Қыркүйек айындағы «Алатау» материалдарының маңызды бағыттарының бірі медицинадағы цифрлық технологиялардың кеңеюі болды. Бір ай ішінде жедел жәрдемнің цифрлық жүйесі, медицина қызметкерлерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ететін бейнеқұрылғылар және онкологиядағы жоғары технологиялы емдеу әдістері қатар көрінді. Бұл өзгерістер денсаулық сақтау саласында технологияның тек әкімшілік процестерге емес, тікелей медициналық көмек көрсетуге де еніп жатқанын аңғартты.3 қыркүйекте Шымкенттің жедел медициналық жәрдем қызметінде цифрлық жүйенің іске қосылғаны туралы ақпарат жарияланды. Жүйеде жедел жәрдем көлігінің қозғалысын картадан бақылау, шақырту туралы автоматты хабарламалар және маршруттарды басқару сияқты функциялар қарастырылған. Материалда «Жасыл дәліз» тетігі арқылы жедел жәрдем көлігіне қозғалыс басымдығын беру де сипатталады.Медициналық қызметкерлердің қауіпсіздігі де технологиялық құралдармен толықтырылды. Шымкент жедел жәрдем станциясына 240 бейнебелгі беріліп, құрылғыларға SOS батырмасы енгізілген. Оның мақсаты — шақырту кезінде төтенше жағдай туындаса, құқық қорғау органдарына жедел белгі беру. Бейнежазба медициналық көмектің барысын объективті тіркеу құралы ретінде де қарастырылады.22 қыркүйекте Шымкентте онкология саласындағы халықаралық шеберлік сыныбы барысында бүйрек ісігін емдеуде криоабляция әдісі алғаш рет қолданылғаны хабарланды. Іс-шараға әртүрлі елдердің онкологтары, интервенциялық хирургтары мен радиологтары қатысып, малоинвазивті технологияларды тәжірибеде көрсетті.Ай басындағы eGov сервисі де медицина мен цифрландыру түйісетін тағы бір мысал болды. Төтенше жағдайда адамның алдын ала таңдаған жақындарына хабарлама жіберу механизмі медициналық жүйені ақпараттық жүйелермен байланыстырудың әлеуметтік маңызын көрсетті.Қыркүйек қорытындысы бойынша медицинадағы цифрлық өзгерістің бірнеше деңгейі айқын көрінді: пациентке ақпарат жеткізу, жедел жәрдемді басқару, медицина қызметкерлерінің қауіпсіздігі және жоғары технологиялы емдеу. Яғни технология денсаулық сақтау жүйесінде жеке құрал емес, бір-бірімен байланысқан инфрақұрылымға айналып келеді.

2026 жылғы қыркүйек Шымкент пен жалпы Қазақстандағы цифрлық мемлекеттік қызметтердің мазмұны өзгеріп келе жатқанын көрсетті. Бұрын цифрландырудың негізгі мақсаты қағаз құжаттарды электронды форматқа көшіру болса, қазір басты міндет — азаматқа қажетті қызметті мүмкіндігінше жылдам, түсінікті және жеке қажеттілігіне бейімделген түрде ұсыну. Бір ай ішінде eGov, жасанды интеллект негізіндегі кеңес беру, жаңа форматтағы ХҚО және жеке сүйемелдеу құралдары осы өзгерістің бірнеше қырын көрсетті.2 қыркүйекте eGov.kz порталы мен eGov Mobile қосымшасында төтенше жағдайда туыстарды хабардар етуге арналған жаңа сервис туралы ақпарат жарияланды. Азамат алдын ала үш сенімді контактіні тіркей алады, ал адам ауруханаға өзі байланыса алмайтын жағдайда түскен кезде жүйе көрсетілген адамдарға хабарлама жіберуге мүмкіндік береді. Мұнда цифрландыру тек қолайлылық емес, әлеуметтік қауіпсіздік құралы ретінде көрінді.22 қыркүйекте жастарға арналған Jastar AI виртуалды кеңесшісі таныстырылды. Оның базасына жастарды қолдаудың 17 мемлекеттік бағдарламасы енгізіліп, пайдаланушының сұранысына сәйкес қажетті мүмкіндік туралы ақпаратты жылдам табуға жағдай жасалды. Бұл тәсіл мемлекеттік қолдау туралы мәліметтердің шашыраңқылығын азайтып, цифрлық кеңес беруді азаматқа жақын форматқа шығаруға бағытталды.Айдың соңында, 29 қыркүйекте, Шымкентте жаңа форматтағы AI-ХҚО ашылды. Материалда ол елдегі бесінші AI-ХҚО ретінде сипатталады. Мұнда басты назар қызмет көрсетудің өзінен бөлек, азаматты электронды қызметтерді өздігінен пайдалануға үйретуге және цифрлық сауаттылықты арттыруға қойылған.Сол күні «Жеке менеджер» сервисінің жұмысы туралы да мәлімет жарияланды. Бұл модель азаматқа мемлекеттік қызметті алу барысында жеке маманның сүйемелдеуін қарастырады. Қызметтің 2026 жылдың басынан бері 9 мыңнан астам тұрғынның пайдалануына жетуі цифрлық трансформацияның бір ғана онлайн-порталмен шектелмейтінін аңғартады.Осылайша, қыркүйектің негізгі қорытындысы — цифрлық мемлекеттің келесі кезеңі тек қызметті электронды түрде ұсыну емес, азаматқа қажетті ақпаратты түсіндіру, бағыттау және қажет болған жағдайда жеке сүйемелдеу моделіне көшуімен сипатталды.

📌 ЖЕКЕ ТҰЛҒАЛАРДЫҢ БАНКРОТТЫҒЫ: НЕНІ БІЛУ ҚАЖЕТ?Қазақстанда берешегін өтеуде қиындықтарға тап болған азаматтар үшін үш рәсім қарастырылған:🔹 соттан тыс банкроттық;🔹 сот арқылы банкроттық;🔹 төлем қабілеттілігін қалпына келтіру.1️⃣ СОТТАН ТЫС БАНКРОТТЫҚ📲 Өтініш eGov порталы немесе eGov Mobile мобильді қосымшасы арқылы беріледі.Өтініштерді аумақтық мемлекеттік кірістер басқармалары қарайдыРәсім банктер, микроқаржы ұйымдары және коллекторлық агенттіктер алдындағы берешекке қатысты қолданылады.Негізгі шарттары:💰 берешек мөлшері 1 600 АЕК-тен аспауы тиіс;⏳ берешек 12 ай және одан да көп уақыт бойы өтелмеген болуы тиіс;🏠 мемлекеттік тіркеуге жататын, оның ішінде ортақ меншіктегі мүліктің болмауы.📌 Азаматтардың жекелеген санаттары үшін заңнамада ерекше шарттар көзделген.2️⃣ СОТ АРҚЫЛЫ БАНКРОТТЫҚ ⚖️Өтініш борышкердің тұрғылықты жері бойынша сотқа беріледі.Рәсім заңнамаға сәйкес есептен шығаруға жатпайтын міндеттемелерді қоспағанда, кредиторлар алдындағы міндеттемелер бойынша қолданылады.Нені білу қажет:🏠 борышкердің мүлкі берешекті өтеу үшін сауда-саттықта сатылуы мүмкін;🏡 егер жалғыз тұрғын үй кепіл нысанасы болып табылса, кредитор оны өндіріп алуға құқылы;🏠 егер жалғыз тұрғын үй кепіл нысанасы болып табылмаса, ол мүліктік массаға енгізілмейді;👨‍💼 қаржы басқарушысы тағайындалады.⏳ Рәсімді жүргізу мерзімі — 6 ай, заңнамада көзделген жағдайларда ұзартылуы мүмкін.3️⃣ ТӨЛЕМ ҚАБІЛЕТТІЛІГІН ҚАЛПЫНА КЕЛТІРУ 💳Өтініш борышкердің тұрғылықты жері бойынша сотқа беріледі.Бұл рәсім тұрақты табыс және/немесе міндеттемелерді орындауға мүмкіндік беретін мүлік болған жағдайда қолданылуы мүмкін.📋 Төлем қабілеттілігін қалпына келтіру жоспары 5 жылға дейінгі мерзімге жасалады.Рәсім шеңберінде:🏠 мүліктің бір бөлігін сатуға;🏢 мүлікті жалға беруге;🏡 тұрғын үйді сатып, басқа тұрғын үй алуға;🔄 тұрғын үйді құны төмен тұрғын үйге айырбастауға және басқа да шараларды қолдануға болады.✨ Негізгі артықшылығы — азаматқа «банкрот» мәртебесі берілмейді.⚠️ БАНКРОТТЫҚТЫҢ САЛДАРЫБанкроттық рәсімі аяқталғаннан кейін заңнамада белгілі бір шектеулер көзделген:🚫 5 жыл ішінде банктер мен МҚҰ-дан қарыздар алуға шектеу қойылады;🔄 қайта банкроттық рәсімін қолдану 7 жылдан кейін мүмкін;🔎 3 жыл ішінде мүлік сатып алуға мониторинг жүргізіледі.📌 Маңызды: рәсімді таңдау кезінде берешек мөлшерін, мүліктің болуын, табысты және басқа да мән-жайларды ескеру қажет.Қарағанды облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті азаматтарға өтініш бермес бұрын әрбір рәсімнің шарттары мен салдарымен мұқият танысуды ұсынады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-karaganda/press/news/details/1301563?lang=ru

