2026 жылғы 27-30 тамыз аралығында Бішкек қаласында Қырғыз Республикасының төрағалығымен Шанхай ынтымақтастық ұйымына (ШЫҰ) мүше мемлекеттердің Ұлттық үйлестірушілері кеңесінің отырысы өтті.Ұлттық үйлестірушілер 2026 жылғы 1 қыркүйекте Бішкек қаласында өтетін ШЫҰ-ға мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің алдағы отырысының қорытынды құжаттарының жобаларын қарастырды, сондай-ақ көпжақты ынтымақтастықты одан әрі дамыту мәселелерін талқылады.Ұйым қызметін жетілдірудің өзекті аспектілеріне және оның шарттық-құқықтық базасын нығайтуға ерекше назар аударылды.«Бішкек қаласында өтетін Мемлекет басшыларының алдағы Саммиті ШЫҰ-ны одан әрі дамыту тұрғысынан айрықша маңызға ие. Ұйымның 25 жылдығы атап өтілетін биылғы жылы өткен кезеңді қорытындылап қана қоймай, алдағы өзара іс-қимылдың нақты бағдарларын айқындау маңызды. Қазақстан ШЫҰ-ның тиімді әрі теңгерімді көпжақты құрылым ретіндегі рөлін нығайтуға айрықша мән береді», - деді Қазақстан Республикасының ШЫҰ істері жөніндегі ұлттық үйлестірушісі Мұрат Мұқышев.ШЫҰ Саммитінің қорытындысы бойынша Ұйым қызметінің тиімділігін одан әрі арттыруға және мүше мемлекеттер арасындағы өзара іс-қимылды нығайтуға бағытталған ауқымды құжаттар топтамасын қабылдау жоспарлануда. Олардың қатарында ШЫҰ-ның 25 жылдығына орайластырылған Бішкек декларациясы бар.ШЫҰ-ға мүше мемлекеттердің Ұлттық үйлестірушілері кеңесі Ұйымның ағымдағы қызметін үйлестіруді жүзеге асырады, сондай-ақ ШЫҰ-ға мүше мемлекеттердің тиісті министрліктері мен ведомстволары арасындағы өзара іс-қимылды қамтамасыз етеді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/1282431?lang=ru

8–14 тамыз аралығында Шымкенттің цифрлық күн тәртібінде ақпараттық қауіпсіздік пен әлеуметтік желілерді бақылау мәселелері де назарда болды. Бұл кезеңдегі оқиғалар цифрландырудың кеңеюімен бірге интернеттегі мінез-құлық пен ақпараттық қауіпсіздік мәдениетіне қойылатын талаптардың да күшейіп келе жатқанын көрсетті.8 тамызда Шымкентте полицияның әлеуметтік желілерге тұрақты мониторинг жүргізіп отырғаны туралы хабарлады. Мониторинг барысында TikTok-та тікелей эфир кезінде балағат сөздер қолданған қала тұрғыны анықталып, сот шешімімен 10 тәулікке әкімшілік қамауға алынған.Бұл оқиға тікелей кибершабуылға қатысты болмаса да, цифрлық ортадағы қауіпсіздік ұғымының кеңейіп келе жатқанын көрсетеді. Әлеуметтік желілер бүгінде ақпарат тарату, коммуникация және қоғамдық пікір қалыптастыру алаңына айналғандықтан, онлайн ортадағы құқықтық жауапкершілік те маңызды мәселеге айналып отыр.Сонымен қатар 13 тамызда Шымкенттегі жоғары білім беру жүйесінде киберқауіпсіздікке арналған жаңа бағдарлама туралы ақпарат жарияланды. Ж.А. Тәшенев атындағы университеттің жаңа бағдарламаларының бірі – «Киберқауіпсіздік және ақпараттық технологиялар». Сонымен бірге компьютерлік ғылымдар, жасанды интеллект және деректер ғылымы бағыттары да ұсынылған.Бұл кездейсоқ үрдіс емес. Цифрлық сервистер мен ақпараттық жүйелер көбейген сайын оларды қорғауға қабілетті мамандарға қажеттілік те артады.Қазақстанның цифрлық даму жоспарында да киберқауіпсіздік пен цифрлық инфрақұрылымның тұрақтылығына ерекше мән беріліп отыр. Мемлекеттік ақпараттық жүйелерді бірыңғай мемлекеттік деректерді өңдеу орталығына кезең-кезеңімен көшіру жоспарлары ақпараттық жүйелердің тұрақтылығы мен киберорнықтылығын арттыру міндетімен байланыстырылған.Шымкенттің өзінде цифрлық басқару саласында интеллектуалды бейнебақылау, IoT және басқа да цифрлық жүйелер енгізіліп келеді. Мұндай жүйелер көбейген сайын деректерді қорғау, рұқсатсыз қолжетімділіктің алдын алу және пайдаланушылардың цифрлық сауаттылығын арттыру қажеттілігі күшейеді.Сондықтан 8–14 тамыз аптасының қорытындысында киберқауіпсіздікті тек хакерлік шабуылдардан қорғану мәселесі ретінде қарастыру жеткіліксіз. Ол жеке деректерді қорғау, әлеуметтік желілерді қауіпсіз пайдалану, цифрлық сервистермен жұмыс істеу және интернеттегі құқықтық жауапкершілік мәдениетінде қамтиды.Шымкентте киберқауіпсіздік бойынша жаңа мамандықтардың пайда болуы осы бағыттағы ұзақ мерзімді сұранысты көрсетеді. Цифрлық қала қалыптасқан сайын оның қауіпсіздігін қамтамасыз ететін мамандар мен сауатты пайдаланушылардың рөлі де арта береді.

8–14 тамыз аралығында Шымкенттің инновациялық даму бағыттарының бірі – технологиялық кәсіпкерлікті қолдау болды. Аптадағы негізгі жаңалықтардың қатарында Startup Orda 2.0 бағдарламасының Шымкентте жаңа легін іске қосуға дайындық және қаладағы IT-стартап ортасын кеңейту мәселесі көрінді.11 тамызда Astana Hub-тың ресми Telegram-арнасында Startup Orda 2.0 бағдарламасының өңірлік екінші легіне өтінім қабылдау басталғаны жарияланды. Бағдарлама Орал, Қонаев, Шымкент және Семей қалаларын қамтиды. Жарияланымда екі ай ішінде бағдарламаға жүздеген өтінім түсіп, 140-тан астам команда өз жобаларымен жұмыс істеп жатқаны айтылды.Бұл көрсеткіш стартап экожүйесінің тек Астана мен Алматы сияқты ірі орталықтармен шектелмей, өңірлерге де таралып келе жатқанын көрсетеді.Шымкент үшін мұндай бағдарламалардың маңызы ерекше. Жүктелген материалда Startup Orda 2.0 бағдарламасының үш айға жоспарланғаны, оқу процесінің Шымкентте офлайн форматта өтетіні және қатысу тегін екені көрсетілген. Оқыту Shymkent Hub базасында ұйымдастырылады.Бағдарламаның тағы бір ерекшелігі – қатысу үшін дайын бизнес немесе толық қалыптасқан MVP болуы міндетті емес. Яғни технологиялық идеясы бар жас кәсіпкер оны бағдарлама барысында тексеріп, жетілдіріп, нақты өнімге айналдыруға мүмкіндік алады.10 тамызда OTYRAR порталында жарияланған Shymkent IT Cityматериалы да осы үрдіспен сабақтас. Онда Шымкенттің технология, инновация және стартаптар дамитын орталыққа айналу мақсаты сөз болады. Идеядан бастап дайын өнімді экспортқа шығаруға дейінгі жолды бір ортада қалыптастыру негізгі міндеттердің бірі ретінде көрсетілген.Демек, қаладағы IT экожүйе бірнеше элементтен құралып келеді: білім беру, менторлық қолдау, стартап-инкубация, технологиялық қауымдастық және цифрлық инфрақұрылым.Бұл жерде әлеуметтік желілердің рөлі де күшейіп отыр. Astana Hub-тың ресми Telegram-арнасындағы жарияланымдар арқылы өңірлік бағдарламалар, өтінім мерзімдері және қатысу мүмкіндіктері тікелей аудиторияға жеткізіледі.Шымкент үшін келесі маңызды мәселе – стартап санының өзі емес, олардың нақты өнімге, нарыққа және инвестицияға шығуы. Егер инкубациялық бағдарламалар нәтижесінде жергілікті командалар тұрақты бизнеске айналса, бұл IT саласында жаңа жұмыс орындарының және технологиялық қызметтердің пайда болуына әсер етуі мүмкін.Сондықтан 8–14 тамыз аптасының қорытындысы бойынша Шымкентте стартап экожүйесі идея жинайтын ортадан жобаны нақты өнімге айналдыруға бағытталған жүйегеқарай дамып келе жатқанын айтуға негіз бар.

