31 қазан 2026 жылы Шымкент қаласында маңызды оқиға болды: Мұхтар Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті мен қала Цифрландыру басқармасы арасында ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылды. Бұл қол қою рәсімі — жай ғана ресми іс-шара емес, Шымкенттің цифрлық болашағын қалыптастырудағы нақты бетбұрыс нүкте. Екі жақтың бұл бастамасы қаланың технологиялық дамуын жаңа белеске көтеруге ниеттелгенін айқын көрсетеді.Шымкент — Қазақстанның республикалық маңызы бар үшінші қаласы. Халқы үш миллионнан асатын бұл өңірлік орталықта соңғы жылдары цифрлық инфрақұрылымды дамытуға ерекше назар аударылып келеді. Қаланың «Цифрлық Шымкент» бағдарламасы аясында электрондық мемлекеттік қызметтерді кеңейту, ақылды қалалық жүйелер енгізу және деректерді басқарудың заманауи механизмдерін орнату жұмыстары жүргізілуде. Дегенмен кез келген технологиялық трансформацияның негізгі тірегі — білікті мамандар мен жасампаз ғылыми ойлар. Дәл осы олқылықты толтыруға бүгінгі меморандум бағытталған.Мұхтар Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті — аймақтың ең ірі жоғары оқу орындарының бірі. Мұнда жыл сайын мыңдаған студент білім алады, жүздеген ғалым зерттеу жұмыстарын жүргізеді. Университет соңғы жылдары цифрлық технологиялар, жасанды интеллект, деректер ғылымы және кибернетика бағыттарын белсенді дамытып, осы саладағы оқу бағдарламаларын жаңартты. Нәтижесінде аталған жоғары оқу орны тек білім беру ошағы ғана емес, сонымен бірге инновациялық зерттеу алаңына айнала бастады. Міне, осы әлеует бүгін қаланың ресми цифрлық инфрақұрылымымен тікелей байланысқа түсті.Меморандум аясында бірнеше стратегиялық бағыт белгіленді. Біріншіден, ақпараттық технологиялар мен жасанды интеллект салаларында білікті кадрлар даярлау. Бұл — қалаға нақты маман дайындауға бағытталған мақсатты жұмыс, яғни теория мен тәжірибенің ұштасуы. Екіншіден, бірлескен қолданбалы зерттеулер жүргізу. Университет ғалымдары қала инфрақұрылымының нақты мәселелерін зерттеп, тиімді шешімдер ұсынатын болады. Үшіншіден, заманауи цифрлық шешімдер әзірлеу — бұл бағытта университеттің жас мамандары мен ғылыми қызметкерлері қалалық платформалар мен сервистерді жетілдіруге тікелей атсалысады. Төртіншіден, ғылыми жобаларды тәжірибеде сынақтан өткізу мүмкіндігі — зертханада туған идеялардың нақты өмірде тексерілуі инновациялық цикл үшін аса маңызды.Кездесу барысында Шымкент қаласы Цифрландыру басқармасының басшысы Мұхит Кемелов бастаманың мәнін нақты сөздермен ашып берді. «Қаланың цифрлық трансформациясы — технологиялық жаңғырту ғана емес, ол басқару жүйесінің тиімділігін арттыруға, тұрғындарға көрсетілетін қызметтердің сапасын жақсартуға және жаңа мүмкіндіктер қалыптастыруға бағытталған кешенді үдеріс. Осы бағытта университеттің ғылыми әлеуеті мен жас мамандардың мүмкіндіктерін пайдалану біз үшін маңызды. Бірлескен жобалар нақты нәтижелерге қол жеткізуге жол ашады», — деді Мұхит Кемелов. Бұл сөздер — тек мінбеге арналған тілек емес, жүйелі серіктестіктің іргетасы болып табылатын нақты ұстаным.Сарапшылар мұндай ынтымақтастықтың нәтижелілігіне оптимистік баға береді. Қазақстандық IT-сектор өкілдерінің пікірінше, мемлекеттік органдар мен университеттердің бірлескен жұмысы ғылымның «шкаф ғылымына» айналуының алдын алады, яғни зерттеу нәтижелері нақты өмірде қолданысқа ие болады. Бұл ретте Шымкент тәжірибесі басқа қалалар үшін де үлгі бола алады. Астана мен Алматыда мұндай ынтымақтастық белгілі бір деңгейде жүзеге асып жатқанымен, оңтүстіктің ең ірі қаласының бұл бастамаға белсенді қосылуы аймақтық цифрлық дамудағы теңдестікті нығайтады. Республиканың оңтүстік өңірі технологиялық инновация орталығына айналу жолында маңызды қадам жасады деп есептеуге толық негіз бар.Болашақта аталған меморандум шеңберінде бірқатар іс жоспарланып отыр. Жақын арада университет пен Цифрландыру басқармасының арнайы жұмыс тобы құрылып, бірлескен жобалардың нақты тізімі мен іске асыру мерзімдері белгіленеді. Сондай-ақ студенттерге арналған тәжірибелік бағдарламалар ұйымдастырылып, ең дарынды жастарды қалалық цифрлық жобаларға тарту механизмі іске қосылмақ. Ғалымдардың зерттеу нәтижелері Шымкенттің «ақылды қала» инфрақұрылымын дамытуда тікелей пайдаланылатын болады. Бұл — қаланың тек технологиялық деңгейін емес, тұрғындардың өмір сапасын да нақты жақсартуға мүмкіндік беретін кешенді жоспар.Бүгінгі қол қою рәсімі Шымкент үшін жаңа дәуірдің символдық басталуы болды десек артық айтпаймыз. Университет пен қала биліктің осы бірлігі — болашақ буынды дайындаудың да, бүгінгі тұрғынға сапалы цифрлық қызмет ұсынудың да кілті. Технологиялық прогресс — тек жабдық пен бағдарламалық жасақтамада емес, ол ең алдымен ойлаушы адамдарда, зерттейтін ғалымдарда, жүйені жетілдіруге ниетті басқарушыларда. Осы үшеуін бір үстелге жинаған меморандум — Шымкенттің цифрлық болашағына қойылған берік іргетас.

Қазіргі заманда жоғары білім беру жүйесі тек аудиторияның төрт қабырғасымен шектеліп қала алмайды. Студенттердің кәсіби дайындығы теориялық білімнен әлдеқайда тереңірек болуы тиіс: олар нарықты сезіне білуі, стартап идеяларын тәжірибеде сынай алуы және нақты бизнес-ортамен еркін тіл табыса алуы керек. Осы мақсатты басшылыққа ала отырып, 31 қазан 2026 жыл алдындағы аптада, яғни 28 қазан 2026 жылы Университеттің Ғылым және стратегиялық даму бөлімінің бастамасымен және «Тарих, құқық және бизнес» кафедрасының ұйымдастыруымен экономикалық білім беру бағдарламаларының студенттері Shymkent Hub орталығына танымдық экскурсия жасады. Бұл іс-шара оқу процесін практикамен тиімді ұштастырудың жарқын үлгісіне айналды.Shymkent Hub — Шымкент қаласындағы жастарға арналған инновациялық кеңістіктердің ішіндегі ең белсенді және ықпалды алаңдардың бірі. Орталық IT-технологиялар, кәсіпкерлік және инновация бағыттарында жастардың әлеуетін дамытуға бағытталған жобаларды қолдайды. Мұнда тәлімгерлік бағдарламалары, стартап-акселераторлар, тренингтер мен хакатондар үнемі өткізіліп тұрады. Орталықтың негізгі миссиясы — жас таланттарды нақты бизнес-тәжірибемен таныстырып, олардың инновациялық ойлау қабілетін арттыру. Осы мақсатқа сай Shymkent Hub жыл сайын жүздеген студенттер мен жас мамандарға өз есігін айқара ашып, олардың кәсіби өсуіне ықпал етіп келеді.Экскурсияның негізгі мақсаты алдын ала айқын белгіленген болатын: студенттерді стартап-жобаларды әзірлеу технологиясымен, кәсіпкерліктің іргелі негіздерімен, инвестиция тарту механизмдерімен және қаржылық сауаттылық мәселелерімен жан-жақты таныстыру. «Тарих, құқық және бизнес» кафедрасының оқытушылары бұл бағытты кездейсоқ таңдамады. Экономикалық білім беру бағдарламаларының студенттері болашақта нарықта бәсекеге қабілетті маман ретінде жұмыс атқаруы үшін теориялық білімін практикалық дағдылармен толықтыруы аса маңызды. Осы мақсатта ұйымдастырылған экскурсия оқу жоспарының ажырамас бөлігі ретінде қарастырылды.Іс-шара барысында студенттер Shymkent Hub орталығының мамандарымен, IT саласының өкілдерімен және тәжірибелі кәсіпкерлермен тікелей кездесіп, пікір алмасуға мүмкіндік алды. Орталықтың бизнес-дамыту бағыты бойынша кеңесші маманы Айдар Сейтқали студенттерге стартап жобасын нөлден бастап іске асыру жолы туралы егжей-тегжейлі баяндады. «Бүгінгі таңда ең маңызды нәрсе — идеяны дер кезінде нарыққа шығара білу. Ол үшін нарықты жақсы зерттеу, тұтынушының мұқтажын дәл анықтау және инвесторларға өз идеяңды нанымды жеткізе алу қажет. Shymkent Hub дәл осы дағдыларды қалыптастыруға бағытталған», — деді ол студенттермен болған кездесуде. Жастардың белсенді сұрақтар қоюы, орталықтың инфрақұрылымына деген қызығушылығы ұйымдастырушыларды да қуантты.IT-кәсіпкер және орталықтың тұрақты резиденті Жансая Омарова да студенттермен ашық диалог құрып, өз тәжірибесімен бөлісті. Оның айтуынша, кәсіпкерлік жолды таңдаған жас адам ең алдымен психологиялық тұрғыдан дайын болуы тиіс: сәтсіздіктен сабақ алу, тәуекелді дұрыс бағалау және командада тиімді жұмыс істей білу — бұлар табыстың негізгі тірегі. «Мен де бір кезде дәл осылай дәрісханада отырып, бизнес туралы оқыдым. Бірақ нақты өмірде іс қалай жүретінін алғаш рет осындай кездесулерден білдім. Сол білім кейін маған өте қажет болды», — деп еске алды Жансая Омарова.Статистикалық тұрғыдан алғанда, Қазақстанда жастар кәсіпкерлігін дамыту соңғы жылдары мемлекеттің басым бағыттарының бірі болып табылады. Елдің Ұлттық кәсіпкерлік палатасының деректері бойынша, 2025 жылы жас кәсіпкерлер үшін арнайы мемлекеттік бағдарламалар шеңберінде 500-ден астам стартап жобасы қолдауға ие болды. Shymkent Hub сияқты хабтар осы экожүйенің маңызды буынын құрайды, себебі олар мемлекеттік қолдау мен жеке сектордың мүмкіндіктерін бір арнаға тоғыстырады. Оңтүстік Қазақстан өңірінде жастар арасындағы стартап белсенділігі соңғы үш жылда 40 пайызға өскен деген деректер де осы тенденцияны айқын растайды.Университеттің Ғылым және стратегиялық даму бөлімінің басшысы мұндай іс-шаралардың оқу процесіне жүйелі түрде енгізілуі туралы алдағы жоспарлар барын атап өтті. «Біз студенттердің тек диплом алып шығуын ғана емес, нақты бизнес-ойлауы мен практикалық дағдылары бар маман болып қалыптасуын мақсат тұтамыз. Shymkent Hub сияқты орталықтармен ынтымақтастығымыз бұл мақсатқа жетуге шынайы мүмкіндік береді. Болашақта мұндай серіктестікті кеңейтіп, студенттерге тікелей орталықтың жобаларына қатысу мүмкіндігін де беруді жоспарлап отырмыз», — деді ол.Бұл экскурсия студенттер арасында да оң ықпал қалдырды. Экономика мамандығының 3-курс студенті Нұрлан Беков: «Мен бүгін алғаш рет нақты стартап-командамен сөйлестім. Олардың қалай жұмыс істейтінін, қандай қиындықтармен бетпе-бет келетінін тыңдадым. Бұл тәжірибе менің болашақ кәсіби жолыма деген көзқарасымды мүлде өзгертті», — деп пікірін білдірді. Жалпы алғанда, Университет студенттердің кәсіби дамуын жүйелі қолдап, инновациялық және цифрлық бастамаларды ілгерілету жұмыстарын жалғастыра беретіні анық. Shymkent Hub орталығымен орнатылған байланыс алдағы уақытта жемісті ынтымақтастыққа, бірлескен жобаларға және студенттердің стартап-мектептерге тікелей қатысуына жол ашады. Теория мен практиканың осындай үйлесімі — заманауи білім берудің талабы да, мықты маман дайындаудың кепілі де.