Бүгін аудан басшысы Жандос Еркінбектің төрағалығымен кезекті мәжіліс өтіп, күн тәртібіне сәйкес егін жинау науқанының барысы және жылу беру маусымына дайындық мәселелері қаралды.Биыл аудан бойынша барлығы 25 мың 475 гектар жерге егіс орналастырылып, оның ішінде 11 мың 449 гектарға күріш егілген. Қыркүйек айының басынан күрішке орақ түсіп, бүгінге дейін 9 мың 114 гектар күріш орылды. Орылған алқаптардан гектарына орташа 42,2 центнерден өнім алынып, қамбаға 28 мың 185 тонна астық құйылған.Осыған байланысты аудан әкімі:«Ендігі маңызды мәселе – диқандардың жаздайғы еңбегін төкпей-шашпай, жауын-шашынға қалдырмай уақытылы жинап алу. Сондай-ақ егін жинау және тасымалдау барысында қауіпсіздік шараларын қатаң сақталуын қадағалау қажет», – деп астықты ысырапсыз жинаудың маңыздылығын айтты.Сонымен қатар егістікті әртараптандыру және суды аз қажет ететін дақылдардың көлемін арттыру мәселесі қаралды. Осы мақсатта аудан бойынша атқарылған жұмыстар нәтижесінде 733 гектар жерге дәндік жүгері орналастырылып отыр. Осы ретте Жандос Еркінбек күтілетін өнім көлемін және шаруашылықтарды қажетті ауыл шаруашылығы техникаларымен қамтамасыз ету жағдайын нақтылады.Сондай-ақ мәжілісте шаруашылықтар тарапынан жалпы ұзындығы 88,5 шақырым болатын 12 каналды бетондау бойынша жобалық-сметалық құжаттамаларының толық қамтамасыз етілуі және егін жинау жұмыстарымен қатар мал азығын дайындау мәселесін де назардан тыс қалдырмау қажеттігі айтылып, бұл бағыттағы мәселелерді алдын-ала пысықтау тапсырылды.Жиынның күн тәртібінен тыс мәселесінде жылу беру маусымына дайындық барысы қаралды. Қазір спорт және денсаулық сақтау салаларының нысандарында әзірлік паспорттары толық алынған.«Жылу беру маусымына дайындық – күн тәртібінен түспейтін маңызды мәселе. Осы жұмыстарды жеделдетіп, барлық қажетті шараларды белгіленген мерзімге дейін аяқтау қажет», – деді аудан әкімі.Мәжіліс соңында қаралған мәселелер бойынша жауапты басшыларға бірқатар тапсырмалар беріліп, олардың орындалуын тұрақты бақылауда ұстау тапсырылды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda-karmakshy/press/news/details/1301528?lang=ru

Бүгін аудан әкімдігі жанындағы кәмелетке толмағандардың істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссия отырысы өтті. Мәжілісті аудан әкімінің тапсырмасына сәйкес аудан әкімінің орынбасары Шыңғыс Сыдықов төрағалық етті.Күн тәртібінде жоспарлы және қосымша бағыттарында 6 мәселе қаралды. Алдымен Қармақшы аграрлы-техникалық колледжі директорының міндетін атқарушы Әбдікәрім Жұбатқанұлы кәмелетке толмаған оқушылардың білім алуы, денсаулық жағдайы және отбасындағы әлеуметтік-психологиялық ахуалына қатысты атқарылып жатқан жұмыстар жөнінде баяндады.Ал балалар мен жасөспірімдер арасындағы суицидтің алдын алу жөніндегі жүйелі жұмыстардың жай-күйі туралы №274 орта мектеп директоры Гүлзира Жадиева және аудандық орталық ауруханасы бас дәрігерінің ана мен баланы қорғау жөніндегі орынбасары Пәрида Сарыбаева ақпарат берді.Сондай-ақ девиантты мінез-құлық белгілері бар кәмелетке толмағандарды ерте анықтау және олармен профилактикалық жұмыстар жүргізу мәселесі қаралып, білім бөлімінің басшысы Берік Жәнібеков баяндаса, №183 орта мектебінің тәрбие ісі жөніндегі орынбасары Жақпанова Гүлмира балалардың құқықтары мен заңды мүдделерінің сақталуына қатысты мәселелерді атап өтті.Комиссия отырысының соңғы мәселесі бойынша оқу жылының басында кәмелетке толмағандар арасында құқық бұзушылықтардың алдын алу және оқушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар бойынша аудандық полиция бөлімі бастығының орынбасары Оспан Ешжанов баяндама жасады.Қаралған мәселелердің барлығы бала құқықтарын қорғау, олардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету тұрғысынан жан-жақты талқыланды.Жиын қорытындысымен жауапты басшыларға тиісті тапсырмалар беріліп, олардың орындалуын бақылауға алу тапсырылды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda-karmakshy/press/news/details/1301531?lang=ru