8–14 тамыз аралығында Шымкенттің технологиялық білім беру күн тәртібінде робототехника ерекше орын алды. Бұл бағыт тек балаларға арналған үйірме ретінде емес, болашақ инженерлерді, бағдарламашыларды және жасанды интеллект мамандарын даярлаудың бастапқы сатысы ретінде қалыптасып келеді.Жүктелген материалдағы 13 тамыздағы дерек бойынша, қалада робототехника бағытында жұмыс істейтін кемінде 10–12 ұйым мен оқу алаңы бар. Олардың қатарында Robo Park, RoboClass, MYROBOT, Robototekhnika V Shymkente, №2 Оқушылар сарайы, High Skills Education, Bilim Key, Prizma және Daryn секілді орталықтар аталады.Робототехниканың маңызы оның пәнаралық сипатында. Бала робот құрастырған кезде бағдарламалау, математика, электроника және алгоритмдік ойлауды қатар қолданады. Құрылғы жұмыс істемеген жағдайда оның себебін анықтап, алгоритмді өзгертіп, нәтижені қайта тексеруі қажет. Осылайша техникалық білім тәжірибе арқылы қалыптасады.13 тамыздағы материалда Шымкентте робототехника үйірмелеріне балаларды 7 жастан бастап қабылдау, айына кемінде 12 сабақ өткізу және шағын топтарда оқыту талаптары белгіленгені көрсетілген. Сонымен қатар 2026 жылы мектептерде робототехника, STEM және жаратылыстану бағыттарындағы жаңа кабинеттерді жабдықтау жоспарланған.Аптадағы маңызды ақпараттың бірі – CYBERON ROBOTICS орталығының балаларға арналған тамыз акциясы. 4–12 жас аралығындағы балаларға арналған курс құны 30 мың теңгеден 15 мың теңгеге дейін төмендетіліп, 50 пайыздық жеңілдік ұсынылған. Курс барысында робот құрастыру, бағдарламалау, логикалық ойлау және инженерлік мәселе шешу дағдыларына көңіл бөлінеді.Ал 11 тамыздағы RoboPark орталығындағы халықаралық тәжірибе алмасу робототехниканың білім беру саласынан халықаралық деңгейге шығып келе жатқанын көрсетті. Құжатта Әзербайжаннан келген қонақтың RoboPark әдістемесімен танысып, оқу-жаттығу барысында орталықтың оқыту жүйесін зерттегені жазылған.Бұл оқиғаның маңызы – жергілікті тәжірибенің тек Шымкент ішінде қолданылмай, басқа елдерге де таралу мүмкіндігінің пайда болуында.Робототехникаға қызығушылықтың артуын қаланың болашақ кадрлық әлеуетімен байланыстыруға болады. Бағдарламалау, автоматтандыру, электроника, жасанды интеллект және цифрлық өндіріс салалары дамыған сайын осы бағыттарды меңгерген мамандарға қажеттілік те арта береді.Сондықтан 8–14 тамыз аптасындағы робототехника жаңалықтарын жеке білім беру оқиғалары ретінде ғана емес, Шымкентте цифрлық адами капиталды ерте жастан қалыптастыру процесінің бір бөлігіретінде бағалауға болады.

8–14 тамыз аралығында Шымкенттегі технологиялық білім беру бағытында жасанды интеллект, роботтандыру және инженерлік жобаларға басымдық беріліп келе жатқаны байқалды. Бұл кезеңдегі негізгі үрдіс – студенттер мен оқушылардың дайын цифрлық өнімдерді пайдаланудан технологияны өздері әзірлеуге көшуі.14 тамызда Ж.А. Тәшенев атындағы университеттің Жасанды интеллект зертханасындағы студенттердің дрондар құрастыруы мен оларды бағдарламалау жұмыстары туралы материал жарияланды. Жоба аясында жастар құрылғылардың техникалық элементтерін зерттеп қана қоймай, оларды басқару және технологиялық мүмкіндіктерін жетілдірумен айналысады.Дрон жасау жобаларының ерекшелігі – бірнеше технологиялық саланың бір жерде тоғысуы. Мұнда бағдарламалау, электроника, автоматтандыру, басқару жүйелері және жасанды интеллект элементтері қолданылады. Сондықтан мұндай зертханалық жұмыс студенттердің теориялық білімін нақты инженерлік тәжірибемен байланыстырады.Университеттің ресми ақпаратында да жасанды интеллект және робототехника бағыты бойынша материалдық базаға компьютерлік және цифрлық жабдықтар, Arduino және LEGO жинақтары, контроллерлер мен сенсорлар, 3D-принтерлер және прототиптеу құралдары кіретіні көрсетілген. Сонымен бірге университет бұл бағытта ғылыми зерттеулерді, жаңа білім беру бағдарламаларын және хакатондарды дамытуды жоспарлап отыр.Бұл үрдіс Шымкенттің IT-мамандарға деген қажеттілігімен тікелей байланысты. Қалада цифрлық сервистер, Smart City элементтері, медициналық технологиялар және өндірісті автоматтандыру бағыттары дамыған сайын жаңа технологияларды тек қолданатын емес, оларды әзірлей алатын мамандарға сұраныс өседі.Мәселен, бұған дейінгі қалалық цифрландыру жобаларының қатарында медицинадағы Cerebra AI және PULS AI жүйелері, интеллектуалды бейнебақылау және IoT шешімдері бар. Бұл технологиялардың дамуы білім беру жүйесінде де сәйкес кадрлық бағыттардың қалыптасуын талап етеді.13 тамызда жаңа білім беру бағдарламаларының жариялануы осы қажеттіліктің тағы бір көрінісі болды. «Жасанды интеллект және деректер ғылымы», «Компьютерлік ғылымдар», «Киберқауіпсіздік және ақпараттық технологиялар» сияқты бағдарламалардың пайда болуы Шымкенттің цифрлық экономикаға арналған мамандарды жергілікті жерде даярлау мүмкіндігін кеңейтеді.Сондықтан 8–14 тамыз аптасының қорытындысында жасанды интеллектіні Шымкент үшін тек технологиялық құрал ретінде емес, білім беру, инженерия және болашақ еңбек нарығын қалыптастыратын бағытретінде қарастыруға болады.14 тамыздағы дрон жобалары осы өзгерістің практикалық көрінісі болды: студенттер технология туралы оқып қана қоймай, оны өз қолдарымен жасап, бағдарламалап және сынап көруге мүмкіндік алып отыр.

2026 жылғы 8–14 тамыз аралығында Шымкенттің цифрлық даму күн тәртібінде технологиялық инфрақұрылымнан бөлек, адами капитал, стартаптар, жасанды интеллект, робототехника және цифрлық қауіпсіздік мәселелері қатар көрінді. Апта ішіндегі жаңалықтарды сараласақ, қала біртіндеп дайын цифрлық сервистерді пайдаланушы ғана емес, технологиялық жобалар мен мамандар қалыптасатын ортаға айналып келе жатқанын байқауға болады.Аптаның маңызды оқиғаларының бірі – 10 тамызда ақпараттық кеңістікте жарияланған Shymkent IT Cityбағыты. OTYRAR материалында бұл бастама Шымкентті технология, инновация және стартаптар дамитын орталыққа айналдыру амбициясымен байланыстырылды. Жоба идеядан бастап дайын өнімді экспортқа шығаруға дейінгі процесті бір экожүйеде қалыптастыру мақсатын көздейді.Бұл бағыт қаланың бұрыннан қалыптасып келе жатқан IT-инфрақұрылымымен сабақтас. Шымкенттің цифрландыру басқармасы іске асырып жатқан жобалардың қатарында интеллектуалды бейнебақылау, «Ақылды квартал», IoT элементтерін әлеуметтік нысандарға енгізу және медициналық ақпараттық жүйелерді автоматтандыру бағыттары бар.Аптадағы тағы бір маңызды тенденция – цифрлық экономиканың негізін құрайтын кадрларды даярлау. Жүктелген материалда 13 тамыздағы жағдай бойынша Шымкентте робототехникаға бағытталған кемінде 10–12 білім беру ұйымы мен оқу алаңы бар екені көрсетіледі. Мұнда робототехника бағдарламалау, математика, электроника және инженерлік ойлаумен байланыстырылған.Сонымен қатар 13 тамызда Ж.А. Тәшенев атындағы университеттің заманауи IT бағыттарына арналған жаңа білім беру бағдарламалары туралы ақпарат жарияланды. Олардың қатарында киберқауіпсіздік және ақпараттық технологиялар, компьютерлік ғылымдар, жасанды интеллект және деректер ғылымы, сондай-ақ сандық есеп пен деректер аудиті бағыттары бар.Цифрлық кәсіпкерлік бағыты да апта соңында белсенді болды. Astana Hub-тың әлеуметтік желідегі ресми Telegram-арнасында 11 тамызда Startup Orda 2.0 бағдарламасының Шымкентті қоса алғанда өңірлердегі екінші легіне өтінім қабылдау басталғаны хабарланды. Бағдарламаға екі ай ішінде 140-тан астам команда қатысып, жобаларын менторлармен бірге дамытып жатқаны айтылды.Осылайша, 8–14 тамыз аптасының басты ерекшелігі – Шымкенттің цифрлық дамуының бірнеше деңгейде қатар жүруі. Бір жағынан, қала цифрлық инфрақұрылым мен IT-хаб ретінде дамып келеді. Екінші жағынан, университеттер мен робототехника орталықтары жаңа мамандар даярлауға бағытталуда. Үшінші бағытта стартаптар мен жас кәсіпкерлерге арналған экожүйе қалыптасып келеді.Бұл үрдістердің жиынтығы Шымкенттің цифрландыру саясаты тек технология енгізуге емес, технология жасайтын адам капиталын қалыптастыруғақарай ауысып келе жатқанын көрсетеді.

