Жыл сайын 12 тамызда Каспий маңы мемлекеттері Каспий теңізінің халықаралық күнін атап өтеді. Бұл теңіз ортасын бірлесіп қорғаудың негізін қалаған Тегеран конвенциясының күшіне енуімен байланысты. Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың тапсырмасы бойынша, Қазақстан Каспий өңіріндегі басқа мемлекеттермен бірлесе өзгерістерге бейімделу және Каспийдің табиғи байлығын сақтау жөніндегі күш-жігерді біріктіруге бағытталған Мемлекетаралық бағдарламамен жұмысты жалғастыруда.Каспийді сақтау жұмыстары бірнеше бағытты қамтиды: Каспий маңы елдерінің өзара іс-қимылы, жүйелі ғылыми зерттеулер жүргізу, материалдық-техникалық базаны нығайту, экологиялық бастамаларды іске асыру және қоғамды тарту. Мұндай кешенді тәсіл Каспий маңы елдерінің әлеуетін біріктіріп, Каспий теңізінің бірегей экожүйесін келер ұрпақ үшін сақтауға бағытталған шешімдерді кезең-кезеңімен қалыптастыруға мүмкіндік береді.Каспий теңізінің жай-күйі Каспий маңы мемлекеттерінің тұрақты назарында. Акватория мен жағалау аймағындағы өзгерістер ғылыми негізде жүйелі түрде зерттеліп, өңір елдері теңіздің бірегей экожүйесін бейімдеу және сақтау жөніндегі келісілген шараларды әзірлеу үшін күш біріктіруде.Бірлескен жұмыстың практикалық тетіктерінің бірі – қазіргі уақытта талқылау сатысында тұрған Каспий маңы мемлекеттерінің іс-қимыл жоспары. Құжатта өзгерістерге бейімделу және Каспий теңізінің экожүйесін сақтау жөніндегі кешенді шаралар қарастырылған. Бұл формат өңір елдерінің күш-жігерін біріктіруге, ғылыми деректерді алмасуды дамытуға және Каспийді зерттеу мен сақтаудың келісілген тәсілдерін қалыптастыруға мүмкіндік береді.Сонымен қатар Қазақстан теңіздің ұлттық секторындағы үдерістерді кешенді зерттеуге арналған өзінің ғылыми базасын қалыптастыруда. Осы мақсатта былтыр қыркүйекте Қазақ Каспий теңізі ғылыми-зерттеу институты жұмысын бастады. Президенттің Каспийді кешенді зерттеу және сақтау жөніндегі тапсырмаларын орындау шеңберінде Үкімет резервтен теңіз мониторингіне арналған жабдықтарды сатып алуға, сондай-ақ гидробиологиялық және гидрохимиялық зертханаларды жарақтандыруға 1,1 млрд теңге бөлді. Жаңа материалдық база теңіз акваториясында тікелей кешенді зерттеулер жүргізуге және ортаның гидрометеорологиялық әрі биологиялық параметрлерін жүйелі түрде бақылауға мүмкіндік береді.Өткен жылы институт акваторияда 21 стансаны қамтитын 2 теңіз экспедициясын өткізуді және 22 жағалау нүктесінде тұрақты жерүсті мониторингін көздейтін ғылыми-зерттеу жұмыстарының бағдарламасын әзірледі. Осы бағдарламаның негізінде ағымдағы жылы акваторияда 50 параметр бойынша (метеорологиялық, гидрологиялық, гидрохимиялық, биологиялық көрсеткіштер мен түбіндегі шөгінділердің жай – күйін бағалауды қоса алғанда), ал жағалау аймағында аспаптық және көрнекі бақылаудың 26 параметрі бойынша бақылаулар жүргізіледі.Сонымен қатар халықаралық ғылыми ынтымақтастық та кеңейіп келеді. Қазақ Каспий теңізі ғылыми-зерттеу институты Каспий маңы елдерінің университеттері мен ғылыми-зерттеу орталықтары қауымдастығына кірді. Бұл деректермен, тәжірибемен және ғылыми зерттеулердің нәтижелерімен алмасуға қосымша мүмкіндіктер береді.Тағы бір маңызды бағыт – халықаралық экологиялық және волонтерлік ынтымақтастық. Каспий теңізінің халықаралық күні қарсаңында «Таза Қазақстан» экологиялық мәдениетті дамыту тұжырымдамасы аясында «Caspian Sea Action Week 2026» халықаралық волонтерлік апталық өтуде. Оған Каспий маңы мемлекеттері – Әзербайжан, Ресей, Иран және Түрікменстанның делегациялары, сондай-ақ Өзбекстан, Қырғызстан және Тәжікстан өкілдері қатысуда.Іс-шараларға ғалымдар, сарапшылар, экобелсенділер, жастар және волонтерлік ұйымдардың өкілдері қатысуда. Бағдарлама ғылыми диалогты, практикалық экологиялық акцияларды және Каспийді сақтаудың заманауи шешімдерін іздеуді қамтиды. 6-7 тамызда Ақтауда Каспий теңізінің экологиялық мониторингі мен ғылыми зерттеулерінің заманауи технологияларына арналған халықаралық семинар мен дөңгелек үстел өтті. Өңір елдерінің өкілдері тәжірибе алмасып, ғалымдар мен сарапшылардың әрі қарайғы өзара іс-қимыл жасау мүмкіндіктерін талқылады.Бағдарламаның жалғасы ретінде «Caspian Clean Challenge» экологиялық марафоны өтті. Волонтерлер жағалауды тазалап, қалдықтарды жинау және сұрыптау жұмыстарын жүргізді, сондай-ақ экологиялық бастамалармен және жасыл технологиялармен танысты. Каспий өңірі волонтерлерінің «Достық аллеясы» құрылып, онда 80-нен астам ағаш отырғызылды. Сондай-ақ болашақ ұрпаққа арналған жолдаулар салынған «Уақыт капсуласы» орналастырылды. Экологиялық акция Бозжыра шатқалында жалғасын тапты. «Bozzhyra Clean Up» акциясына қатысушылар аумақты тазалап, Маңғыстаудың бірегей табиғи ландшафттарымен танысты.Каспийді сақтауға арналған технологиялық шешімдерге Caspian Innovation Lab халықаралық хакатоны арналды. Оның қатысушылары экологиялық жобаларды әзірлеуде. Үздік жобалар волонтерлік апталықтың қорытынды іс-шаралары барысында таныстырылады.Халықаралық волонтерлік апталықты 12 тамызда волонтерлік қозғалыс пен сарапшылар қауымдастығының өкілдерін біріктіретін Caspian Talks саммиті қорытындылайды. Саммит аясында хакатон қорытындылары шығарылып, бірлескен жұмыстың алдағы бағыттары талқыланады. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-minsk/press/news/details/1273194?lang=ru