2026 жылғы қыркүйектің соңғы тоқсаны Шымкенттің цифрлық дамуында бірнеше бағыттың бір уақытта күшейген кезеңі болды. 22–30 қыркүйектегі төрт негізгі күн тәртібі — AI Month, цифрлық мемлекеттік қызметтер, киберқауіпсіздік және жастардың технологиялық білімі — бір-бірімен тікелей байланыса бастады.22 қыркүйекте Shymkent Hub-та Vibe Coding воркшопы өтіп, жастар мен мамандар жасанды интеллект көмегімен веб-өнім жасаудың жаңа тәсілдерін меңгерді.Сол күні жастарға арналған Jastar AI сервисі іске қосылып, 17 мемлекеттік бағдарлама туралы ақпаратты бір цифрлық кеңістікке жинақтады.23 қыркүйекте бүкіл Қазақстан бойынша AI MONTH 2026 басталып, хакатондар, стартап-батлдар, білім беру бағдарламалары мен технологиялық кездесулерді біріктірген кең ауқымды бағдарламаға айналды.29 қыркүйекте Шымкентте AI-ХҚО ашылып, мемлекеттік қызметтерді цифрлық форматта пайдалануға арналған жаңа инфрақұрылым пайда болды.Сол кезеңде киберқауіпсіздік те технологиялық күн тәртібінің міндетті бөлігі болып қалды. 24 қыркүйекте әлеуметтік желілердегі жалған смартфон ұтыстары туралы ескерту жасалса, 25 қыркүйекте медицина академиясының студенттеріне фишинг, жалған сайттар және интернет-алаяқтық туралы түсіндіру жұмыстары жүргізілгені жарияланды.Осы оқиғаларды қорытындылай келе, қыркүйектің 22–30 аралығында Шымкенттің цифрлық күн тәртібі бір ғана технологияға тәуелді болмағанын көруге болады. Бір бағытта жаңа өнім жасайтын жастар дайындалса, екінші бағытта тұрғындарға мемлекеттік қызметтерді пайдаланудың жаңа тәсілі ұсынылды. Үшінші бағытта киберқауіпсіздік мәдениеті күшейтілді, төртінші бағытта жасанды интеллекттің бизнес пен шығармашылыққа қолданылуы талқыланды.Бұл кезеңнің басты ерекшелігі — цифрландырудың жеке-жеке жобалар жиынтығынан біртұтас экожүйеге қарай қозғала бастауы. Білім технологиялық кадр дайындайды, хабтар жаңа жобаларды қалыптастырады, AI сервистері азаматтарға қызмет көрсетеді, ал киберқауіпсіздік осы цифрлық ортаның қорғанысын қамтамасыз етеді.22–30 қыркүйек 2026 жыл аралығы осындай өзара байланысты үдерістердің Шымкентте қатар көрінген кезеңі ретінде қорытындыланады.

22–30 қыркүйектегі ақпараттық күн тәртібі жасанды интеллекттің тек технологиялық секторға емес, қарапайым азаматтың күнделікті өміріне де бағытталып келе жатқанын көрсетті.22 қыркүйекте жастарға арналған Jastar AI виртуалды консультанты іске қосылды. Үш тілде жұмыс істейтін сервис 17 мемлекеттік қолдау бағдарламасы бойынша ақпарат ұсынып, жастардың грант, жұмыс, білім және кәсіпкерлік мүмкіндіктерін іздеуін жеңілдетуге бағытталды.23 қыркүйекте Шымкентте бесінші AI-ХҚО ашылды. Оның құрамында оқыту аймағының болуы маңызды: азаматтарға дайын қызметті ғана ұсыну емес, цифрлық сервистерді өздігінен қолдану да үйретіледі.29 қыркүйекте «Жеке менеджер» қызметінің 2026 жылдың басынан бері 9 мыңнан астам азамат тарапынан пайдаланылғаны туралы ақпарат жарияланды. Бұл формат цифрлық мемлекеттік қызметтерді адами сүйемелдеумен толықтырады.30 қыркүйекте «Халық заңгері» акциясының өткізілуі азаматтарға қажетті қызметтердің бір ғана цифрлық платформамен шектелмейтінін көрсетті. Тұрғындарға мемлекеттік органдар мен заңгерлік қауымдастық өкілдерінен тегін консультация алу мүмкіндігі ұсынылды.Төрт жаңалықтың ортақ ерекшелігі — азаматтың мемлекеттік жүйемен өзара әрекетін жеңілдетуге бағытталуы. AI консультант ақпарат іздеуді жеделдетеді, AI-ХҚО цифрлық сауатты арттырады, жеке менеджер күрделі рәсімдерде сүйемелдеу береді, ал құқықтық акция нақты мәселе бойынша маман кеңесін ұсынады.Бұл жерде цифрландырудың басты өлшемі технологияның өзі емес, оның қолжетімділігі болып отыр. Электрондық жүйені білетін азамат оны жылдам пайдаланады, ал цифрлық дағдысы төмен тұрғынға оқыту немесе жеке көмек қажет болуы мүмкін.Сондықтан Шымкенттің қыркүйектегі тәжірибесінде цифрландырудың екі бағыты қатар байқалады: процестерді автоматтандыру және технологияны адамға бейімдеу. Бұл модель мемлекеттік сервистердің келесі кезеңінде цифрлық әрі адамға бағытталған қызмет көрсету тәсілдерінің қатар қолданылатынын көрсетеді.

2026 жылғы 22–30 қыркүйек аралығындағы жаңалықтар Шымкенттің Smart City моделінде цифрлық технологиялардың біртіндеп нақты қалалық міндеттерді шешуге бағытталып келе жатқанын көрсетті.24 қыркүйекте Еңбекші ауданындағы абаттандыру ережелерінің бұзылуын анықтауда дрондардың қолданылғаны туралы ақпарат жарияланды. Жыл басынан бері ауданда үш мыңға жуық бұзушылық тіркеліп, оның 545-і әуеден жүргізілген мониторинг кезінде анықталғаны айтылды.23 қыркүйекте Шымкентте жаңа форматтағы AI-ХҚО ашылды. Орталықта eGov GPT, цифрлық өзіне-өзі қызмет көрсету және оқыту аймақтары қарастырылған. Мұнда технология азаматтың мемлекеттік қызметті тек алуына емес, оны өз бетімен пайдалануды үйренуіне де бағытталған.29 қыркүйекте Шымкенттің Smart City рейтингіндегі позициясы туралы материал жарияланып, қаланың цифрлық инфрақұрылымын дамыту нәтижелері көрсетілді. Материалда қала бұрынғы ондықтағы орнынан үшінші орынға көтерілгені айтылған. Сонымен бірге цифрлық жүйелерді медицина, білім және мемлекеттік қызмет көрсету салаларына енгізу мысалдары келтірілген.Қалалық технологиялық инфрақұрылымның тағы бір бағыты — интеллектуалды көлік жүйелері мен цифрлық картография. Шымкенттің цифрландыру басқармасы Smart Data Ukimet, AIQYN, Digital Maps және ұшқышсыз аппараттар инфрақұрылымын қалалық басқару жобаларының құрамында көрсетеді.Бұл мысалдар Smart City түсінігінің мазмұны кеңейіп келе жатқанын көрсетеді. Ақылды қала дегеніміз енді тек камералар немесе электронды таблолар емес. Оның құрамына қоғамдық тәртіпті бақылау, мемлекеттік қызмет көрсету, көлік ағынын басқару, қалалық инфрақұрылым жағдайын бақылау және деректерді талдау сияқты бірнеше жүйе кіреді.22–30 қыркүйек аралығында осы бағыттардың бірнешеуі нақты жаңалықтар арқылы көрініс тапты. Негізгі мәселе енді технологияны сатып алуда емес, оның күнделікті қалалық проблемаларға нақты әсерін қамтамасыз етуде болып отыр.