2026 жылғы 1–7 тамыздағы Шымкенттің цифрлық дамуындағы ең назар аударарлықбағыттардың бірі – қалалық аумақтарды ұшқышсыз аппараттар арқылы бақылау жүйесініңкеңеюі. «Қазақтелеком» АҚ мен Шымкент қаласы әкімдігінің бірлескен жобасы аясындабұған дейін іске қосылған 5 дронға тағы 11 аппарат қосылып, олардың жалпы саны 16-ғажетті.Жобаның алғашқы кезеңінде 5 дрон пилоттық режимде жұмыс істеп, 350-ден астам әуемониторингін жүргізді. Бұл кезең технологияның қалалық бақылауда тиімді екенінкөрсетуге мүмкіндік берді. Дрондар заңсыз қоқыс орындарын, заңсыз құрылыстардыанықтауға, аумақтарды бақылауға және қалалық қызметтерге жедел ақпарат беругепайдаланылды.Екінші кезеңдегі басты өзгеріс – мониторинг ауқымының кеңеюі. 16 дрон мектептер,мәдениет үйлері және басқа да инфрақұрылым нысандарына орналастырылып, автоматтытүрде белгіленген бағыттар бойынша ұша алады.Дрондардың артықшылығы дәстүрлі бейнебақылау жүйелерімен салыстырғанда айқын.Камера белгілі бір аумақты ғана бақылайды, ал дрон қажетті жерге ұшып барып, жағдайдыжоғарыдан бағалай алады. Сонымен бірге аппараттар жоғары ажыратымдылықтағыкамералармен, тепловизорлармен және жарықтандыру құрылғыларымен жабдықталған.Мұндай жүйе қалалық басқарудың реактивті моделінен алдын ала бақылауға көшугемүмкіндік береді. Мысалы, заңсыз қоқыс немесе құрылыс фактісі ертерек анықталса,жауапты қызметтер де жылдам әрекет ете алады.Әлеуметтік тұрғыдан дрондық мониторингтің нәтижесі қауіпсіздік, тазалық және қалалықтәртіп арқылы көрінеді. Бұл технология тұрғындардың күнделікті өміріне тікелейараласпай-ақ, қоғамдық кеңістіктерді бақылаудың жаңа құралын қалыптастырады.Осылайша, 1–7 тамыздағы нәтиже – Шымкенттің Smart City инфрақұрылымысандық жағынан ғана емес, функционалдық тұрғыдан да кеңейіп келе жатқанынкөрсетеді.

2026 жылғы 1–7 тамыз аралығында Шымкентте киберқауіпсіздік пенинтернет-алаяқтықтың алдын алуға бағытталған түсіндіру жұмыстары жалғасты. Біраптаның ішінде өткізілген іс-шаралар цифрлық қауіпсіздіктің тек техникалық мәселе емес,полиция қызметкерлерінің құқықтық сауаттылығынан бастап қарапайым тұрғындардыңкүнделікті интернет қолдану мәдениетіне дейінгі кең ауқымды қамтитын бағытқаайналғанын көрсетті. Әсіресе 3 және 5 тамызда өткен шаралар профилактиканың екі түрлідеңгейін – құқық қорғау саласындағы мамандарды даярлау және тұрғындарға тікелейақпарат беру бағытын көрсетті.3 тамызда Шымкент қаласы Полиция департаментінің Абай аудандық полициябасқармасының қызметкерлері үшін «Кибер қауіпсіздік: заманауи қауіптер және олардыңалдын алу жолдары» тақырыбында ақпараттық сағат өткізілді. Кездесуге Шымкент қаласыПолиция департаментінің Киберқылмысқа қарсы іс-қимыл басқармасының жедел уәкілі,полиция капитаны Бекбаев Бахытжан Тұрсынбайұлы шақырылды.Ақпараттық сағат барысында қазіргі кезде кең таралған интернет-алаяқтық түрлері,киберқылмыстың алдын алу тәсілдері және жеке деректерді қорғау мәселелерітүсіндірілді. Сонымен қатар әлеуметтік желілер мен онлайн платформаларды пайдаланғанкезде сақтық шараларын сақтау, күмәнді сілтемелерге өтпеу және жалған ақпаратқа сенбеужөнінде нақты кеңестер берілді.Бұл іс-шараның ерекшелігі – киберқауіпсіздік мәселесінің құқықтық сауаттылықпенбайланыстырылуында. Полиция қызметкерлерінің өздері заманауи киберқауіптердіңтүрлерін жақсы білуі азаматтармен профилактикалық жұмыстың сапасын арттыруғамүмкіндік береді. Яғни цифрлық қауіптің алдын алу тек қылмысты тіркеумен шектелмей,оны ерте кезеңде түсіндіру және азаматтардың қауіпсіз мінез-құлқын қалыптастыруарқылы жүргізіледі.5 тамызда Әл-Фараби аудандық полиция басқармасының ұйымдастыруымен Шымкентқаласындағы «Тәуелсіздік» саябағында тұрғындардың интернет-алаяқтықтан сақтануынарттыруға бағытталған ақпараттық бейнеролик түсірілді. Материалда тұрғындарға жекедеректерді, банк картасының мәліметтерін және SMS арқылы келген кодтарды бөгдеадамдарға бермеу қажеттігі ескертілді. Сонымен қатар күмәнді сілтемелерге өтпеу,тексерілмеген хабарламаларға сенбеу және алаяқтық белгілері байқалған жағдайда құқыққорғау органдарына жедел хабарласу ұсынылды.3 және 5 тамыздағы шараларды салыстырғанда, Шымкентте киберқауіпсіздік бойыншапрофилактикалық жұмыстың екі бағыты байқалады. Біріншісі – құқық қорғау органдарықызметкерлерінің кәсіби даярлығын күшейту. Екіншісі – ақпаратты тұрғындарғақарапайым әрі түсінікті форматта жеткізу. Ақпараттық сағат мамандарға арналған болса,саябақтағы бейнеролик көпшілік аудиторияға бағытталды.Бұл тәсілдің өзектілігін 2026 жылдың алғашқы жартыжылдығындағы статистика дакөрсетеді. Шымкентте алты айда 330 интернет-алаяқтық фактісі тіркеліп, олардыңашылу деңгейі 41,3 пайызды құрады. Жәбірленушілерге 214 млн теңге қайтарылып, 3,3мыңнан астам банк шоты бұғатталған. Сонымен қатар жұмыс істеп тұрған ANTIFRAUDCALL CENTER арқылы күн сайын шамамен 1 700 алаяқтық қоңырау бұғатталатыныхабарланған.Бұл көрсеткіштер интернет-алаяқтықтың қала тұрғындары үшін нақты әлеуметтік қауіпекенін көрсетеді. Цифрлық төлемдер мен онлайн қызметтер күнделікті өмірдің бір бөлігінеайналған сайын алаяқтардың қолданатын тәсілдері де күрделене түсуде. Сондықтантұрғындардың ақпараттық сауаттылығы полиция жұмысының тиімділігімен қатармаңызды факторға айналып отыр.Бұған дейінгі жылдары интернет-алаяқтықтың алдын алу көбіне ескерту сипатындағыакциялар мен түсіндіру кездесулеріне негізделсе, қазіргі уақытта профилактика жүйелісипат ала бастады. Мамандарды оқыту, халыққа ақпарат тарату, күмәнді операциялардыбұғаттау және цифрлық қауіптер туралы тұрақты ескерту бір-бірін толықтыратыншараларға айналуда.Әлеуметтік тұрғыдан алғанда, мұндай жұмыстардың нәтижесі тек қылмысстатистикасымен өлшенбейді. Тұрғынның күмәнді қоңырауды дер кезінде тоқтатуы, SMSкодын ешкімге бермеуі немесе жалған сілтемені ашпауының өзі ықтимал шығынныңалдын алады.Осылайша, 1–7 тамыз аралығындағы Шымкенттің киберқауіпсіздік күн тәртібіцифрлық технологиялардың дамуымен бірге қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыруқажеттігінің артқанын көрсетті. 3 тамыздағы мамандарға арналған ақпараттық сағат пен 5тамыздағы тұрғындарға бағытталған бейнеролик бір мақсатқа – азаматтарды заманауицифрлық қатерлерден қорғауға қызмет етті. Бұл жұмыстар «Алатау» бағыты аясындағыцифрландырудың маңызды құрамдас бөлігі ретінде қарастырылуы мүмкін.

