Биылғы 9 айдың қорытындысына сәйкес (трансферттерді есепке алмағанда) мемлекеттік бюджеттің кірістері 20,2 трлн теңгеге немесе жоспар бойынша 98,5% жетті. Былтырғы кезеңмен салыстырғанда табыс 16,3% немесе 2,8 трлн теңгеге артты. Бұл туралы Үкімет отырысында Қаржы министрі Мәди Такиев айтып берді.«Есепті кезеңде мемлекет тарапынан әлеуметтік міндеттемелердің қаржыландырылуы орындалды. Республикалық бюджеттің кірісі жоспарланған көрсеткіштерге жетеғабыл», деді Мәди Төкешұлы.Айталық, республикалық бюджеттің кірісі 2,7 трлн теңгеге немесе 26% артты. Бұл өсім экспорт тауарларының әлемдік бағасымен, сауда айналымдарының ұлғаюымен және салық мөлшерлемелерінің өзгеруімен байланысты. Жыл соңына дейін салық базасын кеңейтіп, басқару сапасын арттыруға баса мән беріледі.Мемлекеттік бюджет шығыстары 98% орындалып, қаржыландыру көлемі 26,2 трлн теңгеге жетті. Республикалық бюджеттің шығыстары 99,6% орындалғанын ескерсек, оның көлемі 19,6 трлн теңге болды. Зейнетақы мен жәрдемақыға 5,3 трлн теңге бөлініп, өңірлерді қолдауға 4,4 трлн теңге және нақты секторды қолдауға 2 трлн теңге бағытталды.Жергілікті бюджеттердің кірісі 6,9 трлн теңгеге немесе жоспарға сәйкес 96,1% ұлғайды. Түспеген соманың мөлшері – 278,3 млрд теңге. Жоспар 9 өңірде орындалған жоқ: Атырау, Павлодар және Маңғыстау облыстары қалыс қалған. Жергілікті бюджеттің шығыстары 96,3% атқарылып, 458,4 млрд теңге орындалмаған. Министр жыл соңына дейін бюджеттің уақтылы және сапалы атқарылуы үшін тиісті шараларды қабылдау қажеттігін атап өтті.Есепті кезеңде бизнеске 811,5 млрд теңге ҚҚС қайтарылды. Кедендік төлемдер 3,9 трлн теңгеге артып, 706 млрд теңгеге ұлғайды. Шекаралық инфрақұрылымды дамыту және кеден қызметіндегі рәсімдерді жеңілдету бойынша жұмыс жалғасып жатыр.Арнаулы мемлекеттік қор есебінен жалпы құны 617,7 млрд теңгеге 501 жоба іске асырлып келеді. 351 нысан аяқталды. Инфрақұрылымдық даму қоры есебінен жалпы құны 1,5 трлн теңге болатын 262 жобаға (оның ішінде денсаулық сақтау, сумен жабдықтау және көлік салаларына арналған) тиісті қаражат бөлінді. Ведомство басшысы құрылысты аяқтап, аталған нысандарды іске қосуға дайындау қажет екенін жеткізді.Әлеуметтік саланы цифрландыру орынсыз төлемдердің алдын алуға мүмкіндік береді. Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры мониторинг пен антифрод-бақылаудың арқасында 9 айда 23,4 млрд теңгеге қаржылық шығындардың алдын алды. Qalqan платформасында медициналық қызметтердің 57 түріне байланысты төлем жасау функционалы жолға қойылды. Білім беру ісін қаржыландырудың цифрлы жүйесіне 6 634 мектеп қосылды. Көшірме мәліметтер мен жалған есепті анықтауға бағытталған контингентті салыстыру жұмысы 34 млрд теңге үнемдеуге септесті.  Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/minfin/press/news/details/1310196?lang=ru

Қазіргі заманда жасөспірімдер қоршаған ортаның күрделі ықпалына ұшырап отыр. Интернеттің кеңінен тарауы, деструктивті контенттің еркін айналымда жүруі, нашақорлық пен экстремистік ағымдардың жастар арасына ене бастауы — бүгінгі қоғамның ең өзекті мәселелерінің бірі болып табылады. Осы тұрғыдан алғанда, Шымкент қаласының білім басқармасына қарасты №43 жалпы орта білім беретін мектебінде өткізілген кешенді алдын алу шарасы аса маңызды оқиғаға айналды. 2026 жылғы 17 қазанда белгілі болғандай, аталған іс-шара өткен аптада — 15 қазанда — 8–11 сынып оқушыларының белсенді қатысуымен өтіп, мамандар тобы жасөспірімдермен тікелей диалог жүргізді.Іс-шараның маңыздылығы тек бір мектеппен шектелмейді. Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы, халқы 1,2 миллионнан асатын, жыл санап өсіп келе жатқан мегаполис. Қалада мектеп жасындағы балалар саны 200 мыңнан астам, ал жасөспірімдер арасындағы деструктивті мінез-құлық жағдайлары соңғы жылдары статистикалық деңгейде қауіп тудыруда. Қазақстан Ішкі істер министрлігінің деректеріне сүйенсек, елімізде кәмелетке толмағандар арасындағы құқықбұзушылықтың жалпы санының шамамен 12–15 пайызы оқу жылындағы белсенді кезеңге — яғни қыркүйек пен қараша айлары аралығына — тура келеді. Бұл мектептерде алдын алу жұмыстарының уақтылы ұйымдастырылуы жай ғана тілек емес, нақты қажеттілік екенін айғақтайды.Кездесуге аудандық полиция қызметкерлері, дінтанушы маман, нарколог-психиатр дәрігер, спорт саласының өкілдері және мектеп әкімшілігі қатысты. Полиция майоры Серік Дүйсенов оқушылармен тікелей сөйлесе отырып, заң жауапкершілігі мен жасөспірімдер арасында кең тараған құқықбұзушылық түрлері туралы ашық әңгімелесті. «Бізге жиі: "мен кәмелетке толмаған, маған ештеңе болмайды" деген пікір кездеседі. Бірақ бұл — үлкен қате түсінік. Кәмелетке толмағандар ісі бойынша заңнамалық жауапкершілік 14 жастан басталады, ал ата-аналары мен заңды өкілдері одан да ауыр жүкті арқалайды», — деді ол. Маманның бұл сөздері аудиторияда ойлануға түрткі болды.Дінтанушы маман Айгүл Нұрланқызы кереғар діни ағымдар мен экстремизмнің жастар санасына ену жолдары туралы мағлұмат берді. Оның айтуынша, деструктивті идеологиялар бүгінгі таңда негізінен әлеуметтік желілер арқылы таралады. «Жасөспірімдер санасы — ең икемді де ең осал сана. Сіздерге бейтаныс адам желіде жылы сөйлеп, сізді "түсінетін" бірден-бір адам болып көрінуі мүмкін. Бірақ мұндай жылылықтың артында көбіне манипуляция жасырынып тұрады», — деп ескертті маман. Ол сондай-ақ жасөспірімдерге күдікті контентті немесе байланысты ата-аналарынан немесе сенімді ұстаздарынан жасырмауды, уақтылы хабарлауды өтінді. Бұл сөздер залдағы оқушыларда тікелей жауап тапты: мектеп психологы Зауреш Байжанованың бақылауынша, кездесуден кейін бірнеше оқушы жеке сұрақпен өз бетімен хабарласты.Нарколог-психиатр дәрігер Мұхтар Сейтқалиев нашақорлық пен жаман әдеттердің жасөспірім организміне тигізетін зиянын ғылыми деректер негізінде түсіндірді. «Мидың толыққанды қалыптасуы 25 жасқа дейін жалғасады. Осы кезеңде кез келген уытты заттың әсері ересек адамға қарағанда бірнеше есе ауыр зиян тигізеді. Есірткі мен алкогольдің бір-екі рет қолданылуы да нейрондық байланыстарды бұзуы мүмкін», — деп нақты цифрлармен дәлелдеді ол. Дәрігердің деректеріне сай, Қазақстанда 14–17 жас аралығындағы жасөспірімдердің 7 пайызы кем дегенде бір рет алкогольді сынап көрген, ал бұл көрсеткішті нөлге дейін жеткізу — мемлекеттің алдына қойған міндеті.Іс-шараның ерекше бір бөлімі — суицид профилактикасы болды. Психолог мамандар жасөспірімдерге эмоциялық қиындықтарды дұрыс жеңу жолдарын, бір-біріне қолдау көрсетудің маңыздылығын түсіндірді. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының статистикасына сүйенсек, суицид — бүкіл әлемде 15–29 жас аралығындағы жастар өлімінің екінші жетекші себебі. Қазақстан бұл мәселеде де ерекше назар аударуды талап ететін ел санатында. Кездесу барысында оқушылар кризистік жағдайда көмек сұрауға болатын психологиялық қолдау желілері туралы ақпарат алды. «Жалғыздыққа берілмеңдер. Кез келген ауыр сезімнің шешімі бар, тек уақтылы сөйлесу керек», — деді психолог.Киберқауіпсіздік блогын өткізген маман жасөспірімдерге желідегі жеке деректерді қорғаудың практикалық тәсілдерін, алаяқтықты тануды және «онлайн жыртқыш» деп аталатын манипуляторлардан сақ болуды үйретті. Спорт өкілдері болса жасөспірімдерді белсенді өмір салтына шақырды, қалада жұмыс жасайтын спорт секциялары мен тегін дене шынықтыру мүмкіндіктері туралы мәлімет таратты. Мектеп директоры Ғалым Өтепов іс-шараны жоғары бағалай отырып: «Мұндай кездесулер жыл сайын емес, тоқсан сайын өткізілуі тиіс. Балалар ақпараттан қорғалмаған — оларды ақпаратпен қаруландыруымыз керек», — деді.Бұл іс-шараның маңызы алдағы уақытта да сезілетін болады. Мектеп психологтары мен ұстаздары жасөспірімдермен жеке жұмысты жалғастыруды жоспарлауда. Ауданның білім бөлімі аталған форматты аудандағы барлық мектептерге тарату мәселесін қарастырып жатыр. Бұл бастама — тек бір мектептің емес, бүкіл қоғамның жауапкершілігін паш ететін үлгі. Жасөспірімдерді қорғау — бірлесіп атқарылатын міндет, ал Шымкенттің №43 мектебі сол жолда нақты қадам жасады.