Қазіргі заманда интернет кеңістігі тек байланыс алаңы ғана емес, сонымен бірге алаяқтардың ең белсенді жұмыс жасайтын ортасына айналып отыр. 31 қазан 2026 жыл — Шымкент қаласы үшін ерекше күн болды. Дәл осы аптада, 27 қазанда, оңтүстік өңірдің орталығында цифрлық қауіпсіздік саласындағы маңызды іс-шара — SafeNet.kz Hackathon өтті. Бұл хакатон әлеуметтік желілердегі заңсыз схемаларға қарсы бағытталған инновациялық шешімдер іздеудің алаңына айналды және тек Шымкент үшін ғана емес, бүкіл Қазақстан үшін стратегиялық маңызы бар оқиға ретінде бағаланды.Іс-шараны ұйымдастырған үш мекеме — Shymkent hub, Шымкент қаласының Цифрландыру басқармасы және Қазақстан Республикасы Қаржылық мониторинг агенттігі — бір мақсатта бірікті: цифрлық алаяқтыққа жол бермейтін нақты технологиялық шешімдер жасау. Мемлекеттік органдардың стартап-кеңістіктермен, яғни хаб форматтағы алаңдармен, осылайша тығыз ынтымақтастыққа барғаны — Қазақстанның технологиялық экожүйесіндегі жаңа үрдістің айқын белгісі.Хакатонның өткізілу себебі де айқын негізге ие. 2026 жылдың өзінде цифрлық алаяқтыққа қатысты шамамен 15 мың жағдай тіркелген. Бұл сан тек статистика емес — артында нақты адамдардың, отбасылардың шеккен зияны тұр. Мамандардың айтуынша, заманауи алаяқтар банктік деректерді ұрлаудан бастап, жалған инвестициялық платформалар арқылы азаматтарды алдауға дейінгі кең ауқымды схемалар қолданады. Жалған займ ұсыныстары, пирамидалық жүйелер, фишингтік сайттар — бәрі де жылдам дамып, жаңа технологиялар арқылы жетілдіріліп отыр. Осы жағдайда мемлекет пен азаматтық қоғамның бірлескен жауабы аса маңызды.SafeNet.kz Hackathon-ға қатысуға бастапқыда 100-ге жуық адамнан өтінім түсті. Бұл сан өз алдына елеулі белгі: цифрлық қауіпсіздік мәселесі жастар мен мамандар арасында шынайы қызығушылық туғызатынын дәлелдеді. Іріктеу кезеңінен өткен 12 команда өз жобаларын хакатон барысында ұсынды. Командалардың қатарында бағдарламашылар, деректер талдаушылары, дизайнерлер және заң саласының өкілдері болды. Олардың алдына қойылған мақсат — тек идея генерациялау емес, нақты жұмыс жасайтын прототиптер немесе жан-жақты ойластырылған шешімдер ұсыну. Шымкент хаб кеңістігі бір күн ішінде шынайы инновация зертханасына айналды.Іс-шараның ерекше сипаты — командалардың жоба таныстыру барысында ҚР Қаржылық мониторинг агенттігінің өкілдерінен тікелей кеңес алу мүмкіндігіне ие болғандығы. Агенттіктің сарапшылары қатысушыларға алаяқтық схемалардың анықталу механизмдері, заңнамалық шектеулер мен мемлекеттің цифрлық қауіпсіздік саласындағы басымдықтары туралы нақты ақпарат жеткізді. «Мы видим, что молодые специалисты предлагают нестандартные решения, которые могут дополнить существующие государственные инструменты» деп атап өткен болар агенттік өкілі, өйткені дәл осындай кездесулер теорияны практикамен байланыстыратын көпірге айналады. Шымкент қаласының Цифрландыру басқармасы да іс-шарада белсенді рөл атқарып, аймақтық деңгейде цифрлық сауаттылықты арттыру бағдарламаларымен хакатон нәтижелерін байланыстыруды жоспарлап отыр.Командалардың ұсынған жобалары әртүрлі бағытта болды. Бір топ жасанды интеллект негізіндегі алаяқтық мазмұнды автоматты анықтайтын жүйе прототипін жасады. Екінші команда әлеуметтік желілердегі күдікті парақшаларды мониторинг жасайтын платформаның концепциясын ұсынды. Тағы бір топ азаматтарды алаяқтық туралы жедел хабардар ететін мобильді қосымша жасауды ұсынды. Кейбір жобалар банктік жүйелермен тікелей интеграцияны болжайтын шешімдер ұсынды, бұл мемлекеттік реттеу органдары үшін ерекше маңызды. Маман қауымының пайымдауынша, ұсынылған жобалардың бірнешеуі болашақта пилоттық жоба ретінде іске асырылуы ықтимал, яғни идея сатысынан шығып, нақты өмірде сынақтан өтуі мүмкін.Жалпы алғанда, SafeNet.kz Hackathon сияқты бастамалар Қазақстанның цифрлық трансформация жолындағы маңызды буынға айналып отыр. Әлемдік тәжірибеге жүгінсек, АҚШ, Еуропалық Одақ елдері және Сингапур сияқты мемлекеттер цифрлық алаяқтыққа қарсы күресте мемлекет пен жеке сектордың бірлескен хакатон форматындағы жобаларын кеңінен қолданады. Осы тәжірибе Қазақстан жағдайына икемделіп жатыр. Шымкенттегі хакатонның нәтижелері Алматы, Астана сияқты ірі қалалардағы ұқсас бастамалар үшін де пайдалы үлгіге айналуы мүмкін.Іс-шараға қатысқан жастар мен мамандар бұл хакатонды тек жарыс ретінде ғана бағаламады. Олар үшін бұл — нақты мәселелерді шешуге ат салысу, мемлекеттік органдармен тікелей диалог орнату және өз технологиялық идеяларының қоғамдық маңызы бар екенін сезіну мүмкіндігі болды. SafeNet.kz Hackathon — цифрлық қауіпсіздікті нығайтуға және қоғамды интернет-алаяқтықтан қорғауға бағытталған маңызды бастама. Бүгін Шымкентте болып жатқан осы процестер ертеңгі Қазақстанның киберқауіпсіз болашағының іргетасын қалауда деп айтуға толық негіз бар.

31 қазан 2026 жылы Шымкент қаласы технологиялық инновация мен білім беру саласындағы ірі оқиғаларының біріне куәгер болды. IDP EDU-Fest Shymkent іс-шарасының ақпараттық серіктесі ретінде Shymkent Hub өз атын мәлімдеп, аймақтағы цифрлық даму бағытындағы рөлін одан әрі нығайтты. Бұл жай ғана серіктестік туралы хабарландыру емес — бұл Қазақстанның оңтүстік өңірі үшін технологиялық болашаққа апаратын жолдың кезекті бір белгісі.Shymkent Hub — Astana Hub-тың аймақтық бөлімшесі және оңтүстік Қазақстандағы IT, жасанды интеллект және цифрлық инновация саласын дамытуға бағытталған жетекші платформа. Ол білім беру бағдарламалары, стартаптарды қолдау, семинарлар мен воркшоптар, хакатондар және желілік байланыс мүмкіндіктері арқылы жаңа буын инноваторлары мен технология саласының жанашырларын қалыптастыру жұмысын жүйелі жүргізіп келеді. Іс-шара форматы жасқа, мамандыққа немесе тәжірибе деңгейіне қарамастан кез келген қызығушылық танытқан азаматты қамтуға есептелген.Аймақтық технологиялық хабтардың даму тарихына назар аударсақ, Astana Hub 2018 жылы ашылып, Қазақстандағы стартап экожүйесінің негізіне айналғаны белгілі. Бүгінгі күні оның аясында мыңдаған тіркелген компания жұмыс істеп, ондаған миллиард теңгелік жобалар іске асырылуда. Shymkent Hub осы ірі желінің шаңырағы астында 2021 жылы қызмет бастап, Шымкент пен тұтастай оңтүстік өңір үшін жергілікті инновация орталығына айналды. Бес жылдың ішінде хаб мыңдаған студентке, жас кәсіпкерге және технологиялық энтузиастқа өз қызметін ұсынды. Осының бәрі жалпы ұлттық цифрлық трансформация стратегиясымен тікелей байланысты.IDP EDU-Fest Shymkent — халықаралық білім беру бастамасы IDP Education компаниясы ұйымдастырған, шетелде оқу, кәсіби даму және болашақ мүмкіндіктер туралы ақпаратты жинақтайтын ірі білім берушілік фестиваль. Бұл іс-шара бір жағынан жастарды шетелдік жоғары оқу орындарымен таныстырса, екінші жағынан жергілікті инновациялық инфрақұрылымды насихаттауға да мүмкіндік береді. Дәл осы контексте Shymkent Hub-тың ақпараттық серіктес ретінде қатысуы ерекше мәнге ие: хаб бір мезгілде жастарды шетелдік тәжірибеге ынталандыра отырып, оларды өз елінде де мансаптық мүмкіндіктер барын еске салады.Shymkent Hub директоры Асқар Нұрланов іс-шараға деген үміттерін осылай жеткізді: "Бізге IDP EDU-Fest Shymkent сияқты іс-шараларда серіктес болу — жай ғана атауымызды алға шығару емес. Бұл жастармен тікелей байланыс орнату, оларды технология саласына тарту және оңтүстік Қазақстандағы инновациялық мүмкіндіктер туралы хабардар ету. Аймақта IT мамандарына деген сұраныс жыл сайын артып келеді, ал біз сол кадрларды тікелей осы жерде дайындауға дайынбыз." Бұл пікір хаб жұмысының жалпы бағыт-бағдарын айқын көрсетеді.Статистикалық деректер де осы бағыттың дұрыстығын растайды. Қазақстан Ұлттық экономика министрлігінің мәліметтері бойынша, IT сектор соңғы үш жылда жалпы ішкі өнімге қосқан үлесін 4,5 пайызға дейін арттырды. Оңтүстік Қазақстан облысы мен Шымкент қаласының технологиялық компанияларға тіркелу индексі де өткен жылмен салыстырғанда 23 пайызға өскен. Бұл өсім кездейсоқ емес — жергілікті хаб, білім беру мекемелері және мемлекеттік бағдарламалардың кешенді жұмысының нәтижесі. Осындай ортада Shymkent Hub тәрізді платформалардың рөлі одан сәл де ауыр салмақ алады.Қоғамдық реакция жағынан алғанда, жастар мен студенттер арасындағы пікірлер де оптимистік сипат алуда. Шымкент қаласындағы Оңтүстік Қазақстан университетінің үшінші курс студенті Ділнара Жақсыбекова: "Shymkent Hub-тың бар екенін біліп, онда хакатонға қатысқаннан кейін IT саласына деген қызығушылығым бірнеше есе артты. Бұл іс-шаралар теориялық білімді практикамен ұштастыруға нақты мүмкіндік береді. IDP фестивалінде де осындай дем беруші сезімді табамыз деп сенемін," — деп бөлісті ол. Мұндай пікірлер хаб жұмысының жекелеген адамдардың өміріне тигізіп жатқан нақты ықпалын айқын бейнелейді.Болашаққа деген перспективалар тұрғысынан қарағанда, Shymkent Hub алдағы жылдарда өз қызметін кеңейту жоспарымен жүмыс жасап жатыр. Жоспарда жасанды интеллект бойынша жаңа оқыту бағдарламаларын іске қосу, аймақтық хакатондар санын ұлғайту және жергілікті стартаптарды халықаралық инвесторлармен байланыстыру мақсатындағы демеуші іс-шаралар ұйымдастыру бар. IDP EDU-Fest Shymkent осы ұзақ мерзімді стратегияның алғашқы қадамдарының бірі ретінде қарастырылады. Ақпараттық серіктестік форматы хабтың аудиториясын кеңейтіп, оған тек технологтарды ғана емес, білім алуға ынталы кез келген жасты тарту мүмкіндігін береді.Тарихи тұрғыдан алғанда, аймақтық инновациялық хабтардың оқу іс-шараларымен ықпалдасуы жаңа тренд емес. Кремний алқабы өзінің дамуын да дәл осындай байланыстан — университеттер, технологиялық компаниялар мен жастар арасындағы бейресми, бірақ тиімді желіден бастаған. Shymkent Hub осы үлгіні қазақстандық шындыққа бейімдеп, оңтүстік өңірге сай ірге тасын қалап жатыр. IDP EDU-Fest Shymkent сияқты фестивальдермен ынтымақтастық осы экожүйенің тірегін нығайтады және жасқа, мамандыққа қарамастан кез келген азаматтың технологиялық болашаққа қатысу мүмкіндігі бар екенін дәлелдейді. Шымкенттің цифрлық революциясы тек басталып келеді.

