшын тілінде:https://www.gov.kz/org/ksrk/press/article/details/247111?lang=en«Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты туралы» Конституциялық заң:Қазақ тілінде:https://www.gov.kz/org/ksrk/press/article/details/248246?lang=kkОрыс тілінде:https://www.gov.kz/org/ksrk/press/article/details/248246?lang=ruАғылшын тілінде:https://www.gov.kz/org/ksrk/press/article/details/248246?lang=enБұл бастама құқықтық ақпараттың қолжетімділігін арттыруға, конституциялық заңнамаға тең қолжетімділікті қамтамасыз етуге және инклюзивті ортаны дамытуға бағытталған. Ағылшын тіліндегі аудионұсқалар шетелдік аудиторияға Конституцияның негізгі ережелерімен және Конституциялық Соттың қызметін реттейтін заңнамамен танысуға мүмкіндік береді.Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының ресми ақпараттық ресурстары:Ресми сайт: https://www.gov.kz/org/ksrk?lang=kkTelegram: https://t.me/consot_kzInstagram: https://www.instagram.com/consud_kzFacebook: https://www.facebook.com/share/18PYtTuBuU/Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-dubai/press/news/details/1314090?lang=ru
ALATAU CITY ЕУРОПАДАҒЫ РОУД-ШОУЫН АЯҚТАДЫ: КЕЛІСІМДЕРДІҢ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ӘЛЕУЕТІ $2 МЛРД-ТАН АСТЫ 06.11.2026
Қазақстан Республикасы Премьер-министрінің орынбасары Қанат Бозымбаев бастаған қазақстандық делегация Alatau City жобасының Еуропадағы инвестициялық роуд-шоуын аяқтады. Іскерлік бағдарлама Лондон, Берлин және Майндағы Франкфурт қалаларын қамтыды.Роуд-шоудың қорытынды кезеңі Майндағы Франкфуртта өтті. Онда қазақстандық делегация Alatau City-дің инвестициялық мүмкіндіктерін таныстырып, қаланың инфрақұрылым, өнеркәсіп және технологиялық жобаларын жүзеге асыруға неміс бизнесін тарту мәселелерін талқылады. Банктер, инвестициялық ұйымдар мен халықаралық компаниялардың өкілдері қатысқан Alatau City Investment Round Table дөңгелек үстелінде инфрақұрылымдық жобаларды қаржыландыру, ұзақмерзімді капитал тарту және Германияның қаржы құралдарын пайдалану мәселелері қаралды.Қанат Бозымбаев Alatau City-ді дамытудың стратегиялық басымдықтары мен Қазақстан және Германия арасындағы инвестициялық ынтымақтастықты кеңейту мүмкіндіктерін таныстырды. Alatau City Authority бас атқарушы директоры Әлішер Әбдіқадыров қатысушыларға қаланың даму тұжырымдамасы, негізгі бағыттары және халықаралық инвесторлар үшін жасалған жағдайлар туралы баяндады. Франкфурттағы келіссөздер нәтижесінде Alatau City жобаларына банктік қаржыландыру тарту жөнінде келісімдер жасалды. Тиісті құжаттарға Alatau City Authority, Alatau City Bank және Германияның AKA Bank пен KfW қаржы институттары (Германияның мемлекеттік даму банкі) қол қойды. Ынтымақтастық инвестициялық жобаларды қаржыландыруды және неміс жабдықтарын сатып алуды көздейді.WILO, Zrinski Solutions, Myron AG, Nikolaus & Co. және Schneider Group компанияларымен өнеркәсіп және технологиялық ынтымақтастық мәселелері талқыланды. Атап айтқанда, инженерлік және сервистік инфрақұрылымды дамыту, медициналық бұйымдар өндірісін ұйымдастыру, активтерді токенизациялау тетіктерін енгізу және инвестициялық консалтингті дамыту мүмкіндіктері қарастырылды. Берлин мен Франкфуртта өткен іс-шараларды қамтыған роуд-шоудың Германиядағы кезеңінде инвестициялық әлеуеті $715 млн болатын 18 келісімге қол қойылды.