17 қазан 2026 жылы Шымкент қаласының Еңбекші ауданында «Таза Қазақстан» жалпыұлттық экологиялық акциясы аясында жүргізілген іс-шаралардың алғашқы нәтижелері жарияланды. Бір ғана апта ішінде ұшқышсыз ұшу аппараты — дрон — көмегімен 100-ге жуық құқықбұзушылық анықталып, тіркелді. Бұл сан бірінші қарағанда қарапайым статистика болып көрінуі мүмкін, алайда оның артында қалалық ортаны тазалыққа баулудың жаңа кезеңі жатыр.«Таза Қазақстан» бағдарламасы елімізде бірнеше жылдан бері жүзеге асырылып келеді. Бастапқыда бұл жалпыхалықтық сенбіліктер мен экологиялық акциялар түрінде ұйымдастырылса, кейіннен мемлекеттік деңгейде кешенді бағдарламаға айналды. Бүгінгі таңда «Таза Қазақстан» тек қана қоқыс жинаумен шектелмейді — ол азаматтық жауапкершілікті арттыруға, абаттандыру мәдениетін қалыптастыруға және заңнаманы нақты орындауды қамтамасыз етуге бағытталған кешенді мемлекеттік механизмге айналды. Осы тұрғыдан алғанда, Шымкенттегі тәжірибенің маңызы зор.Еңбекші ауданының әкімшілігі биыл алғаш рет дрон технологиясын жүйелі бақылау мақсатында пайдаланды. Ұшқышсыз аппарат ауданның тығыз қоныстанған аудандарын, нарықтар мен саябақ айналасын, үй жанындағы аумақтарды жоғарыдан бақылай отырып, тазалық қағидаларын бұзушыларды нақты уақыт режимінде тіркейді. Жиналған видеоматериал дәлел ретінде пайдаланылып, Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылықтар туралы кодексінің 505-бабы негізінде хаттамалар толтырылды. Аталған бап абаттандыру қағидаларын және ортақ пайдаланылатын орындардың тазалығын бұзғаны үшін жауаптылықты белгілейді.Ауданның тіркелген тұрғыны, зейнеткер Рысқали Жақсыбеков бұл туралы өз пікірін білдірді: «Бұрын адамдар бақылаушы жоқ деп ойлап, қалаған жерге қоқыс тастай беретін. Енді дрон ұшып жүрсе, ол да ойланады. Менің ойымша, бұл өте дұрыс шара — жазасыздық сезімі адамды тәртіпсіздікке итермелейді». Осындай азаматтық пікір жаңа бақылау тетігінің халық арасында оң қабылданып жатқанын байқатады.Ауданның экология және абаттандыру бөлімінің маманы Дінмұхамед Серіков өз тарапынан атап өтті: «Дрон арқылы бақылаудың тиімділігі айқын көрінді. Жаяу инспектор жете алмайтын жерлерге, ішкі аулаларға, шатқалдарға, жолдан тыс аудандарға дейін бақылау жүргізуге мүмкіндік туды. Бір апта ішінде 102 хаттама толтырдық — бұл жердегі бақылаудың бұрын-соңды болмаған нәтижесі». Мамандардың айтуынша, аппараттың ұшу ұзақтығы мен жабатын аумағы болашақта одан да кеңейеді деп күтілуде.Статистикаға жүгінетін болсақ, Қазақстандағы ірі қалаларда абаттандыру нормаларын бұзу мәселесі жылдан жылға өзекті болып қалуда. Ресми деректерге сәйкес, тек Шымкент бойынша жыл сайын мыңдаған тонна заңсыз тасталған қоқыс жиналады, оны жою мемлекеттік бюджетке айтарлықтай шығын түсіреді. Бір тонна заңсыз тасталған қалдықты жоюдың орташа құны 15 000 теңгеден асатынын ескерсек, бақылаудың алдын алу тиімділігі экономикалық тұрғыдан да айқын. Сондықтан дрон технологиясына инвестиция салу — болашақта шығынды қысқартудың тікелей жолы.Тарихи тұрғыдан алғанда, қалалық тазалықты қамтамасыз ету мәселесі ешқашан тек техникалық міндет болған жоқ. Сингапур, Токио, Сеул сияқты дамыған мегаполистердің тәжірибесі көрсеткендей, қаланың тазалығы — бұл ең алдымен азаматтардың санасындағы тәртіп пен жауапкершілік. Бақылаудың қатаңдығы алғашқыда сыртқы мәжбүрлеу ретінде қабылданса да, уақыт өте мінез-құлықтың ішкі нормасына айналады. Осы тұрғыдан Шымкенттегі дрон тәжірибесі — жай бір рейд емес, ұзақ мерзімді мәдени өзгерісті жеделдету жолындағы қадам.Бағдарламаның болашақтағы перспективасы да айқын сипат алып келеді. Алдағы айларда Еңбекші ауданының аумағын қамту аясы кеңейтіліп, басқа аудандар да осы тәжірибені игереді деп жоспарланған. Шымкент қалалық мәслихатының депутаты Гүлнар Омарова бұл туралы: «Біз дрон технологиясын тек жазалау мақсатында емес, алдын алу мақсатында да пайдаланғымыз келеді. Ерте анықтау — ең тиімді шара. Жоспарымызда жылдың соңына дейін барлық аудандарда ұқсас жүйені енгізу бар» деп мәлімдеді. Бұл бағытта техника мен адам ресурстарын дамытуға арналған арнайы бюджет қаражаты бөлінген.Қала тұрғындары мен қонақтары «Таза Қазақстан» іс-шарасына белсенді қатысуға шақырылуда. Акцияға қосылу үшін аудандық әкімшіліктерге хабарласуға болады. Маңызды нәрсені түсіну керек: бақылау аппараты жазаламай тұрып — ескертеді, сананы оятады. Себебі таза қала — бұл тек мемлекеттің емес, ең алдымен сол қалада тұратын әрбір азаматтың мүддесі. Еңбекші ауданының бір аптадағы тәжірибесі дәлелдегендей, жаңа технологиялар мен азаматтық жауапкершілік бірлескенде нәтиже күттірмейді. Шымкент бастаған бұл үрдіс бүкіл ел бойынша кең таралар деп сеніммен күтуге болады.

17 қазан 2026 жыл. Қазақстанның оңтүстік өңірінде білім беру саласында нағыз технологиялық төңкеріс орын алды. Шымкент қаласында жергілікті әзірлеушілер тобы жасаған AIQYN интеллектуалды басқару жүйесі қаланың 147 мектебін бірыңғай цифрлық ортаға біріктіріп, ел тарихында бұрын-соңды болмаған ауқымды жобаны жүзеге асырды. Бұл жүйе тек бейнебақылаудан асып, білім беру мекемесінің барлық өмірлік процестерін — қауіпсіздіктен бастап тамақтануға, кітапханадан кадрлық есепке дейін — бір платформада шоғырландырды. Тоғыз айлық жұмыс барысында жүйе 10,2 миллиард теңге бюджет қаражатын үнемдеп, өзінің тиімділігін сандармен дәлелдеді.Бұл жобаның тамыры бірнеше жыл бұрынғы проблемаға барып тіреледі. Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы ретінде халқы жылдан жылға өсіп, мектептердің саны артып, оларды басқару күрделеніп бара жатты. Білім бөлімі әр мекемеден қолмен жиналатын есептерге, шашыраңқы деректерге және үйлестірілмеген жүйелерге тәуелді болды. Инциденттер кеш анықталып, ресурстар тиімсіз пайдаланылды, ал оқушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселесі ата-аналар арасында үнемі алаңдаушылық туғызып отырды. Осы жағдайда жергілікті технологиялық компания мен қала әкімдігінің арасындағы ынтымақтастық нәтижесінде AIQYN платформасын жасау туралы шешім қабылданды.Жүйенің техникалық параметрлері өзінің ауқымымен таң қалдырады. Платформаға 12 мыңнан астам интеллектуалды бейнеталдау камерасы қосылған — бұл жай бейнежазба жүргізетін камера емес, жасанды интеллект алгоритмдерімен жарақтандырылған, бет-әлпетті тану, қауіп-қатерлі жағдайларды анықтау және мінез-құлық аномалияларын бақылай алатын аппараттар. Өрт қауіпсіздігі жүйесі нақты уақыт режимінде температура мен түтін деңгейін бақылап, автоматты түрде дабыл береді. Тамақтану модулі асхана мәзірін, тамақ сапасын және оқушылардың тамақтану жиілігін есепке алады. Кітапхана жүйесі кітаптардың айналымын, оқырмандардың белсенділігін талдайды. Кадрлық есеп модулі мұғалімдердің жұмыс уақытын, сабақтан қалуларды және кадр ауысымын автоматты түрде тіркейді. Барлық бұл деректер бір интерфейске жиналып, мектеп директорына да, білім бөліміне де жан-жақты аналитика ұсынады.AIQYN жобасының жетекшісі Бауыржан Сейітов бұл платформаның маңыздылығы туралы былай дейді: «Біз тек бақылау жүйесін емес, басқару мүмкіндігін жасадық. Бұрын директор бір мектепте болғанда, қалғандарында не болып жатқанын білмейтін. Ал енді аудандық білім бөлімінің маманы өзінің жұмыс үстелінен 147 мектептің жағдайын бірдей уақытта бақылай алады. Бұл шешім қабылдау жылдамдығын түбегейлі өзгертеді». Сейітовтің айтуынша, жүйені жасауға екі жыл кетіп, оны тестілеу барысында алғашқы нәтижелер алты айдың ішінде-ақ айқын байқала бастады.Шымкент қаласының білім беру бөлімінің басшысы Гүлнара Әбенова үнемделген қаражаттың қалай бөлінетіні туралы да ашық сөйлейді: «10,2 миллиард теңге — бұл бос сан емес. Бұл ысырапқа кеткен, жоспарланбаған немесе дұрыс есепке алынбаған шығындардың алдын алу нәтижесі. Жүйе пайда болғаннан кейін тамақтану саласындағы жасырын шығындар, жөндеу жұмыстарының артық есептелуі, пайдаланылмаған ресурстарға жұмсалған қаражат бетпе-бет шықты. Мұндай мөлдірлік басқаша бюджет тәртібін орнатты». Сарапшылар бұл үнемді тек мектеп деңгейінде емес, бүкіл аудандық басқару мәдениетінің өзгеруімен байланыстырады.Ата-аналар қауымдастығының реакциясы да оң болды. Шымкенттің №87 мектебінің ата-аналар кеңесінің төрайымы Айгүл Нұрмаханова: «Бізге бұрын балаларымыздың мектепте не жейтінін, кіммен жүретінін, кластарда не болып жатқанын білу қиын еді. Қазір мектеп қосымшасы арқылы баламның күнделікті тамақтануы, сабаққа қатысуы туралы хабарлама келеді. Бұл тек бақылау емес, сенімділік», — дейді ол. Алайда кейбір ата-аналар жеке өмірге қатысты деректердің қорғалуы мәселесін де көтерген. Жүйе жасаушылары барлық деректердің Қазақстандағы серверлерде сақталып, халықаралық деректерді қорғау стандарттарына сай екенін мәлімдейді.Отандық және халықаралық сарапшылар AIQYN платформасын Орталық Азия өңіріндегі бірегей жоба деп бағалайды. «Мен Ресей, Беларусь, Өзбекстандағы ұқсас жобалармен таныспын, бірақ білім беру мекемелерінің инфрақұрылымын бұл деңгейде интеграциялаған, жасанды интеллектпен нақты уақытта жұмыс істейтін жүйені бұрын өңірімізде көрген емеспін», — дейді ақпараттық технологиялар саласындағы сарапшы, «DigitalEdu» зерттеу орталығының директоры Нұрлан Жақыпов. Оның пікірінше, Шымкент тәжірибесі Қазақстанның басқа қалалары үшін де үлгіге айналуы мүмкін.Болашақ перспективалары тұрғысынан алғанда, жоба авторлары жүйені республиканың басқа облыстарына да кеңейту мүмкіндігін қарастыруда. Алматы мен Астана білім бөлімдері AIQYN платформасымен танысу мақсатында Шымкентке делегация жіберген. Бұдан басқа, жүйеге мектептердің энергия тұтынуын оңтайландыратын «жасыл модульді» қосу жоспарланып отыр — бұл жасанды интеллект жылыту мен жарықтандыруды оқушылар санына қарай автоматты реттейтін функция. Авторлардың болжауынша, осы модуль іске қосылған жағдайда тағы 2–3 миллиард теңге үнемделуі мүмкін. Шымкент жасанды интеллектті тек болашақтың технологиясы ретінде емес, бүгінгі күннің практикалық шешімі ретінде қолданып, Қазақстандағы цифрлық трансформацияның нақты бет-бейнесін айқындап берді.