Рияд, 2026 жылғы 12 тамыз – Қазақстан Республикасының Сауд Арабиясы Корольдігіндегі Елшісі Мадияр Меңілбеков «Future Investment Initiative Institute» Бас атқарушы директоры ханшайым Маха бинт Мишари бен Әбделазиз Әл Саудпен кездесу өткізді.Келіссөздер барысында Қазақстан Елшісі «FII Institute»-тің жаһандық инвестициялық күн тәртібін қалыптастырудағы маңызды рөлін атап өтіп, халықаралық инвестициялық ынтымақтастықты нығайтудағы және жаңа іскерлік әріптестіктерді дамытудағы платформаның маңыздылығына тоқталды.Өз кезегінде, сауд тарапы Қазақстанмен өзара іс-қимылды одан әрі дамытуға мүдделілігін білдіріп, инвестициялық бастамалар мен жобаларды ілгерілету мақсатында халықаралық әріптестікті нығайтудың маңыздылығын атап өтті.Кездесудің қорытындысы бойынша тараптар диалогты жалғастыруға және тығыз ынтымақтастықты дамытуға уағдаласты.«Future Investment Initiative Institute» – Рияд қаласында орналасқан, инвестициялар, инновациялар және халықаралық ынтымақтастық мәселелерімен айналысатын халықаралық коммерциялық емес институт. Институт жыл сайын әлемдік бизнес көшбасшыларын, инвесторлар мен мемлекеттік қайраткерлерді біріктіретін «Future Investment Initiative» форумын өткізеді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-riyadh/press/news/details/1273150?lang=ru

Әл-Кувейт, 2026 жылғы 12 тамыз – Түркі инвестициялық қорының (Turkic Investment Fund, TIF) Президенті Бағдад Әміреев Кувейт Мемлекетіне жұмыс сапарымен барып, оның аясында Кувейттің және өңірдің жетекші қаржы-инвестициялық институттарының басшыларымен бірқатар кездесулер өткізді.Кувейт араб экономикалық даму қорының (Kuwait Fund for Arab Economic Development, KFAED) Бас директорының міндетін атқарушы Рашеид Аль-Бадермен кездесу барысында тараптар екі қор арасындағы ынтымақтастықты дамыту перспективаларын, оның ішінде инфрақұрылымдық және басқа да басым жобаларды бірлесіп қаржыландыру, сондай-ақ тәжірибе алмасу мәселелерін талқылады. Келіссөздер қорытындысы бойынша жақын арада TIF пен KFAED арасында ынтымақтастық туралы меморандумға қол қою жөнінде уағдаластыққа қол жеткізілді.Кувейт инвестициялық басқармасының (Kuwait Investment Authority, KIA) Басқарушы директоры Шейх Сауд Салем Абдалазиз Ас-Сабахпен кездесуде Кувейт пен TIF-ке мүше мемлекеттер арасындағы инвестициялық және қаржылық байланыстарды нығайту мүмкіндіктері қарастырылды. Инфрақұрылым, көлік және логистика, энергетика және қаржы секторы перспективалы бағыттар ретінде белгіленді. Тараптар өзара қызығушылық тудыратын инвестициялық жобаларды айқындау бойынша практикалық жұмысты жалғастыруға уағдаласты.Араб экономикалық және әлеуметтік даму қорының (Arab Fund for Economic and Social Development) Бас директоры Фаузи Юсеф Аль-Хунаифпен келіссөздер барысында тараптар екі институт қызметінің басым бағыттары мен жобаларды бірлесіп қаржыландыру перспективаларын талқылады. Сонымен қатар Араб үйлестіру тобының институттарымен өзара іс-қимылды қоса алғанда, ынтымақтастықты одан әрі дамытуға қызығушылық білдірілді.Кездесулерге Қазақстан Республикасының Кувейт Мемлекетіндегі Елшісі Ержан Елекеев қатысты. Келіссөздер барысында азық-түлік қауіпсіздігі мәселелеріне ерекше назар аударылды. Тараптар Қазақстанның осы саладағы елеулі әлеуетін атап өтіп, Кувейттің азық-түлік жеткізу көздерін әртараптандыру жағдайында Қазақстан ұзақ мерзімді ынтымақтастықты дамыту және бірлескен инвестициялық жобаларды іске асыру үшін перспективалы серіктестердің бірі ретінде қарастырылатынын атап өтті.Сапар қорытындысы бойынша тараптар Түркі инвестициялық қоры мен Кувейттің жетекші қаржы институттары арасындағы ынтымақтастықты одан әрі дамытуға және нақты инвестициялық бастамаларды пысықтауға өзара мүдделілігін растады.Kuwait Investment Authority (KIA) – тарихы 1953 жылдан бастау алатын Кувейт Мемлекетінің егеменді инвестициялық қоры. KIA басқаруындағы активтердің көлемі шамамен 1 трлн АҚШ долларына бағаланады, бұл оны әлемдегі ең ірі егеменді инвестициялық қорлардың біріне айналдырады.Kuwait Fund for Arab Economic Development (KFAED) – дамушы елдердегі жобаларды қаржыландыру мақсатында 1961 жылы құрылған Кувейттің мемлекеттік даму институты. Қызметі барысында Қор әлемнің 100-ден астам елінде, соның ішінде Қазақстанда, 1 000-нан астам жобаны қаржыландырды.Arab Fund for Economic and Social Development – штаб-пәтері Кувейтте орналасқан, 1974 жылдан бері қызмет атқарып келе жатқан өңірлік қаржы және даму институты. Қор араб елдеріндегі ірі инфрақұрылымдық және әлеуметтік-экономикалық жобаларды қаржыландырады және Араб үйлестіру тобының негізгі институттарының бірі болып табылады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-kuveyt/press/news/details/1273128?lang=ru