Жалпы Alatau City-дің Еуропадағы инвестициялық роуд-шоуы қорытындысында жиынтық инвестициялық әлеуеті $2 млрд-тан асатын 27 коммерциялық құжатқа қол қойылды. Ынтымақтастық қаржы секторын, инженерлік инфрақұрылымды, білім беру, машина жаса
МАСЫЛДЫҚ ПЕН НЕГІЗСІЗ ТӨЛЕМДЕР: ӘЛЕУМЕТТІК САЯСАТТА ЖАҢА ТӘСІЛДЕР ҰСЫНЫЛДЫ 06.11.2026
Қазақстанда әлеуметтік саясатты түбегейлі қайта қарап, мемлекеттік көмекті шын мұқтаж азаматтарға бағыттау қажет. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев «Жаңа тарихи кезеңдегі Қазақстанның өзекті міндеттері» атты Қазақстан халқына Жолдауында әлеуметтік төлемдер жүйесіндегі кемшіліктерге тоқталып, мемлекеттік қолдаудың тиімділігін арттыру міндетін қойды.Мемлекет басшысының айтуынша, өткен жылдары әлеуметтік көмекті шамадан тыс көбейту мемлекеттік басқарудағы қателіктер мен жүйелі мәселелерді бүркемелеудің бір тәсіліне айналған. Соның салдарынан бюджет қаражаты тиімсіз жұмсалып, кей жағдайда әлеуметтік көмекке мұқтаж емес отбасылар да түрлі жәрдемақы мен жеңілдіктерге ие болған.Әлеуметтік көмек жүйесінде қандай кемшіліктер бар?Президенттің пікірінше, әлеуметтік төлемдердің негізсіз көбеюі мемлекет ресурстарының тиімсіз жұмсалуына әкелген. Ал бұл уақытта мектептер мен ауруханалардың тапшылығы артып, әлеуметтік инфрақұрылым мәселелері толық шешілмей қалған.Мемлекет басшысы мұндай жағдай қоғамда масылдық көңіл-күйдің қалыптасуына ықпал еткенін атап өтті. Бұдан бөлек, әлеуметтік қамсыздандыру жүйесінде заңсыз әрекеттер мен сыбайлас жемқорлық фактілері де болған.Президент негізсіз жеңілдіктер мен жәрдемақылардың шамадан тыс көптігін мемлекеттік аппараттың әлсіздігімен және ұзақ мерзімді жоспарлаудағы кемшіліктермен байланыстырды.Оның айтуынша, бюджет қаражаты есебінен азаматтардың көңілін табуға бағытталған шаралар елдің тұрақты дамуына кедергі келтіруі мүмкін. Сондықтан әлеуметтік саясатты қысқа мерзімді мәселелерді шешу құралы ретінде ғана қарастырмай, стратегиялық мақсаттарға бағыттау қажет.Мемлекеттік көмек кімдерге берілуі тиіс?Қасым-Жомарт Тоқаев мемлекеттік қолдаудың негізгі қағидатын нақтылады. Оның айтуынша, бюджет есебінен берілетін әлеуметтік көмек ең алдымен шын мәнінде мұқтаж азаматтарға бағытталуы керек.Қайталап айтамын: мемлекеттік көмек шын мұқтаж адамдарға ғана берілуге тиіс. Үкіметтің алдында тұрған басты міндеттің бірі – осы, – деді Президент.Бұл ретте әлеуметтік саясатты өзгерту барысында азаматтардың жағдайын жан-жақты ескеру маңызды. Себебі әлеуметтік төлемдер мен жеңілдіктерге қатысты кез келген шешім халықтың тұрмыс деңгейіне тікелей әсер етуі мүмкін.