17 қазан 2026 жыл. Қазақстанның білім беру кеңістігінде тағы бір маңызды оқиға орын алуда — инновациялық оқу кампусының 3-ші легі қазіргі таңда қарқынды жұмыс режимінде жүріп жатыр. Студенттер күрделі тапсырмаларды талдап, топтық жобалармен айналысып, практикалық тәжірибе жинақтауда. Бұл бастама Қазақстандағы балама білім берудің жаңа форматы ретінде кеңінен танылып, елдің интеллектуалдық әлеуетін дамытуға айтарлықтай үлес қосып келеді.Кампустың тарихына үңілсек, ол алғаш рет IT және кәсіби дағдыларды тегін үйрету идеясын алға тартқан топ тарапынан ашылған болатын. Бірінші легінде бар-жоғы бірнеше ондаған студент қатысса, қысқа мерзімде бұл сан бірнеше есе өсті. Екінші легінің қорытындылары бойынша қатысушылардың 70 пайыздан астамы нақты жұмыс орындарына орналасқанын немесе өз жобаларын іске қосқанын мәлімдеді. Бұл нәтиже кампусқа деген қызығушылықты одан әрі арттырып, 3-ші легіне өтінімдер саны рекордтық деңгейге жетті.Бүгінгі таңда Қазақстанда жастардың жұмыссыздығы мәселесі өзекті болып қалуда. Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің деректері бойынша, 18-ден 29 жасқа дейінгі жастар арасындағы жұмыссыздық деңгейі орта республикалық көрсеткіштен жоғары. Сонымен қатар, жоғары оқу орындарын бітіргендердің едәуір бөлігі нақты нарықтық дағдылардың жетіспеушілігінен тұрақты жұмысқа орналасуда қиындықтар кезіктіреді. Дәл осы олқылықты толтыруға бағытталған балама білім беру форматтары соңғы жылдары айтарлықтай сұранысқа ие болды. Кампустың тегін оқыту моделі — бұл тек қана маркетингтік ұстаным емес, мүмкіндіктерге тең қол жеткізу философиясының іс жүзіндегі көрінісі.Кампустың ерекшелігі — оның 24 сағат, аптасының 7 күні ашық болуы. Бұл формат студенттерге өз кестесіне қарай оқуға, командамен кез келген ыңғайлы уақытта жинала отырып жұмыс істеуге мүмкіндік береді. «Біз мұнда таңертең де, түнгі уақытта да жұмыс істейміз. Ешкім бізді мәжбүрлемейді, бірақ жобаның нәтижесін өз қолыңмен жасағанда қайту туралы ойламайсың», — дейді 3-ші лек студенті, 22 жасар Айдана Серікқызы. Оның сөзі кампус ортасының ерекше рухын айқын бейнелейді: бұл жерде оқу — міндет емес, ішкі қажеттіліктен туындаған ерікті таңдау.Сарапшылар бұл модельді жоғары бағалайды. Білім беру саласының сарапшысы Дәурен Мұратов өз пікірін былайша білдірді: «Тегін, тәулік бойы қолжетімді, практикаға бағытталған оқыту — бұл болашақтың форматы. Дамыған елдерде мұндай модельдер бұдан 10-15 жыл бұрын пайда болды. Қазақстан да осы жолға түскенін кәсіби қоғамдастық қуана қарсы алады.» Ол сондай-ақ кампустың 18 жастан бастап қабылдайтынын атап өтіп, бұл жастарға ерте бастан нақты дағды мен кәсіби желі құру мүмкіндігін ашатынын айтты.Халықаралық тәжірибеге жүгінсек, мұндай форматтың тамыры терең. Францияда 2013 жылы ашылған «École 42» атты бағдарламалауды үйретін мектеп ешқандай оқытушысыз, тегін және тәулік бойы жұмыс істейтін форматымен бүкіл әлемге үлгі болды. Бүгінгі күні оның филиалдары 30-дан астам елде жұмыс істейді. Қазақстандағы кампус осы идеологияны ұлттық контекстке бейімдей отырып, жергілікті нарықтың сұранысына жауап беретін мамандарды даярлауға бағытталған. Бұл параллель кампустың жай ғана жергілікті бастама емес, жаһандық трендтің органикалық жалғасы екенін дәлелдейді.3-ші легінің нәтижелері ерте болса да, студенттердің белсенділігі жоғары деңгейде. Командалар реалды бизнес-кейстермен жұмыс жасап, өз шешімдерін тәжірибелі менторлар алдында қорғайды. Кампус кеңістігі тек оқу орны ғана емес — ол нетворкинг, шығармашылық ынтымақтастық және кәсіби өсудің орталығына айналып үлгерді. «Мен алты ай бұрын бұл саланы мүлде білмейтінмін. Қазір менің командам нақты клиент үшін жоба жасап жатыр», — дейді 3-ші лек студенті Бекзат Әлімов, 24 жаста. Оның сөзі кампустың практикалық бағдарының нақты жемісін айшықтайды.4-ші легіне қабылдау ресми түрде ашылды. Ұйымдастырушылардың мәліметінше, жаңа легге деген қызығушылық алдыңғы кезеңдерге қарағанда едәуір жоғары. 18 жастан асқан, өзін дамытуға ынталы кез келген адам өтінім бере алады — бұрынғы тәжірибе немесе арнайы білім талап етілмейді. Өтінім беру үшін ұйымның ресми профиліндегі сілтемеге өту жеткілікті. Кампус командасы жаңа студенттерге мол мүмкіндіктер мен нақты нәтиже уәде етеді. Қазақстандағы білім берудің болашағы сыныпта отырып дәріс тыңдаумен ғана шектелмейді — ол қолды кір қылатын, ойды оятатын, командада бірге жасайтын тірі процеске айналуда. 3-ші лектің жанды ырғағы — осының айқын дәлелі.