Кассалық фискалдық чек пен тауар чегі: айырмашылығы неде?Кассалық фискалдық чек пен тауар чегі – әртүрлі құжаттар және олардың құқықтық мәні де әртүрлі.Фискалдық чек бақылау-касса машинасын (БКМ) қолдану арқылы қалыптастырылады және ақшалай есеп айырысу фактісін растайды. Құжатта фискалдық белгі және QR-кодты қоса алғанда, міндетті деректемелер көрсетіледі, ал жасалған сату туралы мәліметтер мемлекеттік кірістер органдарының ақпараттық жүйелеріне беріледі.Тауар чегінде сатып алынған тауарлар (жұмыстар, көрсетілетін қызметтер) туралы ақпарат қамтылады, алайда онда фискалдық белгі болмайды және ақшалай есеп айырысудың БКМ-де тіркелгенін растамайды. БКМ қолдану міндетті болған жағдайларда, тауар чегі фискалдық чекті алмастыра алмайды және тек қосымша құжат ретінде берілуі мүмкін.БКМ міндетті түрде қолданылатын жағдайда ақшалай есеп айырысуларды жүзеге асыру кезінде фискалдық чек беру – сатушының міндеті және жүргізілген есеп айырысудың заңдылығын растайды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-zko/press/news/details/1273108?lang=ru

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік қызметі қоғам өмірінде ерекше рөл атқарады. Ол қоғамның тіршілік әрекетін қамтамасыз етуде және қоғамдық мүдделерді ең үздік әрі тиімді тәсілмен қанағаттандыруда көрінеді.Мемлекеттік қызмет қоғам мүдделеріне адалдықты танытуды, Қазақстан халқының бірлігін, елдегі этносаралық және конфессияаралық келісімді нығайтуға ықпал етуді, мемлекеттік және басқа тілдерге, Қазақстан халқының дәстүрлері мен әдет-ғұрыптарына құрметпен қарауды міндеттейді.Мемлекеттік қызметшілер өз қызметінде Мемлекеттік саясатқа берік болып, оны дәйекті түрде іске асыруға, қоғамның Мемлекеттік қызметке, Мемлекетке және оның институттарына деген сенімін сақтауға және нығайтуға ұмтылуы тиіс.Қоғам Мемлекеттік қызметшілердің өз міндеттері мен функцияларын заңдарға сәйкес білікті және тиімді, барлық адал ниетімен орындайтынына үміт артады.Мемлекеттік қызмет атқару — қоғам мен Мемлекет тарапынан ерекше сенімнің көрінісі және Мемлекеттік қызметшілердің қызметтік этикасына жоғары талаптар қояды.Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызметшілерінің этикалық кодексі Мемлекеттік қызметшілердің қызметтік этика стандарттарын белгілейді және қоғамның Мемлекеттік органдарға деген сенімін нығайтуға, Мемлекеттік қызметте жоғары өзара қарым-қатынас мәдениетін қалыптастыруға және адалдық атмосферасын құруға, сондай-ақ Мемлекеттік қызметшілердің этикалық емес мінез-құлқы жағдайларын болдырмауға бағытталған.Кодекстің мәтіні Мемлекеттік органдардың ғимараттарында жалпыға қолжетімді орындарда орналастырылады. Кодексте белгіленген қызметтік этика стандарттары барлық Мемлекеттік қызметшілер үшін міндетті.Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті қызметтік этика қағидаттарын сақтау мемлекет пен азаматтар игілігі үшін тиімді әрі адал жұмыс істеудің маңызды шарты екенін еске салады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-mangistau/press/news/details/1273088?lang=ru

Бизнесті тарату: салықтық есептілік туралы нені білу маңыздыЗаңды тұлға немесе оның құрылымдық бөлімшесі таратылған кезде тарату бойынша салықтық есептілік аралық тарату балансын бекіткеннен кейін 3 жұмыс күні ішінде ұсынылады (ҚР Салық кодексінің 74-бабы 2-тармағы).Мұндай есептілікті ұсыну салықтық әкімшілендіруді, оның ішінде салықтық тексеруді жүргізуге негіз болып табылады.Сондай-ақ мыналарды білу маңызды:• салық берешегі таратылатын салық төлеушінің ақша қаражаты мен мүлкі есебінен өтеледі;• мүлік жеткіліксіз болған жағдайда, қалған берешек заңнамада көзделген жағдайларда құрылтайшылардан (қатысушылардан) өндіріп алынуы мүмкін;• артық төленген салықтар, төлемдер, өсімпұлдар және кедендік төлемдер алдымен берешекті өтеуге бағытталады, ал қалған сома салық төлеушіге қайтарылады;• берешектің жоқтығы туралы хабарлама алғаннан кейін 3 жұмыс күні ішінде тарату рәсімін аяқтау үшін тіркеуші органға жүгіну қажет.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-zko/press/news/details/1273089?lang=ru