2026 жылдың 31 қазанында Шымкент қаласында маңызды іскерлік кездесу өтті. Пәкістанның «AeroNext Global Pvt. Ltd» компаниясы мен Қазақстанның «FlyCom» компаниясының өкілдері бір стол басына жиналып, екі ел арасындағы сауда-экономикалық ынтымақтастықты нығайтуға бағытталған стратегиялық мәселелерді егжей-тегжейлі талқылады. Бұл кездесу — Орталық Азия мен Оңтүстік Азияны байланыстыратын жаңа экономикалық дәліздер қалыптастыру жолындағы маңызды қадам ретінде бағаланды.Қазіргі таңда Қазақстан мен Пәкістан арасындағы екіжақты сауда айналымы белсенді өсу қарқынын сақтауда. Соңғы жылдардағы статистикалық деректерге сүйенсек, екі ел арасындағы тауар айналымы жыл сайын орташа 15–20 пайызға ұлғайып отыр. Мұның негізгі себебі — Қазақстанның географиялық артықшылығы мен Пәкістанның өсіп келе жатқан өнеркәсіптік әлеуетінің бірін-бірі толықтыруынан туындайды. Атап айтқанда, химия өнеркәсібі, лак-бояу материалдарының өндірісі және жеңіл өнеркәсіп салаларында ынтымақтастық мүмкіндіктері айрықша зор болып есептеледі.Кездесу барысында «AeroNext Global Pvt. Ltd» компаниясының өкілдері Шымкент аймағында бірлескен өндірістік кәсіпорын ашу мүмкіндіктеріне ерекше қызығушылық танытты. Лак-бояу материалдары мен химиялық өнімдер өндірісін Қазақстан территориясында дамыту — бұл жоба екі тарапқа да тиімді болып табылады. Пәкістан тарапының технологиялық тәжірибесі мен Қазақстанның шикізаттық базасы үйлескен жағдайда бәсекеге қабілетті өнім шығарып, Орталық Азия нарықтарына белсенді шығу мүмкіндігі туындайды. «FlyCom» компаниясының бас директоры Дастан Мұратов: «Біз бұл кездесуді жемісті деп бағалаймыз. Пәкістандық серіктестеріміздің тәжірибесі мен біздің нарықты жақсы білуіміз — осы екеуін біріктіргенде нақты нәтиже шығаруға болады», — деп атап өтті.Кездесуде Шымкент қаласының инвестициялық тартымдылығы туралы да кеңінен сөз болды. Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы ретінде соңғы жылдары тез дамып, республикалық маңызы бар қалаға айналды. Бүгінде қалада арнайы экономикалық аймақтар мен индустриялық аймақтар жұмыс істейді, ал инвесторларға ұсынылатын жеңілдіктер пакеті аймақ бойынша ең тиімді деп есептеледі. Нақтырақ айтқанда, арнайы экономикалық аймаққа орналасқан кәсіпорындар корпоративтік табыс салығы мен жер салығынан толық босатылады, ал импортталатын жабдыққа кедендік баж салығы қолданылмайды. Мұндай жағдайлар шетелдік инвесторлар үшін өте тартымды болып табылады. «AeroNext Global Pvt. Ltd» компаниясының аймақтық директоры Мухаммад Асиф Хан: «Шымкенттің логистикалық орналасуы мен ұсынылатын инвестициялық жеңілдіктер — бұл Орталық Азияда ұзақ мерзімді жобалар іске асыру үшін өте қолайлы жағдай», — деген пікір білдірді.Жаңа өндіріс орындарын құру — бұл тек экономикалық тиімділік мәселесі ғана емес, сонымен бірге аймақтық жұмыспен қамту проблемасын шешудің тиімді жолы. Сарапшылардың болжамдарына сәйкес, жоспарланған бірлескен кәсіпорынды іске қосу нәтижесінде алғашқы кезеңде 200-ден астам жұмыс орны ашылуы мүмкін. Ал толық қуаттылыққа жеткеннен кейін бұл сан екі-үш есеге артуы күтіледі. Бұл Шымкент экономикасы үшін маңызды көрсеткіш болып табылады, өйткені қала жыл сайын жоғары оқу орындарынан мыңдаған түлек шығаратын ірі білім орталығы ретінде де танылған.Халықаралық нарықтарға шығу мәселесі де кездесудің орталық тақырыптарының бірі болды. Қазақстан арқылы Ресей, Украина, Батыс Еуропа нарықтарына жол ашылатыны, ал оңтүстік бағытта Иран, Ауғанстан және одан əрі Пәкістан мен Үндістан нарықтарына шығудың мүмкін екені ескерілді. Мұндай логистикалық артықшылық Шымкентте өндірілетін лак-бояу материалдарын бірнеше бағытта бір уақытта өткізуге мүмкіндік береді. Тараптар болашақта биылғы кездесу нәтижесінде жасалған келісімдер негізінде нақты іс-жоспар әзірлеп, ол бойынша 2027 жылдың бірінші жартысына дейін жобаның техникалық-экономикалық негіздемесін дайындауды жоспарлады.Қазақстандағы химия өнеркәсібі саласындағы сарапшылар бұл кездесуді аймақтың индустриялық дамуы үшін перспективалы бастама ретінде бағалайды. Экономист Айгүл Сейтқалиева: «Пәкістан — химия өнеркәсібінде ондаған жылдық тәжірибесі бар ел. Олардың технологиясы мен біздің ресурстық базамыз бірігіп, Орта Азия нарығын жергілікті өндіріс арқылы қанағаттандыру мүмкіндігін береді. Бұл импорт тәуелділігін азайтуға да мол үлес қосады», — деді. Шынында да, Қазақстан бүгінде лак-бояу материалдарының едәуір бөлігін сырттан әкелуде. Жергілікті өндірісті дамыту бұл тәуелділікті азайтып, валюталық шығынды да қысқартады.Тараптар кездесу аяқталғаннан кейін ынтымақтастық туралы ниет хатына қол қоюды жоспарлап отыр. Алдағы уақытта пәкістандық делегация Шымкенттің индустриялық аймақтарымен таныстыратын арнайы іссапар жасайды. Бұл кездесу — Қазақстан мен Пәкістан арасындағы іскерлік байланыстардың жаңа деңгейге шыққанының айқын белгісі. Шымкент болса, өзінің стратегиялық орналасуы мен дамыған инфрақұрылымы арқасында халықаралық инвестициялар мен бірлескен жобалар үшін барған сайын тартымды алаңға айналуда. Бұл кездесудің нәтижелері жуырда нақты шарттық міндеттемелерге ұласады деген үміт қалыптасты.

Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрінің орынбасары Арман Исетов Орталық Азия бойынша Еуропалық Одақтың Арнайы өкілі Эдуардс Стипрайспен кездесу өткізді.Кездесу барысында тараптар Қазақстан мен Еуропалық Одақ арасындағы ынтымақтастықтың оң динамикасын және екіжақты қарым-қатынастарды одан әрі тереңдетудің басты институционалдық негізі болып табылатын Кеңейтілген серіктестік пен ынтымақтастық жөніндегі келісімнің стратегиялық маңыздылығын атап өтті.Тараптар ең жоғары және жоғары деңгейлердеқол жеткізілген уағдаластықтарды, соның ішінде Мемлекет басшысының биыл 23 маусымда Брюссельге жасаған сапарының қорытындылары бойынша келісімдерді практикалық тұрғыдан іске асыруға, сондай-ақ «Орталық Азия – Еуропалық Одақ» форматы аясындағы өзара ынтымақтастықтыодан әрі дамытуға ерекше назар аударды.ЕО-ның өңірдегі экономикалық қатысуын кеңейту аясында тараптар көлік-логистикалық өзара байланысты нығайту перспективаларын, соның ішінде Транскаспий халықаралық көлік бағытын одан әрі дамыту, еуропалық инвестицияларды тарту және Global Gatewayбастамасы шеңберінде инфрақұрылымдық жобаларды іске асыру мәселелерін талқылады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/1312832?lang=ru

31 қазан 2026 жылы Шымкент қаласында маңызды оқиға болды — Astana Hub демеушілігімен Tashenev University базасында Tomorrow School атты инновациялық IT-мектебі ресми түрде жұмысын бастады. Бұл оқу орны он сегіз жастан асқан барлық қалаушыларға бағдарламалауды мүлдем тегін, яғни ешқандай төлемсіз меңгеруге мүмкіндік береді. Оңтүстік Қазақстан үшін мұндай бастама шынайы серпіліс болып табылады, өйткені аймақта сапалы және қолжетімді IT-білімге деген сұраныс жылдан жылға артып келеді.Бүгінгі таңда цифрлық экономика қарқынды дамып, IT-мамандарға деген сұраныс бүкіл әлемде тоқтаусыз өсуде. Қазақстан да бұл үрдістен тыс қала алмайды. Елдің цифрлық трансформация стратегиясына сай 2030 жылға дейін жүздеген мың жаңа технологиялық маман дайындау жоспарланған. Алайда ірі қалалардан тыс аймақтарда, соның ішінде оңтүстік өңірде, сапалы IT-білім алу мүмкіндіктері әлі де жеткіліксіз болып келеді. Дәл осы олқылықты толтыру мақсатында Tomorrow School Шымкентте қызметін ашты.Astana Hub — Қазақстанның жетекші инновациялық хабы ретінде елдің технологиялық экожүйесін дамытуға белсенді үлес қосып келеді. Ұйым бұрыннан да елдің түкпір-түкпірінде стартап қозғалыстарын қолдап, жас кәсіпкерлерге кеңес беріп, білім бағдарламаларын ұйымдастырып жүр. Tashenev University болса Шымкенттің ірі жоғары оқу орындарының бірі ретінде аймақта білім беру инфрақұрылымын нығайтуда маңызды орын алады. Осы екі беделді мекеменің бірлесуі Tomorrow School-ды сенімді және перспективалы жобаға айналдырады. «Біз бұл бастаманы жай ғана IT-курс ретінде қарамаймыз. Бұл — Оңтүстік Қазақстанның болашақ цифрлық экономикасының іргетасы», — деді Astana Hub өкілдерінің бірі мектептің ашылу рәсімінде.Tomorrow School-дың ерекшелігі бірінші кезекте оның оқыту форматында жатыр. Мұнда дәстүрлі дәріс-лекция жүйесінен бас тартылған. Оқу процесі толығымен практикаға, нақты тапсырмалар мен жобаларды орындауға негізделген. Студент бірден нақты міндеттерді шешуге кіріседі, бұл арқылы теориялық білімді іс жүзінде бекітеді. Мұндай тәсіл дүниежүзінде «project-based learning» деп аталып, қазіргі заманғы IT-білімнің ең тиімді модельдерінің бірі ретінде танылған. «Мен бұрын бірнеше онлайн курс өттім, бірақ нәтиже болмады. Tomorrow School-да бірінші аптадан-ақ нақты код жаздым, нақты мәселені шештім. Бұл мүлде басқа сезім», — деп бөліседі мектептің алғашқы оқушыларының бірі, жиырма үш жастағы Шымкент тұрғыны.Мектептің тағы бір маңызды артықшылығы — икемді кесте. Оқушылар сабақтарды өз жұмысымен немесе негізгі оқу орнымен еш қиындықсыз ұштастыра алады. Campusта жабдықтың бәрі бар, ал есіктер тәулік бойы ашық: кез келген уақытта келіп жұмыс жасауға болады. Бұл жұмысшы жастар мен студенттер үшін, сондай-ақ маман ауыстырғысы келетін орта жастағы азаматтар үшін өте маңызды. Мектепте студенттер мен оқытушылар ғана емес, бұрыннан жұмыс тәжірибесі бар мамандар да білімдерін жетілдіре алады. Демек, бұл жер тек жасөспірімдерге ғана емес, болашағын IT-саласымен байланыстырғысы келетін кез келген ересек адамға есігін айқара ашады.Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы болса да, технологиялық стартаптар мен IT-компанияларының саны Алматы немесе Астанамен салыстырғанда анағұрлым аз. Бұл жағдай жергілікті жастардың технологиялық карьера жасауын қиындатып, оларды үлкен қалаларға немесе шет елдерге қарай ысырып жіберуге мәжбүр еткен. Tomorrow School сияқты бастамалар дәл осы тенденцияны өзгерте алады. Егер өңірде сапалы IT-кадрлар тәрбиеленсе, онда жергілікті компаниялар да өседі, жаңа жұмыс орындары ашылады, ал жастар туған қалаларын тастап кетудің қажеті болмайды. «Бізге Алматыға барудың қажеті жоқ. Біз де мұнда мансап жасай аламыз», — деген пікірді жергілікті жастардың арасында жиі естуге болады.Сарапшылар Tomorrow School тәрізді бастамалардың аймақтық теңсіздікті азайтуда маңызды рөл атқаратынын атап өтеді. Қазақстан Республикасының цифрлық даму саласындағы сарапшыларының бағалауынша, елімізде IT-мамандарға деген тапшылық 2025 жылдың өзінде жиырма мың адамнан асқан. Бұл олқылықты толтыру үшін тек Алматы мен Астанаға ғана емес, барлық өңірлерге бірдей назар аудару қажет. Astana Hub-тың Шымкентке келуі осы бағыттағы дұрыс қадам болып есептеледі. Болашақта ұқсас мектептер Қарағанды, Ақтау, Павлодар сияқты өңірлік орталықтарда да ашылуы күтілуде.Tomorrow School-дың алдағы жоспарлары да жігерлендіреді. Мектеп жетекшілері алдағы алты ай ішінде бірінші түлектер тобын шығаруды, олардың бір бөлігін стартап жобаларға тартуды және жергілікті IT-компаниялармен тікелей серіктестік орнатуды мақсат етіп қойған. Осылайша Tomorrow School тек оқу орны ғана емес, Шымкенттің цифрлық экономикасын іске қосатын нақты экожүйенің өзегіне айналуы тиіс. Egер бұл жоспарлар жүзеге асса, оңтүстік өңір жақын жылдары Қазақстанның IT-картасында жаңа бетпен көрінуі ғажап емес. Шымкенттіктер үшін Tomorrow School — бұл ертеңгі күннің кілті.