17 қазан 2026 жыл. Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігі елімізде вакцинация туралы автоматты SMS-хабарламалар жүйесін іске қосатынын ресми түрде мәлімдеді. 26 қазаннан бастап азаматтар егу алған сәттен кейін тікелей телефондарына хабарлама алатын болады. Бұл шешім Қазақстанның денсаулық сақтау саласындағы цифрлық трансформациясының жаңа маңызды қадамы ретінде бағаланып отыр.Министрліктің баспасөз қызметі хабарламаның мазмұны туралы толық ақпарат берді. SMS-те вакцина түрі мен егу күні көрсетіледі. Балаларға жасалған егу жағдайында хабарлама заңды өкілге — ата-анаға немесе қорғаншыға жіберіледі. Медициналық ұйым егу деректерін ақпараттық жүйеге енгізген соң, жүйе автоматты түрде хабарлама жасайды. Бұл тәсіл азаматтарға өз денсаулық жазбаларын бақылауға мүмкіндік береді және бұрын байқалмаған қателіктерді анықтауға жол ашады.Жүйенің ерекше маңызды тұсы — кері байланыс механизмі. Егер SMS-те көрсетілген деректер азаматтың нақты жағдайына сәйкес келмесе немесе қате болса, ол 1414 нөміріне жауап хабарлама жіберу арқылы мәселені тез арада хабарлай алады. Осындай шағым түскен жағдайда деректер тексеру үшін Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау комитетіне жіберіледі. Мемлекеттік деректер базасында жасалуы мүмкін жалған немесе дұрыс емес жазбаларды анықтаудың қарапайым механизмі бұрын болмаған — бұл жаңалық осы олқылықты толтырады деп күтілуде.Министрлік өкілдерінің айтуынша, жүйе тек вакцинациямен ғана шектелмейді. Қазіргі уақытта Денсаулық сақтау министрлігінің мамандары пациенттерді цифрлық сәйкестендіру жүйесін дамытып жатыр. Бұл жүйе адамның медициналық қызметті шынымен алғанын растауға арналған. Министрліктің 7 қазан 2026 жылғы деректері бойынша, тіркелген 135,9 миллион қабылдаудың 73 пайызы цифрлық сәйкестендіруден өтті. Бүгінгі күні жүйе арқылы 1 278 түрлі медициналық қызмет тексерілуде, ал 2026 жылдың 1 желтоқсанынан бастап тізімге тағы 736 медициналық көмек түрі қосылады. Бұл қосымша тізімге консультациялар, диагностикалық зерттеулер мен медициналық процедуралар кіреді.Денсаулық сақтау саласындағы сарапшылар бұл бастаманы оң бағалайды. Алматылық эпидемиолог Гүлнар Сейітқалиқызының пікірінше, вакцинация деректерін тікелей азаматқа жіберу жүйесі халықтың иммундық қорғаныс деңгейіне сенімділікті арттырады. «Егу паспорты немесе цифрлық жазба қандай жағдайда да дұрыс болуы тиіс. Ал қате жіберілген жазбаны тексеру мүмкіндігі — бұл мемлекет тарапынан халыққа деген ашықтықтың белгісі», — деді ол. Қоғамдық денсаулық сақтау маманы Бекжан Дүйсенов та жүйенің маңыздылығын атап өтті: «Алдыңғы жылдары ата-аналар баласына егу жасалғанын тексеру үшін поликлиникаға барып, медициналық картаны сұрауға мәжбүр болды. Енді бұл ақпарат бірнеше минут ішінде телефонға келеді».Бұл реформаның тарихи мәнмәтінін ескерсек, Қазақстан соңғы бірнеше жылда денсаулық сақтауды цифрландыруда айтарлықтай ілгерілеушілік жасады. 2020–2022 жылдардағы пандемия кезінде ел бетпе-бет келген ең үлкен мәселелердің бірі — вакцинация деректерінің ретсіздігі мен халықтың иммундық жағдайын бақылаудың күрделілігі болды. Сол жылдары цифрлық сертификаттар мен QR-код негізіндегі тексеру жүйелері енгізілді, бірақ кейбір сарапшылар бұл шараларды уақытша шешім ретінде сипаттады. Қазіргі жүйе осы тәжірибеден алынған сабақтарды бірыңғай тұрақты платформаға айналдыруды мақсат етеді.Халықаралық тәжірибеге назар аударсақ, ұқсас SMS-хабарлама жүйелері бірқатар елдерде ойдағыдай жұмыс жасап отыр. Финляндия, Эстония және Оңтүстік Корея азаматтарды медициналық рәсімдер туралы автоматты хабарлама арқылы хабардар ету тәжірибесін бірнеше жыл бұрын енгізді. Бұл елдердің тәжірибесі деректердің дәлдігін арттырып қана қоймай, халықтың денсаулық сақтау жүйесіне деген сенімін де нығайтқанын көрсетеді. Қазақстанның бұл бағытта қадам жасауы орталықазиялық аймақ үшін де маңызды үлгі болуы мүмкін.Алайда жүйенің толыққанды жұмыс жасауы үшін бірқатар мәселелерді шешу қажет деген де пікірлер бар. Кейбір сарапшылар ауылдық жерлерде интернет байланысы мен мобильді желінің тұрақсыздығы хабарлама жеткізілуін қиындатуы мүмкін екенін атап өтеді. Сондай-ақ егде жастағы азаматтардың SMS технологиясын пайдалану сауаттылығы мәселесі де назарға алынуы тиіс. Министрлік алдағы уақытта осы мәселелерді шешуге бағытталған қосымша шаралар қабылдайтынын хабарлады.Жалпы алғанда, 26 қазаннан іске қосылатын SMS-хабарлама жүйесі Қазақстанның «Цифрлық Қазақстан» бағдарламасы аясындағы денсаулық сақтауды жаңғырту стратегиясының маңызды буыны болып табылады. Мемлекет пен азаматтың арасындағы ақпарат айырбасын жеңілдету, медициналық деректердің дәлдігін бақылауға мүмкіндік беру және жалпы денсаулық сақтау жүйесінің ашықтығын арттыру — осы үш мақсат жүйенің негізгі міндеті болып есептеледі. Алдағы айларда жүйенің жұмыс тиімділігі, қателіктер санының азаюы және халықтың реакциясы министрлік үшін маңызды өлшемкөрсеткіштерге айналмақ. Сарапшылардың болжамы бойынша, егер жүйе сәтті жұмыс жасаса, ол болашақта басқа медициналық қызметтерді қамтитын кешенді платформаға дейін кеңейтіледі.

17 қазан 2026 жылы Шымкент қаласы еліміздің робототехника әлеміндегі ең ірі оқиғалардың бірін қабылдады. ROBOPARK LIGA XIII республикалық жарысы — жас ойлаушылар мен болашақ инженерлердің ұлы сынағы — өзінің логикалық шегіне жетіп, жеңімпаздарын анықтады. Шымкент қаласының Цифрландыру басқармасының қолдауымен, Қамбар батыр мектебінің залдарында өткен бұл жарыс Қазақстанның оңтүстік өңірі үшін ғана емес, бүкіл ел үшін маңызды білім беру оқиғасына айналды.Биыл жарысқа 60-қа жуық команда қатысты. Үш санатқа бөлінген сайыс барысында жас робот жасаушылар өздерінің техникалық дағдыларын, шығармашылық ойлау қабілеттерін және командалық рухын паш етті. Жарыстың ұйымдастырушылары ROBOPARK желісінің педагогтері мен мамандары болды. Олар бірнеше айлық дайындық кезеңін өткізіп, балалардың жарысқа толық деңгейде келуіне жағдай жасады. «Біз бала бойындағы ұшқынды тауып, соны жалынға айналдыруға тырысамыз» деді жарыс жетекшілерінің бірі. «Робототехника — бұл тек техника емес, бұл ойлау мәдениеті, өмір салты».ROBOPARK LIGA жарысы бірінші рет өткізіле бастағанда, Қазақстандағы балалар робототехникасы әлі де жаңа бастама болатын. Алғашқы жылдары жиырма шақты команда жиналса, бүгін олардың саны үш еседен астам өсті. Бұл жылдар бойы елімізде STEM — яғни ғылым, технология, инженерия және математика — бағытындағы білім беруге деген қоғамдық сұраныстың жедел артқанын айғақтайды. Статистикаға жүгінсек, соңғы бес жыл ішінде Қазақстанда жеке робототехника орталықтарының саны 40 пайызға өскен, ал мемлекеттік мектептерде осы пән факультативтік бағдарламаларда кеңінен енгізіліп жатыр. Бұл үрдістің жалпы білім беру жүйесіне деген оң ықпалы сарапшылар тарапынан жоғары бағаланып келеді.Жарысқа қатысқан командалардың тренерлері де жарыстың маңыздылығын атап өтті. Шымкент қаласының бір мектебінен келген жаттықтырушы: «Балалар жыл бойы дайындалды. Бұл жарыс олар үшін жай ғана жеңіс пен жеңіліс емес, өзінің мүмкіндіктерін сынайтын алаң. Мен командамның жасаған жұмысынан өте мақтанамын» деп бөлісті. Ата-аналар да жарысқа белсене қатысты. «Балам алты айдан бері дайындалды. Оның жарысқа деген ынтасын, кешкісін дейін отырып схемалар сызғанын көргенде, мен оның болашағына сенімдімін» деді бір ата сайыс аяқталғаннан кейін баяндаған эмоциямен.Шымкент қаласының Цифрландыру басқармасы осы шараны ұйымдастырушылық және қаржылық тұрғыдан қолдаған негізгі мемлекеттік серіктес болды. Басқарма өкілдерінің айтуынша, бұл тек спорттық жарыс емес, болашақ IT-мамандарын, инженерлерін және стартап иелерін тәрбиелеуге бағытталған стратегиялық жоба. «Шымкент — дамып келе жатқан мегаполис. Бізге технологиялық ойлайтын азаматтар керек. Осындай жарыстар соның тікелей нышаны», деді басқарма басшылығының өкілі. Серіктес ұйым ретінде Shymkent Hub да жарысқа атсалысты. Бұл инновациялық орталық жас стартапшылар мен технологиялық жобалар үшін тірек базасы ретінде белгілі, және оның ROBOPARK LIGA жарысына қосылуы оңтүстік астананың цифрлық экожүйесін одан әрі нығайта түседі. «Азия Сервис» компаниясының жарысқа арнайы қонақ ретінде қатысуы да назар аударды. Компания өкілдері балалардың жасаған жобаларымен танысып, кейбір командалармен тікелей сұхбат құрды.Жарыс барысында ең үлкен қызығушылық тудырған сәт — финалдық кезеңдегі жекпе-жектер болды. Үш санатта өткен сайысты тамашалаған қонақтар мен ата-аналар залы толтырды. Жас командалар роботтарын алдын ала бағдарламалап, нақты тапсырмаларды орындауға жіберді. Жеңіске жету үшін тек жылдамдық емес, дәлдік, шығармашылық шешімдер табу және бұрын болжанбаған жағдайларда икемділік көрсету қажет болды. «Робот — бұл баланың өзі. Ол оны қалай ойласа, солай жұмыс жасайды. Демек, жақсы робот жасау үшін жақсы ойлау керек» дейді ROBOPARK педагогтарының бірі.ROBOPARK LIGA сынды жарыстардың ұзақ мерзімді перспективасы да зор. Мамандардың болжауынша, Қазақстан 2030 жылға дейін цифрлық экономикада жұмысшы күшін 30 пайызға ұлғайтуды жоспарлап отыр. Бұл мақсатқа жету үшін технологиялық білімі бар мамандарды дайындау бүгінден басталуы тиіс. STEM бағытындағы балалар жарыстары осы тізбектің бастапқы буыны болып табылады. Дүниежүзілік тәжірибеге сүйенсек, Финляндия, Оңтүстік Корея және Сингапур сынды елдер балалар арасындағы технологиялық жарыстарға мемлекет деңгейінде жүйелі қолдау көрсетудің арқасында білім беру индекстерінде жоғары орындарды иеленіп отыр. Қазақстанда да осы жолды таңдау — дұрыс бағыт.ROBOPARK LIGA XIII жарысы өзінің маңызды хабарламасымен аяқталды: «Балалар дамыса — ел дамиды!» Бұл қарапайым, бірақ терең мәнді ұстаным бүгінгі Қазақстан үшін ерекше өзекті. Жеңімпаздар мен барлық қатысушылар бүгін өздерінің еліне, отбасыларына, өздеріне деген үлкен мақтаныш сыйлады. Олар робот жасаған жоқ — олар болашақтың іргетасын қалады. Ал осы жарыстың ұйымдастырушылары, демеушілер, тренерлер мен ата-аналар — осы іргетасты бірге ұстап тұрған адамдар.