2026 жылғы 1–7 тамыз аралығында Шымкенттің цифрлық күн тәртібіндетехнологияның тұрғындардың күнделікті өміріне тікелей енуі айқын көрінді. Осыкезеңдегі цифрлық бағыттарды талдау қалада электрондық мемлекеттік қызметтердіпайдалану, азаматтардың мемлекеттік ақпаратқа қашықтан қол жеткізуі және цифрлықарналар арқылы мемлекеттік органдармен өзара байланыс жасау үрдісі күшейіп кележатқанын көрсетеді. Бұл үдеріс Қазақстандағы жалпы цифрлық трансформациясаясатымен де үндеседі: 2026 жыл цифрландыру мен жасанды интеллектіні кең көлемдеенгізу кезеңі ретінде белгіленіп, «Digital Qazaqstan» стратегиясы 2029 жылға дейінгінегізгі бағыттарды айқындады.1–7 тамыз аралығындағы цифрлық күн тәртібінің маңызды бағыттарының бірі –азаматтардың мемлекеттік ақпарат пен қызметтерге электрондық форматта қол жеткізумүмкіндігі. Мұндай механизмдердің дамуы тұрғындардың мемлекеттік органдарғафизикалық бару қажеттілігін азайтып, ақпаратты алдын ала тексеруге және қажеттірәсімдерді қашықтан орындауға жағдай жасайды.Бұл үрдістің маңызы Шымкент үшін ерекше. Қала халқының өсуі мемлекеттік жәнекоммуналдық қызметтерге түсетін сұранысты арттырып отыр. Сондықтан цифрлықплатформаларды дамыту әкімшілік процестерді жеңілдетіп қана қоймай, халық саны көпмегаполистегі мемлекеттік басқарудың тиімділігін сақтауға мүмкіндік береді.Соңғы жылдары Шымкенттің цифрлық трансформациясы бір ғана электрондыққызметтерді енгізуден Smart City моделіне қарай ауысып келеді. Бұрын тұрғын цифрлықжобаны арнайы қосымша немесе портал арқылы байқаса, қазіргі кезеңде технологиямемлекеттік қызметтің өз процесіне кірігіп жатыр. Деректерді тексеру, өтініш беру,ақпарат алу және қызмет нәтижесін бақылау сияқты операциялардың электрондықорындалуы азамат пен мемлекеттік орган арасындағы байланысты жеңілдетеді.2026 жылғы өзгерістердің тағы бір ерекшелігі – цифрландырудың түрлі салалардыбайланыстыратын жүйеге айналуы. Қаланың цифрландыру басқармасы Smart Cityбағытында көлік, қауіпсіздік, картография және дрон инфрақұрылымы сияқты жобалардықатар дамытып келеді.Бұл әлеуметтік тұрғыдан да маңызды. Электрондық қызметтерді пайдалану тұрғындардыңуақытын үнемдеп, қызмет алу процесін жеңілдетеді. Сонымен қатар цифрлық форматтыңкеңеюі азаматтардың ақпараттық сауаттылығына қойылатын талапты арттырады.Тұрғындар жеке деректерді қорғау, күмәнді ақпаратты ажырату және цифрлық қауіпсіздікережелерін сақтау мәселелеріне көбірек көңіл бөлуі тиіс.Егер 2024–2025 жылдары цифрландырудың негізгі нәтижесі электрондық сервистердіңкөбеюімен өлшенсе, 2026 жылы басты мәселе олардың азаматтардың нақтықажеттіліктеріне қаншалықты тиімді жауап беретініне ауысып отыр. 1–7 тамызаралығындағы үрдістер Шымкентте цифрлық технологияның қосымша құралданкүнделікті қалалық өмірдің тұрақты элементіне айналып келе жатқанын көрсетеді.

Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті жеке тұлғалардың мүлік салығын есептеу мен төлеу тәртібін, салық төлеуші болып табылмайтын (немесе белгіленген мөлшер шегінде жеңілдігі бар) санаттарды, сондай-ақ есептеудегі алшақтықтар кезіндегі іс-қимыл тәртібін түсіндіреді. Тұрғын объектілер бойынша мүлік салығы қалай есептеледі? Жеке тұлғалардың мүлік салығын мемлекеттік кірістер органдары салық салу объектісінің орналасқан жері бойынша есептейді. Тұрғын үйлер, ғимараттар, саяжай құрылыстары, гараждар, тұрақ орындары және өзге құрылыстар бойынша салық базасы — объектінің құны (шекті мөлшерден асқан жағдайда — объектілердің жиынтық құны).Мөлшерлеме объектінің құнына байланысты: құны неғұрлым жоғары болса, қолданылатын мөлшерлеме соғұрлым жоғары (прогрессивті шкала). 2026 жылдан бастап объектілердің жиынтық құнының шекті мөлшерінен асқан жағдайда есептеудің жеке тәртібі қолданылады.Салық есепті салық кезеңінен кейінгі жылдың 1 шілдесінен кешіктірілмей есептеледі және сол жылдың 1 қазанынан кешіктірілмей төленуге тиіс. Мүлік салығы төленбесе не болады? Салық белгіленген мерзімде төленбесе, төлеу мерзімінен кейінгі күннен бастап (1 қазаннан кейін) әрбір кешіктірілген күн үшін өсімпұл есептеледі.Берешек пайда болған жағдайда салық төлеушіге хабарлама жіберіледі. Хабарламаны орындауға 30 жұмыс күні беріледі. Берешек сомасы 1 АЕК-тен асса, борышкерге салық бұйрығы жіберіледі.Салық бұйрығын алғаннан кейін де төленбесе, құжаттар сот орындаушыларына жіберіледі. Банк шоттары мен мүлікті арестке алуды қоса алғанда, мәжбүрлеп өндіріп алу шаралары қолданылуы мүмкін.2026 жылы 1 АЕК — 4 325 теңге. Жеке тұлғалардың мүлік салығын кім төлемейді? Жеке тұлғалардың мүлік салығының төлеушілері болып табылмайды (ҚР Салық кодексінің 597-бабында белгіленген шектеулерді ескере отырып):Кеңес Одағының Батырлары, Социалистік Еңбек Ерлері, «Халық қаһарманы», «Қазақстанның Еңбек Ері» атақтарына ие болған адамдар, үш дәрежелі Еңбек Даңқы ордені мен «Отан» орденінің иегерлері — Салық кодексінің 599-бабы 1) тармақшасында көрсетілген объектілердің жалпы құнынан 1 000 АЕК (2026 жылы 4 325 000 теңге) шегінде;Ұлы Отан соғысының ардагерлері, оларға жеңілдіктері бойынша теңестірілген ардагерлер, басқа мемлекеттер аумағындағы ұрыс қимылдарының ардагерлері, тыл еңбеккерлері, сондай-ақ мүгедектігі бар адамдар — тұрғын үй қоры алып жатқан жер учаскелері, үй маңындағы учаскелер, жеке қосалқы шаруашылық, бау-бақша және саяжай құрылысы үшін берілген учаскелер, гараждар алып жатқан учаскелер бойынша; сондай-ақ 599-баптың 1) тармақшасындағы объектілердің жалпы құнынан 1 500 АЕК (2026 жылы 6 487 500 теңге) шегінде;жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар — 18 жасқа толғанға дейін көрсетілген жер учаскелері мен салық салу объектілері бойынша;бала кезінен мүгедектігі бар адамның не мүгедектігі бар баланың ата-анасының біреуі — көрсетілген жер учаскелері бойынша;«Ана-батыр» атағына ие немесе «Алтын алқа» алқасымен марапатталған көпбалалы аналар, сондай-ақ бөлек тұратын зейнеткерлер — тұрғын үй қоры алып жатқан жер учаскелері мен үй маңындағы учаскелер бойынша; сондай-ақ 599-баптың 1) тармақшасындағы объектілердің жалпы құнынан 1 000 АЕК шегінде. Бөлек тұратын зейнеткерлер деп заңды мекенжайында тек зейнеткерлер тіркелген зейнеткерлер түсініледі;жеке кәсіпкерлер — кәсіпкерлік қызметте пайдаланылатын объектілер бойынша (мемлекеттік кірістер органдары салықты есептейтін тұрғын үйлер мен өзге объектілерді қоспағанда);пәтердің (бөлменің) меншік иесі жеке тұлғалар — көпқабатты тұрғын үй алып жатқан жер учаскесіндегі үлесі бойынша.Жеңілдікті санаттар туралы мәліметтерді уәкілетті органдар жыл сайын ұсынады және салықты есептеу кезінде ескеріледі. Жеңілдік қолданылмаса, растайтын құжаттармен мемлекеттік кірістер органына жүгіну қажет. Маған мүлік салығы неге есептелді? Салық Қазақстан Республикасының аумағындағы тұрғын үйлердің, пәтерлердің, саяжай құрылыстарының, гараждардың, тұрақ орындарының және өзге салық салу объектілерінің меншік иесі болып табылатын жеке тұлғаларға есептеледі. Негізі — объектке меншік құқығы. Салық сомасы өткен жылмен салыстырғанда неге өсті? Соманың өсуі объектінің құнының, алаңының немесе өзге сипаттамаларының өзгеруіне, объект туралы мәліметтердің өзектендірілуіне, сондай-ақ Салық кодексінде көзделген есептік көрсеткіштер мен мөлшерлемелердің өзгеруіне байланысты болуы мүмкін. Жеңілдігім болса да салық неге есептелді? Жекелеген жағдайларда жеңілдікті санат туралы мәліметтер ақпараттық жүйелерде болмауы немесе есептеу кезінде ескерілмеуі мүмкін. Объектінің орналасқан жері бойынша мемлекеттік кірістер органына жүгініп, жеңілдік құқығын растайтын құжаттарды ұсыну қажет. Жылжымайтын мүлік объектісін сатсам да салық неге есептелді? Салық объектті нақты иелену кезеңі ескеріле отырып есептеледі. Меншік құқығының тоқтатылғаны туралы мәліметтер түспесе не ескерілмесе, тексеру және түзету үшін мемлекеттік кірістер органына жүгіну қажет. Салық неге басқа меншік иесіне есептелді? Мұндай жағдай меншік иелері туралы мәліметтердегі алшақтықтарда не меншік құқығы өзгергенде туындауы мүмкін. Мәліметтерді тексеру және түзету үшін мемлекеттік кірістер органына жүгіну керек. Есептелген салық сомасына келіспесем қайда жүгінемін? Салық салу объектісінің орналасқан жері бойынша мемлекеттік кірістер органына жүгініп, түзету қажеттігін растайтын құжаттарды (құқық белгілейтін құжаттар, жеңілдік туралы мәліметтер, сатып алу-сату шарттары және т.б.) ұсыну қажет.Есептеулерді e-Salyq Azamat мобильді қосымшасында, kgd.gov.kz порталында, екінші деңгейлі банктер мен төлем сервистері арқылы тексеруге және төлеуге болады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-mangistau/press/news/details/1282396?lang=ru