2026 жылдың 31 қазанында Қазақстан бойынша бір мезгілде 19 өңірді қамтыған республикалық хакатон Decentrathon 6.0 аясында Шымкент қаласында да ерекше бір іс-шара өтті. А. Қуатбеков атындағы Халықтар достығы университеті мен Shymkent Hub бірлесе ұйымдастырған бұл алаң IT саласына, цифрлық технологиялар мен инновацияларға деген ықыласы бар студенттер мен жастарды бір шаңырақ астына жинады. Өңір орталығында өткен бұл оқиға — жай ғана бір жиын емес, Қазақстанның цифрлық трансформация жолындағы үдемелі қозғалысының айқын дәлелі.Decentrathon хакатоны Қазақстанда жыл сайын дәстүрге айналып келе жатқан бірегей технологиялық бастама болып табылады. Алтыншы рет өткізілген бұл іс-шара өзінің ауқымы жағынан алдыңғы жылдардан едәуір озып шықты: егер бұрын бірнеше қалада ғана өтсе, биыл республиканың барлық өңірін қамти отырып, жоба шынайы мағынасында ұлттық сипат алды. Бұл — елдің технологиялық картасындағы ақтаңдақтарды жоюға, аймақтық теңсіздікті азайтуға және цифрлық экожүйені астана мен мегаполистердің ғана емес, барлық өңір жастарының игілігіне айналдыруға бағытталған саясаттың жемісі. Шымкент алаңы осындай жалпыұлттық толқынның бір бөлшегі ретінде ерекше маңыз алды.Іс-шараның бас мақсаты — жастардың теориялық білімін практикалық тәжірибемен ұштастыру және оларды заманауи технологиялық жобаларды әзірлеу үдерісіне тікелей тарту болды. Хакатон барысында қатысушылар топтарға бөлініп, серіктес компаниялардан берілген нақты тапсырмалар бойынша жұмыс атқарды, цифрлық шешімдер жасады, идеялармен бөлісті және тәжірибелі тәлімгерлерден кәсіби кеңес алды. Мұндай формат — нарық талаптарына сай мамандар даярлаудың ең тиімді жолдарының бірі. Жас бағдарламашы бір-екі күн ішінде нақты бизнес міндеттерімен бетпе-бет кездесіп, командада шешім іздеуге үйренеді. Бұл тәжірибені ешбір дәрісхана бере алмайды деп атап өткен тәлімгерлердің пікірі орынды.Іс-шарада онлайн форматта сөз сөйлеген Almaty Hub директоры Аида Дусова Қазақстандағы хаб желісінің кеңеюі туралы айтып, аймақтық алаңдардың ролін ерекше атап өтті. SOUP компаниясының бас атқарушы директоры және бірлескен негізін салушы Рафиқ Мамедов технологиялық стартаптардың нарықтағы орнын баяндады. BAITC ұйымының білім беру және хакатондар бөлімінің басшысы Санжар Мадиев жастарды IT жолына тартудың педагогикалық тәсілдерін сөз етсе, GRAND GAMES компаниясының продюсері Александр Семенов ойын индустриясы мен цифрлық шығармашылық тоғысы туралы бөлісті. Офлайн форматта А. Қуатбеков атындағы Халықтар достығы университетінің цифрлық технологиялар жөніндегі проректоры Бекмурзаева Жаныл Абдувахаповна, Shymkent Hub директоры Тимур Козыкеев Нұржанұлы және Shymkent Hub аймақтық менеджері Муратов Құрманғазы Ерболұлы сөз алды. Спикерлердің ауқымды құрамы іс-шараның байыпты деңгейін көрсетеді.Бекмурзаева Жаныл Абдувахаповна баяндамасында университеттің стратегиялық бағытын айқын тұжырымдады: «Біздің ұстанымымыз — студенттерді цифрлық өзгерістерге бейімдеп қана қоймай, оларды осы үдерістің белсенді қатысушыларына айналдыру. Бүгінгі жастар технологияны тұтынушы ретінде ғана емес, оны жасаушылар ретінде танылуы тиіс». Shymkent Hub директоры Тимур Козыкеев Нұржанұлы өз сөзінде хабтың қалалық IT-қоғамдастықты дамытудағы орталық рөлін атап өтті және осындай іс-шаралардың жергілікті технологиялық экожүйені нығайтудағы маңызын тілге тиек етті: «Shymkent Hub — бұл тек кеңсе кеңістігі емес, бұл идеялар тоғысатын, тәжірибе алмасатын және жаңа жобалар туатын орын». Бұл сөздер хакатон рухын толық бейнелейді.Іс-шараның маңызын бағалау үшін кеңірек контекстке назар аудару қажет. Бүгінде Қазақстан цифрлық экономиканы дамытуды мемлекеттік басымдық деңгейіне көтерді. Ел бойынша IT мамандарына деген сұраныс жыл өткен сайын өсіп келеді, ал жоғары оқу орындары мен жекеменшік технологиялық хабтар арасындағы ынтымақтастық осы олқылықтың орнын толтырудың тиімді тетігіне айналып отыр. Decentrathon 6.0 сияқты республикалық бастамалар бір жағынан студенттердің практикалық машығын арттырса, екінші жағынан болашақ жұмыс берушілер мен стартап негізін салушыларға талантты жастармен танысуға мүмкіндік береді. Статистикаға сүйенсек, хакатон форматындағы іс-шараларға қатысқан студенттердің кәсіби дамуы өздігінен оқыған құрдастарына қарағанда айтарлықтай жоғары деңгейде болады.Хакатонға қатысу студенттерге бағдарламалау дағдыларын, жобалық ойлауды, командамен жұмыс істей білуді, шығармашылық тәсілдерді және нақты міндеттерге технологиялық шешім іздей білу қабілетін дамытуға мүмкіндік берді. Осы дағдылардың жиынтығы — заманауи IT маманының портреті. Жай ғана код жаза білу жеткіліксіз: нарық командалық ойыншыларды, жылдам шешім қабылдайтын, жобаны басынан аяғына дейін бақылай алатын кешенді мамандарды іздейді. Шымкент алаңында дәл осындай кешенді дамуға жол ашылды.Болашаққа қарасақ, Decentrathon хакатонының алтыншы жыл дәстүрін жалғастыруы бұл форматтың тұрақты институтқа айналып бара жатқанын көрсетеді. А. Қуатбеков атындағы Халықтар достығы университеті мен Shymkent Hub арасындағы серіктестік Шымкент IT-қоғамдастығы үшін ұзақ мерзімді меже. Осы бастаманы тереңдете отырып, жергілікті жастар тек еліміздің ішкі нарығына ғана емес, халықаралық технологиялық кеңістікке де ойыншы ретінде шыға алады. Деректер дамудың оң серпінін растайды: хакатон жыл өткен сайын өңірлерді толығырақ қамтып, қатысушылар санын арттырып, спикерлер мен серіктестер құрамын байытып келеді. Бұл — Қазақстан жастарының цифрлық болашаққа деген ынтасының ең нақты дәлелі. Шымкенттегі Decentrathon 6.0 алаңы сол болашақтың кішкентай, бірақ мағыналы бөлшегін жасап шықты.

31 қазан 2026 жылы Шымкент қаласының әкімі Ғабит Сыздықбеков Польшаның ірі өндірістік холдингі «Selena Group» компаниясының өкілдерімен іскерлік кездесу өткізді. Кездесудің өзегінде — «Жұлдыз» индустриялық аймағында белсенді қарқынмен жүріп жатқан жаңа зауыттың құрылыс барысы тұрды. Тараптар нысанның іске қосылу мерзімін, жұмыс қарқынын және қажетті инженерлік желілерді тарту мәселелерін егжей-тегжейлі талқылады. Бұл кездесу Шымкент үшін жаңа өнеркәсіптік серіктестіктің нығая түсуінің айқын белгісі болып табылады.Польшаның «Selena Group» холдингі — Еуропа нарығында онлаждан астам жыл бойы табысты жұмыс істеп келе жатқан ірі өндірістік кәсіпорын. Компания негізінен химиялық және құрылыс материалдары саласында маманданған: полиуретан көбіктері, герметиктер, желімдер, сондай-ақ кең ауқымды құрғақ құрылыс қоспалары осы холдингтің басты өнімдері қатарына жатады. «Selena Group» бүгінде Польшадан бастап Таяу Шығысқа, Азия мен Африкаға дейін созылатын кең таралу желісіне ие. Қазақстанға инвестиция тарту шешімі компания үшін Орталық Азия нарығына бекіну стратегиясының бөлігі ретінде қаралып отыр. Шымкенттің географиялық артықшылығы — Өзбекстан, Қырғызстан және Ресеймен шектесетін тоғысу нүктесі — инвестор үшін шешуші фактор болды деп есептеледі.«Жұлдыз» индустриялық аймағы бірнеше жыл бойы Шымкент қаласының өнеркәсіптік картасында ерекше орын алып келеді. Бұл аймаққа жұмылдырылған кәсіпорындар жинағы қаланың экономикалық потенциалын арттырудың тетігі ретінде пайдаланылуда. Аймақта бүгінгі таңда бірнеше салада жұмыс істейтін кәсіпорындар шоғырланған: азық-түлік өндірісі, жеңіл өнеркәсіп, металл өңдеу, химия саласы. Осы контексте «Selena Group» зауытының дәл осы аймаққа орналастырылуы кездейсоқтық емес — инженерлік инфрақұрылым, логистикалық қолжетімділік және еңбек ресурстары тұрғысынан ең қолайлы жағдай жасалған нысан ретінде таңдалды. Қаланың Нұр-Сұлтан-Ташкент трассасымен тікелей байланысы да өнімді тасымалдау үшін үлкен артықшылық береді.Кездесуде Ғабит Сыздықбеков «Selena Group» өкілдеріне қалалық әкімшіліктің толыққанды қолдауын беруге дайын екенін растады. Атап айтқанда, инженерлік желілерді — су, газ, электр — уақытылы тарту мәселесі мемлекеттік тарап тарапынан бірінші кезектегі міндет ретінде белгіленді. «Бізге мұндай ауқымды инвестициялық жоба өте маңызды. Шымкент — халқы жылдам өсіп жатқан қала, сондықтан жергілікті өндірісті дамыту, жаңа жұмыс орындарын ашу біздің басым бағытымыз. «Selena Group» секілді халықаралық компанияның осында орналасуы — бізге де, инвесторға да тиімді», — деді әкім кездесу барысында. Польшалық тараптың өкілдері де жобаны белгіленген мерзімде аяқтауға деген қатты ниеттерін білдіріп, қаланың ынтымақтастыққа жасаған ашықтығын жоғары бағалады.Мамандардың пікірінше, құрғақ құрылыс қоспаларына деген сұраныс Қазақстанда соңғы жылдары тұрақты өсу үстінде. Жылына ондаған мың тонна цемент, гипс, кварц, пластификатор негізіндегі қоспалар импортталатынын ескерсек, жергілікті өндірістің дамуы елдің сыртқы тәуелділігін айтарлықтай азайтуға септігін тигізеді. «Шымкенттегі жаңа зауыт іске қосылса, Оңтүстік Қазақстан аймағы ғана емес, іргелес Орта Азия елдері де отандық өнімге қол жеткізе алады. Бұл — мультипликативті экономикалық эффект», — деп атап өтті салалық сарапшылардың бірі. Болжамды есептеулер бойынша зауыт кемінде бірнеше жүз тұрақты жұмыс орнын ашатын болады, ал жанама эффект — логистика, шикізат жеткізілу, сервис секторлары арқылы — одан да кең шеңберді қамтиды.Жобаның маңыздылығын тереңірек түсіну үшін Қазақстандағы өнеркәсіптік инвестициялардың жалпы серпініне назар аудару орынды. «Бизнестің жол картасы» бағдарламасы мен арнайы экономикалық аймақтарды дамыту саясатының нәтижесінде ел бойынша шетелдік тікелей инвестициялардың жалпы көлемі өсіп келеді. Еуропалық компаниялардың Қазақстанға деген қызығушылығы бұрынғыдан да арта түсті. «Selena Group» секілді танымал брендтің келуі — осы үрдістің тікелей жалғасы. Бұл тұрғыда Шымкент пен Польша арасындағы өнеркәсіптік байланысты Қазақстан — ЕО ынтымақтастығының нақты өнімі ретінде қарастыруға болады.Жергілікті тұрғындар мен бизнес өкілдері де жаңалықты ықыласпен қарсы алды. Шымкенттің жылдам дамып жатқан құрылыс нарығы жергілікті жеткізушілерді кейде тапшылық жағдайға тап қылатынын ескерсек, нақ осы аймақта қоспа өндіретін кәсіпорынның пайда болуы логистикалық шығынды да, баға деңгейін де реттеуге ықпал ете алады. «Бізге Шымкентте дайын зауыт болса — тасымал уақыты мен шығыны азаяды, бұл бүкіл нарыққа оң әсер береді», — деді жергілікті бір құрылыс компаниясының өкілі. Қалалық кәсіпкерлер одағы да жобаны аймақтық экономиканы нығайтудың маңызды қадамы ретінде бағалайды.Жалпы алғанда, Шымкентте «Selena Group» холдингінің зауытын тұрғызу жұмыстарының жүргізілуі — қаланың халықаралық инвестициялық картадағы орнының берік екенін дәлелдейтін оқиға. Қала әкімінің шетелдік серіктестермен жүйелі кездесіп, нысанның барысын тікелей бақылауға алуы — жергілікті биліктің инвестициялық ортаны сақтауға деген нақты ерік-жігерін аңғартады. Болашақта зауыт іске қосылған соң Шымкент тек тұтынушы емес, Орталық Азия аймағына құрылыс материалдарын жеткізетін өндірістік орталыққа айналуы мүмкін. Алдағы айларда жобаның қалай дамитынын бақылаудың өзі аймақтық экономика үшін маңызды индикатор болып қала береді.