Қазақстанның оңтүстік астанасы Шымкент қаласы 17 қазан 2026 жылы отандық робототехника қозғалысының ірі оқиғасына куә болмақ. Сол күні Қамбар батыр атындағы мектепте ROBOPARK LIGA XIII республикалық робототехника жарысы салтанатты түрде ашылады. Еліміздің түкпір-түкпірінен жиналған жас өнертапқыштар өздері қолымен жасаған роботтарымен бақ сынайды. Сағат 09:30-да рәсімді ашылу басталып, марапаттау рәсімі 15:00-ден 16:00-ге дейін созылмақ. Бұл жарыс тек бір күндік бәсеке ғана емес — ол Қазақстандағы балалар техникалық білімінің дамуындағы маңызды кезеңнің айқын белгісі болып табылады.ROBOPARK LIGA — бұл еліміздегі ең ірі балалар робототехника жарыстарының бірі. Он үшінші рет өткізілетін бұл турнир жыл сайын кеңейіп, жаңа деңгейге шығып келеді. Алғашқы жарыстар салыстырмалы түрде шағын аудитория мен шектеулі қатысушы санымен өтсе, бүгінгі күні ол Қазақстанның барлық облыстарынан жас роботшыларды тартатын республикалық ауқымдағы іс-шараға айналды. Ұйымдастырушылардың мәліметінше, соңғы бірнеше жарыста қатысушылар саны жыл сайын орта есеппен 20-25 пайызға өсіп отырған. Бұл тенденция балалар мен жасөспірімдер арасында STEM-бағытына деген қызығушылықтың артып келе жатқанын айғақтайды.Биылғы жарыста үш негізгі пән бойынша бәсеке өткізіледі. Бірінші бағыт — «Сумо», яғни роботтардың алаңдағы тартысы. Мұнда қатысушылар бәсекелес роботты алаңнан итеріп шығаратын механикалық күш пен бағдарламалау дағдыларын ұштастырған конструкциялар жасайды. Екінші бағыт — «Кегельринг», дәлдік пен бағдарламалау шеберлігін талап ететін пән. Үшінші бағыт — «Робот құрастыр» тапсырмасы, онда қатысушылардың тапқырлығы мен инженерлік ойлауы бағаланады. Жарыс комиссиясының мүшесі, тәжірибелі робототехника жаттықтырушысы Бауыржан Сейтқалиев: «Бұл үш пән бала санасының әртүрлі қырларын дамытады. Сумода — стратегиялық ойлау, кегельрингте — дәлдік пен алгоритмдік пайымдау, ал еркін құрастыруда — шығармашылық инженерлік потенциал ашылады», — деп атап өтеді.Жарыс Шымкент қаласы әкімдігі, білім басқармасы және RoboPark ұйымы арасындағы ынтымақтастық меморандумы аясында ұйымдастырылады. Бұл үш жақты серіктестік — жай ғана ресми бумага емес, балалардың техникалық білімін мемлекеттік деңгейде қолдаудың нақты үлгісі. Шымкент қаласы білім басқармасының өкілі Гүлнара Оспанова: «Біз мектеп оқушыларына тек теориялық білім беріп қоймай, оны практикада қолдануға мүмкіндік жасауымыз керек. Робототехника жарыстары дәл осы міндетті орындайды — балалар физика, математика, программалау сабақтарында алған білімдерін нақты жобада жинақтайды», — деді ол. Бұл сөздер тек декларация емес, Қазақстандағы технологиялық білімді насихаттаудың кезек күттірмейтін мәселеге айналғанын көрсетеді.Жаһандық тәжірибеге жүгінсек, Финляндия, Оңтүстік Корея, Сингапур сияқты елдер балаларды мектеп жасынан бастап инженерлік ойлауға баулудың мемлекеттік бағдарламаларын жүзеге асырып келеді. Аталмыш елдердің экономикалық жетістіктері мен технологиялық бәсекеге қабілеттілігі кездейсоқ емес — олар он жыл бұрын балалар робототехникасына инвестиция жасады, ал бүгін сол балалар IT-компанияларды, стартаптарды, зерттеу орталықтарын басқарып отыр. Қазақстан да осы жолда. Мамандардың бағалауынша, республикадағы технологиялық кәсіптерге деген сұраныс алдағы он жылда кемінде үш есеге артады. Сондықтан ROBOPARK LIGA сияқты жарыстар — болашақ инженерлердің тәрбиеленетін алаңы.Жарысты ұйымдастыруға Қамбар батыр атындағы мектеп белсене атсалысты. Мектеп директоры Серік Нұрланов: «Бізге мұндай мероприятиені өткізу — үлкен жауапкершілік және мақтаныш. Оқушыларымыз тек жарысты тамашалап қоймайды, олар осынау атмосфера арқылы жаңа мақсаттар қояды, ғылым мен техникаға деген жанып тұрған ынтаны сезінеді», — деді. Жарысты өткізуге демеушілік еткен «Азия Сервис» компаниясының да үлесі зор. Компания өкілі Дана Ермекова: «Біз балалар білімін қолдаудың қоғамдық жауапкершілік екенін түсінеміз. Бүгін жас таланттарға инвестиция жасау — ертеңгі сапалы кадрларды қалыптастыру деген сөз», — деп пікірін бөлісті.Жарысқа қатысушылардың өздері де жарысқа деген ерекше ынтамен дайындалып келеді. Алматыдан қатысушы, 14 жастағы Ардақ Мұратұлы: «Мен бұл жарысқа үшінші рет қатысып отырмын. Алғашқы жолы жеңіліп қайттым, бірақ соның арқасында не үйренуім керектігін түсіндім. Роботым биыл алдыңғы нұсқадан бірнеше есе күшті», — деп жылы жымиды. Оңтүстік Қазақстан облысынан келген 12 жастағы Аяулым Бекова болса: «Робот жасау — ертегі ойлап табудан да қызық. Сен өзің ойлаған нәрсені шынайы өмірде жұмыс істетесің», — деді. Балалардың осындай ынтасы — болашаққа деген ең үлкен кепілдік.ROBOPARK LIGA XIII жарысы Шымкенттегі бір мектептің аулынан шалғай асып жатқан мәнге ие. Ол — балалар санасын технологиялық ойлауға баулудың символы, мемлекет пен бизнестің бірлесе жасаған болашаққа салымы, және отандық инженерия мектебінің өсіп келе жатқанының айғағы. Жарысты тамашалағысы келгендер 17 қазанда Қамбар батыр мектебіне келіп, жас роботшыларды қолдай алады. Қосымша ақпарат үшін +7 707 245 0495 нөміріне немесе @robopark_kz парақшасына жүгінуге болады. Балаларыңызбен бірге барыңыздар — бұл жарыс олардың кім болғысы келетінін анықтауға жәрдем берер.

17 қазан 2026 жыл. Қазақстанның оңтүстік астанасы Шымкентте технологиялық инновациялар желі тарата бастағанда, бұл процестің куәгері болу мүмкіндігі баршаға бұйыра бермейді. Алайда 15 қазанда Shymkent Hub алаңында өткен Figma AI іс-шарасы дәл осындай сирек кездесетін сәттердің бірі болды. AI Month шеңберінде ұйымдастырылған бұл кездесуге шамамен 50 адам қатысып, жасанды интеллект пен дизайн аспаптарының тоғысуын жаңа қырынан тануға мүмкіндік алды.Іс-шара кездейсоқ пайда болған жоқ. Соңғы бірнеше жылда Қазақстандағы IT-сектор жылдам өсу қарқынын ұстап отыр. Ақпараттық технологиялар министрлігінің деректері бойынша, елдегі IT-мамандар саны 2022 жылдан бері 35 пайызға артты. Шымкент — үшінші республикалық маңызы бар қала ретінде — осы өсудің белсенді қатысушысына айналуда. Мұнда соңғы үш жылда ондаған технологиялық стартап тіркелген, ал Shymkent Hub сияқты коворкинг кеңістіктері жас мамандар мен тәжірибелі кәсіпкерлердің ортақ платформасына айналды. Дәл осы аясда AI Month бастамасы туды — жасанды интеллект мүмкіндіктерін кең аудиторияға таныстыруға бағытталған кешенді білім беру жобасы.Figma — бастапқыда веб-негізді дизайн аспабы ретінде танымал болған платформа — соңғы жылдары түбегейлі өзгеріске ұшырады. Компания 2023–2024 жылдар аралығында AI мүмкіндіктерін белсенді енгізе бастады: автоматты макет генерациясы, мәтіннен визуал жасау, қайталанатын элементтерді анықтау және дизайн тұтастығын тексеру функциялары — бұлардың барлығы дизайнерлердің жұмыс тәсілін мүлдем өзгертті. Дүниежүзі бойынша платформада 8 миллионнан астам белсенді пайдаланушы тіркелген, ал Орталық Азия нарығында оның таралуы жыл сайын 40–50 пайызға өсуде. Бұл статистика іс-шараның маңыздылығын одан әрі арттырады.Іс-шараның бас ұйымдастырушысы, Shymkent Hub-тың жобалар жетекшісі Айгерім Сейтқалиева өткізілген кездесудің мақсатын нақты айқындады: «Біз жасанды интеллектті тек теориялық тұрғыдан емес, практикалық контексте, нақты жұмыс үдерісінде қарастырғымыз келді. Figma AI — бұл дизайнерлерге визуалды шешімдерді жылдамырақ табуға, идеяларды тезірек прототипке айналдыруға мүмкіндік беретін нақты аспап. Қатысушыларымыздың кейбірі бұл мүмкіндіктерді бұрын мүлдем білмеген, ал кейбірі білген, бірақ тәжірибеде қолданбаған. Іс-шара осы екі топтың да сұрағына жауап берді». Оның сөзі қатысушылар арасында қолдау тапты — семинар бөлімдерінде белсенді сұрақ-жауап алмасу жүргізілді.Іс-шараға қатысқан жас дизайнер Нұрлан Әбдіқалықов өзінің алған әсерін бөлісті: «Мен Figma-ны бұрыннан қолдандым, бірақ AI функциялары туралы жартылай ғана хабардар болдым. Мұнда оның нақты жұмыс барысын — қалай жылдамдататынын, қайда уақыт үнемдейтінін — тікелей көрдім. Бұл менің күнделікті жұмысыма тікелей қатысты. Бір дизайн нұсқасын жасауға кейде бірнеше сағат кетеді, ал AI-мен сол процесс жиырма-отыз минутқа дейін қысқарады». Осы пікір іс-шарадағы басты тезисті дәлелдейтіндей болды: жасанды интеллект адамды алмастыру үшін емес, оны күшейту үшін жасалған.Қазіргі таңда дизайн саласындағы AI интеграциясы жаһандық тренд болып отыр. Adobe, Canva, Figma, Sketch — ірі платформалардың барлығы дерлік жасанды интеллект мүмкіндіктерін өз жүйелеріне енгізді. McKinsey Global Institute-тің 2025 жылғы есебі бойынша, шығармашылық кәсіптер өкілдерінің 67 пайызы AI аспаптарын апта сайын немесе одан жиі пайдаланады. Дизайнерлердің жұмыс өнімділігі орта есеппен 30–45 пайызға артқан, ал прототиптеу уақыты 60 пайызға дейін қысқарған. Бұл сандар — болашақтың суреті емес, бүгінгі шындық. Қазақстан осы ауысымда артта қалуға мүдделі емес, сондықтан Шымкент сияқты өңірлік орталықтардағы іс-шаралардың маңызы айрықша.Іс-шараның ұйымдастырушылары алдағы уақытта осындай білім беру форматын жүйелі түрде жалғастыруды жоспарлап отыр. Келесі айда UX/UI дизайны мен AI жинақтастыруына арналған тереңдетілген семинар өткізу жоспарда бар. Сонымен қатар, Shymkent Hub аймақтық университеттермен ынтымақтастықта студенттер үшін арнайы менторлық бағдарламаны іске асыруды қарастырып жатыр. «Біз Шымкентті тек оңтүстіктің емес, бүкіл Орталық Азияның технологиялық білім беру орталығына айналдырғымыз келеді. Бұл үшін бір іс-шара жеткіліксіз — жүйелі жұмыс, тізбекті бағдарламалар, нақты нәтижелерге бағытталған оқыту керек», — деді Айгерім Сейтқалиева болашақ жоспарлар туралы сұраққа жауап бере отырып.Шымкенттегі Figma AI іс-шарасы — бұл жай ғана технологиялық семинар емес. Бұл Қазақстандағы цифрлық трансформацияның нақты бейнесі, жергілікті мамандардың жаһандық тренд ішінде өз орнын табуы, ал ең бастысы — өңірдің интеллектуалдық потенциалы мен өзгеріске деген дайындығының дәлелі. Ондаған мамандарды бір шаңырақ астына жинаған бұл кездесу, мүмкін, болашақта үлкен нәтижелердің ұрығы болар. Технологиялар адамдарды ажыратпайды — керісінше, дұрыс пайдаланылса, бір мақсат айналасында топтастырады. 15 қазандағы іс-шара дәл осының куәсі болды.