Халықаралық жастар күніне орай Алматы облысының әкімі Марат Сұлтанғазиев Талғар ауданындағы «SAN Tyres Kazakhstan» компаниясының логистикалық орталығына барып, ондағы мүмкіндіктермен танысты. Кәсіпорын еңбек жолын енді бастаған жастарға қолдау білдіріп, жұмыспен қамтып отыр. Қазіргі таңда мұнда 170-ке жуық адам еңбек етеді. Оның жартысынан көбі – жастар. Сондай-ақ алдағы уақытта өңірдің NEET санатындағы 100 азаматын еңбекке тартуды жоспарлауда. Осыған орай бүгін Алматы облысының әкімдігі мен аталмыш компания арасында өзара ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылды, – деп хабарлайды Алматы облысы әкімінің баспасөз қызметі.Жүздесу барысында аймақ басшысы қатысушыларды 12 тамыз – Халықаралық жастар күнімен құттықтады. Бүгінде Алматы облысындағы жастардың саны 432 мыңнан асады. Бұл – өңір халқының 28%-ы. Марат Елеусізұлының айтуынша, соңғы жылдары жастар саясатын ілгерілетуге ерекше көңіл бөлінген. Оның ішінде шалғай ауылдардағы жас буын да назардан тыс қалмаған. Атап айтқанда, соңғы 3 жылда Кеген, Балқаш, Райымбек және Қарасай аудандарында жастар ресурстық орталығының жаңа ғимараттары пайдалануға берілді. Қонаев қаласында заманауи коворкинг-орталық ашылды. Іле, Ұйғыр және Талғар аудандарында жастарға арналған коворкинг кеңістіктер құрылды. Мемлекет басшысы белгілеген «Заң мен тәртіп», «Таза Қазақстан» қағидаттары аясындағы жобаларға да ерекше көңіл бөлінуде. Қазіргі таңда облыста 3 мыңнан астам белсенді ерікті бар. Олар қайырымдылық акцияларына, экологиялық жұмыстарға, қоғамдық бастамаларға тұрақты қатысып келеді.Марат Елеусізұлы өз сөзінде «SAN Tyres Kazakhstan» компаниясы жас мамандардың кәсіби дамуына жан-жақты жағдай жасап отырғанын ерекше атап өтіп, кәсіпорын ұжымына алғыс айтты. «Жастарға жағдай жасау – біздің басты бағыттарымыздың бірі. Ал кәсіпкерлердің жас мамандардың әлеуетін ашатын бастамаларға қолдау білдіруі – үлкен әлеуметтік жауапкершілік. Біз мұндай серіктестікті алдағы уақытта да нығайта түсуге мүдделіміз. Себебі жастарды жұмыспен қамту мәселесін тек мемлекеттік бағдарламалар арқылы шешу мүмкін емес. Өндіріс, бизнес, білім беру ұйымдары және мемлекеттік органдар бір бағытта жұмыс істегенде ғана нақты нәтиже болады», – деді аймақ басшысы.«SAN Tyres» компаниясы Қазақстан нарығында 20 жыл бойы табысты жұмыс істеп келеді. Жыл сайын мемлекет бюджетіне 10 млрд теңгеден астам салық төлейді. Талғар ауданында орналасқан «SAN Baiserke» логистикалық қоймасы – ТМД-дағы ең ірі кешен. Мұнда жылына 3,5 миллионға дейін шина қабылдап, сақтап және жөнелтуге болады. Яғни Алматы облысынан еліміздің түкпір-түкпіріне, Орта Азия елдері мен алыс-жақын шетелдерге көлік дөңгелегі үздіксіз жіберіледі.Логистикалық хабтың жалпы аумағы – 23 гектар. Мұнда заманауи қоймалармен қатар кеңселер, дөңгелек ауыстыру және сервис орталығы бар. Қызметкерлердің әлеуметтік жағдайына да ерекше көңіл бөлінген. Қойманың жанында 200 орынды жатақхана, асхана, демалыс бөлмелері, кітапхана мен спорт алаңы бар. Жұмысшылардың денсаулығы мен жайлы демалысы үшін 130 сотық жерге саябақ та қарастырылған. Болашақта қызметкерлер мен олардың отбасына арналған SAN Village тұрғын үй кешені салынып, балабақша ашу көзделіп отыр.«Алматы облысында бұған дейін де жұмыс істегенбіз. Дәл Талғар ауданында алғаш рет іске кірістік. «SAN Tyres»-те 300-ден астам адам еңбек етеді. 2028 жылға қарай олардың санын 1000-нан асырамыз деп жоспарлап отырмыз. Компаниямыз жастардан құралған. Еліміздің көркеюі мен дамуы жас ұрпақтың қолында. Сондықтан оларға арналған әлеуметтік қолдау шаралары көп. Соның бірі – «Менің арманым» жобасы. Бұл бастама бойынша жастар өз арманын жазып, бізге жолдайды. Қазірге дейін 150-ден астам жастың арманы орындалды», – дейді «SAN Tyres Kazakhstan» кәсіпорнының басшысы Сырымбек Тау.Шара барысында кәсіпорынның үздік қызметкерлері мен өңірдің өркендеуіне үлес қосып жүрген жас мамандар марапатталды. Сондай-ақ олар облыс әкімімен және компания басшысымен «Таза Қазақстан» экологиялық бағдарламасы аясында кәсіпорын аумағындағы саябаққа ағаш көшеттерін отырғызды. Осылайша, айтулы күн қарсаңында жұмысшы жастардың еңбегі дәріптеліп, айтулы күннің мән-маңызы да айқындала түсті.Айта кетейік, Халықаралық жастар күні Алматы облысында кең ауқымда аталып өтуде. Өңірдің түкпір-түкпірінде жас буынның бастамалары мен жетістіктерін қолдап, зияткерлік әлеуеті мен экологиялық мәдениетін арттыруға арналған 30-дан астам шара өтуде. Оған 20 мыңға жуық жас қатысуда. Шаралар легі тамыз айының соңына дейін жалғасады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almobl/press/news/details/1273091?lang=ru