АҚПАРАТТЫҚ БЮЛЛЕТЕНЬ Жалпы ақпарат2026 жылғы 3 маусымда Қазақстан Парламентінің төменгі палатасы – Мәжіліс «Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының қабылдануына байланысты рақымшылық жасау туралы» заң жобасын және оған ілеспе заңнамалық түзетулерді бірінші оқылымда мақұлдады.Ұсынылып отырған заң жобасы Қазақстан тарихындағы алғашқы ауқымды әкімшілік рақымшылықты енгізеді және 2026 жылы жаңа Конституцияның қабылдануымен, сондай-ақ елдегі саяси және институционалдық реформалардың неғұрлым кең бағдарламасымен тікелей байланысты.Қазақстанда қылмыстық рақымшылықтар кезең-кезеңімен жүргізіліп келгенімен, Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексте мұндай мүмкіндік заң жүзінде бұрыннан көзделгеніне қарамастан, әкімшілік рақымшылық бұған дейін ешқашан қолданылмаған. Жаңа бастама болмашы әкімшілік құқық бұзушылықтар жасаған адамдарға орындалмаған міндеттемелерін реттеуге және әрі қарай жүруге мүмкіндік беруге бағытталған.Әкімшілік рақымшылық қылмыстық рақымшылықпен бір мезгілде жүргізіледі, бұл екі шараның қатар іске асырылуының алғашқы жағдайы болмақ. Әкімшілік жазаларды және айыппұлдар бойынша берешекті азайтуға бағытталған осындай бағдарламалар әлемнің бірқатар елінде әртүрлі нысанда қолданылған.2026 жылғы 1 шілдедегі № 328-VIII ҚРЗ «Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясының қабылдануына байланысты рақымшылық жасау туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес, рақымшылықты іске асыру үшін қажетті шаралар 2026 жылғы 1 шілдеден 31 желтоқсанға дейін жүргізіледі. Негізгі фактілерҚазақстан тарихындағы алғашқы әкімшілік рақымшылық.2026 жылы Қазақстанның жаңа Конституциясының қабылдануына және елдегі саяси әрі институционалдық реформаларға байланысты енгізіледі.Негізінен әкімшілік айыппұлдарға қолданылады.Ішкі істер министрлігінің жүйесі арқылы рәсімделген шамамен бір миллион айыппұлды қамтиды деп күтілуде.Азаматтардан өтініш беру талап етілмейді.Шешімдер цифрлық мемлекеттік жүйелер арқылы автоматты түрде қабылданады.Соттар салған айыппұлдар, сондай-ақ қоғамдық қауіпсіздікке, халықтың денсаулығына немесе мемлекеттік мүдделерге қауіп төндіретін құқық бұзушылықтар рақымшылық аясынан шығарылады.Шамамен 16 500 адамды қамтуы мүмкін қылмыстық рақымшылықпен қатар жүргізіледі.  Рақымшылық не үшін енгізіледіҚоғамның әділдікке деген сұранысына жауап беру: тәуелсіздік алғаннан бері Қазақстанда ірі ұлттық оқиғаларға орайластырылған қылмыстық рақымшылықтар кезең-кезеңімен жүргізіліп келсе, қоғамдық пікірталастарда болмашы әкімшілік құқық бұзушылықтар жасаған адамдарға да осындай ізгілік шарасын қолдану қажет пе деген мәселе барған сайын жиі көтеріліп жүр.Әкімшілік құқық бұзушылықтардың ауырлық дәрежесінің төмен екенін ескеру: әкімшілік құқық бұзушылықтар, әдетте, қылмыстарға қарағанда онша ауыр емес, алайда төленбеген айыппұлдар өсімпұл есептеу, қаржылық операцияларға шектеулер қою және мәжбүрлеп өндіріп алу шараларын қолдану сияқты құқықтық салдарға әкеп соғуы мүмкін.Өмірді жаңа парақтан бастауға мүмкіндік беру: рақымшылық өтелмеген әкімшілік айыппұлдары бар адамдарға өз жағдайын реттеп, ескі әкімшілік айыппұлдардың ауыртпалығынсыз әрі қарай жүруге біржолғы мүмкіндік береді.Қаржылық тұрғыдан осал азаматтарды қолдау: бұл шара төленбеген айыппұлдар мәселесін шешуге, әсіресе жинақталған міндеттемелерін өтеуде қиындық көріп жүрген азаматтарға көмектесуге бағытталған.Қолданыстағы ынталандыру тетіктерін толықтыру: рақымшылық Қазақстанда қазірдің өзінде қолданылатын жүйені дамытады. Бұл жүйе әкімшілік айыппұлдарды мерзімінен бұрын төлеу үшін белгіленген кезеңде өтеген жағдайда оларды 50% жеңілдікпен төлеуге мүмкіндік береді.Қазақстанның конституциялық жаңғыруын қолдау: рақымшылық 2026 жылы Қазақстанның жаңа Конституциясының қабылдануымен байланысты және елдің конституциялық дамуының жаңа кезеңінің негізінде жатқан қағидаттардың практикалық көрінісі болып табылады.Реформалардың кең ауқымды бағдарламасын жалғастыру: бұл бастама Қазақстанның мемлекеттік институттарды жаңғырту, заң үстемдігін нығайту және қоғамның сұранысына жедел ден қоятын әрі азаматтарға бағдарланған мемлекеттік басқару жүйесін қалыптастыру жөніндегі ауқымды күш-жігерінің бір бөлігі болып табылады. Әкімшілік рақымшылық: кімдерге қолданыладыӘкімшілік рақымшылық Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің жаңа 889-1-бабымен реттеледі.Бұл шара мына тұлғаларға салынған әкімшілік айыппұлдарға қолданылады:Қазақстан азаматтарына;Жеке кәсіпкерлерге;Жекеше нотариустарға;Жеке сот орындаушыларына;Адвокаттарға;Заң консультанттарына.Жеке кәсіпкерлерді қамту экономикалық белсенділікті қолдауға және төленбеген әкімшілік айыппұлдарға байланысты қаржылық жүктемені азайтуға бағытталған.Әкімшілік рақымшылық мыналарға қолданылмайды:Соттар салған айыппұлдарға;Қайталанған әкімшілік құқық бұзушылықтарға;Қоғамдық қауіпсіздікке, азаматтардың өмірі мен денсаулығына немесе мемлекеттік мүдделерге қауіп төндіретін құқық бұзушылықтарға.Рақымшылық қолданылмайтын санаттарға, басқалармен қатар, мыналар жатады:Алкогольдік немесе есірткілік масаң күйде көлік құралын басқару;Қарсы қозғалыс жолағына шығу және жол жүрісі қағидаларын өзге де өрескел бұзу;Қарудың заңсыз айналымы;Есірткінің заңсыз айналымы;Халық денсаулығын сақтау және санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылық саласындағы құқық бұзушылықтар;Дербес деректерді қорғауға байланысты құқық бұзушылықтар;Заңда көзделген өзге де санаттар. Қылмыстық рақымшылықТәуелсіздік алғаннан бері Қазақстанда маңызды ұлттық белестер мен ізгілік пайымдарына байланысты 10 (он) қылмыстық рақымшылық жүргізілді. Қазіргі бастаманың ерекшелігі – ол алғаш рет қылмыстық рақымшылықты ауқымды әкімшілік рақымшылықпен ұштастырады.Кімдерге қолданылады: қылмыстық теріс қылықтар, онша ауыр емес қылмыстар, сондай-ақ залал келтірмеген не келтірілген залал толық өтелген жағдайда ауырлығы орташа кейбір қылмыстар үшін сотталған адамдар.Ықтимал ауқымы: алдын ала бағалау бойынша, қылмыстық рақымшылық шамамен 16 500 адамға қолданылуы мүмкін.Босатылуы ықтимал: шамамен 1 500 адам бас бостандығынан айыру орындарынан босатылуы мүмкін.Жаза мерзімдерін қысқарту: ауырлығы орташа, ауыр және аса ауыр қылмыстар үшін жаза өтеп жүрген сотталғандардың жекелеген санаттарына заңда белгіленген талаптар сақталған жағдайда жаза мерзімдері қысқартылуы мүмкін.Кімдерге қолданылмайды. Рақымшылық мына құқық бұзушылықтар үшін сотталған адамдарға қолданылмайды:Сыбайлас жемқорлық құқық бұзушылықтары;Терроризмге және экстремизмге байланысты қылмыстар;Кәмелетке толмағандардың жыныстық тиіспеушілігіне қарсы қылмыстар;Азаптау;Қылмыстардың қайталануы және қауіпті қайталануы;Қоғамға жоғары қауіп төндіретін өзге де әрекеттер.Сот бақылауы. Қылмыстық рақымшылықты қолдану туралы түпкілікті шешімді соттар әрбір жағдай бойынша жеке қабылдайды. Іске асыру тетігіЦифрлық әкімшілендіру: әкімшілік рақымшылық Қазақстанның Әкімшілік іс жүргізудің бірыңғай тізілімі арқылы іске асырылады.Автоматты түрде айқындау: рақымшылыққа жататын азаматтар заңнамада белгіленген өлшемшарттар негізінде автоматты түрде айқындалады.Электрондық өңдеу: рақымшылық туралы шешімдер электрондық түрде қалыптастырылып, уәкілетті лауазымды адамдардың электрондық цифрлық қолтаңбаларымен куәландырылады.Өтініш беруді талап етпеу: азаматтарға рақымшылық алу үшін өтініш берудің, мемлекеттік органдарға барудың немесе қандай да бір қосымша әрекеттер жасаудың қажеті болмайды.Автоматты хабарлау: рақымшылыққа жататын адамдар цифрлық мемлекеттік сервистер және SMS-хабарламалар арқылы хабардар етіледі.Әкімшілік жүктемені азайту: толық цифрлық процесс рақымшылықты тиімді іске асыруды қамтамасыз етуге және азаматтар үшін де, мемлекеттік органдар үшін де бюрократиялық рәсімдерді барынша азайтуға арналған. Күтілетін әсерҚаржылық жүктемені азайту: бұл шара азаматтар мен шағын бизнеске өтелмеген әкімшілік айыппұлдарды реттеуге және бұрыннан жинақталған міндеттемелерден арылуға көмектеседі.Төленбеген айыппұлдар мәселесін шешу: рақымшылық жинақталған төленбеген айыппұлдардың едәуір бөлігін реттеуге мүмкіндік береді деп күтілуде, өйткені оларды өндіріп алу өзге жағдайда қиын болып қала беруі мүмкін.Әкімшілік тиімділікті арттыру: жинақталған әкімшілік істерді жабу және тиісті мемлекеттік дерекқорларды жаңарту есебінен рақымшылық өндіріп алу рәсімдерін жеңілдетуге, деректер сапасын арттыруға және азаматтар, мемлекеттік органдар мен қаржы институттары арасындағы өзара іс-қимылды жақсартуға бағытталған.Әлеуметтік қайта кірігуді қолдау: бұл шара азаматтарға өздерінің құқықтық және қаржылық мәртебесін қалыпқа келтіруге және бұрынғы әкімшілік айыппұлдардың ауыртпалығынсыз алға жылжуға мүмкіндік береді.Цифрлық трансформацияны қолдау: рақымшылықты толық цифрлық рәсімдер арқылы іске асыру электрондық үкіметтің заманауи жүйелері мен автоматтандырылған мемлекеттік қызметтерді пайдалануды күшейтеді. Тікелей гуманитарлық және әкімшілік мақсаттардан бөлек, бұл бастама Қазақстанның конституциялық, саяси және институционалдық жаңғыруының неғұрлым кең бағдарламасының бір бөлігі болып табылады.Жинақталған әкімшілік істерді толық цифрлық процесс арқылы жабу мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыру, мемлекеттік деректер жүйелерін жетілдіру және мемлекеттік қызметтерді одан әрі цифрлық трансформациялау жөніндегі ағымдағы күш-жігерге де үлес қосады деп күтілуде. Халықаралық тәжірибеӘлем елдері азаматтар мен бизнеске орындалмаған әкімшілік міндеттемелерін реттеуге көмектесу, өндіріп алу органдарына түсетін жүктемені азайту және заңдарды сақтауды ынталандыру мақсатында рақымшылық немесе жазаны жеңілдету бағдарламаларын кезең-кезеңімен енгізіп отырады.Мысалдар:Италия өтелмеген әкімшілік айыппұлдарды, салық берешегін және олармен байланысты өсімпұлдарды жоюға немесе азайтуға мүмкіндік беретін бірнеше бағдарламаны іске асырды.Грекия, әсіресе экономикалық қиындықтар кезеңінде, азаматтарға жинақталған әкімшілік берешек пен айыппұлдарды реттеуге немесе азайтуға мүмкіндік беретін тетіктер енгізді.Аргентина төленбеген салықтарды, айыппұлдарды және белгілі бір әкімшілік міндеттемелерді қамтитын рақымшылық бағдарламаларын кезең-кезеңімен жүргізеді.Біріккен Араб Әмірліктері иммиграциялық және визалық режимді бұзуға байланысты әкімшілік айыппұлдар жойылатын уақытша рақымшылық бастамаларын енгізді.АҚШ-тың бірқатар штаттары мен муниципалитеттері тұрғындарға мерзімі өткен айыппұлдар мен әкімшілік өндіріп алуларды қосымша санкцияларсыз немесе пайызсыз жабуға мүмкіндік беретін шектеулі рақымшылық бағдарламаларын іске асырды.Ресей Федерациясы бұған дейін жеке тұлғалар мен шағын бизнестің орындалмаған міндеттемелерін реттеу мақсатында нысаналы салықтық рақымшылықтар мен берешек бойынша рақымшылықтар енгізген.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-kuveyt/press/news/details/1282401?lang=ru