Қазіргі таңда Қазақстандағы стартап экожүйесі қарқынды дамып келеді. Жыл сайын жүздеген жаңа жобалар дүниеге келіп, инвесторлардың назарын аударуға тырысады. Алайда олардың басым бөлігі бірінші жылдың өзінде-ақ нарықтан шығып қалады. Осындай қиын жағдайда өз жобасын сақтап қалу және оны табысты дамыту — бүгінгі күннің ең өзекті мәселесіне айналып отыр.17 қазан 2026 жылы Шымкент қаласының Shymkent Hub кеңістігінде Startup Orda бағдарламасы аясында өткен воркшоп осы сауалдарға практикалық жауап іздеу алаңына айналды. Іс-шараның бас спикері — IT саласы мен стартап индустриясында 15 жылдан астам тәжірибесі бар сарапшы, трекер және консультант Марат Шакен болды. Оның артында мыңнан астам мақала, үш жүзден аса сұхбат және "Astana Hub қалай салынды" атты авторлық кітап тұр. Мұндай тәжірибесі бар маманның кеңестері жас кәсіпкерлер үшін шынайы бағдар болды.Startup Orda бағдарламасы — Қазақстандағы стартап экожүйесін дамытуға бағытталған ірі мемлекеттік бастамалардың бірі. Бағдарлама аясында жас кәсіпкерлерге тек қаржылық қолдау ғана емес, сонымен қатар менторлық, оқыту және желілік байланыс мүмкіндіктері де ұсынылады. Шымкент Hub осы бағдарламаның оңтүстік өңірдегі негізгі тіректерінің біріне айналған. "Біз бұл жерге тек идея алып келдік. Ал бүгін практикалық құралдарды алып кетіп жатырмыз," — деді воркшопқа қатысқан жас кәсіпкер Айдана Сейткали. Оның сөзі залдағы қатысушылардың жалпы көңіл-күйін дөп басты.Марат Шакен воркшоп барысында стартаптардың жіберетін ең жиі қателіктеріне ерекше тоқталды. Оның айтуынша, жаңа жобалардың көпшілігі нарықты терең зерттемей, тек идеяның жарқырауына сенеді. "Стартап — бұл идея емес, шешім. Егер сіздің өніміңіз нақты бір мәселені шешпесе, нарық оны қабылдамайды. Ең бастысы — клиентті тыңдай білу," — деп атап өтті сарапшы. Бұл қарапайым, бірақ терең мазмұнды тезис аудиторияда ерекше резонанс тудырды. Статистикалық деректерге сүйенсек, әлемдік деңгейде стартаптардың 90 пайызы алғашқы бес жыл ішінде жабылып қалады. Оның басты себептерінің бірі — нарық сұранысын дұрыс бағаламау.Воркшопта команда құру мәселесі де жан-жақты талқыланды. Марат Шакеннің пікірінше, стартаптың сәтті болуы тек өнімнің сапасына ғана емес, сонымен бірге артындағы адамдардың күшіне де байланысты. "Инвесторлар алдымен команданы сатып алады, содан кейін ғана идеяны. Күшті команда орташа идеяны жетістікке жеткізе алады, бірақ тамаша идея нашар командамен жойылып кетеді," — деп ескертті ол. Осы тезиске орай ол бірнеше нақты мысал келтіре отырып, командадағы рөлдерді дұрыс бөлудің маңыздылығын түсіндірді. Шымкент Hub директоры Бекжан Нұрланов: "Оңтүстік Қазақстандағы стартап мәдениеті соңғы үш жылда күрт өзгерді. Жастардың кәсіпкерлікке деген қызығушылығы артты, ал мұндай воркшоптар сол ынтаны нақты дағдыға айналдырады," — деп пікірін білдірді.Іс-шарада бренд пен позициялану мәселелері де кеңінен қозғалды. Жүздеген ұқсас жобалар арасынан қалай ерекшеленуге болады? Марат Шакен бұған да нақты жауап берді: "Бренд — бұл логотип пен атау емес. Бренд — бұл сіздің клиентіңіздің жүрегіндегі сезім. Ол сіздің жобаңыз туралы не ойлайды, не сезінеді — міне, шынайы брендинг осы." Сарапшы сонымен қатар цифрлық маркетингтің рөліне де тоқталды. Қазіргі таңда Қазақстандағы интернет-қолданушылардың саны 17 миллионнан асып кетті. Бұл деректер стартаптар үшін цифрлық арналардың маңыздылығын айқын дәлелдейді. Алайда Шакеннің айтуынша, тек контент жасаумен шектелу жеткіліксіз — ол контенттің мақсатты аудиторияға дәл жетуі тиіс.Воркшоптың аяқталуы жаңа сұрақтар мен пікірталастарды тудырды. Қатысушылар арасынан ерекше белсенділік танытқан Тимур Әбілов: "Бұрын стартап деген сөзді естігенде, тек Алматы немесе Астана ойыма оралатын. Бүгін мен Шымкенттен де табысты жоба шығуы мүмкін екенін толық сезіндім," — деді. Бұл пікір аймақтық теңсіздікті жою тұрғысынан да маңызды. Шын мәнінде, Оңтүстік Қазақстан өңірі соңғы жылдары экономикалық белсенділігімен ерекшеленіп келеді. Халық саны бойынша ірі аймақтардың бірі болып табылатын Оңтүстік Қазақстанда кәсіпкерлік дамытуға үлкен әлует жатыр.Воркшоптың бірінші бөлігі ғана өтті — екінші бөлімде стартапшылар үшін тағы да маңызды тақырыптар талқыланатыны жарияланды. Startup Orda бағдарламасы осы сияқты іс-шараларды жүйелі түрде өткізу арқылы Қазақстандағы стартап экожүйесін мықты іргетасқа орнатуды мақсат тұтады. Марат Шакен сияқты тәжірибелі сарапшылардың қатысуы бұл мақсатқа жетудің нақты жолын ашады. Болашақ воркшоптар тек Шымкентпен ғана шектелмей, өңірлік стартап мәдениетін барлық қалаларға тарату перспективасы туралы да айтылды. Бәлкім, ертең жаңа "Astana Hub" емес, "Shymkent Hub" тарихын жазатын кітап дүниеге келер — және оны осы залда отырған жастардың бірі жазар.