Бүгін облыс әкімі Мұрат Ергешбаевтың төрағалығымен Оңтүстік Кореямен ынтымақтастықты одан әрі дамыту мәселелеріне арналған жиын өтті.Екі ел арасындағы достық қарым- қатынас пен стратегиялық серіктестік өңіраралық байланыстарды дамытуға оң әсерін тигізді. Әсіресе, инвестиция тарту, жаңа өндіріс орындарын ашу, озық технологияларды қолданысқа енгізу бағытында өз нәтижесін беріп келеді. Өткен жылы Қызылорда облысы мен Корея Республикасы арасындағы өзара тауар айналымының көлемі 1,2 млн АҚШ долларына жетіп, өсім көрсеткіші артқан. Мемлекет басшысы елімізде шетелдік жетекші жоғары оқу орындарының филиалдарын ашу туралы тапсырма бергені белгілі. Осыған сәйкес, Қорқыт ата атындағы Қызылорда университетінің базасында Оңтүстік Кореяның SeoulTech университетінің Жасанды интеллект мектебі ашылды.Бүгінде еліміздегі алғашқы жасанды интеллект мектебінде 225 студент білім алуда. Алдағы оқу жылында тағы 128 студент қабылданады. Сонымен қатар, шикізат өндірісін ұлғайту мақсатында кореялық компаниялармен келіссөздер жүргізілуде.Атап айтқанда, витражды терезе өндірісін жолға қою және сауда-логистикалық орталық құру туралы бірқатар ұсыныс қарастырылып жатыр. Аталған жобаларды инвестициялық әлеуеті жоғары Қорқыт Ата арнайы экономикалық аймағында орналастыру көзделген.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda/press/news/details/1273077?lang=ru

Егер салық төлеуші салық берешегін белгіленген шекті мөлшерден асқан жағдайда да, оның банктік шоттарындағы қаражатты өндіріп алғаннан кейін өтемесе, салық органы оның дебиторларының шоттарындағы ақша қаражатына өндіріп алуды қолдануға құқылы.Дебитор деп кім танылады?Дебитор – салық төлеушіге берешегі бар жеке немесе заңды тұлға, дара кәсіпкер, жеке практикамен айналысатын тұлға, Қазақстан Республикасында тұрақты мекеме арқылы қызметін жүзеге асыратын бейрезидент, сондай-ақ заңды тұлғаның құрылымдық бөлімшесі.Қандай тәртіппен жүзеге асырылады?• салық органы дебиторға дебиторлық берешекті растау туралы хабарлама жібереді;• дебитор салық төлеушімен өзара есеп айырысуларды салыстыру актісін немесе өзара есеп айырысуды растайтын құжаттарды ұсынуға тиіс;• хабарлама орындалмаған жағдайда, салық органы дебиторға қатысты салықтық тексеру жүргізуге және оның банктік шоттары бойынша шығыс операцияларын тоқтата тұруға құқылы.Инкассолық өкім қашан қойылады?Инкассолық өкім дебитордың банктік шоттарына расталған берешек сомасы шегінде мынадай құжаттардың негізінде жіберіледі:• өзара есеп айырысуларды салыстыру актісі;• салықтық тексеру актісі;• заңды күшіне енген сот шешімі.Инкассолық өкім салық төлеуші немесе дебитор салық берешегін өтегеннен кейін кері қайтарылады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-zko/press/news/details/1273068?lang=ru

Гонконг, 2026 жылғы 7 тамыз – Гонконгта Азия-Тынық мұхиты заңгерлер қауымдастығының ұйымдастыруымен «Қытай кәсіпорындарының Қазақстан нарығына шығуына жәрдемдесуге арналған құқықтық және кәсіби қызметтер» тақырыбында Форум өтті. Іс-шараға әділет органдарының, даму институттарының өкілдері, жетекші консалтингтік компаниялардың басшылары және қытайлық бизнестің топ-менеджерлері қатысты.Қазақстан Республикасының Гонконг қаласындағы Бас консулы Бауыржан Досманбетов қатысушыларға арнап құттықтау сөз сөйледі. Ол ағымдағы жылы Қазақстан мен Гонконг арасындағы сауда-экономикалық ынтымақтастықтың жандана түскенін және еліміздің гонконгтік капитал үшін инвестициялық тартымдылығының артқанын атап өтті. Отандық дипломат екіжақты қарым-қатынастардың дамуына үстіміздегі жылғы маусымда Гонконг Арнайы әкімшілік ауданың Басшысы Джон Лидің Қазақстанға жасаған сапары айтарлықтай серпін бергенін жеткізді. Гонконгтік делегация құрамына ірі бизнестің 70-тен астам өкілі кіріп, жалпы сомасы 1,6 млрд АҚШ долларынан асатын 61 келісімге қол қойылды. Осыған байланысты Бас консул Гонконг кәсіпкерлерін Қазақстан нарығындағы қатысуын одан әрі кеңейтуге шақырды.Форум жұмысына Гонконг Әділет министрінің орынбасары Хорас Чанг Квок-кван да қатысты. Өз сөзінде ол Гонконгтың қытайлық компаниялардың Қазақстан мен Орталық Азия нарықтарына шығуы үшін негізгі «қаржылық қақпа» ретіндегі рөліне тоқталды. Сондай-ақ Х.Чанг мырза Гонконгтың заң компанияларының ағылшын құқығы саласындағы ауқымды тәжірибесі жасалатын мәмілелер мен екіжақты серіктестікті тереңдету үшін берік құқықтық негізді қамтамасыз ететінін атап өтті.Қазақстандық «Grata International» заң фирмасының серіктесі, халықаралық құқық саласының сарапшысы Шаймерден Чиканаевтың баяндамасы қатысушылар тарапынан жоғары қызығушылық тудырды. Өз баяндамасында ол қатысушыларды Қазақстандағы кәсіпкерлік қызметті құқықтық реттеудің ерекшеліктерімен, сондай-ақ инвесторлардың құқықтарын қорғау тетіктерімен таныстырды.Айта кету керек, аталған Форум Гонконгтың іскерлік топтарының қаржы-экономикалық қызметте ғана емес, заң саласында да қазақстандық нарықтағы қатысуын кеңейтуге деген қызығушылығын айғақтады. Кездесулер қорытындысы бойынша қатысушылар Қазақстан мен Гонконг арасындағы ауқымды инвестициялық өзара іс-қимылды дамыту үшін құқықтық қолдау жүйесін қалыптастыруға бейілділік танытты.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-hongkong/press/news/details/1273071?lang=ru