31 қазан 2026 жыл. Қазақстанның әлеуметтік желілерінде жаңа алаяқтық схема белсенді түрде таралуда. Зиянкестер 18 жастан асқан азаматтарға 5 миллион теңгеге дейінгі несиелері мен айыппұлдарын тегін сілтіп беруді уәде етіп, мыңдаған пайдаланушыны тұзаққа түсіруге тырысуда. Шымкент тұрғындары да бұл қауіпті схемадан сақ болуы тиіс, өйткені алаяқтар өздерінің жалған хабарламаларын барлық аймақтарға бірдей таратып жатыр.Схеманың жұмыс істеу механизмі алғашқы қарағанда өте сенімді көрінеді. TikTok платформасында пайда болған бейнероликтерде авторлар азаматтарға арнайы мемлекеттік бағдарлама шеңберінде қарыздарын өшіру мүмкіндігі бар деп мәлімдейді. Сенімділікті арттыру үшін алаяқтар мемлекеттік рәміздерді, ресми мекемелердің логотиптерін және мемлекеттік сайттарды еске түсіретін безендіруді пайдаланады. Бейнероликтердің сапасы мен мазмұны сол деңгейде дайындалған, сондықтан кеңейтілген аудитория оларды нағыз ресми хабарлама деп қабылдайды. Жасы үлкен немесе сандық сауаттылығы төмен адамдар бұл тұзаққа тез түсіп кетеді.Шымкент қаласының киберқауіпсіздік саласындағы мамандарының бірі, атын жарияламауды өтінген сарапшы, бұл схеманың ерекше қауіптілігін атап өтті. "Бұл алаяқтардың айлакерлігі сонда — олар адамдардың қаржылық қиындықтарын, несие жүктемесін пайдалануда. Қазір елімізде несие алған азаматтардың саны өте көп, сондықтан мұндай уәде кез келген адамды қызықтыра алады. Адам алдымен сілтемеге өтіп алады, содан соң ғана ойланады", — деп түсіндіреді ол. Сарапшының айтуынша, бұл психологиялық манипуляция жоғары деңгейде жоспарланған.Схеманың техникалық жағына келсек, пайдаланушы сілтемеге өткеннен кейін оған туған жылын енгізу ұсынылады. Сол сәтте жүйе автоматты түрде адам бағдарлама шарттарына сай келеді деген хабарламаны шығарады да, оны Telegram мессенджеріне бағыттайды. Бұл жерде аса маңызды психологиялық элемент кіреді: кері санақ таймері. Ол пайдаланушыда ұсыныс шектеулі уақытқа ғана жарамды деген сезім тудырып, шешімді мүмкіндігінше тез қабылдауға мәжбүр етеді. Асығыстық пен абыржу адамның сыни ойлауын нашарлатады — дәл осыны алаяқтар пайдаланады. Telegram арқылы авторизацияны растаған пайдаланушы іс жүзінде өз аккаунтына, хабарламаларына және жеке деректеріне бөгде адамдардың қолжетімділігін ашып береді.Күдікті ресурстың техникалық тексеруі фишинг пен спамның белгілерін анықтады. Оның үстіне, талдау кезінде домен тіркелгеніне небәрі 17 күн ғана болған. Домен жасының аздығы жеке алғанда алаяқтықты дәлелдемейді, алайда басқа белгілермен қосылғанда пайдаланушыны абай болуға шақыратын маңызды сигнал болып табылады. Мұндай сайттар тексеру жүргізіліп, бұғатталғанша жұмыс істеп үлгеруі үшін жасалады, содан кейін жаңа домен атымен қайта пайда болады. Бұл алаяқтардың цифрлық ізін жасыратын тиімді тактика.Алаяқтық сайтты қалай тануға болатыны туралы сарапшылар бірнеше маңызды кеңес береді. Ең алдымен бет мекенжайына назар аудару қажет. Қазақстандық мемлекеттік органдардың ресми сайттары gov.kz домендік аймағында жұмыс істейді. Сайтта мемлекеттік елтаңба, логотип немесе қорғалған қосылым белгісі тұрса да, оған бірден сенуге болмайды, өйткені мұндай безендіруді оңай көшіруге болады. Сондай-ақ .xyz, .top, .click немесе .cfd сияқты ерекше домендік аймақтар күмән тудыруы тиіс, әсіресе сайт мемлекеттік төлемдерді, несиені сілтуді немесе өзге де қаржылық көмекті уәде ететін болса. Бағдарламалар, несиелер мен айыппұлдар туралы ақпаратты мемлекеттік органдар мен қаржы ұйымдарының ресми сайттары арқылы тексеру міндетті. Егер сілтемеге өткеннен кейін сайт Telegram немесе басқа мессенджер арқылы авторизациялануды талап етсе, аккаунтқа қолжетімділік беруге болмайды. Қалалық прокуратура өкілі Асқар Нұрланов бұл мәселеге байланысты: "Кез келген қаржылық мәліметтің дұрыстығын тексермей, асығыс шешім қабылдамаңыз. Мемлекет ешқашан TikTok немесе Telegram арқылы несие сілтеу туралы хабарлама жібермейді", — деп ескертті.Егер пайдаланушы күдікті кіруді бұрын растап қойған болса, дереу шараларды қолдануы қажет. Telegram-дағы белсенді сеанстарды тексеріп, таныс емес қосылуларды аяқтап, екі сатылы аутентификацияны қосу ең алғашқы және маңызды қадамдар болып табылады. Сонымен қатар ақпаратты туыстарыңызбен, достарыңызбен бөлісіп, оларды да осындай алдаудан сақтандыру керек. Алаяқтар жиі қарызды өшіру, төлемдер алу немесе қаржылық көмек алу туралы уәделерді потенциалды жәбірленушінің назарын аудару үшін пайдаланатынын ескерген жөн. Сондықтан мамандар асықпай, ақпарат көзін тексеріп, жеке деректерді белгісіз сайттар арқылы бермеуді ұсынады.Бүгінгі цифрлық дәуірде алаяқтардың тактикасы жылдан жылға күрделене түсуде. Бірнеше жыл бұрын смс-хабарламалар арқылы жүзеге асырылған схемалар енді TikTok, Instagram және Telegram сияқты платформаларға ауысты. Статистикалық деректерге сәйкес, Қазақстанда 2025 жылы ғана интернет-алаяқтыққа байланысты мыңдаған шағым тіркелген. Сандық сауаттылықты арттыру, ресми ақпарат көздерін қолдану және асығыс шешім қабылдаудан бас тарту — бұл бүгінгі таңдағы ең сенімді қорғаныс. Шымкент тұрғындарын да, бүкіл ел азаматтарын да осы үш қарапайым ереже көптеген қателіктен сақтай алады.

31 қазан 2026 жылы Шымкент қаласының Еңбекшілер ауданында «Таза Қазақстан» акциясы аясында жүргізілген профилактикалық жұмыстардың аралық қорытындысы жарияланды. Осы айдың ішінде ғана ұшқышсыз ұшу аппараттарының көмегімен 374 құқық бұзушылық анықталып, тоқтатылды. Бұл сан — қарапайым жаяу және автомобиль патрульдерімен салыстырғанда айтарлықтай жоғары көрсеткіш, ол заманауи технологиялардың қоғамдық тәртіпті қамтамасыз ету ісіндегі мүмкіндіктерін айқын дәлелдейді. Шымкент полициясының бастамасы Қазақстанның ірі қалаларында цифрлық бақылау жүйелерін кеңінен енгізудің жаңа кезеңін ашып отыр.«Таза Қазақстан» акциясы — еліміздің барлық өңірлерін қамтыған кешенді бастама. Бұл жоба тек санитарлық тазалықты қамтамасыз етумен шектелмейді: оның мақсаты — азаматтардың қоғамдық кеңістікке деген жауапкершілік сезімін қалыптастыру, заңды бұзушылықты жүйелі түрде болдырмау және мемлекеттік органдардың профилактикалық жұмысын жандандыру. Акция аясында елдің әртүрлі қалаларында полиция, коммуналдық қызметтер және жергілікті әкімшіліктер бірлесе отырып, жалпы тәртіпті бақылайтын шаралар жүзеге асырылуда. Шымкент — ел бойынша халқы ең көп үшінші қала ретінде бұл акцияның маңызды сынақ алаңына айналды.Еңбекшілер ауданы полиция басқармасының мәліметтеріне сүйенсек, дрондар тек нақты бір ауданда қолданылып отыр, алайда олардың тиімділігі барлық операциялық көрсеткіштерді асып түсті. Ұшқышсыз аппараттар үнемі патрульдеу мүмкіндігі шектеулі аудандарды — тар жолдарды, іргелес аулаларды, өнеркәсіптік аймақтарды, парк шеттерін — тез және тиімді бақылай алады. Бұл технология полиция қызметкерлерінің саны мен шығысты арттырмай-ақ бақылау ауқымын айтарлықтай кеңейтуге мүмкіндік береді. Жерден байқауға қиын болатын кейбір жерлердегі заңсыз қоқыс тастауларды немесе абаттандыру ережелерін бұзуларды дрон камерасы нақты тіркейді және деректер дереу операторлар мен іс-қимыл тобына жіберіледі.Еңбекшілер ауданы полиция басқармасының бөлім бастығы Серік Асқаровтың айтуынша, дронмен бақылаудың негізгі артықшылығы — тез жауап беру мүмкіндігі мен дәлелдік базаның сенімділігі. «Камера не тіркесе — соның бәрі дерек болады. Нарушительді іздеудің немесе куәні табудың қажеті жоқ. Видеоматериал өзі бірден дәлел болып саналады» — деп атап өтті ол. Сонымен қатар маман дрондардың тек жазалаушы функцияны емес, алдын алу рөлін де атқаратынын баса айтады: аспаннан бақылаудың бар екенін білетін азаматтардың заң бұзуға ынтасы айтарлықтай азайған.Осы тұста технологиялық прогрестің қоғамдық тәртіп саласына қалай кіріккенін кеңірек мәнмәтінде қарастырған жөн. Дүние жүзінің көптеген қалаларында — Сингапурдан бастап Лондонға, Дубайдан Варшаваға дейін — ұшқышсыз аппараттар полицияның күнделікті жұмыс құралына айналды. Олар ірі жиындарды бақылайды, апатты аудандарда іздестіру жүргізеді, жол-көлік оқиғаларын тіркейді. Қазақстанда бұл технология біртіндеп, бірақ тұрақты түрде өз орнын алуда. Астана мен Алматыда дрондарды мерекелік шаралар кезінде, сондай-ақ ірі объектілер маңында қолданған тәжірибе бар. Шымкент бастамасы — кешенді профилактикалық мақсатта тұрақты пайдаланудың елеулі қадамы.Алайда мамандар мен қоғамдық белсенділер бұл бастамаға бірыңғай бағалау бермейді. Бір жағынан, дрондар шынымен де тиімді және ашық бақылау құралы, нәтижелері анық. Екінші жағынан, кейбір азаматтық қоғам өкілдері жеке өмірге қол сұғылмаушылық мәселелерін алға тартады. Ақпаратты қорғау және жинауды реттеу бойынша нақты ережелер болмаса, бақылаудың шекарасы бұлыңғыр болып қалуы мүмкін. Шымкент полициясы бұл сұраққа «барлық жұмыс заңнама аясында жүргізіледі» деп жауап береді. Дегенмен цифрлық бақылаудың заңдық базасы туралы қоғамдық талқылаудың ашықтығы мен тереңдігі маңызды болып қала береді.Қалалық ортаның санитарлық жай-күйіне ықпал ететін тағы бір маңызды фактор — тұрғындардың жауапкершілігі. Полиция қызметкерлері мен коммуналдық мамандар бірауыздан атап өтетіні: бақылаудың қандай деңгейі болмасын, азаматтардың саналы мінез-құлқынсыз тұрақты тәртіпке қол жеткізу мүмкін емес. Еңбекшілер ауданы тұрғыны, жас маман Айгүл Бекова бұл туралы былай дейді: «Дрон барлық жерде бірден бола алмайды. Бірақ ол бар екенін білсең — өзіңді басқаша ұстайсың. Ең бастысы — адамдардың санасы өзгеруі керек». Шынында да, технология — тек қосымша тетік. Қоғамдық кеңістікті сыйлау дағдысы мектептен, отбасынан, ортадан бастау алады.Қорытындылай келе, Шымкент полициясының дрондарды профилактикалық мақсатта пайдалану тәжірибесі Қазақстанның қала басқарудағы цифрлық трансформациясының маңызды бөлігі болып табылады. Бір айдың ішінде 374 құқық бұзушылықты анықтау — бұл жай статистикалық сан емес, технологияның нақты өміршеңдігін дәлелдейтін нәтиже. «Таза Қазақстан» акциясы аясында жинақталған тәжірибе болашақта басқа қалалар мен аудандарда да қолданылуы ықтимал. Алайда ең терең және ұзақ мерзімді нәтижеге технология мен азаматтық сана бірлесіп қызмет еткенде ғана жетуге болады. Аспаннан бақылау қоғамдық тәртіпті қорғайды, бірақ оны нығайтатын — жауапкершілікті мемлекет пен саналы азамат арасындағы серіктестік.

31 қазан 2026 жыл. М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университетінің «Басқару және бизнес» жоғары мектебінде XIII халықаралық «Индустриялық технологиялар және инжиниринг» конференциясы — ICITE-2026 аясында «Экономика, құқық және қоғамдық даму» атты №5 секциялық отырыс сәтті өтті. 30 қазанда басталған бұл іс-шара ғылыми қауымдастық өкілдерін, шетелдік мамандар мен жас зерттеушілерді бір алаңда біріктіріп, заманауи экономикалық үдерістер мен қоғамдық дамудың өзекті мәселелерін терең талқылауға мүмкіндік берді.ICITE конференциясы бүгінде Оңтүстік Қазақстан аймағының ғылыми өміріндегі ең беделді іс-шаралардың бірі ретінде мойындалып отыр. Он үш жыл бойы үзіліссіз өткізіліп келе жатқан бұл форум экономика, инжиниринг, технология және қоғамтану салаларындағы зерттеушілерге халықаралық тәжірибе алмасу, өзара ынтымақтастықты нығайту және бірлескен жобалар бастамаларын іске қосу үшін бірегей мүмкіндік ұсынады. Биылғы конференция ерекше назар аудартты: қатысушылар саны мен географиясы жыл өткен сайын кеңейіп келеді, ал №5 секциялық отырыс оның ішіндегі ең көп тартылған бағыттардың бірі болып шықты.Биылғы іс-шараның ерекше сипатын анықтаған басты факторлардың бірі — шетелдік ғылыми ортаның белсенді қатысуы. Атап айтқанда, Ташкент мемлекеттік көлік университетінің өкілдері конференцияға қатысып, өздерінің зерттеу жұмыстарын таныстырды және қазақстандық әріптестерімен пікір алмасты. Бұл қатысу кездейсоқ емес: Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы ғылыми ынтымақтастық соңғы жылдары жаңа серпін алып, екі елдің де университет жүйесі ортақ зерттеу бағдарламаларына және академиялық мобильділікке деген қызығушылықты арттыруда. Ташкент мемлекеттік көлік университеті — Орталық Азиядағы инженерлік-техникалық білім берудің ірі орталықтарының бірі ретінде кеңінен танылған мекеме. Бұл университет өкілдерінің ICITE-2026 форумына арнайы қатысуы екі ел арасындағы ғылыми байланыстардың кеңейіп жатқанының айқын белгісі болып табылады.«Экономика, құқық және қоғамдық даму» бағыты бойынша өткізілген секциялық отырыста сан алуан тақырыптар қамтылды. Зерттеушілер аймақтық экономикалық интеграция, цифрлық трансформация жағдайындағы заңнамалық реттеу, тұрақты даму мақсаттарына жету жолдары және жаңа индустриялық технологиялардың қоғамдық өзгерістерге ықпалы сияқты өзекті мәселелерді талқылады. «Орталық Азия елдерінің транзиттік-логистикалық әлеуетін арттыру тек инфрақұрылымдық жобалармен ғана шектелмейді. Бізге нормативтік-құқықтық база мен экономикалық ынтымақтастықтың жаңа үлгілері де қажет», — деді секция барысында сөз алған бір ғалым. Оның бұл тезисі қатысушылар тарапынан ерекше қолдау тапты және одан кейінгі пікірталастың өзегіне айналды.М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті мұндай іс-шараларды өткізу үшін нақты институционалдық мүмкіндіктерге ие. «Басқару және бизнес» жоғары мектебі соңғы жылдары аймақтық деңгейде экономика және менеджмент саласындағы ғылыми зерттеулердің белсенді орталығына айналды. Мектептің профессор-оқытушылар құрамы отандық және халықаралық грант жобаларын іске асырып, халықаралық рецензияланатын журналдарда мақалалар жариялауда. «Біздің жоғары мектеп тек білім беру міндетін ғана атқармайды. Біз аймақтың дамуына тікелей үлес қосатын ғылыми-зерттеу орталығы ретінде жұмыс жасаймыз», — деп атап өтті жоғары мектептің басшылығы. Бұл бағыттағы жұмыстың нақты жемісі ретінде ICITE конференциясының жыл сайынғы дәстүрге айналуы мен оның халықаралық деңгейдегі танылуын атауға болады.ICITE-2026 конференциясы тек ғылыми баяндамалар жиынымен шектелмеді. Іс-шара барысында бірлескен зерттеу жүргізу, академиялық бағдарламаларды үйлестіру және студенттік алмасу мүмкіндіктері де талқыланды. Ташкент мемлекеттік көлік университеті мен М. Әуезов атындағы ОҚЗУ арасындағы ықтимал ынтымақтастық бағыттары осындай нақты нәтижелердің бірі ретінде қарастырылуда. Сарапшылардың пікірінше, Орталық Азия мемлекеттерінің ғылыми ынтымақтастығы аймақтың бәсекеге қабілеттілігін арттырудың маңызды тетігі болып табылады. Бұл тұрғыда ICITE тәрізді конференциялар тек білім беру форматы ретінде ғана емес, нақты дипломатиялық және экономикалық өзара әрекеттестіктің алаңы ретінде де баға жетпес мәнге ие.Конференцияның нәтижелері және онда ұсынылған баяндамалар жинақтық ғылыми басылым ретінде жарық көреді деп күтілуде. Бұл зерттеушілерге өз еңбектерін кеңірек ғылыми қауымдастыққа жеткізу, сондай-ақ болашақта пайдаланылатын ғылыми дерекқорда орын алу мүмкіндігін береді. Форум қатысушылары ICITE-2026-ның тағы бір сәтті өткен іс-шара болып қалмайтынын, оның нақты серіктестіктерге, жобаларға және ғылыми жетістіктерге ұласатынына сенімді екендіктерін білдірді. М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті бастамашылығымен дәстүрге айналған бұл форум болашақта да Орталық Азияның ғылыми картасында маңызды орнын сақтап қалады деп болжауға барлық негіз бар.