Жасанды интеллекттің ықпалы тек мемлекеттік басқару немесе IT саласымен шектелмей, шығармашылық индустрияға да ене бастады. 22–30 қыркүйек аралығында Шымкенттегі технологиялық ортада контент, бағдарламалау және AI құралдарын практикалық қолдану тақырыптары қатар көтерілді.22 қыркүйекте Shymkent Hub-та өткен Vibe Coding воркшопы жасанды интеллект көмегімен веб-өнім әзірлеуге назар аударды. Қатысушылар бірнеше сағат ішінде сайт жасау тәсілдерін сынап, бағдарламалау процесінің жаңа формасымен танысты.25 қыркүйекте Tomorrow School Shymkent ұйымдастырған онлайн-кездесуде Unico Play платформасының контент директоры Евгений Паламарчук жасанды интеллекттің фильмдерді аудару, дубляж және контентті жергіліктендіру саласындағы мүмкіндіктерін таныстырды. Кездесуде AI қолдану арқылы контент әзірлеу жылдамдығын арттыру тәжірибесі талқыланды.25 қыркүйекте Shymkent Hub алаңында AI Month аясындағы бірнеше білім беру және шығармашылық бағыттағы шаралар жарияланды. Олардың ішінде AI Bootcamp, AI Career Day және AI Creator Challenge сияқты форматтар болды. Бұл технологиялық білімнің тек бағдарламашыларға емес, контент жасаушылар мен шығармашылық мамандарға да бағытталғанын көрсетті.23 қыркүйекте басталған республикалық AI MONTH бағдарламасы да AI өнімдерін әзірлеуден бастап адами капиталға дейінгі кең ауқымды қамтыды. Бағдарламада білім беру, стартаптар, бизнес және халықаралық технологиялық байланыстар бір жүйеге біріктірілді.Бұл өзгерістердің маңызды ерекшелігі — шығармашылық жұмыстың өзін технологиялық дағдылармен ұштастыру. Бұрын цифрлық өнім жасау үшін дизайнер, бағдарламашы немесе монтаж маманы қажет болса, қазіргі AI құралдары осы процестердің жекелеген кезеңдерін бір адамның орындауына мүмкіндік береді.Алайда мұндай технологиялар маманның шығармашылық рөлін толық жоймайды. Керісінше, идеяны қалыптастыру, контент сапасын бақылау, тілдік және мәдени сәйкестікті сақтау сияқты міндеттердің маңызы арта түседі.22–30 қыркүйектегі жаңалықтар Шымкентте AI экожүйесінің қалыптасуы техникалық мамандармен ғана шектелмейтінін көрсетті. Медиа, контент, маркетинг және шығармашылық индустрия да жаңа технологиялардың қолданылу аумағына айналып келеді.

2026 жылғы 22–30 қыркүйек аралығында Шымкенттің технологиялық экожүйесінде стартаптарды дамыту, жасанды интеллектті бизнеске енгізу және кәсіпкерлер арасындағы байланыстарды күшейту мәселелері алдыңғы қатарда болды.22 қыркүйекте Shymkent Hub пен AI Startify платформасы Startup Battle ұйымдастырылатынын жариялады. Жобаға 60-тан астам стартаптың тіркеліп, жасанды интеллект көмегімен талдаудан өткені туралы мәлімет келтірілді. Финалға шыққан командалар өз жобаларын инвесторлар мен кәсіпкерлер алдында таныстыруы жоспарланған.Сол күнгі Vibe Coding воркшопы стартап ортасының тағы бір қырын көрсетті. Қатысушылар AI көмегімен сайт әзірлеу құралдарын меңгеріп, өнімді әзірлеу кезеңін жеделдетудің жаңа тәсілдерін сынады. Бұл жерде технологияның мақсаты тек білім беру емес, нақты цифрлық өнім жасауға жағдай жасау болды.22 қыркүйекте басталған AI MONTH 2026 жалпыұлттық бағдарламасы да Шымкенттегі стартап ортасының республикалық технологиялық күн тәртібімен байланысын күшейтті. Бағдарламаға хакатондар, стартап-батлдар, білім беру іс-шаралары және халықаралық технологиялық алаңдар енгізілді.25 қыркүйекте SHANYRAQ бизнес-форумы мен Shymkent Hub арасындағы диалогтың нәтижелері талданды. Материалда Shymkent Hub соңғы екі жылда 50-ден астам стартапқа коучинг және менторлық қолдау көрсеткені айтылған. Мұндай алаңдардың рөлі — тек іс-шара ұйымдастыру емес, кәсіпкерге идеядан нарыққа дейінгі жолда байланыс пен тәжірибе ұсыну.Шымкентте ШОБ-тың өзі де ауқымды экономикалық база қалыптастырып отыр. 2026 жылғы қаңтар–шілдеде қалада 133 мың жұмыс істеп тұрған шағын және орта кәсіпкерлік субъектісі тіркеліп, осы секторда 220,1 мың адам жұмыспен қамтылған.Демек, 22–30 қыркүйек кезеңінде Шымкенттің стартап ортасы бірнеше деңгейде дамыды: жастардың технологиялық дағдысы, AI көмегімен өнім жасау, менторлық қолдау және инвесторлармен байланыс. Бұл бағыттардың бір-бірімен байланысуы инновациялық идеялардың тәжірибелік бизнеске айналу мүмкіндігін кеңейтеді.

   2026 жылғы 29 қыркүйекте Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитеті төрағасының орынбасары Қайрат Жұмағұловтың басшылығымен 1Атамекен1 Ұлттық Кәсіпкерлер Палатасының өкілдерімен, сондай - ақ көлік саласының өкілдерімен —кеден брокерлері мен тасымалдаушылар қауымдастығымен кездесу өтті.   Кездесудің негізгі тақырыбы «КEDEN» ақпараттық жүйесінде тауарларға декларацияны толтыру тәртібі болды.   Кездесу барысында кедендік декларациялаудың, өткізу пункттері арқылы жүктердің өтуінің, тәуекелдерді басқару жүйесін қолданудың өзекті мәселелері қаралды.   Бизнес өкілдері іс жүзінде туындайтын мәселелерді белгілеп, кедендік декларациялау рәсімдерін жетілдіру және мемлекеттік шекара арқылы жүктердің өтуін оңайлату жөнінде ұсыныстар енгізді.   Кездесу қорытындысы бойынша қатысушылардың ұсыныстары мен ескертулері Комитет құзыреті шегінде қарауға қабылданды. Аталған мәселелер бизнес-қоғамдастық өкілдерімен одан әрі өзара іс-қимыл шеңберінде пысықталатын болады.   Мұндай кездесулерді өткізу кедендік әкімшілендіруді және кедендік ресімдеу процесінде пайдаланылатын цифрлық құралдарды жетілдіру кезінде нарыққа қатысушылардың практикалық тәжірибесін ескеруге мүмкіндік береді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd/press/news/details/1301513?lang=ru

«QazTrade» сауда саясатын дамыту орталығы» АҚ 2026 жылғы 30 қыркүйек сағат 08.30-дан 2026 жылғы 30 қазан сағат 17.30-ға дейін веб-портал https://export.gov.kz/qaztrade арқылы өңдеуші өнеркәсіптің Қазақстанда шығарылған тауарлары мен көрсетілетін қызметтерін, сондай-ақ цифрлық көрсетілетін қызметтерді сыртқы нарықтарға ілгерілету бойынша өнеркәсіптік-инновациялық қызмет субъектілері шығындарының бір бөлігін өтеуге қосымша өтінімдер қабылдау басталатыны туралы хабарлайды.         Веб-портал арқылы сағат 17.30-дан кейін және демалыс күндері келіп түскен өтінімдер кезектілік тәртібімен келесі жұмыс күні тіркелетін болады.  Анықтама телефондары: 8 (7172) 76-85-11 (ішкі 106, 302, 341, 292)8 (7172) 76-85-88 (ішкі 327, 301, 326)8 (7172) 76-85-91 (ішкі 101, 340)8 (7172) 76-85-25 (ішкі 322) Өтініш беру кезінде туындайтын техникалық мәселелерді шешуге арналған телефон:8 (7172) 76-88-27 (вн. 112) Шығындардың бір бөлігін өтеуді алу тәртібі туралы толық ақпарат  Қағидалармен реттелген (https://adilet.zan.kz/rus/docs/V2200028994), веб-порталда (https://export.gov.kz/) және сайтта (https://qaztrade.org.kz/) орналастырылған, өңдеу өнеркәсібінің қазақстандық шығарылған тауарлары мен қызметтерінің, сондай-ақ цифрлық қызметтердің тізбелері Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрінің 2026 жылғы 10 шілдедегі №219-НҚ бұйрығымен бекітілген (https://adilet.zan.kz/rus/docs/G26TI000219). Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mti/press/news/details/1301514?lang=ru