Медицинаға ЖТС бойынша шегерім: 2025 ж. 270.00 нысанындағы декларацияда қалай көрсетілуге боладыЕгер жұмыс беруші төлем көзінен ЖТС есептеу кезінде шегерім берген болса, оны 270.00 нысанындағы декларацияда қайта көрсетуге болмайды. Бұл салық шегерімін екі есе қолдануға әкеледі, оған жол берілмейді. Бұл ретте салық төлеуші 270.00-нысанда салық агенті қолданбаған шегерімдерді, оның ішінде медицинаға шегерімнің пайдаланылмаған сомасын ғана дербес мәлімдеуге құқылы. Міндетті шарт - Салық кодексінің талаптарын сақтау және растайтын құжаттардың болуы. Негіздеме: ҚР Салық кодексінің 342-бабы және ҚР Қаржы министрінің 2021 жылғы 13 қыркүйектегі № 927 бұйрығымен бекітілген 270.00 нысанды декларацияны жасау ережесі.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-zko/press/news/details/1273057?lang=ru

Ұлы Отан соғысының қатысушысы, елорданың соңғы майдангері Рзағұл Байкешев 103 жаста дүниеден өтті.Ардагермен қоштасуға Қорғаныс министрлігінің өкілдері, Астана қаласы мәслихатының хатшысы Зейнұлқабден Табиғат, Астана қаласы Алматы ауданының әкімі Рүстембек Тәуекелов, Ақмола гарнизоны әскери бөлімдерінің командирлері, ардагерлер ұйымдарының өкілдері, сондай-ақ ардагердің туған-туыстары мен жақындары қатысты.Майдангердің отбасына Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрі атынан көңіл айтуды Астана қаласы Алматы ауданының қорғаныс істері басқармасының бастығы подполковник Серік Қасенов жеткізді.Іс-шара Құрмет қарауыл ротасы мен Әскери оркестрдің қатысуымен өтті. Ардагерді ақтық сапарға шығарып салу барысында жаназа намазы оқылды.Рзағұл Байкешев 1923 жылы 18 қазанда Ақтөбе облысының Мұғалжар ауданында дүниеге келген. Кеңес әскері құрамында Ржев түбіндегі шайқастарға, Великолукск шабуыл операциясына, Польша мен Венгрияны азат етуге қатысып, Жеңісті Берлинде қарсы алды.Рзағұл Байкешевтің ерлігі мен батылдығы Отан соғысы ордендерінің I және II дәрежелерімен, сондай-ақ басқа да мемлекеттік наградалармен атап өтілді.Рзағұл Байкешевтің соңғы сапары Ақмола облысының Қабанбай батыр ауылында (бұрынғы Рождественка) өтті. Ардагер осы жерде ұзақ жылдар бойы совхозда экспедитор болып еңбек еткен. Жеңіс сарбазының құрметіне салют командасы қарудан үш дүркін салют атты.Майдангердің ерлігі мен өнегелі өмір жолы жайлы жарқын естелік тарихта және ұрпақ жүрегінде мәңгі сақталады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1273019?lang=ru

Қазақстан Республикасы Қарулы күштері Арнайы операциялар күштерінің әскери қызметшісі, кіші сержант Дияр Нұрғожай Лас-Вегаста (АҚШ) өткен UFC турнирінде кезекті рет жеңіске жетті.Жартылай ауыр салмақта өнер көрсеткен қазақстандық спортшы Бразилия өкілі Бруно Лопеспен кездесті. Дияр Нұрғожай қарсыласын жекпе-жектің бірінші раундында-ақ техникалық нокаутпен жеңді.Жекпе-жектің шешуші сәті алғашқы бес минуттың соңғы секундтарында болды. Раунд соңына дейін жоғары қарқын мен жинақылықты сақтаған қазақстандық спортшы нәтижелі шабуыл жасап, қарсыласына қысымды күшейте түсті. Төреші жекпе-жекті алғашқы раундтың аяқталуына небәрі бір секунд қалғанда, яғни 4 минут 59 секундта тоқтатты. Осылайша, Дияр Нұрғожай жоғары физикалық төзімділігін, психологиялық тұрақтылығын және барынша шиеленісті жағдайда да кәсіби шеберлігін сақтай алатынын дәлелдеп шықты.Мұндай қасиеттер арнайы мақсаттағы бөлімшелердегі әскери қызмет үшін аса маңызды. Өйткені әскери қызметшіден жоғары кәсіби дайындық, тәртіп, ұстамдылық және ерекше қауіпті жағдайларда сенімді әрекет ету қабілеті талап етіледі.Бұған дейін қазақстандық спортшы Бразилия өкілі Рафаэль Тобиасты жеңіп, үш раундтың қорытындысы бойынша төрешілердің бірауызды шешімімен жеңіске жеткен болатын. Жалпы, әлемдегі аралас жекпе-жек бойынша ең ірі ұйымның турнирлерінде өнер көрсетіп жүрген Дияр Нұрғожай 12 рет жеңіске жетіп, екеуінде жеңіліс тапқан.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1273008?lang=ru