2026 жылдың 31 қазанында Шымкент қаласы үшін маңызды оқиға болды: Мұхтар Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті мен Шымкент қаласының Цифрландыру басқармасы арасында өзара ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылды. Бұл келісім аймақтың цифрлық дамуында жаңа бет ашуы мүмкін, өйткені ол білім беру мен ғылыми инновация әлеуетін қалалық басқарудың стратегиялық басымдықтарымен ұштастыруға бағытталған.Бүгінде Қазақстан бойынша көптеген өңірлер цифрлық трансформация жолында белсенді қадамдар жасауда. Елімізде "Цифрлы Қазақстан" мемлекеттік бағдарламасы аясында электрондық үкімет жүйесі, ақылды қалалар тұжырымдамасы және жасанды интеллект технологияларын енгізу жобалары іске асырылуда. Алайда осы бағытта табысты жылжу үшін тек техникалық инфрақұрылым ғана емес, жоғары білікті мамандар мен ғылыми негіздегі шешімдер де қажет. Дәл осы олқылықты жою мақсатында университет пен қала арасындағы ынтымақтастық орнатылды.Мұхтар Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті — аймақтың ең ірі жоғары оқу орындарының бірі. Онда жыл сайын мыңдаған студент білім алады, ондаған ғылыми зерттеулер жүргізіледі. Университет соңғы жылдары IT-бағыттарды дамытуға ерекше назар аударып келеді: деректер ғылымы, жасанды интеллект, киберқауіпсіздік және бағдарламалық инженерия сияқты заманауи мамандықтар бойынша кадрлар даярлануда. Бұл база қаланың цифрлық мұқтаждықтарын ғылыми тұрғыдан қанағаттандыруға мүмкіндік береді. Шымкент қаласының Цифрландыру басқармасы өз кезегінде бірнеше жылдан бері муниципалдық қызметтерді автоматтандыру, деректерді талдау және халыққа ыңғайлы цифрлық платформалар жасау үстінде жұмыс жасап келеді.Қол қойылған меморандум бірнеше бағытты қамтиды. Ең алдымен, ақпараттық технологиялар мен жасанды интеллект саласында білікті мамандар даярлау жоспарланған. Бұл ретте тек дәстүрлі оқыту емес, қаланың нақты сұраныстарына бейімделген практикалық дағдыларды қалыптастыру мақсат етіледі. Екіншіден, ортақ қолданбалы зерттеулер жүргізу және заманауи цифрлық шешімдер әзірлеу көзделген. Үшіншіден, университет ғалымдарының ғылыми жобаларын тәжірибеде сынақтан өткізуге қала алаңы ретінде пайдаланылатын болады. Бұл тәсіл ғылым мен практиканың арасындағы алшақтықты жоюға және нәтижелі инновацияларға жол ашады.Шымкент қаласының Цифрландыру басқармасының басшысы Мұхит Кемелов кездесу барысында ынтымақтастықтың маңыздылығын баса атап өтті. "Қаланың цифрлық трансформациясы — бұл тек технологиялық жаңғыру ғана емес, басқару жүйесінің тиімділігін арттыруға, халыққа көрсетілетін қызметтер сапасын жақсартуға және жаңа мүмкіндіктер жасауға бағытталған кешенді процесс. Осы бағытта университеттің ғылыми әлеуетін және жас мамандардың мүмкіндіктерін пайдалану біз үшін өте маңызды. Бірлескен жобалар нақты нәтижелерге қол жеткізуге мүмкіндік береді", — деді Мұхит Кемелов. Оның сөздері осы серіктестіктің жалпы сипаттамадан нақты жемісті ынтымақтастыққа ауысу мақсатын айқын аңғартады.Сарапшылардың пікірінше, жоғары оқу орындары мен муниципалдық билік органдары арасындағы мұндай форматты ынтымақтастық — әлемдік тәжірибеде жиі кездесетін және өзінің тиімділігін дәлелдеген модель. Финляндия, Оңтүстік Корея, Сингапур сияқты елдерде университет-қала серіктестігі арқылы ақылды қала инфрақұрылымы, деректерге негізделген муниципалдық шешімдер және инновациялық экожүйелер табысты қалыптастырылды. Қазақстан да осы жолда алғашқы маңызды қадамдарын жасай бастады. Шымкентте орнатылған ынтымақтастық — аймақтық деңгейде ғылым мен практиканың нақты бірлескен еңбегіне айналуы мүмкін үлгілі бастама.Болашақ перспективалары тұрғысынан алғанда, бұл меморандум бірнеше маңызды нәтиженің алғышартын жасайды. Біріншіден, Шымкент қаласының цифрлық инфрақұрылымы ғылыми тұрғыдан негізделген және сыналған шешімдермен нығаюы мүмкін. Екіншіден, университет түлектерінің жергілікті еңбек нарығындағы бәсекеге қабілеттілігі артады, өйткені олар оқу барысында қаланың нақты жобаларына қатысады. Үшіншіден, жергілікті цифрлық экожүйенің дамуы жаңа стартаптар мен IT-компаниялардың пайда болуына қолайлы жағдай туғызуы мүмкін. Ақпараттық технологиялар саласында еңбек нарығының мамандарға деген сұранысы жыл сайын 15–20 пайызға өсіп отырғанын ескерсек, осындай серіктестік болашақ мамандарға жол ашатын маңызды тетік болып табылады.Жалпы, Шымкент қаласының цифрлық дамуына арналған бұл меморандум — жай ғана ниет хаты емес, нақты іс-қимылға шақыру. Аймақтың ең ірі оқу орны мен қала басқармасының бірлесіп жұмыс жасауы халыққа тікелей пайдасын тигізетін нақты жобаларды, дайын мамандарды және заманауи цифрлық шешімдерді туғызуы тиіс. Бұл бастаманың табысты жүзеге асуы тек Шымкент үшін ғана емес, бүкіл Оңтүстік Қазақстан аймағы үшін, тіпті республика ауқымында да оң үлгі болып қызмет ете алады. Ендігі кезек — қол қойылған меморандум аясындағы бірлескен жұмыс топтарының нақты жоспарлар жасауы және алынған міндеттемелердің уақытылы орындалуы болмақ.

31 қазан 2026 жылы INTERSECT 2026 конференциясы аясында MAVERICKS FTC командасы өз тарихындағы ең маңызды шараларының біріне қатысты. Халықаралық деңгейде өткізілген бұл іс-шара әртүрлі елдерден келген жүздеген студенттер мен жас инноваторларды бір шаңырақ астында біріктіріп, роботтехника саласындағы ең озық идеялардың алмасу алаңына айналды. MAVERICKS FTC командасы үшін бұл — жай ғана конференцияға қатысу емес, өзінің күш-жігерін, шығармашылық потенциалын және технологиялық жетістіктерін бүкіл әлемге паш ету мүмкіндігі болды.INTERSECT 2026 конференциясы жыл сайын өткізіліп келетін, STEM бағыты бойынша жас зерттеушілер мен инженерлерді біріктіретін ірі халықаралық платформалардың бірі болып саналады. Бұл жылғы форум ерекше ауқымды сипатқа ие болды: қатысушылар саны жағынан да, ұсынылған жобалардың сапасы жағынан да алдыңғы жылдардан едәуір асып түсті. Конференция барысында роботтехника, жасанды интеллект, тұрақты даму технологиялары және инженерлік шешімдер сияқты өзекті тақырыптар талқыланды. Сарапшылардың бағалауынша, мұндай халықаралық форумдар жас мамандардың кәсіби өсуіне, трансшекаралық байланыстардың нығаюына және инновациялық экожүйенің дамуына тікелей ықпал етеді.MAVERICKS FTC командасы INTERSECT 2026-да өз стендін ұсынып, конференция қатысушыларына команданың жасаған роботын таныстырды. FTC, яғни FIRST Tech Challenge форматы бойынша жұмыс істейтін бұл команда техникалық шеберлігімен ғана емес, ұжымдық рухымен де ерекшеленеді. Стендке келген студенттер роботтың жұмыс принциптерімен, оның конструкциясымен және бағдарламалық қамтамасыз етумен жақынырақ танысу мүмкіндігін алды. Команда мүшелерінің бірі: "Бізге ең маңыздысы — роботтехниканы тек бәсекелестік тұрғысынан ғана емес, қоғамдық пайда тұрғысынан да насихаттау. Технологияны адамдарға жақындастыру — біздің негізгі мақсатымыз", — деп бөлісті.Конференция барысында MAVERICKS FTC командасы әртүрлі елдерден келген студенттермен терең мазмұнды сұхбаттар жүргізді. Бұл кездесулер тек техникалық білімдерді алмасу ғана емес, достық қарым-қатынастарды орнату және болашақ ынтымақтастықтың іргетасын қалау мүмкіндігіне айналды. Жасанды интеллект пен роботтехниканың болашағы туралы пікірталастар, жобаларды бірлесіп дамыту туралы идеялар конференция залдарында еркін ағылды. "Мұндай іс-шараларда пайда болатын байланыстар кейінірін нақты жобаларға, ғылыми серіктестіктерге ұласады. Бір конференция мыңдаған мүмкіндіктің есігін ашады", — деді конференция ұйымдастырушыларының бірі.FIRST Tech Challenge бағдарламасы 1989 жылы АҚШ-та іргесін қалаған FIRST ұйымы шеңберінде жұмыс істейді және бүгінгі таңда 100-ден астам елде таралған. Бағдарламаның басты мақсаты — жас ұрпақта инженерлік ойлауды, командалық жұмысты және шығармашылық тәсілдемені дарыту. Соңғы жылдардағы деректерге сүйенсек, FIRST бағдарламаларына қатысқан студенттердің 80 пайызға жуығы кейінірін STEM мамандықтарын таңдайды. Бұл статистика жас буынды дұрыс бағытта тәрбиелеудегі мұндай бастамалардың маңызын айқын көрсетеді. MAVERICKS FTC командасының INTERSECT 2026-дағы қатысуы осы ауқымды міссияның бір бөлшегі болып табылады.Конференцияға қатысушылардың реакциясы жоғары болды. Роботтехникаға алғаш рет қызығушылық танытқан студенттерден бастап, тәжірибелі инженерлерге дейін — барлығы MAVERICKS FTC стендіне ерекше ықыласпен қарады. Команданың жасаған роботы техникалық тұрғыдан күрделі болса да, оны ұсыну мен түсіндіру стилі кез келген деңгейдегі аудиторияға қолжетімді болды. Конференцияда болған педагогика саласының маманы: "Мен жас команданың мынадай жетілген жобамен шығуына таң қалдым. Бұл — тек технологиялық жетістік емес, тәрбиелік жетістік те", — деп өз әсерін жеткізді.INTERSECT 2026 конференциясы аяқталғанымен, MAVERICKS FTC командасы үшін бұл сапар жаңа кезеңнің басы болды деп айтуға болады. Команда халықаралық байланыстар орнатып, өз атын әлемдік деңгейде таныта алды. Алда — жаңа жобалар, жаңа бәсекелестіктер және роботтехника саласындағы жаңа жетістіктер. Команданың болашаққа деген жоспарлары нақты: ғылыми-техникалық жобалар бойынша халықаралық серіктестіктерді тереңдету, жергілікті мектептер мен университеттерде STEM бойынша оқу-тренингтер ұйымдастыру және FTC сайыстарында жоғары нәтижеге жету. "Бізді INTERSECT 2026-да кім тыңдады, кім стендімізге келді — солардың барлығына шын жүректен алғыс айтамыз. Сіздердің қызығушылығыңыз — біздің ең үлкен ынтамыз", — деп атап өтті команда мүшелері.MAVERICKS FTC тәжірибесі — жас инноваторлардың халықаралық сахнада өзін дәлелдей алатынының нақты дәлелі. Роботтехника мен STEM білімін насихаттауда мұндай командалардың ролі ерекше: олар болашақ инженерлер мен ғалымдардың алғашқы ілхамы болып табылады. INTERSECT 2026 конференциясы бір рет аяқталды, алайда осы форумда тұтанған идеялар алауы, орнаған байланыстар желісі және оянған қызығушылық ұзақ жылдар бойы жемісін беруге әзір. Жаңа ұрпақ инноваторларын тәрбиелеу жолы — дәл осындай бастамалардан басталады.