22–30 қыркүйек аралығында Шымкенттегі цифрлық күн тәртібінің маңызды бөлігі жастар мен оқушылардың технологиялық дағдыларын дамытуға арналды. Бұл кезеңде жасанды интеллект тек мамандарға арналған технология емес, білім беру мен жастар ортасының күнделікті құралы ретінде көрінді.22 қыркүйекте Shymkent Hub-та AI Month және Цифрландыру айы аясында Vibe Coding воркшопы өтті. Қатысушылар жасанды интеллект құралдарын пайдаланып веб-сайт әзірлеудің жаңа тәсілдерімен танысты. Воркшоптың ерекшелігі — бағдарламалау туралы теориядан гөрі технологияны тікелей практикада қолдануға мүмкіндік беруінде болды.Сол кезеңде Қазақстанда жастарға арналған Jastar AI виртуалды консультанты іске қосылып, мемлекеттік қолдау бағдарламалары туралы ақпаратты жасанды интеллект арқылы іздеу мүмкіндігін ұсынды. Бұл жастардың гранттар, білім алу және кәсіпкерлік мүмкіндіктер жөніндегі ақпаратқа қолжетімділігін жеңілдетуге бағытталған.25 қыркүйекте RoboPark пен Seitzhan мектебі арасында ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылды. Серіктестік робототехника, практикалық технологиялық білім және оқушылардың инженерлік дағдыларын дамытуға бағытталды.29 қыркүйекте Шымкенттің барлық мемлекеттік мектептерінде жасанды интеллект негізіндегі қауіпсіздік жүйесі енгізілгені туралы ақпарат жарияланды. Жүйе мектеп аумағындағы бейнематериалдарды автоматты талдау арқылы қауіп-қатерді ерте анықтауға бағытталған.Төрт жаңалықты бірге қарастырғанда, технологиялық білім берудің мазмұны да өзгеріп келе жатқанын байқауға болады. Бір бағытта оқушылар робототехника мен инженерияны практикада меңгереді, екінші бағытта жастар AI құралдарын бағдарламалау мен цифрлық өнім жасауға пайдаланады. Үшінші бағытта жасанды интеллект білім беру ортасындағы қауіпсіздік жүйелеріне енгізіледі.Осылайша 22–30 қыркүйек аралығы Шымкентте технологиялық дағдыларды қалыптастырудың мектептен бастап кәсіпкерлікке дейін жалғасатын тұтас тізбегі қалыптасып келе жатқанын көрсетті.

Цифрлық сервистер көбейген сайын ақпараттық қауіпсіздік мәселесінің маңызы да артып келеді. 2026 жылғы 22–30 қыркүйек аралығында Шымкентте осы бағытта азаматтардың цифрлық сауаттылығын арттыру, жаңа алаяқтық схемаларын түсіндіру және жасанды интеллектпен байланысты қауіптерді талқылау қатар жүрді.22 қыркүйекте Шымкентте студент жастарға интернет-алаяқтық пен қаржылық пирамидалардың схемалары түсіндірілген алдын алу шарасы өтті. Кездесудің негізгі мақсаты — адамдарды күмәнді инвестициялық ұсыныстарды, жалған жобаларды және жылдам пайда уәделерін ажыратуға үйрету болды.24 қыркүйекте полиция әлеуметтік желілер арқылы тарайтын «тегін смартфон ұтып алдыңыз» деген жалған хабарламаларға байланысты ескерту жасады. Алаяқтар танымал компаниялардың атын пайдаланып, азаматтарды жалған сілтемелерге бағыттап, жеке деректерін және алдын ала төлем талап ету арқылы ақшасын иемденуге тырысатыны айтылды.Сол 24 қыркүйекте цифрлық қауіпсіздік саласында дипфейк технологияларының күрделенуі туралы мәселе де көтерілді. Жасанды интеллект арқылы жасалған жалған бейне мен дыбыстар қаржы ұйымдары үшін жаңа қауіп ретінде қарастырылып, биометриялық қорғау жүйелерін жетілдіру қажеттілігі талқыланды.25 қыркүйекте «Оңтүстік Қазақстан медицина академиясында» кибергигиена тақырыбында әдістемелік іс-шараның нәтижелері жарияланды. Кездесуге полицияның киберқылмысқа қарсы бөлімінің өкілдері қатысып, студенттерге фишинг, жалған сайттар, банк қызметкері болып қоңырау шалатын алаяқтар және әлеуметтік желідегі инвестициялық схемалар туралы нақты мысалдар келтірді.Осы жаңалықтар киберқауіпсіздік мәселесінің технология мамандарына ғана қатысты емес екенін көрсетеді. Қазір қауіпсіздік дағдысы студентке де, кәсіпкерге де, банк клиентіне де, мемлекеттік қызмет пайдаланушысына да қажет.Ең маңызды өзгеріс — киберқауіпсіздікке тек шабуыл болғаннан кейін жауап беру емес, оның алдын алу мәдениетін қалыптастыруға басымдық беріле бастауы. Шымкенттегі қыркүйек шаралары осы профилактикалық бағыттың бірнеше деңгейде қатар жүргізіліп жатқанын көрсетті.

2026 жылғы 22–30 қыркүйекте Шымкенттің цифрлық күн тәртібінде басты тақырыптардың бірі — мемлекеттік қызметтерді азаматқа барынша жақындату болды. Бұл бағытта жасанды интеллект, цифрлық өзін-өзі қызмет көрсету және жеке сүйемелдеу тетіктері қатар дамып келеді.22 қыркүйекте Қазақстан Мәдениет және ақпарат министрлігі жастарға арналған жасанды интеллект негізіндегі виртуалды консультантты таныстырды. Чат-бот үш тілде жұмыс істеп, жастарға гранттар, білім, жұмысқа орналасу, кәсіпкерлік және басқа мемлекеттік қолдау бағдарламалары туралы ақпарат береді. Оның дерекқорына 17 мемлекеттік бағдарлама енгізілген.23 қыркүйекте Шымкентте еліміздегі бесінші AI-ХҚО ашылды. Мұнда экспресс-қызмет көрсету, цифрлық, сараптамалық және оқыту аймақтары ұйымдастырылған. eGov GPT сервисі бар экрандар мен өзіне-өзі қызмет көрсету құралдары азаматтарға электрондық қызметтерді өз бетімен меңгеруге мүмкіндік береді.29 қыркүйекте қаланың «Жеке менеджер» қызметіне 2026 жылдың басынан бері 9 мыңнан астам адам жүгінгені туралы ақпарат жарияланды. Сервис мемлекеттік қызмет алу кезінде азаматты жеке маманның сүйемелдеуін қарастырады. Бұл цифрландыру тек толық автоматтандыруға емес, қажет болған жағдайда адамның нақты көмегін сақтауға да бағытталатынын көрсетеді.Ал 30 қыркүйекке Шымкентте «Халық заңгері» акциясы белгіленіп, тұрғындарға құқықтық мәселелер бойынша тегін консультация алу мүмкіндігі ұсынылды. Акция Арбатта ұйымдастырылып, оған мемлекеттік органдар, құқық қорғау саласы және адвокатура өкілдері қатысуы жоспарланған.Осы жаңалықтарды салыстырғанда мемлекеттік қызмет көрсету моделінің бірнеше деңгейі қатар қалыптасып келе жатқанын байқауға болады. Бір жағынан, азамат ақпаратты жасанды интеллект арқылы тез таба алады. Екінші жағынан, AI-ХҚО цифрлық сервистерді өздігінен пайдалануды үйретеді. Ал жеке менеджер мен «Халық заңгері» сияқты форматтар күрделі мәселелерде адами консультацияның қажеттілігін сақтайды.Бұл — цифрлық трансформацияның тек технологиялық емес, сервистік мазмұн алып келе жатқанын көрсететін маңызды белгі.