Қазіргі таңда Қазақстандағы стартап экожүйесі қарқынды дамып келеді. Жыл сайын жүздеген жаңа жобалар дүниеге келіп, инвесторлардың назарын аударуға тырысады. Алайда олардың басым бөлігі бірінші жылдың өзінде-ақ нарықтан шығып қалады. Осындай қиын жағдайда өз жобасын сақтап қалу және оны табысты дамыту — бүгінгі күннің ең өзекті мәселесіне айналып отыр.17 қазан 2026 жылы Шымкент қаласының Shymkent Hub кеңістігінде Startup Orda бағдарламасы аясында өткен воркшоп осы сауалдарға практикалық жауап іздеу алаңына айналды. Іс-шараның бас спикері — IT саласы мен стартап индустриясында 15 жылдан астам тәжірибесі бар сарапшы, трекер және консультант Марат Шакен болды. Оның артында мыңнан астам мақала, үш жүзден аса сұхбат және "Astana Hub қалай салынды" атты авторлық кітап тұр. Мұндай тәжірибесі бар маманның кеңестері жас кәсіпкерлер үшін шынайы бағдар болды.Startup Orda бағдарламасы — Қазақстандағы стартап экожүйесін дамытуға бағытталған ірі мемлекеттік бастамалардың бірі. Бағдарлама аясында жас кәсіпкерлерге тек қаржылық қолдау ғана емес, сонымен қатар менторлық, оқыту және желілік байланыс мүмкіндіктері де ұсынылады. Шымкент Hub осы бағдарламаның оңтүстік өңірдегі негізгі тіректерінің біріне айналған. "Біз бұл жерге тек идея алып келдік. Ал бүгін практикалық құралдарды алып кетіп жатырмыз," — деді воркшопқа қатысқан жас кәсіпкер Айдана Сейткали. Оның сөзі залдағы қатысушылардың жалпы көңіл-күйін дөп басты.Марат Шакен воркшоп барысында стартаптардың жіберетін ең жиі қателіктеріне ерекше тоқталды. Оның айтуынша, жаңа жобалардың көпшілігі нарықты терең зерттемей, тек идеяның жарқырауына сенеді. "Стартап — бұл идея емес, шешім. Егер сіздің өніміңіз нақты бір мәселені шешпесе, нарық оны қабылдамайды. Ең бастысы — клиентті тыңдай білу," — деп атап өтті сарапшы. Бұл қарапайым, бірақ терең мазмұнды тезис аудиторияда ерекше резонанс тудырды. Статистикалық деректерге сүйенсек, әлемдік деңгейде стартаптардың 90 пайызы алғашқы бес жыл ішінде жабылып қалады. Оның басты себептерінің бірі — нарық сұранысын дұрыс бағаламау.Воркшопта команда құру мәселесі де жан-жақты талқыланды. Марат Шакеннің пікірінше, стартаптың сәтті болуы тек өнімнің сапасына ғана емес, сонымен бірге артындағы адамдардың күшіне де байланысты. "Инвесторлар алдымен команданы сатып алады, содан кейін ғана идеяны. Күшті команда орташа идеяны жетістікке жеткізе алады, бірақ тамаша идея нашар командамен жойылып кетеді," — деп ескертті ол. Осы тезиске орай ол бірнеше нақты мысал келтіре отырып, командадағы рөлдерді дұрыс бөлудің маңыздылығын түсіндірді. Шымкент Hub директоры Бекжан Нұрланов: "Оңтүстік Қазақстандағы стартап мәдениеті соңғы үш жылда күрт өзгерді. Жастардың кәсіпкерлікке деген қызығушылығы артты, ал мұндай воркшоптар сол ынтаны нақты дағдыға айналдырады," — деп пікірін білдірді.Іс-шарада бренд пен позициялану мәселелері де кеңінен қозғалды. Жүздеген ұқсас жобалар арасынан қалай ерекшеленуге болады? Марат Шакен бұған да нақты жауап берді: "Бренд — бұл логотип пен атау емес. Бренд — бұл сіздің клиентіңіздің жүрегіндегі сезім. Ол сіздің жобаңыз туралы не ойлайды, не сезінеді — міне, шынайы брендинг осы." Сарапшы сонымен қатар цифрлық маркетингтің рөліне де тоқталды. Қазіргі таңда Қазақстандағы интернет-қолданушылардың саны 17 миллионнан асып кетті. Бұл деректер стартаптар үшін цифрлық арналардың маңыздылығын айқын дәлелдейді. Алайда Шакеннің айтуынша, тек контент жасаумен шектелу жеткіліксіз — ол контенттің мақсатты аудиторияға дәл жетуі тиіс.Воркшоптың аяқталуы жаңа сұрақтар мен пікірталастарды тудырды. Қатысушылар арасынан ерекше белсенділік танытқан Тимур Әбілов: "Бұрын стартап деген сөзді естігенде, тек Алматы немесе Астана ойыма оралатын. Бүгін мен Шымкенттен де табысты жоба шығуы мүмкін екенін толық сезіндім," — деді. Бұл пікір аймақтық теңсіздікті жою тұрғысынан да маңызды. Шын мәнінде, Оңтүстік Қазақстан өңірі соңғы жылдары экономикалық белсенділігімен ерекшеленіп келеді. Халық саны бойынша ірі аймақтардың бірі болып табылатын Оңтүстік Қазақстанда кәсіпкерлік дамытуға үлкен әлует жатыр.Воркшоптың бірінші бөлігі ғана өтті — екінші бөлімде стартапшылар үшін тағы да маңызды тақырыптар талқыланатыны жарияланды. Startup Orda бағдарламасы осы сияқты іс-шараларды жүйелі түрде өткізу арқылы Қазақстандағы стартап экожүйесін мықты іргетасқа орнатуды мақсат тұтады. Марат Шакен сияқты тәжірибелі сарапшылардың қатысуы бұл мақсатқа жетудің нақты жолын ашады. Болашақ воркшоптар тек Шымкентпен ғана шектелмей, өңірлік стартап мәдениетін барлық қалаларға тарату перспективасы туралы да айтылды. Бәлкім, ертең жаңа "Astana Hub" емес, "Shymkent Hub" тарихын жазатын кітап дүниеге келер — және оны осы залда отырған жастардың бірі жазар.

Еліміздегі кәсіпкерлік қызмет оң динамиканы сақтауда, сондай-ақ сыртқы және ішкі экономикалық өзгерістерге тұрақтылық көрсетуде. Бұл туралы Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин мәлімдеді. Атап айтқанда, ол өзін-өзі жұмыспен қамтығандарды ескергенде кәсіпкерлік субъектілерінің жалпы саны 32,5%-ға артып, 3,2 млн-ға жеткенін баяндады. Жалпыға бірдей белгіленген режимде жұмыс істейтін кәсіпкерлердің – қосымша құн салығын төлеушілердің саны 28%-ға өсті. Азаматтардың көлеңкелі экономикадан шығуы үшін жағдайлар жасалды. Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар режимінде 981 мың адам тіркелді, олардың 807 мыңы алғаш рет салық есебіне тұрды.«2026 жылғы тоғыз айда 277 мың жаңа кәсіпкерлік субъектісі тіркелген, оның ішінде 34,7 мың заңды тұлға және 242,3 мың жеке кәсіпкер. Осы кезеңде 19,7 мың заңды тұлға және 356 мың жеке кәсіпкер есептен шығарылды. Бұл ретте жеке кәсіпкерді тіркеуді тоқтату экономикалық қызметтің іс жүзінде тоқтауын білдірмейді. Жабылған 356 мың жеке кәсіпкердің 42,6%-ы 2025 жылы табыс таппаған, ал 20,8%-ы өз қызметін жалғастыра отырып, өзін-өзі жұмыспен қамтығандар режиміне көшкен», — деп атап өтті вице-премьер.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1310108?lang=ru

Үкімет Ұлттық Банкпен бірлесіп инфляцияны төмендету бойынша шараларды іске асыруды жалғастыруда. Жылдық инфляция ағымдағы жылғы тамыздағы 9,8%-дан қыркүйектің қорытындысы бойынша 9,3%-ға дейін баяулады.  Бұл туралы Үкімет отырысында Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин баяндады. Оның айтуынша, инфляцияның баяулауына негізгі үлесті азық-түлік тауарларына баға өсу қарқынының төмендеуі. Қыркүйекте азық-түлік тауарларының бағасы айлық мәнде 0,1%-ға төмендеді. «Инфляцияны тежеу – Үкіметтің халықтың нақты табысын арттыру жөніндегі жұмысының бір бағыты болып саналады. Инфляцияның баяулауы аясында осы жылдың екінші тоқсанында халықтың нақты ақшалай табысы бірінші тоқсандағы 0,1%-дан 0,7%-ға дейін өсті», — деді вице-премьер.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1310100?lang=ru

Инвестициялар өсудің драйвері болып қала беруде. Ағымдағы жылғы қаңтар-қыркүйекте негізгі капиталға инвестициялар 16,1 трлн теңгені құрап, 7%-ға өсті. Бұл туралы Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин мәлімдеді.«Ерекшелігі – инвестициялар өсуінің негізгі факторы жеке инвестициялар болып саналады, олар 18,2%-ға ұлғайды»,  — деді Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин.Жеке инвестициялардың үлесі 85,7%-ды құрады. Осы жылдың бірінші жартыжылдығында тікелей шетелдік инвестициялардың жалпы ағыны $9,4 млрд-ты құрады. Өңдеу өнеркәсібінде – 40,1%-ға, құрылыста – 32%-ға, ақпарат және байланыста – 29,2%-ға, денсаулық сақтауда – 20,4%-ға, ауыл шаруашылығында – 9,1%-ға айтарлықтай өсім байқалдыАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1310089?lang=ru

Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин Үкімет отырысында осы жылдың 9 айындағы әлеуметтік-экономикалық даму туралы баяндады. Оның деректері бойынша өсім шикізатқа қатысты емес сектор есебінен қамтамасыз етілді, бағалау бойынша 5,4%-ға өсті.«Қазақстан экономикасы өсуін жалғастыруда және оң динамиканы көрсетуде. Осы жылдың тоғыз айының қорытындысы бойынша экономиканың өсуі 4,2%-ды құрады. Экономиканың өсуі шикізатқа қатысты емес сектор есебінен қамтамасыз етілді, ол бағалау бойынша 5,4%-ға өсті. Салалар арасында құрылыс, өңдеу өнеркәсібі, көлік қызметтері және сауда ең жоғары қарқын көрсетуде. Осы салалардың жалпы ішкі өнімнің өсуіне қосқан жиынтық үлесі 75%-дан асады»,  — деп атап өтті вице- премьер.Серік Жұманғарин экономиканы кезең-кезеңімен әртараптандырудың нәтижесінде 2025 жылдың қорытындысы бойынша жалпы ішкі өнім құрылымындағы мұнай өндіру үлесі 7,8%-ға дейін қысқарғанын атап өтті. Осы жылғы бірінші жартыжылдықтың қорытындысы бойынша өңдеу өнеркәсібінің үлесі 14,1%-ға дейін ұлғайды, ал тау-кен өндіру өнеркәсібінің үлесі 12,4%-ды құрады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/economy/press/news/details/1310074?lang=ru