ЖК 910.00 нысанындағы салық есептілігінде жалға берілетін пәтерлердің барлық мекенжайларын көрсетуге тиіс«Қызметті жүзеге асыру орны туралы ақпарат» бөлімінде жалға берілетін барлық нысандар көрсетілуі қажет. Әрбір нысан жеке-жеке, оның мекенжайы, тиісті МКБ, қаласы, көшесі, үйі және пәтер нөмірі көрсетіле отырып толтырылады.Маңызды: ЖТС әрбір жылжымайтын мүлік нысанының орналасқан жері бойынша қолданыстағы мөлшерлемені ескере отырып есептеледі.Негізгі мөлшерлеме 4% құрайды. Бұл мөлшерлеме жергілікті мәслихаттың шешімімен белгіленген шек шегінде 50%-ға дейін төмендетілуі немесе арттырылуы мүмкін.Яғни, егер ЖК бір қалада тіркелгенімен, пәтерлерін басқа елді мекендерде жалға берсе, 910.01 нысанын толтыру кезінде барлық нысандардың орналасқан жері бойынша тиісті МКБ мен мекенжайларды көрсетуі және сол аумақтағы мәслихаттардың шешімдерін ескеруі қажет.910.00 нысанындағы салық есептілігін толтыру тәртібі Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2025 жылғы 12 қарашадағы №695 бұйрығымен белгіленген.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-zko/press/news/details/1272997?lang=ru

Қазақстан Республикасы Бас Прокурорының бұйрығымен Ақтөбе облысы Хромтау ауданының прокуроры лауазымына әділет кеңесшісі Отаров Даурен Нұрланұлы тағайындалды. Д. Отаров прокуратура органдарында 17 жылдан астам қызмет атқарып келеді.Өзінің қызмет жолын Ақмола облысы Көкшетау қаласы прокурорының көмекшісі міндетін атқарушы ретінде бастап, Бас көлік прокуратурасында, Бас прокуратурада бірқатар лауазымдарды және Ақтөбе облысы прокуратурасының басқарма бастығы болып қызмет атқарған.2025 жылдың қаңтарынан бастап қазіргі уақытқа дейін Ақтөбе облысы прокуратурасының кадрлық жұмыс тобының басшысы лауазымын атқарды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/prokuratura-aktobe/press/news/details/1272969?lang=ru

Ақмола облысының тұрғындары үшін мемлекеттік қызметтерді цифрландыру қол жетімді бола түсудеАқмола облысында азаматтар үшін мемлекеттік қызметтерді барынша ыңғайлы әрі қолжетімді етуге бағытталған цифрлық мемлекеттік қызметтерді дамыту жалғасуда.Соңғы мысалдардың бірі – жер учаскелеріне мемлекеттік актілерді беру қызметінің онлайн-форматқа ауыстырылуы. 2026 жылғы 12 шілдеден бастап мұндай қызметті алуға өтінішті ХҚКО-ға бармай-ақ, тек электрондық үкімет порталы арқылы беруге болады. Бұл өңір тұрғындарына қажетті құжаттарды қашықтан, ыңғайлы уақытта және артық сапарларсыз ресімдеуге мүмкіндік береді.Мұндай шешімдер цифрландырудың азаматтардың мемлекетпен күнделікті өзара іс-қимылын біртіндеп қалай жеңілдететінін, уақыт пен ресми рәсімдердің санын азайтатынын көрсетеді.Цифрлық сервистерді дамыту Ақмола облысындағы жұмыстың маңызды бағыттарының бірі болып қала береді және мемлекеттік қызметтердің заманауи әрі ыңғайлы жүйесін құруға ықпал етеді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/aqmola-arshaly/press/news/details/1272963?lang=ru

https://www.instagram.com/p/Db7fF9OI4bH/Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-astana/press/news/details/1272944?lang=ru

Қазақстан Республикасының мемлекеттік қызметі қоғам өмірінде ерекше рөл атқарады. Ол қоғамның тыныс-тіршілігін қамтамасыз етуді және қоғамдық мүдделерді ең үздік және тиімді тәсілмен қанағаттандыруды білдіреді.Мемлекеттік қызмет қоғам мүдделеріне адалдық танытуға және Қазақстан халқының бірлігі мен елдегі этносаралық және конфессияаралық келісімді нығайтуға ықпал етуге, мемлекеттік тіл мен басқа тілдерге, Қазақстан халқының дәстүрлері мен ғұрыптарына құрметпен қарауға міндеттейді.Мемлекеттік қызметшілер өз қызметінде мемлекеттік саясатты ұстануға және оны дәйекті түрде іс жүзіне асыруға, қоғамның мемлекеттік қызметке, мемлекет пен оның институттарына деген сенімін сақтауға және нығайтуға ұмтылуы тиіс.Қоғам мемлекеттік қызметшілер өз міндеттері мен функцияларын заңдарға сәйкес барлық адал ниетімен құзыретті және тиімді түрде орындайды деп есептейді.Мемлекеттік қызмет атқару қоғам мен мемлекет тарапынан ерекше сенім білдіру болып табылады және мемлекеттік қызметшілердің қызметтік әдебіне жоғары талаптар қояды.Қазақстан Республикасы мемлекеттік қызметшілерінің әдеп кодексі мемлекеттік қызметшілердің қызметтік әдебінің стандарттарын белгілейді және қоғамның мемлекеттік органдарға деген сенімін нығайтуға, мемлекеттік қызметте өзара қарым-қатынастың жоғары мәдениетін және парасаттылық атмосферасын қалыптастыруға, сондай-ақ мемлекеттік қызметшілердің әдепсіз мінез-құлық жағдайларының алдын алуға бағытталған.Кодекстің мәтіні мемлекеттік органдардың ғимараттарында көпшіліктің қарауына қолжетімді жерлерде орналастырылады.Кодексте белгіленген қызметтік әдеп стандарттары барлық мемлекеттік қызметшілер үшін міндетті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-astana/press/news/details/1272932?lang=ru