2026 жылғы 22–30 қыркүйек аралығы Шымкентте жасанды интеллект пен заманауи технологиялардың түрлі салаларға нақты ене бастағанын көрсеткен кезең болды. Айдың соңғы күндерінде цифрлық шешімдер мемлекеттік қызмет, медицина, білім және қалалық басқару бағыттарында қатар көрінді.22 қыркүйекте Шымкент көпбейінді ауруханасының онкологиялық орталығында бүйрек ісігін емдеуде криоабляция әдісі алғаш рет қолданылды. Халықаралық ғылыми-практикалық шеберлік сыныбы барысында шетелдік мамандармен бірге жергілікті дәрігерлер малоинвазивті технологияларды практикада меңгерді. Іс-шара аясында сегіз пациентке заманауи әдістер қолданылып, бүйрек, бауыр және қалқанша без ісіктерін емдеу технологиялары таныстырылды.23 қыркүйектен бастап Қазақстанда AI MONTH 2026 басталып, жасанды интеллект бойынша білім, стартаптар, бизнес және технологиялық қауымдастықты біріктіретін жаңа формат қалыптасты. Бағдарламаға өңірлік хабтардағы воркшоптар мен стартап-батлдар да кірді. Бұл Шымкенттегі технологиялық бастамалардың жалпыұлттық AI экожүйесімен байланысын күшейтті.29 қыркүйекте Шымкентте жаңа форматтағы AI-ХҚО іске қосылды. Мұнда азаматтарға eGov GPT сервисін пайдалану, электронды қызметтерді өз бетінше алу және цифрлық сауаттылығын арттыру мүмкіндігі берілді. Орталық елдегі осындай бесінші нысан болды.Сол күні қала мектептерінде жасанды интеллект негізіндегі қауіпсіздік жүйесі енгізілгені туралы материал жарияланды. Жоба бейнебақылауды автоматты талдау және мектеп аумағындағы қауіп-қатерлерді ерте анықтау идеясымен байланысты болды.Осы төрт жаңалықты бір арнада қарастырғанда, Шымкенттегі цифрландырудың сипаты өзгеріп келе жатқанын байқауға болады. Бұрын технология көбіне жеке жобалармен шектелсе, енді ол адамның күнделікті өміріне тікелей әсер ететін қызметтерге енгізілуде. Медицинада — диагностика мен емдеу технологиясы, мемлекеттік қызметте — цифрлық өзіне-өзі қызмет көрсету, білімде — қауіпсіздік, ал жалпы ұлттық деңгейде — AI экожүйесін қалыптастыру күн тәртібіне шықты.Демек, 22–30 қыркүйек аралығы Шымкент үшін жасанды интеллект туралы пікірталастан оны нақты ортада қолдану кезеңіне өтудің мысалдарын көрсетті.

Сырдың қасиетті топырағынан түлеп ұшып, туған жердің тарихын сөзге арқау еткен қаламгерлер – қашан да құрметке лайық. Осыған орай бүгін аудан әкімі Жандос Еркінбектің төрағалығымен ақын, қаламгер, қоғам қайраткері, Қызылорда облысының және Қармақшы ауданының Құрметті азаматы Шаһизада Әбдікәрімовтің 70 жылдық мерейтойына орай арнайы қабылдау өтті.Қармақшы – талай тарланның қанатын қатайтып, талай жырдың тұсауын кескен киелі мекен. Осындай қасиетті өлкенің перзенті Шаһизада Әбдікәрімовтің есімі бүгінде Сыр бойының әдеби-мәдени шежіресімен біте қайнасып келеді.1956 жылы Қармақшы ауданының Жаңажол ауылында дүниеге келген Шаһизада Өтетілеуұлы еңбек жолын аудандық «Коммунизм шамшырағы» газетінде бастап, журналистика саласында ұзақ жылдар еңбек етті. Кейінгі жылдары бұқаралық ақпарат құралдарында, қоғамдық-саяси және мәдени ортада белсенді қызмет атқарып, ел өміріне елеулі үлес қосты. Алғашқы өлеңдер топтамасы «Көктем тынысы» кітабына енсе, 1983 жылы «Қарлығаш» кітабында өлеңдері жарық көрген. Бұдан бөлек бірқатар құнды туындылары оқырманға жол тартып келеді.Мерейтой иесін құттықтаған аудан әкімі ақынның ауданның рухани-мәдени өміріндегі орнын айрықша атап өтіп:«Шаһизада Өтетілеуұлы – саналы ғұмырын журналистикаға, әдебиетке және ел қызметіне арнаған азамат. Қаламгер ретінде қалыптастырған өз қолтаңбаңыз бар. Бүгінде Сіздің шығармаларыңыз Сыр өңірінің әдеби мұрасының бір бөлігіне айналды», – деді.Кездесу барысында аудан басшысы арнайы «Құттықтауын» табыстап, дәстүрге сай құрмет көрсетті.Салтанатты қабылдауда аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Асқар Мереков, аудандық қоғамдық кеңестің төрағасы Әбдірахман Құлдүйсенов, аудандық мәслихат төрағасы Әділ Қошалақов, сондай-ақ мемлекет және қоғам қайраткері Ғанибек Қазантаев ақынға жүрекжарды тілектерін білдірсе, ақын, журналист Алтай Үсенов ерекше естеліктермен бөлісті.Ал мерейтой иесі ел-жұртына алғысын айтып, туған жердің құрметі мен елдің ықыласы қаламгер үшін қашанда биік бағаланатынын жеткізді.«Құрмет», «Парасат» ордендерін алған жерлесіміздің жетпіс жылдық ғұмыры Сырдың сырын, Қармақшының қадірін, туған жердің қасиетін сөз өнері арқылы ұрпаққа жеткізумен өрілген тағылымды жол деп білеміз.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda-karmakshy/press/news/details/1301500?lang=ru