31 қазан 2026 жылы Қазақстанның IT-қоғамдастығы үшін маңызды оқиға орын алды: қалалық SafeNet KZ турнирі өз қорытындысын жариялады. Осы жарыста TEMIR IT CLUB командасы «Белгі» атымен қатысып, күшті бәсекелестер арасынан өтіп, абыройлы үшінші орынға ие болды. Бұл жетістік жай ғана жүлделік орын емес — ол жас мамандардың цифрлық қауіпсіздік саласына деген шынайы ықыласы мен білімінің айқын дәлелі.Турнирдің өзі кездейсоқ пайда болған жоқ. Соңғы жылдары Қазақстанда интернет-алаяқтықтың, қаржы пирамидаларының, заңсыз ұтыс ойындарының және жалған конкурстардың өршуі елдің цифрлық кеңістігіндегі ең өзекті мәселелердің біріне айналды. Ұлттық статистика деректеріне сүйенсек, соңғы үш жылда киберқылмыстан зардап шеккен азаматтардың саны екі есеге артқан. Осы жағдаят мемлекеттік органдарды, азаматтық қоғам өкілдерін және IT-мамандарды ортақ шешім іздеуге мәжбүр етті. SafeNet KZ турнирі де осындай бірлескен іс-қимылдың жемісі болып табылады.Жарысты ұйымдастыруда Қаржы мониторингі агенттігінің — АФМ-нің — қолдауы шешуші рөл атқарды. Агенттіктің осындай білім беру бастамаларына атсалысуы бекер емес: АФМ Қазақстандағы қаржылық алаяқтыққа қарсы күрестің басты мемлекеттік буыны ретінде жылдан жылға өз жұмысын кеңейтіп келеді. Агенттіктің өкілі Данияр Сейтқалиұлы іс-шара барысында былай деді: «Біз тек заңды орындаушы орган ретінде жұмыс істеп қана қоймай, қоғамда алдын алу мәдениетін қалыптастыруға тырысамыз. Мұндай турнирлер — болашақ мамандарды ел қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарауға тәрбиелейтін тиімді платформа». Шынында да, алаяқтықтың алдын алу тек полиция мен агенттіктердің міндеті емес, ол бүкіл қоғамның ортақ ісі.TEMIR IT CLUB командасы бұл турнирде «Белгі» деген атпен өнер көрсетті. Команданың жарысқа осылай деп аталуы да мәнді: «белгі» сөзі қазақ тілінде ескерту, нышан, сигнал деген мағынаны береді. Цифрлық қауіпсіздік саласында дер кезінде берілген белгі — бір адамның ғана емес, бүтін отбасының немесе ұжымның зиянды алаяқтықтан сақталуына себепші болуы мүмкін. Команда мүшелері турнир барысында интернет-алаяқтықтың түрлі схемаларын талдап, оларды анықтаудың алгоритмдерін ұсынды, жасанды интеллект пен деректерді талдау құралдарын пайдалану арқылы шынайы кейстерді шешті. Топтың жетекшісі Айдос Нұрланов турнирден кейін: «Біз бұл жарысты өзіміздің теориялық білімімізді іс жүзінде сынайтын алаң ретінде қарастырдық. Үшінші орын — бұл финиш емес, жаңа старт», — деп атап өтті.SafeNet KZ турнирі қатысушыларға тек бәсекелесу мүмкіндігін ғана берген жоқ. Ол — білім алмасу, тәжірибе жинақтау және пікірлес мамандармен желі құру кеңістігі болды. Турнирге қатысушылар интернет-алаяқтықтың ең жаңа схемаларымен, жалған инвестициялық платформалармен және әлеуметтік инженерия тәсілдерімен танысты. Статистикаға жүгінсек, Қазақстан азаматтары жыл сайын қаржылық алаяқтықтан миллиардтаған теңге шығын шегеді, ал шағымдардың тек бестен бір бөлігі ғана тергеу нәтижесінде дұрыс шешімін табады. Бұл сандар мамандардың осы саладағы біліктілігін арттырудың қаншалықты маңызды екенін анықтап береді.Қазіргі заманда қаржы пирамидалары мен алаяқтық схемалары күн санап жетілдірілуде. Олар енді тек телефон арқылы жүргізілмейді — мессенджерлер, әлеуметтік желілер, жалған сайттар, тіпті жасанды интеллект арқылы жасалған deepfake бейнелер де алаяқтардың қолындағы қаруға айналды. Осы себепті киберқауіпсіздік мамандарының алдындағы міндет те күрделене түсті. TEMIR IT CLUB сияқты командалардың жарысқа қатысуы — бұл саланың жас буынды белсенді тартып отырғанының белгісі. Мемлекет те бұл бағытты мойындап, АФМ, Ұлттық банк және Цифрлық даму министрлігі бірлесіп халықты ақпараттандыру бағдарламаларын жүзеге асыруда.Болашаққа қарайтын болсақ, TEMIR IT CLUB командасы алдағы уақытта жаңа жарыстарға дайындықты жалғастыратынын мәлімдеді. Команда мүшелері цифрлық сауаттылықты насихаттау мақсатында мектептер мен жоғары оқу орындарында ақысыз сабақтар өткізуді жоспарлап отыр. «Біздің мақсатымыз — жүлде алу ғана емес, қоғамға нақты пайда келтіру. Цифрлық алаяқтықты тану дағдысы бүгінде кез келген адамға қажет», — деді команданың жетекшісі. Бұл ұстаным турнирдің рухымен және АФМ-нің алдын алу саясатымен толық үйлеседі.SafeNet KZ турнирі Қазақстанда цифрлық қауіпсіздік мәдениетін қалыптастырудың жолындағы маңызды қадам болып тарихта қалады. TEMIR IT CLUB командасының «Белгі» атымен жеңіп алған үшінші орны — жастардың бұл жауапты іске деген ынтасының, білімінің және рухының куәсі. Кез келген ұлы жол бір қадамнан басталады, ал бұл команда сол қадамды батыл жасағандығын дәлелдеді. Алда — жаңа мақсаттар, жаңа жарыстар және, ең бастысы, цифрлық кеңістікті қауіпсіз ету жолындағы үздіксіз жұмыс.

Қазіргі заманда білім беру саласындағы ең маңызды бағыт — жас ұрпақты технологиялық ойлауға, инженерлік шешімдер табуға және ғаламдық ынтымақтастыққа бейімдеу. Осы мақсатты ұстанған мектептер ғана болашақтың нағыз лабораториясына айналады. 31 қазан 2026 жылы дәл осындай оқу орнының бірінде тарих жазылды: INTERSECT I халықаралық конференциясы аясында Жапония мен Үндістаннан арнайы келген қонақтар робототехника зертханасында жергілікті командамен жүздесіп, бірлескен диалог жүргізді. Бұл кездесу жай ғана дипломатиялық сілем емес — ол STEM саласындағы жас маман даярлаудың жаңа деңгейін паш еткен маңызды оқиға болды.INTERSECT I конференциясы бір мектептің немесе бір елдің бастамасы ретінде туындаған жоқ. Бұл — роботехника, инженерия және технологиялық инновация саласымен айналысатын жас зерттеушілерді, мұғалімдерді және салалық мамандарды бір алаңға жинақтаған ауқымды платформа. Конференцияның басты идеясы — географиялық, тілдік және мәдени шекараларды артқа тастап, ғылымның бірыңғай тілінде сөйлеу. Осы рухпен Азияның екі ірі мемлекетінің өкілдері — Жапония мен Үндістаннан келген делегаттар — Қазақстанда оқитын жас инженерлермен тікелей байланыс орнатты.Кездесу барысында мектептің робототехника командасы өздерінің соңғы жобаларын таныстырды. Жастар жасанды интеллект элементтерін пайдаланған автономды жүйелерден бастап, нақты өмірдегі мәселелерді шешуге бағытталған механикалық конструкцияларға дейінгі кең ауқымды инженерлік шешімдерін демонстрациялады. Команда сонымен бірге FIRST Tech Challenge жарысының биылғы маусымы бойынша жаңалықтарымен де бөлісті. FIRST Tech Challenge — бүкіл әлем бойынша мыңдаған мектеп оқушыларын қамтитын беделді робототехника чемпионаты. Жарыстың биылғы маусымы ерекше күрделі техникалық тапсырмалармен белгіленіп отыр және Қазақстан командасының оған деген дайындығы жоғары деңгейде екенін халықаралық қонақтар өздері атап өтті."Біз бұл командаға техникалық ойлаудың кемелділігі тұрғысынан ғана таң қалмадық. Олардың ынтымақтастыққа деген ашықтығы, идеяларын нақты және жүйелі түрде жеткізе алуы — бұл шынайы инженерлік мәдениеттің белгісі", — деді Жапониядан келген делегация мүшесі, робототехника саласының жетекші маманы Хироши Танака. Үндістаннан қатысқан зерттеуші Прия Шарма да өз пікірін жасырған жоқ: "STEM саласында Орталық Азия елдерінің әлеуеті жылдан жылға артып келеді. Бүгінгі кездесу — бұл процестің нақты дәлелі. Болашақта осы балалармен бірлескен жобаларды жүзеге асырғымыз келеді."Халықаралық ынтымақтастық тек ілтипаттық сөздермен шектелмеді. Тараптар нақты бірлескен жобалар, оқу алмасу бағдарламалары және онлайн-менторлық жүйесін құру мүмкіндіктерін талқылады. Бұл бастамалар жүзеге асса, жас қазақстандық инженерлер Жапония мен Үндістанның технологиялық орталықтарымен тікелей байланыс жолын ашады. Ғаламдық STEM экономикасына интеграция — жай ғана мақтан ету үшін емес, нақты карьералық мүмкіндіктер мен ғылыми өсу жолдарын қалыптастыру үшін маңызды.Мектептің робототехника бағытындағы жетекшісі, оқушылармен бірге осы нәтижелерге қол жеткізген педагог та бүгінгі кездесудің мәнін ерекше атап өтті: "Біз балаларымызды тек жергілікті жарыстарға дайындамаймыз. Олар дүниежүзілік аренада бәсекелесе алатын мамандар болуы тиіс. Бүгін бізге сол мүмкіндіктің алғашқы есігі ашылды деп санаймын. Жапония мен Үндістан — технологиялық инновация саласындағы лидерлер. Олармен диалог орнату — мектебіміз үшін ғана емес, жалпы отандық білім беру жүйесі үшін де маңызды қадам." Педагогтің бұл сөздері тегін айтылмаған: Қазақстан соңғы жылдары STEM білімін насихаттауға айрықша мән беріп, роботехника олимпиадаларын мемлекеттік деңгейде қолдай бастады. Алайда халықаралық интеграция осы саладағы дамудың жетіспейтін бөлігі болып қала берген.Статистика тұрғысынан алғанда, FIRST Tech Challenge жарысына қазір 110-нан астам елден 10 000-нан аса команда қатысады. Жапония мен Үндістан — осы жарыста дәстүрлі түрде жоғары нәтиже көрсететін елдер қатарында. Қазақстан командаларының халықаралық деңгейдегі үздік жиырмалыққа кіруі — бұл туралы талқылаулар соңғы жылдары жиілеп жатыр. Бүгінгі кездесу сол мақсатқа жетудің практикалық жолдарын іздеудің бастауы болуы мүмкін. Екі тараптың да ниеті мен мүмкіндігі жеткілікті — жетіспейтіні тек жүйелі механизм ғана.Инновация шекара білмейді — бұл INTERSECT I конференциясының ұраны ғана емес, бүгінгі кездесудің нақты дәлелімен расталған философия. Жапония мен Үндістаннан келген қонақтар оқушылармен бірге зертханаға кірген сәтте бір нәрсе анық болды: ғылым мен технология саласында тіл кедергі емес, координаттар жүйесі бірдей, мақсат ортақ. Осы рухта жүргізілген пікірталастар, бөлісілген тәжірибе және болашаққа деген ортақ арман — бәрі де бір нәтижеге алып келеді. Қазақстандық жас инженерлер бүгін тек мектеп зертханасында ғана емес, нағыз ғаламдық ғылыми кеңістікте тұрғандарын сезінді. Бұл сезімнің бағасы — болашақтағы жетістіктердің іргетасы.