Мемлекет басшысы қоғамда бұл мәселеге қатысты түрлі пікір бар екенін де атап өтті. Азаматтар өздерін алаңдатқан мәселелерді ашық көтеріп жатқандықтан, реформаларды асығыс қабылдауға болмайды.Әлеуметтік реформалар қалай жүзеге асырылуы керек?Президент Үкіметке әлеуметтік қолдаудың жаңа тәсілдерін енгізу кезінде байыпты әрі жан-жақты сарапталған шешімдер қабылдауды тапсырды.Оның пікірінше, кез келген реформа терең зерттеліп, азаматтардың әлеуметтік жағдайына ықтимал әсері алдын ала бағалануы қажет. Әсіресе жаңа әлеуметтік көмек тетіктері мен оларды басқаруға арналған ақпараттық жүйелердің жұмысы мұқият тексерілуі тиіс.Мемлекет басшысы жаңа жобаларды бірден бүкіл ел көлемінде енгізбей, алдымен пилоттық режимде сынақтан өткізуді ұсынды. Тек тиімділігі дәлелденгеннен кейін ғана оларды кеңінен қолдануға болады.Мұндай тәсіл реформалардың ықтимал кемшіліктерін алдын ала анықтап, әлеуметтік қолдауға мұқтаж азаматтардың мүддесін қорғауға мүмкіндік береді.Әлеуметтік мемлекеттің басты мақсаты – төлемге тәуелділік емесПрезидент әлеуметтік мемлекеттің мәні азаматтарды жәрдемақы мен әлеуметтік төлемдерге тәуелді ету емес екенін ерекше атап өтті.Мемлекеттің негізгі міндеті – халықтың тұрмыс сапасын арттыру, азаматтардың әл-ауқатын жақсарту және олардың өз мүмкіндіктерін жүзеге асыруына жағдай жасау.Осы тұрғыда адам капиталының сапасын арттыру, білім беру мен денсаулық сақтау салаларын дамыту, өскелең ұрпақтың жан-жақты қалыптасуына қолайлы орта құру маңызды бағыттардың бірі болып қала береді.Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жолдаудағы ұстанымынан әлеуметтік саясаттың басты бағыты мемлекеттік көмекті көбейту ғана емес, оны нақты мұқтаж адамдарға жеткізу және ұзақ мерзімді әлеуметтік дамуға жағдай жасау екенін аңғаруға болады.Ал Үкіметтің алдында тұрған негізгі міндет – әлеуметтік қолдау жүйесін жетілдіру кезінде бюджет қаражатының тиімді жұмсалуын қамтамасыз етіп, халықтың осал топтарының мүддесін қорғау.
КІТАП ОҚУ – БІЛІМГЕ БАСТАР ЖОЛ, БІЛІМДІ ҰРПАҚ – ЕЛ БОЛАШАҒЫ! 06.11.2026
Кітап оқу адамның ой-өрісін кеңейтіп, дүниетанымын байытады. Оқуға деген сүйіспеншілікті арттыру – саналы ұрпақ тәрбиелеп, елдің зияткерлік әлеуетін нығайтудың маңызды негізі.
«Касперский зертханасы» Intelbras бейнебақылау камераларындағы осалдықты жоюға көмектесті 06.11.2026
Анықталған осалдық камералардың жұмысын уақытша тоқтатуы мүмкін еді«Касперский зертханасының» Қауіптерді зерттеу және талдау жөніндегі жаһандық орталығының (Kaspersky GReAT) сарапшылары Intelbras өндірушісінің IP-бейнебақылау жүйелерінен осалдық анықтады. Мәселе камераның ішкі бағдарламасын жаңарту тәсіліне байланысты. Жаңартуды бастау үшін пайдаланушының жеке басын растау қажет емес. Соның салдарынан камера уақытша жұмыс істемей қалуы мүмкін.