Нью-Йорк, 2026 жылғы 29 тамыз – Біріккен Ұлттар Ұйымының штаб-пәтерінде Қазақстанның бастамасымен БҰҰ Бас Ассамблеясы бекіткен Ядролық сынақтарға қарсы іс-қимылдың халықаралық күніне арналған бірқатар іс-шара өтті.2026 жылы Халықаралық күн үш айтулы мерейтой аясында өтуде: Семей ядролық сынақ полигонының жабылғанына 35 жыл, Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу туралы шарттың (ЯСЖТШ) қол қоюға ашылғанына 30 жыл және Орталық Азиядағы ядролық қарудан азат аймақ туралы шарттың қол қойылғанына 20 жыл толуы.28 тамызда БҰҰ штаб-пәтерінде ЯСЖТШ-ның 30 жылдығына орай жоғары деңгейдегі еске алу іс-шарасы және фотокөрменің салтанатты ашылуы өтті. Оларға БҰҰ Бас хатшысының орынбасары, Қарусыздану мәселелері жөніндегі жоғары өкіл Изуми Накамицу, Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу туралы шарт ұйымының Атқарушы хатшысы Роберт Флойд, Қазақстан Республикасының БҰҰ жанындағы Тұрақты өкілі Қайрат Омаров және БҰҰ-ға мүше мемлекеттердің өкілдері қатысты.Қатысушылар ЯСЖТШ-ның халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікті қамтамасыз етудегі іргелі маңызын атап өтіп, оның әмбебаптығын қамтамасыз ету және тез арада күшіне енуі жолындағы күш-жігерді жандандыруға шақырды.Іс-шарада сөз сөйлеген Елші Қ.Омаров Қазақстанның ядролық қарусыздану және таратпау саласындағы жаһандық күш-жігерге дәйекті үлесін атап өтті. Ол 1991 жылғы 29 тамызда Семей ядролық сынақ полигонының жабылуы Қазақстанның бейбітшілік пайдасына жасаған тарихи таңдауы болғанын және ядролық сынақтарды тоқтатуға бағытталған халықаралық қозғалысқа қуатты серпін бергенін атап көрсетті.29 тамызда БҰҰ штаб-пәтерінің аумағында естелік ағаш отырғызу рәсімі өтті. Қазақстан Аустралия, Германия, Канада, Нидерланд, Финляндия және Жапониямен бірге рәсімнің тең ұйымдастырушыларының бірі болды. Іс-шараға БҰҰ мен ЯСЖТШҰ-ның жоғары лауазымды өкілдері, мүше мемлекеттердің дипломатиялық миссиялары мен халықаралық ұйымдардың өкілдері қатысты.Қ.Омаров Қазақстанның халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікті нығайтуға, ядролық қарусыздануды ілгерілетуге, сондай-ақ ЯСЖТШ-ның әмбебаптығын қамтамасыз етуге және оның тез арада күшіне енуіне деген мызғымас бейілділігін растады.Өткізілген іс-шаралар халықаралық қоғамдастықтың назарын ядролық сынақтардың гуманитарлық және экологиялық зардаптарына, олардың құрбандары туралы тарихи жадты сақтаудың маңыздылығына және мұндай қасіреттердің қайталануына жол бермеу жолындағы мемлекеттердің ортақ жауапкершілігіне тағы да аударды.Қазақстан ортақ мақсатқа – ядролық сынақтар мен ядролық қарудан азат әлем құруға қол жеткізу жолындағы күш-жігерге дәйекті түрде үлес қосуда.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-kazakhstanun/press/news/details/1282392?lang=ru