31 қазан 2026 жылы М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университетінде ICITE-2026 атауымен белгілі XIII халықаралық конференцияның салтанатты ашылу рәсімі өтті. Бұл оқиға Оңтүстік Қазақстан өңіріндегі ғылыми қоғамдастық үшін ғана емес, бүкіл республиканың зерттеушілері мен инженерлік-техникалық мамандары үшін маңызды кезең болып табылады. Конференцияның негізгі мақсаты — кәсіпорындардың нақты өндірістік мәселелерін шешуге бағытталған ғылыми-техникалық ұсыныстарды талқылау және өндіріске ендіру жолдарын іздестіру.Осы жылғы форум ерекше маңызға ие, себебі ол аталған конференцияның он үшінші рет өткізілуіне арналған. Он үш жыл бойы тоқтаусыз жалғасып келе жатқан бұл дәстүр ICITE платформасының ғылыми ортадағы беделін айқын дәлелдейді. Алғашқы конференция өткізілгеннен бергі уақытта форум аясында жүздеген зерттеушілер өз еңбектерін таныстырды, ондаған өндірістік серіктестіктер орнатылды, нәтижесінде нақты кәсіпорындарда практикалық жобалар іске асырылды. Университет осы жылдар бойы конференцияны Орталық Азиядағы инженерлік-техникалық ойдың орталығына айналдыра білді.М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті — өңірдегі жетекші жоғары оқу орындарының бірі. Шымкент қаласында орналасқан бұл университет техникалық және жаратылыстану бағыттары бойынша Қазақстанның ең ірі ғылыми орталықтарының бірі ретінде танылып отыр. Мұнда жыл сайын мыңдаған студент білім алса, университеттің ғылыми-зерттеу зертханалары мен орталықтарында жүздеген ғалым еңбек етеді. Оңтүстік Қазақстан өңірі тарихи тұрғыдан өнеркәсіптік өндіріс, тау-кен өнеркәсібі, химия және агроөнеркәсіп кешені сияқты салалармен тығыз байланысты болғандықтан, мұндағы ғылыми конференциялар ерекше практикалық мән иеленеді. Нақты зауыт пен фабрикаларда туындайтын инженерлік мәселелерді академиялық ортада талқылау — бұл форумның ерекшелігі.Конференцияның ашылу салтанатына университет басшылығы, профессорлар-оқытушылар құрамы, отандық ірі кәсіпорындардың өкілдері, сондай-ақ алыс және жақын шет елдерден келген қонақтар мен ғалымдар қатысты. Университет ректорының ғылыми жұмыс жөніндегі проректоры Серік Нұрланович Бекқали ашылу сөзінде форумның маңыздылығын атап өтті: "ICITE-2026 — бұл тек ғылыми баяндамалар алаңы ғана емес, бұл ғалым мен өндіріс иесі тікелей тіл табысатын, нақты проблемаға нақты шешім іздейтін кеңістік. Он үш жыл бойы біз осы идеяны дәйекті түрде жүзеге асырып келеміз және нәтиже өзін ақтайды." Оның сөздерін зал ризашылықпен қабылдады, себебі бұл платформа арқылы жүзеге асырылған бірлескен жобалардың жемісін барлығы да жақсы біледі.Конференцияда ұсынылатын ғылыми-техникалық тақырыптар кең ауқымды қамтиды. Энергетика саласының тиімділігін арттыру, өнеркәсіптік автоматтандыру, ақпараттық технологиялар мен цифрлық трансформация, экологиялық таза өндіріс технологиялары, сондай-ақ жасанды интеллект пен машиналық оқытуды өнеркәсіптік процестерге ендіру мәселелері күн тәртібінде тұр. Статистикалық деректерге сүйенсек, соңғы үш жылда Қазақстанның өнеркәсіп кәсіпорындарының 40 пайыздан астамы цифрлық технологияларды ендіру қажеттілігін басты басымдыққа жатқызуда. Дәл осы сұраныс ICITE сияқты форумдардың рөлін күрт арттырып отыр. "Бізге академиялық жетістікті өндіріс алаңына тезірек жеткізетін механизм керек, ал бұл конференция дәл сол механизмнің рөлін атқарады" — деп атап көрсетті ірі металлургиялық кәсіпорынның бас инженері Дәурен Оспанұлы Жақсыбеков.Халықаралық қатысушылар да бұл форумның беделін бір деңгейде ұстап тұруға үлес қосуда. Ресей, Беларусь, Өзбекстан, Қырғызстан, сондай-ақ Германия мен Оңтүстік Корея ғылыми орталықтарының өкілдері ICITE-2026 аясында өз зерттеулерін таныстырмақшы. Шетелдік қатысушылардың болуы конференцияға халықаралық ауқым беріп, Қазақстан ғалымдарына озық шетелдік тәжірибемен тікелей танысу мүмкіндігін ашады. Өзбекстандық делегацияны басқарған профессор Баходир Рашидов форумның маңызын жоғары бағалады: "Орталық Азия ғылыми кеңістігін ынтымақтастық негізінде дамытуда мұндай платформалардың орны ерекше. Біз өз тәжірибемізді бөлісіп, қазақстандық әріптестерімізден де үйренеміз."Конференцияның бірнеше күнге созылатын жұмысы секциялар мен дөңгелек үстелдер форматында жалғасады. Зерттеушілер өз жұмыстарын ұсынып, ашық пікірталастарда тәжірибе алмасады, ал кәсіпорын өкілдері нақты техникалық тапсырмалар қойып, шешім іздеген ғалымдармен тікелей байланыс орнатады. Мұндай ынтымақтастықтың нәтижелері жыл бойына іске асырылатын бірлескен жобалар түрінде жалғасады. Сарапшылардың болжамынша, ICITE-2026 шеңберінде жасалған келісімдер болашақта кемінде он бес жаңа зерттеу жобасының негізін қалайды.ICITE-2026 конференциясының ашылуы Қазақстанның ғылым мен өнеркәсіпті жақындастыру саясатының живой дәлелі болып табылады. Мемлекет ғылыми-технологиялық дамуды стратегиялық басымдық ретінде жариялаған жағдайда мұндай форумдар тек символдық мән ғана емес, нақты экономикалық серпін тудыратын алаң болуға тиіс. М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті он үш жыл бойы дәл осындай серпінді ұстап келеді — бұл дәстүрдің болашақта да сақталып, одан әрі дамитынына сеніммен қарауға толық негіз бар.

31 қазан 2026 жыл. Қазақстандағы цифрлық қауіпсіздік саласы үшін маңызды оқиға болып өтті: Шымкент қаласындағы Shymkent Hub алаңында SafeNet.kz Hackathon хакатоны аяқталды. Бұл жарыс әлеуметтік желілер мен мессенджерлердегі цифрлық алаяқтыққа қарсы күресте технологиялық шешімдер ұсынуға арналған болатын. Жеңімпаздарды 1 000 000 теңгелік жалпы жүлделік қор күтіп тұрды.Цифрлық алаяқтық Қазақстанда соңғы бірнеше жылда күрт өсіп, елдің ірі проблемаларының біріне айналды. Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігінің деректеріне сүйенсек, соңғы үш жыл ішінде интернет арқылы жасалған алаяқтық қылмыстарының саны екі есеге жуық артты. Азаматтар жалған сайттар, фишингтік сілтемелер, телефон алаяқтары және әлеуметтік желілердегі жалған аккаунттар арқылы жыл сайын миллиардтаған теңгеден айырылып отыр. Бұл мәселе тек қаржылық шығындармен шектелмейді — адамдардың жеке деректері, банктік ақпараттары және тіпті жеке беделі де қауіп астында. Осыған байланысты мемлекеттік органдар мен жеке сектор бірлесіп, осы саладағы технологиялық шешімдерді белсенді іздестіруде.SafeNet.kz бастамасы дәл осы қажеттіліктен туындаған жоба болып табылады. Хакатонның ұйымдастырушылары Қазақстанның IT-мамандары мен бағдарламашыларына нақты проблемаларды шешуге мүмкіндік беруді мақсат еткен. Жарысқа Алматы, Астана, Шымкент және өзге де қалалардан жастар командалары қатысты. Олардың алдында тұрған міндет оңай емес еді: шектеулі уақыт ішінде жұмыс жасайтын, нақты пайдаланушыларға пайдалы болатын өнімдер жасау. Хакатон форматы — қысқа мерзімде шоғырланып, нақты нәтиже беру талабы — осындай жобалар үшін ең тиімді тәсіл екенін ұйымдастырушылар атап өтті.Бірінші орынды Saq Guardian командасы алды. Олардың жобасы пайдаланушыларды алаяқтық сайттардан қорғауға бағытталған өнім болып табылады. Жүйе расталған алаяқтық ресурстардың базасына сүйене отырып, күдікті сайттарды жылдам анықтайды және пайдаланушыны уақытында ескертеді. Бұл шешімнің артықшылығы — технологияның қарапайым адамға да, IT-саласынан алыс тұрған зейнеткерге де, жасөспірімге де қолжетімді болуы. «Біз алаяқтыққа қарсы күресті тек мамандардың ісі ретінде емес, кез келген интернет пайдаланушысының қолындағы құрал ретінде қарастырдық», — деп түсіндірді команда жетекшісі жеңіс сәтінде. Saq Guardian жобасы бағалаушылар комиссиясынан техникалық жетілдірілгені, практикалық қолданысы және масштабтауға мүмкіндігі бар архитектурасы үшін жоғары баға алды.Екінші орынды Saq платформасы жеңіп алды. Бұл жоба әлеуметтік желілердегі алаяқтық схемаларды анықтауға арналған. Платформа пайдаланушы профильдерін, хабарлама үлгілерін және байланыс желілерін талдай отырып, жалған аккаунттарды немесе алаяқтық топтарды тауып шығара алады. Мамандардың пікірінше, бұл бағыт өте перспективалы, өйткені Қазақстандағы алаяқтардың едәуір бөлігі WhatsApp, Telegram және Instagram сияқты мессенджерлер мен желілер арқылы жұмыс жасайды. «Біздің жүйеміз адамдардың арасында алаяқтардың таралуын заттай анықтай алады, бұл тек техникалық ғана емес, әлеуметтік мәселені де шешеді», — деп жарыс қорытындысында команда мүшелері атап өтті.Үшінші орынды Belgi жобасы иеленді. Бұл — әлеуметтік желілерді интеллектуалды бақылауға арналған жүйе. Belgi күдікті белсенділікті, соның ішінде координацияланған алаяқтық науқандарды, жаппай фишинг хабарламаларын және жалған желілерді автоматты түрде анықтайды. Жүйенің ерекшелігі — ол нақты уақыт режимінде жұмыс жасайды және үлкен деректер ағынын өңдей алады. Технология баспасөз қызметкерлері мен мониторинг мамандарына өте пайдалы болуы мүмкін деп есептейді сарапшылар. «Belgi — бұл тек алаяқтыққа қарсы ғана емес, жалпы ақпараттық кеңістіктегі залалды мазмұнды анықтауға да қолданылуы мүмкін шешім», — деді IT-саласының бір сарапшысы.Хакатон қорытындысы бойынша маман қауымдастығы мен ұйымдастырушылар орасан зор маңыздылықты атап өтті. Бұл жобалар тек жарыс аясында ғана емес, болашақта нақты өнімдер ретінде нарыққа шығуы мүмкін. Қазақстандағы цифрлық қауіпсіздік нарығы қарқынды дамып жатыр, мемлекеттік ведомстволар мен банктер осы сияқты шешімдерге деген қызығушылықты білдіруде. Финтех және банк секторы өкілдері де жарысқа байқаушы ретінде қатысып, жеңімпаздармен келіссөз жүргізу мүмкіндігін қарастыратынын жеткізді. Бұл — жас Қазақстан IT-мамандары үшін нақты коммерциялық мүмкіндік ашылды деген сигнал.Цифрлық алаяқтыққа қарсы технологиялар жасауда хакатон форматы ерекше орын алады. Дүние жүзілік тәжірибеге қарасақ, осы үлгімен жасалған шешімдер IBM, Microsoft секілді алпауыт компаниялардың зертханаларындай ірі ресурссыз-ақ нақты нарыққа жетіп, миллиондаған адамды қорғауда. Эстония, Сингапур, Израиль сияқты цифрлық дамыған мемлекеттер де дәл осындай жастар хакатондары арқылы өз ұлттық киберқауіпсіздік жүйелерін нығайтқан. Қазақстан да осы жолда алғашқы берік қадамдарды жасап жатыр. SafeNet.kz Hackathon — бұл тек бір жарыс қана емес, елдің цифрлық болашағына деген ерік-жігердің айқын көрінісі. Алаяқтарға қарсы технологиялар жасаған жас мамандар Қазақстанның цифрлық кеңістігін қауіпсіздендіруде маңызды рөл атқара бастады.

Астана, 2026 жылғы 17 қазан – Камбоджа Корольдігінің Премьер-министрі Хун Манеттің Қазақстанға ресми сапары аясында Қазақстан Республикасы Президентінің «Ақорда» резиденциясында Қазақстан Республикасының Сауда және интеграция министрлігі мен Камбоджа Корольдігінің Сауда министрлігі арасындағы сауда-экономикалық ынтымақтастық туралы өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойылған құжаттар папкаларын алмасу рәсімі өтті.Құжаттар алмасу рәсімі Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев пен Камбоджа Корольдігінің Премьер-министрі Хун Манеттің қатысуымен болды. Қазақстан Республикасының Сауда және интеграция министрі Арман Шаққалиев пен Камбоджа Корольдігінің Сауда министрі Чам Нимул қол қойған меморандум екіжақты сауда-экономикалық байланыстарды нығайтуға, өзара іскерлік қарым-қатынасты кеңейтуге және тиімді ынтымақтастық оранатуға бағытталған. Аталмыш құжат сауда және инвестициялар, шағын және орта кәсіпкерлік, көлік және логистика, ауыл шаруашылығы, энергетика, цифрландыру, техникалық реттеу және басқа да перспективалы бағыттардағы ынтымақтастықты дамытуды көздейді.Сондай-ақ бүгін екі елдің іскер топтары арасындағы тікелей байланыстарды кеңейтуге, тәжірибе алмасуға, бірлескен іс-шаралар ұйымдастыруға және өзара тиімді жобаларды жүзеге асыруға баса назар аударылады.Меморандумға қол қою Қазақстан мен Камбоджа арасындағы өзара сауда көлемін ұлғайтуға, инвестициялық қарым-қатынасты  кеңейтуге және экономикалық әріптестікті одан әрі нығайтуға қосымша серпін береді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mti/press/news/details/1312828?lang=ru

16 қазанда Тбилисиде Қазақстан Республикасының Грузиядағы жаңадан тағайындалған Елшісі Талғат Адуов Грузия Сыртқы істер министрлігінің Дипломатиялық хаттама директоратының директоры Зураб Дарчиашвилиге сенім грамоталарының көшірмелерін табыс етіп, өз міндеттерін атқаруға кірісті.Кездесу барысында тараптар Қазақстан-Грузия қатынастарының өзекті мәселелері бойынша пікір алмасып, алдағы іс-шараларды талқылады. Оларды дайындаудың ұйымдастырушылық және хаттамалық аспектілеріне, сондай-ақ Елшілік пен Грузияның сыртқы саяси ведомствосы арасындағы тығыз өзара іс-қимылды жалғастыруға ерекше назар аударылды.Сұхбаттасушылар Қазақстан мен Грузия арасындағы дәстүрлі достық байланыстарды нығайтуға, стратегиялық әріптестікті тереңдетуге және саяси, сауда-экономикалық әрі мәдени-гуманитарлық салалардағы өзара тиімді ынтымақтастықты кеңейтуге екіжақты дайындықтарын растады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-tbilisi/press/news/details/1312801?lang=ru