Осалдықты пайдаланған зиянкестер камераға қашықтан сұрау жіберіп, оның ішкі бағдарламасын жаңартуды бастай алады. Осы кезде камера ешқандай тексерусіз қайта жүктеліп, уақытша қолжетімсіз болады. Нәтижесінде пайдаланушы бақылаудағы аумақта не болып жатқанын көре алмайды және камераны қашықтан басқара алмайды. Бір сұраудың өзі камера жұмысын шамамен бір минутқа тоқтатады. Ал мұндай сұрауларды қайта-қайта жіберсе, камераны шексіз уақыт бойы желіден тыс ұстауға болады. Осалдық iM3B-C, iMX C, iM4 C, iM5 SC, iME 360 C және iM7+ FC модельдеріне қатысты.Осалдық жойылғанға дейін Intelbras камераларына қосылуға және оларды басқаруға арналған қосымша 4 млн реттен астам жүктелген. Пайдаланушылардың басым бөлігі Бразилияда және Оңтүстік Американың басқа елдерінде тұрады.«Касперский зертханасы» анықталған осалдық туралы Intelbras компаниясына хабарлады. Өндіруші жедел түрде техникалық талдау жүргізіп, қажетті қауіпсіздік шараларын қабылдағанын мәлімдеді. Қазір осалдықты жоятын жаңарту шығарылған. Intelbras пайдаланушылардың деректерін қорғау және олардың құпиялылығын сақтау үшін жүйелерін тұрақты бақылап, өнімдерін жетілдіріп келеді.«Желіге қосылған бейнебақылау камералары үйде де, кәсіпорындарда да кеңінен қолданылады. Сондықтан олардың қауіпсіздігі адамдар мен нысандарды қорғауда маңызды рөл атқарады. Intelbras камераларынан табылған осалдық танымал өндірушінің өнімі де қауіп төндіруі мүмкін екенін көрсетті. Бұл жағдайда зиянкестер бейнебақылау жүйелерін әдейі өшіріп, белгісіз уақыт бойы жұмыс істетпей қоя алатын еді. Аталған камералардың иелеріне ішкі бағдарламаның орнатылған нұсқасын тексеріп, оны ең соңғы нұсқаға жаңартуға кеңес береміз. Мәселеге жедел назар аударып, осалдықты дер кезінде жойғаны үшін өндірушіге алғыс айтамыз», — дейді Kaspersky GReAT орталығының Латын Америкасы мен Еуропадағы басшысының міндетін атқарушы Татьяна Шишкова.Толық есеп Securelist.ruсайтында жарияланған.
САДАҚ АТУДАН ӘЛЕМ ЧЕМПИОНАТЫНЫҢ ЖҮЛДЕГЕРЛЕРІН САЛТАНАТТЫ ТҮРДЕ ҚАРСЫ АЛДЫ 06.11.2026
Шымкент халықаралық әуежайында Оңтүстік Кореяда өткен садақ атудан әлем чемпионатында жеңіске жеткен спортшыларды жерлестері салтанатты түрде қарсы алды. Ульсан қаласында дәстүрлі садақ атудан тарихта алғаш рет ұйымдастырылған әлем чемпионаты өз мәресіне жетті. Байрақты бәсекеге әлемнің 38 елінен 690 спортшы қатысып, өзара мықтыны анықтады.Қазақстан ұлттық құрамасы чемпионатта жоғары нәтиже көрсетіп, командалық есепте бірнеше алтын медаль жеңіп алды.Әлем чемпионатында Шымкент спортшылары да сәтті өнер көрсетіп, командалық есепте 2 күміс және 2 қола медаль иеленді. Ал, жекелей сында Жәнібек Құлмырзаев «Пута» нысанасына оқ ату сайысында қола жүлдеге қол жеткізді.Бұл әлем чемпионатында Шымкент қаласының намысын Мақсат Әбдікәрімов, Сабира Жаппар, Манзура Есенова және Забит Сатоев қорғады.Жеңімпаздарды әуежайдан туған-туыстары, жақындары, спорт қауымдастығының өкілдері, жаттықтырушылар мен жанкүйерлер күтіп алды. Чемпиондарды көпшілік қошеметпен қарсы алып, Қазақстанның халықаралық спорт аренасындағы абыройын асқақтатқаны үшін өз ризашылықтарын білдірді.Сондай-ақ, спортшыларды жоғары деңгейде дайындап, жеңіске жетуіне зор үлес қосқан жаттықтырушылар мен тәлімгерлердің де еңбегі ерекше атап өтілді.