17–18 қазанда Астана қаласында Павлодар, Солтүстік Қазақстан және Ұлытау облыстарының тауар өндірушілері қатысқан кезекті ауыл шаруашылығы жәрмеңкесі өтуде. Үш өңірдің аграршылары елорда тұрғындары мен қонақтарына жалпы көлемі 1600 тоннадан астам азық-түлік өнімін ұсынды. Бұл туралы Астана қаласы әкімдігінің ресми сайты хабарлады.Жәрмеңке Қарқаралы тасжолы, 1 мекенжайындағы «Қазанат» ипподромының аумағында ұйымдастырылды. Сауда алаңы екі күн бойы сағат 09:00-ден 18:00-ге дейін жұмыс істеді. Мұнда тұрғындар ет және ет өнімдерін, сүт өнімдерін, көкөністерді, жұмыртқаны, балықты, балды, бакалея тауарларын және басқа да азық-түлік түрлерін тікелей өндірушілерден сатып ала алды.Үш өңірден келген өнімнің мол қорыСолтүстік Қазақстан облысынан жәрмеңкеге 1000 тоннадан астам өнім жеткізілді. Өңірдің 13 ауданы мен Петропавл қаласынан 110-нан астам ауыл шаруашылығы тауар өндірушісі мен өңдеуші кәсіпорын қатысты. Олардың өнімдері қатарында ет, сүт өнімдері, көкөністер, жұмыртқа, бал, балық, ұн және макарон өнімдері бар.Павлодар облысынан 80-нен астам өндіруші мен өңдеуші кәсіпорын өз өнімдерін ұсынды. Жалпы көлемі шамамен 615 тонна болатын тауарлардың басым бөлігін картоп, көкөністер мен бақша дақылдары құрады. Сонымен қатар ет, сүт өнімдері, балық, бал және басқа да азық-түлік сатылды. Павлодар облысы өнімдерінің нарықтағы орташа бағадан 10–15 пайызға төмен ұсынылғаны хабарланды.Ұлытау облысының аграршылары да жәрмеңкеге белсенді қатысты. Өңірден 60 тонна ет және ет өнімдері, 20 тонна сүт өнімдері мен басқа да тауарлар жеткізілді.Сатып алушы үшін бастысы – сапа мен қолжетімді бағаЖәрмеңкенің артықшылықтарының бірі – өндіруші мен тұтынушының тікелей байланыс орнатуы. Солтүстік Қазақстан облысынан келген сатушы Айдос Сәрсенбаевтың айтуынша, сатып алушылар өнімнің бағасын сұрап, сапасын көріп, өздеріне қажетті көлемде тауар ала алады. Оның сөзінше, ет, сүт өнімдері мен көкөністерге сұраныс жоғары болған.Астана тұрғыны Айгерім Қасымова да мұндай сауда алаңдарының маңызын атап өткен. Оның пікірінше, азық-түлік әр отбасының күнделікті шығыны болғандықтан, сапалы өнімді қолжетімді бағамен сатып алу отбасылық бюджетті жоспарлауға көмектеседі.Павлодар облысы жәрмеңке аясында тек ауыл шаруашылығы өнімдерін ғана емес, өңірдің мәдениетін де таныстырды. Келушілерге Потанин атындағы музей экспонаттарының көрмесі және «Шаңырақ» мәдениет-демалыс орталығының әртістері мен аудандық шығармашылық ұжымдардың концерттік бағдарламасы ұсынылды. Осылайша, жәрмеңке саудамен қатар, өңірдің туристік және мәдени әлеуетін таныстыру алаңына да айналды.Азық-түлік нарығын қолдаудың маңызды тетігіАуыл шаруашылығы жәрмеңкелерінің әлеуметтік-экономикалық маңызы зор. Олар фермерлерге өнімдерін тікелей өткізуге, ал тұтынушыларға бірнеше өңірдің тауарларын салыстырып, қажеттісін таңдап алуға мүмкіндік береді. Делдалдардың азаюы бағаны төмендетуге ықпал етуі мүмкін, алайда нақты үнем өнімнің түріне және сатушы белгілеген бағаға байланысты.Жәрмеңкелердің тұрақты өткізілуі ішкі сауданы жандандырып, ауыл еңбеккерлерін қолдауға және өңірлер арасындағы экономикалық байланысты нығайтуға жағдай жасайды. Сонымен бірге мұндай шаралардың тиімділігін бағалауда бағаның қолжетімділігімен қатар, өнім сапасы мен тұтынушылар сұранысын да ескеру қажет.Астанада өткен бұл жәрмеңке отандық ауыл шаруашылығы өнімдерін ілгерілетуге, фермерлердің нарыққа шығу мүмкіндігін кеңейтуге және тұрғындарды қажетті азық-түлікпен қамтамасыз етуге бағытталған маңызды бастама болды.

Астанада 10–11 қазан күндері Түркістан және Батыс Қазақстан облыстарының тауар өндірушілері қатысқан ауыл шаруашылығы жәрмеңкесі өтті. Екі өңірдің шаруалары елорда тұрғындарына 600 тоннадан астам азық-түлік өнімін ұсынды.Екі күнге созылған жәрмеңке «Қазанат» ипподромына қарама-қарсы, Қарқаралы тасжолының бойында өтті. Елорда тұрғындары мен қонақтары азық-түлік өнімдерін өндірушілерден тікелей сатып алуға мүмкіндік алды.Жәрмеңкеде ет және ет өнімдері, сүт өнімдері, көкөністер, жемістер, балық, жұмыртқа, бал, кептірілген жемістер және басқа да азық-түлік тауарларының кең ассортименті ұсынылды.Түркістан облысынан 60 тонна ет және ет өнімдері, 260 тонна көкөніс пен жеміс-жидек, сондай-ақ 60 тоннадан астам сүт және өзге де ауыл шаруашылығы өнімдері жеткізілді. Ал Батыс Қазақстан облысының тауар өндірушілері 50 тоннаға жуық ет өнімдерін, 80 мың дана жұмыртқа, 11 тонна балық және басқа да азық-түлік тауарларын ұсынды.Сатып алушылар арасында күнделікті тұтынатын азық-түлік тауарларына, әсіресе көкөніс, ет және сүт өнімдеріне сұраныс жоғары болды. Жәрмеңкеге келушілер қажетті өнімдерін сатып алып қана қоймай, олардың қайдан жеткізілгені туралы ақпаратты тікелей өндірушілерден біле алды.«Мен мұнда ұйымдастырылатын жәрмеңкелердің бірін де жібермеуге тырысамын. Бағасы жағынан да біз үшін тиімді. Қараңыздаршы, бүгін адам өте көп. Бұл халықтың осындай жәрмеңкелерге деген сұранысы жоғары екенін көрсетеді», – деп өз әсерімен бөлісті елорда тұрғыны Гүлайым Әшекова.Өңірлік ауыл шаруашылығы жәрмеңкелерін өткізу елорда тұрғындарын азық-түлік өнімдерімен қамтамасыз етуге, отандық шаруаларды қолдауға және өңірлер арасындағы сауда байланыстарын дамытуға ықпал етеді. https://www.instagram.com/p/DeWpkYlASuK/Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/astana-uir/press/news/details/1310052?lang=ru

 Қыркүйек айында Зеренді ауданының Ивановка ауылында Kcell байланыс операторының жаңа нысаны пайдалануға берілді. Нысанда 4G желісі іске қосылып, ауыл тұрғындары мен Астана - Көкшетау автожолының бойымен қатынайтын азаматтар үшін ұялы байланыстың сапасы мен мобильді интернеттің қолжетімділігі жақсарды.Егіндікөл ауданының Буревестник ауылында да мобильді байланыс пен интернет қолжетімді болды. Бұл жұмыс 2025 жылғы 17 қазанда Ақмола облысының әкімі аудан тұрғындарымен кездескен кезде берілген тапсырманы орындау аясында жүзеге асырылды.Мәселені шешу үшін Ақмола облысының цифрландыру және архивтер басқармасы инвестор тартып, оның күшімен антенна-діңгек құрылымы салынды. Аудан әкімдігі нысанды электрмен жабдықтау желісіне қосуды қамтамасыз етті. Осыдан кейін «КаР-Тел» ЖШС байланыс операторы базалық станция орнатты.Бұл жобалар Ақмола облысындағы елді мекендерде мобильді байланыс сапасын жақсартуға және интернетке қолжетімділікті кеңейтуге бағытталған. Өңірдің телекоммуникациялық инфрақұрылымын дамыту жұмыстары жалғасуда.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/aqmola-digital/press/news/details/1310005?lang=ru

     Жеке куәлікті жаңарту, автокөлікті тіркеу, пәтерге меншік құқығын рәсімдеу немесе жүргізуші куәлігін алу – Абай облысының тұрғындары халыққа қызмет көрсету орталықтарына (ХҚКО) көбіне осы қызметтер бойынша жүгінеді. 2026 жылдың сегіз айында өңірдің ХҚКО-лары арқылы шамамен 19 мың мемлекеттік қызмет көрсетілді.Ең сұранысқа ие бағыттардың бірі – жеке басты куәландыратын құжаттарды беру және ауыстыру. Есепті кезеңде өңір тұрғындарына паспорттар мен жеке куәліктерді беру бойынша шамамен 5,3 мың қызмет көрсетілді. Құжаттар белгіленген жасқа толуына, жеке деректердің өзгеруіне, құжаттың жоғалуына немесе жарамдылық мерзімінің аяқталуына байланысты рәсімделіп, ауыстырылады.Өтініштердің едәуір бөлігі көлік құралдарын тіркеуге қатысты. Сегіз ай ішінде шамамен 4,2 мың автокөлік тіркелді. Сонымен қатар ХҚКО-ларда көлік құралдарын қайта тіркеу және олардың тіркеу деректеріне өзгерістер енгізу қызметтері де көрсетіледі.Тағы бір сұранысқа ие бағыт – жылжымайтын мүлік. Жылжымайтын мүлікке құқықтар мен ауыртпалықтарды мемлекеттік тіркеу бойынша шамамен 2,8 мың қызмет көрсетілді. Бұл рәсім тұрғын үйді және өзге де жылжымайтын мүлікті сатып алу, сату, сыйға тарту немесе мұраға алу сияқты мәмілелер кезінде қажет.Жүргізушілерге арналған қызметтер де сұранысқа ие. Сегіз айда шамамен 900 жүргізуші куәлігі берілді. Бұдан бөлек, Қазақстан Республикасы Ұлттық куәландырушы орталығының тіркеу куәлігін беру және кері қайтарып алу бойынша шамамен 400 өтініш тіркелді.Өтініштердің басым бөлігі Семей қаласына тиесілі. Қаладағы халыққа қызмет көрсету орталықтарының ішінде №2 ХҚКО ерекше сұранысқа ие. Мұнда тұрғындар ең көп таралған бағыттар бойынша мемлекеттік қызметтерді ала алады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/abay-kurchatov/press/news/details/1309998?lang=ru

 Beeline Kazakhstan абоненттеріне Starlink технологиясына негізделген Direct-to-Cell спутниктік байланыс қызметін ұсынады. Бұл технология жерүсті мобильді желісі қамтымаған аумақтарда үйлесімді смартфондарға спутниктер арқылы тікелей қосылуға мүмкіндік береді.Қызметті пайдалану үшін қосымша жабдық сатып алудың қажеті жоқ. Оны қосу үшін Janymda қосымшасын жаңартып, қосымша ішінде спутниктік байланысты белсендіру және смартфон баптауларынан роуминг кезінде деректерді беруді қосу қажет.Абонент жерүсті мобильді желісінің қамту аймағынан тыс жерде болған кезде, смартфон спутниктік желіге қосыла алады. Құрылғының моделіне және қосылу жағдайларына байланысты желі Beeline Starlink атауымен немесе 40104 коды арқылы көрсетіледі. Байланыстың тұрақты болуы үшін ашық аспан астында болу қажет.Алғашқы кезеңде Beeline Kazakhstan абоненттеріне екі ай бойы қызметті тегін пайдалану мүмкіндігі беріледі. Сервис жерүсті мобильді желілері қамтымаған аумақтарда LTE технологиясын қолдайтын және қызметпен үйлесімді Android смартфондарында қолжетімді.Қазіргі уақытта Starlink Mobile қызметі тек үйлесімді Android құрылғыларында жұмыс істейді. Beeline Kazakhstan қолдау көрсетілетін құрылғылар тізімін кеңейту мақсатында смартфон өндірушілерімен бірлескен жұмысты жалғастыруда.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/aqmola-digital/press/news/details/1310001?lang=ru