2026 жылғы 29 тамыз, Женева – Қазақстан Республикасының Женевадағы БҰҰ бөлімшесі мен басқа да халықаралық ұйымдар жанындағы Тұрақты өкілдігінің бастамасымен Ядролық сынақтарға қарсы іс-қимылдың халықаралық күніне және Семей ядролық сынақ полигонының жабылуының 35-жылдығына орайластырылған Бейбітшілік шеруі өтті. Акцияның тең ұйымдастырушылары ретінде Базель бейбітшілік мәселелері жөніндегі бюросы, «Парламентшілер ядролық қаруды таратпау және қарусыздану үшін» ұйымы және Youth Fusion жастар желісі болды.Шеру Қазақстан мен БҰҰ-ның #StepUp4Disarmament («Қарусыздануға бағытталған тиімді қадамдар») жаһандық бастамасы аясында өтті. Акцияның басталу уақыты — 8 сағат 29 минут — және бағытының ұзындығы — 8,29 шақырым — 29 тамыз күніне символдық түрде сілтеме жасады. Қатысушылар Женевадағы БҰҰ бөлімшесінің кешенінен Женева көлінің жағалауымен Вилла Ла-Гранжға дейін жүріп өтті.Ядролық сынақтарға қарсы іс-қимылдың халықаралық күні БҰҰ Бас Ассамблеясымен 2009 жылы Қазақстанның бастамасымен бекітіліп, жыл сайын 29 тамызда атап өтіледі. Бұл күн әлемдік қоғамдастыққа ядролық сынақтардың ауыр гуманитарлық және экологиялық зардаптарын, сондай-ақ оларды толық және түпкілікті тоқтату қажеттілігін еске салады.Акцияға дипломатиялық корпус өкілдері, БҰҰ және басқа да халықаралық ұйымдардың қызметкерлері, үкіметтік емес құрылымдардың, сарапшылар қауымдастығының және жастар қозғалыстарының өкілдері қатысты.Шеру қатысушыларының алдында сөйлеген сөзінде Қазақстанның Тұрақты өкілдігінің өкілі қазақ халқының ядролық сынақтарды тоқтату және ядролық қарусыздануды ілгерілету жөніндегі халықаралық күш-жігерге қосқан үлесі туралы айтып берді. 1991 жылғы 29 тамызда Семей ядролық сынақ полигонын жабу туралы шешімнің тарихи маңызы және Қазақстанның жаһандық ядролық қарсы күн тәртібін қалыптастырудағы дәйекті рөлі атап өтілді.Женевадағы шеру 2026 жылғы үш мерейтойлық күнді, оның ішінде Семей сынақ полигонының жабылуының 35-жылдығы, Орталық Азиядағы Ядролық қарудан азат аймақ туралы шартқа қол қоюдың 20-жылдығы және Ядролық сынақтарға жан-жақты тыйым салу туралы шартқа қол қоюдың 30-жылдығын атап өтуге арналған Вена мен Нью-Йорктегі іс-шаралар сериясының жалғасы болды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-geneva/press/news/details/1282372?lang=ru

Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті 2026 жылғы 1 қыркүйектен бастап жылжымайтын мүлік пен жер учаскелерінің иелері жеке тұлғалардың мүлік салығы бойынша есептелген сома туралы PUSH-хабарламаларды екінші деңгейлі банктердің — Kaspi, Halyk және басқа банктердің — қосымшалары арқылы ала бастайтынын хабарлайды. Бұл айыппұл емес және «қазір төлеңіз» деген талап емес. Бұл есептелген сома туралы еске салу. Салықты төлеу мерзімі — 1 қазаннан кешіктірмей Бұл не үшін қажет  Көптеген адамдар салық туралы соңғы сәтте немесе қарыз пайда болғаннан кейін ғана біледі. Үйреншікті банктік қосымшадағы PUSH хабарлама салық міндеттемесін уақытылы көруге көмектеседі. Хабарлама қалай жіберіледіХабарлама кезең-кезеңімен жіберіледі, бұл мемлекеттік кірістер органдарына сұрақтарға жауап беруге және дәлсіздіктерді түзетуге мүмкіндік береді:- 1 қыркүйек — бірінші партия (ел бойынша 1 млн-ға дейін салық төлеуші);- 4 қыркүйек — екінші партия (2 млн-ға дейін);- 7 қыркүйек — жылжымайтын мүлік пен жер иелерінің қалған бөлігі.Егер хабарлама қыркүйектің алғашқы күндерінде келмесе, бұл қате емес: сіздің кезегіңіз келесі кезеңде болуы мүмкін.PUSH-хабарлама келгенде объектіні, меншік иесін және соманы тексеріңіз. Көбінесе сұрақтар жеңілдік қолданылмағанда, салық дұрыс емес меншік иесіне есептелгенде, объект бұзылған немесе апатты деп танылғанда не иелік ету мерзімі дұрыс есепке алынбағанда туындайды.Даулы соманы «әр жағдайға» төлемеңіз. Объект орналасқан жердегі мемлекеттік кірістер органына растаушы құжаттармен жүгініңіз. Өтініш тек түзетілген сома жеке шотта пайда болғаннан кейін жабылады. Деректер дұрыс болса — сол банктік қосымша, eGov.kz немесе e-Salyq Azamat арқылы дереу төлеңіз.Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті хабарламаны тексеруді кейінге қалдырмауды өтінеді: бүгін банктік қосымшада бірнеше минут қазан айындағы өсімпұлдар мен артық сапарлардан құтқарады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-mangistau/press/news/details/1282375?lang=ru

1991 жылғы 29 тамызда Семей ядролық сынақ полигоны жабылды. Жылдар өте келе бұл дата халықаралық маңызға ие болды. Қазақстанның бастамасымен 2009 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы 64/35 қарарын бірауыздан қабылдап, 29 тамызды Ядролық сынақтарға қарсы халықаралық іс-қимыл күні деп жариялады. Бұл күн бүкіл әлемге ядролық сынақтардың адамзат пен қоршаған ортаға әкелген зардабын еске салып, ядролық қатерден азат әлемге қарай ілгерілеудің маңызын көрсетеді. Биыл Семей полигонының жабылғанына 35 жыл толып отыр. Осы атаулы датаға орай Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі Ермек Көшербаев пен Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу туралы шарт ұйымының Атқарушы хатшысы Роберт Флойд бірлескен Мәлімдеме жасады. Ядролық сынақтарды бастан өткерген халық үшін бұл – бір мезет әрі орасан зор тарихи жол. Жарылыстар үні естілген жерден бүгінде бүкіл әлемге олардың қайталануына жол бермеу қажеттігін айтып отырған елге дейінгі жол. Қазақстан өз басынан өткерген қасіретті бүкіл адамзатқа бағытталған үнге айналдыра алды. Семейдің қасіреті өткенді еске алумен ғана шектелмей, болашаққа арналған үндеуге айналды – енді ешбір жер, ешбір ана, ешбір бала ядролық саңырауқұлақтың көлеңкесінде қалмауы үшін жасалған үндеуге. Осы тарихтың ең жарқын тағылымдарының бірі де осында, қасіретті бастан өткергеннен кейін бейбітшілікті таңдауға және жақсы болашаққа деген сенімді сақтауға болады.@PressMFAKZАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-bucharest/press/news/details/1282361?lang=ru

Қазіргі уақытта шағын ауданда бес жол кеңейтіліп жатыр. Олардың ені 4 метрден 7 метрге дейін және 6 метрден 14 метрге дейін ұлғайтылуда. Сонымен қатар, «Жайлы мектеп» маңында алтыншы жаңа жол салынды. Бүгінде жолдарды кеңейту жұмыстарының 70 пайызы орындалды.28 тамыздан бастап Дөненбаева көшесінен «Da Vinci» тұрғын үй кешеніне дейінгі ұзындығы 380 метр жол көлік қозғалысы үшін ашылады. Аталған учаскеде жолдың ені 6 метрден 14 метрге дейін кеңейтілді. Бұл көлік қозғалысының қолайлылығы мен қауіпсіздігін арттыруға мүмкіндік береді.Жол жұмыстарының қатарында іргелес аумақтағы инфрақұрылымды абаттандыру жұмыстары да жүргізілуде. Атап айтқанда, тротуарлар қайта жасалып, жаяу жүргіншілер үшін қолайлы жағдай қалыптастырылуда.Біз үшін маңызды міндеттердің бірі — шағын ауданды жарықтандыру. Жыл соңына дейін мұнда 425 жарықтандыру бағаны орнатылады.Жол қозғалысының қауіпсіздігіне де ерекше көңіл бөлінеді. Биыл қажетті жол белгілері орнатылады. Ал келесі жылы бүкіл шағын аудан бойынша жол қозғалысын реттеуге арналған кешенді шешімдер жүзеге асырылады.2027 жылы «Береке» шағын ауданын абаттандыру жұмыстары жалғасады. Аялдамалар, шағын сәулет нысандары, орындықтар мен қоқыс жәшіктері орнатылып, аумақ көгалдандырылады.«Береке» шағын ауданындағы инфрақұрылымдық жобалар аяқталғаннан кейін көгалдандыру, саябақтар мен скверлерді абаттандыру жұмыстары басталадыАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-kalasy-akimat/press/news/details/1282354?lang=ru