ШЫМКЕНТТЕ САУДА САЛАСЫНЫҢ ДАМУЫ МЕН КӘСІПКЕРЛІКТІ ҚОЛДАУ МӘСЕЛЕЛЕРІ ТАЛҚЫЛАНДЫ 06.11.2026
Президент Жолдауында айқындалған міндеттер – кәсіпкерлік ортаны жетілдіру мен экономикалық өсімді қамтамасыз етудің маңызды бағдары2026 жылғы 6 қарашада Шымкент қаласының кәсіпкерлер палатасында сауда саласының өкілдері мен шағын және орта бизнес субъектілерінің қатысуымен Мемлекет басшысының халыққа Жолдауында белгіленген басым бағыттарды талқылауға арналған кездесу өтті.Жиынға қаладағы базарлар мен сауда-ойын-сауық орталықтарының басшылары, кәсіпкерлер және бизнес қауымдастығының өкілдері қатысып, ел экономикасын дамытуға қатысты өзекті мәселелерді ортаға салды.Кездесудің негізгі өзегі – Президент Жолдауында белгіленген экономикалық міндеттерді жүзеге асыру, кәсіпкерлікке қолайлы орта қалыптастыру және отандық бизнестің әлеуетін арттыру болды. Атап айтқанда, экономиканы әртараптандыру, инвестициялық ахуалды жақсарту, кәсіпкерлік бастамаларды қолдау және бизнес жүргізу үдерісін жеңілдету мәселелеріне басымдық берілді.Талқылау барысында шағын және орта бизнестің ұлттық экономикадағы орнына ерекше назар аударылды. Бүгінде бұл сектор жалпы ішкі өнімнің 40 пайызын қамтамасыз етіп, елдің инвестициялық әлеуетін арттыруға елеулі үлес қосып отыр. Сондықтан кәсіпкерлікті қолдау шараларын жетілдіру, әсіресе орта бизнестің дамуына серпін беру маңызды міндеттердің бірі ретінде қарастырылды.Осы бағытта орта кәсіпорындарды ұзақ мерзімді қаржыландыру, олардың өндірістік және технологиялық мүмкіндіктерін кеңейту, ірі компаниялармен кооперациялық байланыстарын нығайту мәселелері талқыланды. Мұндай тетіктер бизнестің бәсекеге қабілеттілігін арттырып қана қоймай, жаңа жұмыс орындарын ашуға және экономикалық өсімнің тұрақтылығын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.Кәсіпкерлер үшін маңызды тағы бір мәселе – әкімшілік кедергілерді азайту. Жиынға қатысушылар бизнесті негізсіз тексерулерден қорғау, кәсіпкерлік қызметке заңсыз араласуға жол бермеу, мемлекеттік қолдау тетіктерінің тиімділігін арттыру және нарықта әділ бәсекелестік қалыптастыру жөніндегі Президент бастамаларының өзектілігін атап өтті. Әсіресе микро және шағын бизнестің еркін дамуына жағдай жасау экономиканың тұрақты өсуінің негізгі алғышарттарының бірі екені айтылды.Сонымен қатар сауда саласының инфрақұрылымын жаңғырту, сауда нысандарының қызметін жетілдіру, заманауи цифрлық технологияларды енгізу және кәсіпкерлердің қаржыландыру көздеріне қолжетімділігін кеңейту мәселелері де назардан тыс қалмады. Өйткені сауда саласының тиімділігі тек тауар айналымымен ғана емес, қызмет көрсету сапасы, технологиялық жаңару және нарық талаптарына бейімделу мүмкіндігімен де өлшенеді.Кездесу ашық пікір алмасу форматында өтіп, кәсіпкерлер өздерін толғандырған мәселелерді көтеріп, ұсыныстарын білдірді. Қатысушылардың пікірлері мен бастамалары назарға алынып, бизнес өкілдері мен тиісті құрылымдар арасындағы өзара байланысты нығайтудың маңыздылығы атап өтілді.Жалпы, сауда саласы – Шымкент қаласының әлеуметтік-экономикалық дамуына айтарлықтай үлес қосып отырған маңызды сектор. Сондықтан кәсіпкерлердің бастамаларын қолдау, сауда инфрақұрылымын жетілдіру және бизнестің дамуына кедергі келтіретін мәселелерді жүйелі түрде шешу қаланың экономикалық әлеуетін арттыруға жол ашады. Президент Жолдауында белгіленген міндеттерді іске асыру осы бағыттағы жұмыстардың маңызды бағдары болмақ.