Бүгін Жосалы кенті әкімінің мәжіліс залында VIII шақырылымдағы аудандық мәслихаттың кезекті 52-сессиясы өтті.Сессия барысында аудан әкімі Жандос Еркінбек 2026 жылдың алғашқы жартыжылдығында атқарылған жұмыстарға тоқталып, аудан экономикасының негізгі көрсеткіштері бойынша оң динамика қалыптасқанын атап өтті. Өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы, құрылыс, инвестиция тарту, кәсіпкерлік және әлеуметтік салаларында жұмыстар жүйелі жүзеге асырылып, ауданның дамуына бағытталған жобалар өз кезеңімен іске асырылуда.Жақында 2 млрд теңгеге жуық қаржыға жаңғыртылған Жосалы және Төретам теміржол вокзалдары облыс әкімі Мұрат Нәлқожаұлының қатысуымен ел игілігіне пайдалануға берілді. Сонымен қатар Жосалы кентіндегі дендро саябақты қайта жаңғырту жұмыстары жүргізіліп, тұрғындардың демалысы мен бос уақытын тиімді өткізуіне қолайлы қоғамдық орта қалыптасып келеді.Жандос Еркінбек алдағы кезеңдегі басым бағыттарға да тоқталып, бірқатар ауқымды жобалардың жүзеге асырылатынын жеткізді. Оның ішінде Иіркөл және Төребай би елді мекендерді газдандыру, әлеуметтік осал топтар үшін 200 пәтерлі 100 тұрғын үйдің мәселесін шешуге бағытталған жобалар, сондай-ақ балалардың денсаулығы мен салауатты өмір салтын қалыптастыруға қажетті спорттық және әлеуметтік нысандарды пайдалануға беру жұмыстары бар.Жиында аудандық қоғамдық кеңес төрағасы Әбдірахман Құлдүйсенов сөз алып, барлық бастамаларға сәттілік тіледі.«Ауданның әлеуметтік-экономикалық дамуында барлық негізгі бағыт бойынша өсім қалыптасып отыр. Ең бастысы – жүзеге асырылып жатқан әрбір жобаның нәтижесі тұрғындардың өмір сапасынан көрінуі қажет. Алдағы уақытта да елді мекендерді дамыту бағытындағы жұмыстар жалғасады», – деді аудан басшысы.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda-karmakshy/press/news/details/1301505?lang=ru

2026 жылдың басынан бері Шымкент қаласының 9 мыңнан астам тұрғыны «Жеке менеджер» қызметін пайдаланды. 29 қыркүйек 2026 жыл күні «Шымкент қаласы бойынша «Азаматтарға арналған үкімет» филиалы» осы қызметтің жұмысы туралы егжей-тегжейлі ақпарат жариялады. Бұл сервис кезекте күтпестен және жеке сүйемелдеумен мемлекеттік қызметтерді алуға мүмкіндік беретін заманауи шешім болып табылады. Мамандардың бағалауынша, азаматтарға қызмет көрсету саласындағы бұл жаңалық — цифрлық трансформация жолындағы елеулі қадам.Бүгінгі таңда Қазақстандағы мемлекеттік қызметтер саласы күрделі реформа кезеңінен өтіп жатыр. Ондаған жылдар бойы азаматтар халыққа қызмет көрсету орталықтарына (ХҚО) баратын, алғашқы нөмір алу үшін таңертең ерте тұратын, ал кейде бірнеше сағат бойы кезекте күтетін. Бұл жағдай жұмысы тығыз азаматтар, шағын балалары бар ата-аналар және кәсіпкерлер үшін айрықша ауыртпалық болып келді. Мемлекет 2020-жылдардың ортасынан бастап азаматтарға қызмет көрсетуді түбегейлі жетілдіру стратегиясын қабылдап, «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы арқылы жаңа форматтарды бірінен соң бірін енгізе бастады. «Жеке менеджер» қызметі — осы стратегияның логикалық жалғасы.«Жеке менеджер» қызметі барлық ХҚО орталықтарында, соның ішінде мамандандырылған орталықтарда да жұмыс істейді. Сервистің мәні қарапайым: азамат тіркеу стойкасына келеді, шартқа қол қояды, содан кейін маман оны барлық кезеңдерде — кабинеттен кабинетке дейін — жеке сүйемелдейді. Артықшылықты қызмет көрсету форматы азаматтың уақытын барынша үнемдейді. Орталықтарда қызметтің құны 5 697 теңгені, мамандандырылған орталықтарда — 6 306 теңгені құрайды. «Бұл соманы кейбір азаматтар қымбат деп санауы мүмкін, бірақ үнемделетін уақытпен салыстырғанда — бұл орынды баға», — дейді мемлекеттік қызметтер саласындағы сарапшы Мейіржан Сейткали.Ерекше назар аударуды қажет ететін бағыт — менеджердің үйге шығу форматы. Белгілі себептермен ХҚО-ға бара алмайтын азаматтар үшін маман алдын ала өтінім негізінде келісілген уақытта мен жерде өзі барады. Бұл формат әсіресе мүгедектігі бар адамдар, егде жастағы азаматтар және денсаулығына байланысты шектеулері бар тұрғындар үшін өте маңызды. Үйге шығу қызметінің құны ұйымдастыру және логистикалық шығындарды қосқанда 7 447 теңгені құрайды. Тек паспорт, жеке куәлік, жүргізуші куәлігін ресімдеу және көлік құралдарын қайта тіркеу қызметтерін үйге шығу форматында алу мүмкін емес — қалған қызметтердің барлығы қолжетімді. Шымкент тұрғыны, үш баланың анасы Гүлмира Жақсыбекова бұл жөнінде былай дейді: «Бұрын баланы кімге тастарымды білмей, ХҚО-ға барудан қашатынмын. Енді менеджер өзі келеді — бұл өмірімді жеңілдетті».Өтінімді беру тәртібі де ыңғайлы жолмен ұйымдастырылған. Мемлекеттік корпорацияның ресми сайтына кіріп, «Азаматтарға арналған қызметтер» бөліміне өту, одан «Жеке менеджердің үйге шығуы» тармақшасын таңдау жеткілікті. «Өтінім қалдыру» батырмасын басып, талап етілген деректерді толтырғаннан кейін телефон нөміріне растау коды бар SMS келеді. Бір жұмыс күні ішінде оператор уақыт пен жер бойынша барлық мәліметтерді нақтылау үшін өтінім берушімен байланысады. Сонымен қатар, 1414 Бірыңғай байланыс орталығына хабарласу арқылы да консультация алып, жеке менеджер шығуына өтінім беруге болады. Консультациядан кейін өтінім берушіге жеке сілтемесі бар SMS жіберіледі.Мамандар бұл қызметтің Шымкенттегі сұранысы жөнінде оңтайлы болжам айтуда. Қала халқы 1,3 миллионнан асады және тұрақты өсуде — соған сай мемлекеттік қызметтерге деген сұраныс та арта береді. 2026 жылдың тоғыз айында 9 мың адам пайдаланса, жыл соңына дейін бұл сан 12-13 мыңға жетуі мүмкін деп болжануда. «Азаматтар бұл сервисті бір рет пайдаланып, содан кейін міндетті түрде қайталайды. Себебі уақыттың бағасын бір мәрте сезінген адам кезекте тұрудан бас тартады», — деп атап өтті «Азаматтарға арналған үкімет» филиалының өкілі Дамир Нұрланов.Бұл бастаманы Қазақстандағы мемлекеттік қызмет саласының даму тарихы тұрғысынан қарастырған жөн. 2014 жылы елде ХҚО жүйесі іске қосылғанда ол өзінің ыңғайлылығымен революциялық жаңалық болып есептелді. Кейін e-Gov порталы, «Egov mobile» қосымшасы, содан кейін автоматты киоскілер арқылы қашықтан қызмет алу мүмкіндігі пайда болды. «Жеке менеджер» сервисі осы эволюциялық тізбектің жаңа буыны болып табылады. Ресейдің МФЦ жүйесінде, Эстонияның цифрлық мемлекеттік қызметтер платформасында ұқсас тәжірибелер жүзеге асырылған болатын, алайда Қазақстан оны үйге шығу форматымен толықтырып, аймақтық ерекшелікке бейімдеді.Болашаққа қарағанда, бұл сервистің тек Шымкентпен шектелмейтіні анық. «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы клиенттердің қажеттіліктерін ескеретін және мемлекетпен өзара іс-қимылды жеңілдететін сервистерді енгізуді жалғастыруда. Сарапшылардың пікірінше, «Жеке менеджер» қызметі жақын арада Алматы, Астана және басқа ірі қалаларда кеңінен таралуы мүмкін. Егер осы бағытта жұмыс жалғасса, 2027-2028 жылдарға қарай ел бойынша жүз мыңдаған азамат бұл сервистің артықшылығын сезінеді деп күтілуде. Мемлекет пен азамат арасындағы қашықтықты қысқарту — заманауи басқарудың басым бағыты, ал «Жеке менеджер» сервисі осы мақсатқа жетудің нақты, өмірдегі мысалы болып отыр.