 Қостанай облыстық тарихи-өлкетану музейінің Бейнелеу өнері бөлімінің көрме залында «Өнерім - өмірім» атты кескіндеме және сәндік жұмыстардың облыстық инклюзивті көрмесі ашылды.Көрменің ерекшелігі мен басты құндылығы — оның авторларында. Ұсынылған барлық жұмыстар мүмкіндігі шектеулі жандардың қолымен жасалған. Олар үшін шығармашылық тек хобби ғана емес, өзін-өзі білдіру, әлеммен диолог құру және ішкі әлеуметін ашу тәсіліне айналды. Түс, сызық және бейне арқылы көрмеге қатысушылар кейде сөзбен жеткізу қиын болатын дүниелерді: өз сезімдерін, бақылауларын, армандары мен ішкі әлемдерін баяндайды.Көрме жұртшылықтың назарын мүгедектігі бар адамдардың тыныс-тіршілігі мен әлеуетіне аударуға, олардың диагноздан тыс тұлғалық көпқырлылығын көрсетуге, сондай-ақ қоғамда азаматтардың осы санатына деген анағұрлым сезімтал, құрметті және инклюзивті көзқарастың қалыптасуына ықпал етуге бағытталған.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-madeniet/press/news/details/1282315?lang=ru

Шымкентте тұрғындардың құқықтық сауаттылығын арттыруға және халыққа тегін заңгерлік көмек көрсетуге бағытталған «Халық заңгері» республикалық акциясы өтті.28 тамызда қаланың Арбатында ұйымдастырылған шара барысында тұрғындарға түрлі құқықтық мәселелер бойынша тегін кеңес берілді. Қабылдауға қаладағы мемлекеттік органдардың басшылары мен мамандары, прокуратура, Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің өкілдері, Заң консультанттары палатасының мүшелері, адвокаттар, нотариустар және жеке сот орындаушылары қатысты.Жалпы 30-ға жуық маман тұрғындардың өтініштерін қарап, заңнама талаптарын түсіндірді.Тұрғындар тарапынан жер қатынастарына қатысты мәселелерге, атап айтқанда, жер учаскелерін заңсыз иелену, алып қою және заңсыз құрылысқа байланысты сұрақтарға сұраныс жоғары болды. Сондай-ақ алимент өндіру, балалармен кездесу тәртібі, еңбек, тұрғын үй және азаматтық құқық салалары бойынша кеңестер берілді.Кәсіпкерлер мемлекеттік сатып алу рәсімдері мен тендерлік құжаттаманы әзірлеуге қатысты мәселелер бойынша мамандардан түсініктеме алды.Акция тұрғындарға кәсіби заң көмегін қолжетімді етіп, құқықтық мәселелер бойынша қажетті ақпаратты тікелей мамандардан алуға мүмкіндік берді.

Эквадордың Гуаякиль қаласында өткен дзюдодан жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионатында Шымкент спортшылары жарқын жеңіске қол жеткізді. Адия Жанахмет күміс жүлдеге ие болса, Тоғжан Төлебай аралас командалық бәсекеде Қазақстан құрамасымен бірге әлем чемпионы атанды.Жас спортшыларды бүгін Шымкент әуежайынан ата-аналары, спорт мектебінің өкілдері, бапкерлері мен жанкүйерлері зор қошеметпен қарсы алды.Әлемдік додада 40 келіге дейінгі салмақта сынға түскен Адия Жанахмет финалға дейінгі белдесулерінде шеберлігі мен қайсарлығын танытып, жарыстың күміс жүлдесін еншіледі. Бұл – жас дзюдошының әлем чемпионатындағы алғашқы медалі.Ал, Тоғжан Төлебай 63 келіден жоғары салмақтағы аралас командалық бәсекеде Қазақстан құрамасының сапында өнер көрсетіп, әлем чемпионатының алтын жүлдесіне қол жеткізді.Осылайша Шымкенттің қос спортшысы халықаралық аренада жоғары нәтиже көрсетіп, Қазақстан дзюдосының беделін арттырды.Жеңімпаздар мен жүлдегерлерді қарсы алу рәсімінде қалалық дене шынықтыру және спорт басқармасы басшысының орынбасары Бауыржан Алдабергенов жас спортшыларды тарихи жетістіктерімен құттықтады.– Шымкентте дзюдодан дарынды жастардың жаңа буыны қалыптасып келеді. Адия мен Тоғжан – соның жарқын дәлелі. Біз жас балуандардан алдағы уақытта да биік нәтижелер күтеміз. Осындай спортшыларды тәрбиелеп отырған ата-аналары мен бапкерлеріне алғысымызды білдіреміз, – деді Бауыржан Алдабергенов.Қалалық №10 спорт мектебінің басшысы Нұржан Рыскиев те спортшыларды жеңістерімен құттықтап, олардың алдағы жарыстарда бұдан да жоғары белестерді бағындыратынына сенім білдірді.Мамандардың айтуынша, жас дзюдошылардың әлем чемпионатындағы бұл жетістігі – Шымкенттегі дзюдо мектебінің жүйелі жұмысының нәтижесі. Ендігі мақсат – халықаралық додаларда жеңісті жолды жалғастырып, әлем чемпионаттарының биік тұғырынан көріну.

Прага, 2026 жылғы 26 тамыз - Қазақстан Республикасының Чех Республикасындағы Елшісі Қайрат Әбдірахманов Қазақстанға сапар қарсаңында Чех Республикасы Қоршаған орта министрінің орынбасары Мартин Вайсспен, оның басшылығымен келетін делегацияның алдағы сапарына байланысты кездесу өткізді.Чехиялық ресми тұлғалар, салалық компаниялар мен жоғары оқу орындарының өкілдері қазақстандық әріптестерімен су ресурстарын тиімді басқару, коммуналдық сумен жабдықтау жүйелерін дамыту және суды тазартудың заманауи технологияларын қолдану мәселелерін талқылауды жоспарлап отыр. Астана, Алматы және Қарағанды қалаларында өтетін алдағы кездесулер қазақстандық және чехиялық ұйымдар арасында тікелей байланыстар орнатуға, озық технологиялармен алмасуға, сондай-ақ бірлескен жобаларды іске асыру перспективаларын айқындауға ықпал етпек.Чех делегациясының Қазақстанға еліміздің саяси жүйесін жаңғырту үдерісі жүріп жатқан кезеңде келуіне байланысты Чех Республикасы Үкіметі мүшесінің орынбасары М.Вайсс жаңа бір палаталы Құрылтай депутаттарының алғашқы сайлауының қорытындылары, сондай-ақ Қазақстанның су дипломатиясы мен су ресурстарын орнықты басқару саласындағы халықаралық бастамалары туралы хабардар етілді.Қазақстан Республикасының Президенті Қ.Тоқаевтың Біріккен Ұлттар Ұйымы аясында Халықаралық су ұйымын құру жөніндегі бастамасына ерекше назар аударылды. Аталған бастама су ресурстары саласындағы халықаралық күш-жігерді топтастыруға және тиімді ұжымдық шешімдер әзірлеуге бағытталған. Сонымен қатар екі ел делегацияларының озон қабатын бұзатын заттар жөніндегі Монреаль хаттамасы шеңберіндегі өзара іс-қимылы да талқыланды.Тараптар қоршаған ортаны қорғау, су ресурстарын басқару, коммуналдық инфрақұрылымды дамыту, сондай-ақ суды тазарту мен оны ұтымды пайдаланудың заманауи технологияларын енгізу салаларындағы қазақстан-чех ынтымақтастығын одан әрі дамытуға өзара мүдделілігін растады.Чех делегациясының Қазақстанға алдағы сапары 2026 жылғы сәуірде Чех Республикасының Премьер-министрі А.Бабиштің Қазақстанға жасаған сапарының қорытындысы бойынша қол жеткізілген уағдаластықтар аясында екіжақты ынтымақтастықты одан әрі нығайтуға және екі елдің тиісті мемлекеттік органдары, бизнес құрылымдары мен академиялық қауымдастықтары арасындағы өзара іс-қимылды кеңейтуге бағытталған нақты қадам болмақ.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-prague/press/news/details/1282292?lang=ru