29 қыркүйек 2026 жыл. Шымкент қаласында өткен «Адал ұрпақ — жарқын болашақ» жобасының финалы еліміздің антикоррупциялық тәрбие тарихында жаңа бет ашты. Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің қалалық департаменті ұйымдастырған бұл іс-шарада 32 мектептің оқушылары дебаттық турнирде бақ сынап, бейнерепортаждар байқауына қатысты. Жас буынның ынта-жігері мен шығармашылық ізденісі аға буын өкілдерін де, сарапшыларды да таң қалдырды.Бастама бірнеше жыл бұрын туындаған мемлекеттік саясаттың жемісі болып табылады. Қазақстанда сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес соңғы онжылдықта мемлекеттік басымдықтардың бірі ретінде бекіді. 2022 жылдан бастап Мемлекеттік қызмет істері агенттігі антикоррупциялық мәдениетті балалық шақтан қалыптастыру стратегиясын белсенді жүзеге асыра бастады. Статистика алаңдатады: халықаралық Transparency International ұйымының деректері бойынша Қазақстан сыбайлас жемқорлықты қабылдау индексінде орташа деңгейде орналасуда. Осы мәселені тамырынан шешу үшін болашақ азаматтардың санасына адалдық пен заңға деген сыйластықты сіңіру аса маңызды.«Адал ұрпақ — жарқын болашақ» жобасы дәл осы мақсатта іске қосылды. Биылғы жылы бастапқы іріктеу дебаттары 10 қыркүйекте басталды. Шымкенттің 32 мектебінен жүздеген оқушы дебат майданына түсті. Олар бірнеше апта бойы заңдық сауаттылық, азаматтық жауапкершілік, адалдық мәдениеті және жастар арасындағы сыбайлас жемқорлықты болдырмау тақырыптарында пікірталас жүргізді. Финалға жеткен командалар тек шешендік өнерін ғана емес, нақты практикалық жобаларын да таныстырды. Сарапшылардың бағалауы бойынша биылғы турнир сапасы мен қатысушылардың ой тереңдігі жағынан алдыңғы жылдардан айтарлықтай озып кетті.Байқаудың ең назар аударарлық тұсы — Мұқағали Мақатаев атындағы мектеп командасының ұсынған жобасы. Оқушылар adal.kz сайтын әзірледі. Бұл платформа арқылы кез келген оқушы өз атын жасырып, шағым немесе ұсыныс жолдай алады. Сайттың ерекше жаңалығы — жасанды интеллект негізінде жұмыс жасайтын чат-бот. Ол оқушыларға мектепішілік зорлық-зомбылық, яғни буллинг және басқа да мәселелер туралы анонимді хабарлауға мүмкіндік береді. Жоба іске қосылғаннан бері бар-жоғы он күн ішінде шамамен 100 оқушы платформаға тіркелді. Бұл сан аз емес — жас әзірлеушілердің идеясы нақты сұранысқа ие екенін дәлелдейді.Жобаның авторларынан бірі, оқушы Чароз Мұхсимова өз ойымен бөлісті: «Бұл сайт арқылы әркім анонимді түрде пікірін білдіре алады. Көп оқушылар буллинг немесе басқа мәселелер туралы ашықтан-ашық айтуға қысылады. Сол себепті біз ЖИ-чатты жасадық». Оның сөзі залда отырғандардың барлығын тебіренткені анық болды. Шынында да, мектепішілік зорлық-зомбылық — Қазақстанда жете зерттелмеген, бірақ жедел шешімді талап ететін әлеуметтік мәселе. Балалар денсаулық сақтау министрлігінің 2025 жылғы зерттеуі бойынша қазақстандық мектепоқушыларының 38 пайызы буллингтің бір немесе бірнеше түрін бастан кешірген. Анонимдік платформа осы үнсіз зардаптың алдын алудың нақты құралына айналуы мүмкін.Мемлекеттік қызмет істері агенттігі қалалық департаментінің басшысы Қанат Қадырбеков іс-шараны жоғары бағалады. «Жобамыздың мақсаты — жасөспірімдер арасында антикоррупциялық мәдениетті қалыптастыру, сондай-ақ сыни ойлау мен шешендік дағдыларын дамыту. Бүгін мен жас буынның болашаққа деген ерекше бір жауапкершілігін сездім. Олардың ынта-ықыласы мен ойлары біздің де, қоғамның да үміт беретін белгісі», — деді ол. Ресми өкілдің бұл бағасы жай сыпайылық емес. Мектеп командалары ұсынған жобалар нақты әлеуметтік мәселелерге бағытталған, іске асырылатын шешімдерді қамтиды. Байқаудың жеңімпаздары белгіленген критерийлер бойынша бағаланып, үздік командалар мен белсенді оқушылар марапатталды. Мұқағали Мақатаев атындағы мектеп командасы екінші орынды иеленді.Мұндай бастамалардың маңыздылығын тереңірек ашу үшін тарихи параллельге жүгіну орынды. Антикоррупциялық тәрбиенің ең тиімді моделін Финляндия, Эстония және Сингапур сияқты елдер бұдан ондаған жыл бұрын мектеп бағдарламаларына кірістірді. Нәтижесінде аталған мемлекеттер сыбайлас жемқорлықты қабылдау индексінде дүниежүзілік көшбасшылар қатарына кірді. Қазақстан да осы тәжірибеден нәр ала бастады. Шымкентте өткен турнир — жергілікті деңгейдегі алғашқы ірі іс-шара ғана. Алдағы жылдары осындай байқаулар барлық облыс орталықтарына таралып, ұлттық форматқа өсуі күтілуде.Қоғамдық реакция да назар аударарлық. Іс-шара туралы ақпарат әлеуметтік желіде жылдам таралды. Шымкент тұрғындары, педагогтар, ата-аналар жас ұрпақтың белсенділігін қолдап, оң пікірлер қалдырды. «Бұл балалар біздің үлкендерден озып кетті. Adal.kz сияқты платформа университет студенттерінің жобасы болса да мақтанышты болар еді. Ал бұл — мектепоқушыларының еңбегі», — деп жазды бірнеше желі пайдаланушысы. Кейбір педагогтар платформаны өз мектептеріне де енгізгілері келетінін білдірді.Алдағы болашақ тұрғысынан алғанда, adal.kz платформасы Шымкент аясынан шығып, республикалық масштабқа ие болуы ғажап емес. Мемлекеттік қызмет істері агенттігі жобаны пилоттық режимде қолдауға қызығушылық танытқаны да мәлім болды. Егер платформа деректер қорғау стандарттарын толық қамтамасыз ете алса, оны ресми мектеп жүйесіне интеграциялау мүмкіндігі қарастырылатын болады. Осылайша бүгін Шымкентте туған идея ертең Қазақстанның бүкіл білім кеңістігіне өз ізін қалдыруы мүмкін. Жас ұрпақтың адалдыққа деген ұмтылысы — бұл елдің жарқын болашағының ең сенімді кепілі.