2026 жылдың 11 тамызында Шымкент қаласының жүрегі — «Тәуелсіздік» саябағында ерекше бір шара өткізілді. Мұнда азаматтарды интернет алаяқтықтан қорғауға бағытталған ақпараттық бейнеролик түсірілді. Жай көз жеткізу үшін ғана емес, нақты нәтиже беретін, адамдарды сергектікке шақыратын құрал ретінде дайындалған бұл бейнеролик қазіргі заманның ең өзекті мәселелерінің бірін — желілік алаяқтықтың алдын алуды қамтыды. Оқиға орнын таңдау да кездейсоқ емес: «Тәуелсіздік» саябағы — шымкенттіктердің жаппай жиналатын, ертеден кешке дейін адам толып жататын ең танымал демалыс аймақтарының бірі. Осылайша шара тек мамандарға ғана емес, кез келген жас пен кәсіп өкіліне — зейнеткерден бастап оқушыға дейін — арналды.Қазақстанда интернет алаяқтығы соңғы бірнеше жылда күрт өсіп, жыл сайын мыңдаған азаматтың зардап шегуіне себеп болуда. Ішкі істер министрлігінің деректері бойынша, 2024 жылы елімізде тіркелген киберқылмыс санасы алдыңғы жылмен салыстырғанда 34 пайызға өскен. Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы және оңтүстік өңірдің экономикалық орталығы ретінде бұл мәселеден тыс қалмаған. Қалалық полиция департаментінің мәліметтеріне сәйкес, тек 2025 жылы Шымкентте интернет алаяқтыққа байланысты 1 200-ден астам шағым тіркелген, ал нақты залал мөлшері жүз миллион теңгеден асқан. Бұл сандар бір ғана қаланың ауқымын білдіреді — ел бойынша жалпы шығын одан да үлкен.Бейнеролик жасауды ұйымдастырған Шымкент қалалық полиция департаментінің баспасөз хатшысы Айгүл Нұрқызы бастаманың маңыздылығын атап өтті: «Бізге техникалық шаралармен ғана шектелу жеткіліксіз. Алаяқтар күн сайын жаңа схемалар ойлап табады, ал адамдардың хабардарлығы артпаса, бұл күреспен ұтылған жорық болады. Осы себепті біз ақпараттық жұмысты бірінші кезекке қойып отырмыз», — деді ол. Ақпараттық-қарсы іс-қимыл саласындағы маман, киберқауіпсіздік сарапшысы Серік Байтасов та осы пікірмен үндеседі: «Қазақстандықтардың басым бөлігі интернет алаяқтарының психологиялық айла-тәсілдерін жеткілікті деңгейде білмейді. "Сіздің шотыңызда күдікті операция анықталды" деген бір ауыз сөздің өзі адамды дүрліктіріп, дұрыс шешім қабылдауына кедергі жасайды. Бейнеролик сияқты қарапайым, түсінікті форматтар осы алшақтықты толтыра алады».Бейнероликте негізгі үш қауіп ерекше бөлінеді. Біріншісі — жеке деректерді, банктік карта мәліметтерін немесе SMS арқылы келген бір реттік кодтарды бейтаныс адамдарға айтпау. Екіншісі — күдікті сілтемелерге өтпеу және тексерілмеген хабарламаларға сенбеу. Үшіншісі — алаяқтық белгілерін байқаған жағдайда дереу құқық қорғау органдарына хабарласу. Бұл кеңестер қарапайым болып көрінгенімен, іс жүзінде дәл осы қарапайым ережелерді бұзу салдарынан адамдар зардап шегеді. Психологтар мұны «шұғылдық иллюзиясы» деп атайды: алаяқтар жертөбелердің ойлауын ойластырмастан әрекет ете беруіне ықпал ету үшін дүрбелең тудырады, мерзімді қысқартады, «банк қызметкерімін», «полиция», «ұлттық қауіпсіздік» деген сілтемелерді пайдаланады.Халықаралық тәжірибеге жүгінсек, ұқсас хабардарлық науқандарының тиімділігі дәлелденген. Эстония — киберқауіпсіздік саласындағы көшбасшы ел ретінде — 2000-жылдардың басынан бері жалпыхалықтық ағарту бағдарламаларын жүргізуде. Нәтижесінде ел тұрғындарының 90 пайыздан астамы интернеттің негізгі қауіп-қатерлерін біледі. Ұлыбританияда «Take Five» атты ұлттық науқан жылына жарты миллиард фунт стерлингтен астам алаяқтық шығынының алдын алады деп бағаланады. Қазақстан да осы жолды таңдаған: Ақпарат және қоғамдық даму министрлігі 2025 жылы киберсауаттылықты арттыру жөніндегі мемлекеттік бағдарламаны бекіткен болатын, ал аймақтық бастамалар оның тікелей жалғасы болып табылады.Шара барысында саябақта демалған азаматтар да пікірлерін білдірді. Зейнеткер Рахима апай: «Балаларым осындай алаяқтықтар туралы айтатын, бірақ мен онша назар аудармайтынмын. Енді бейнеролик көргеннен кейін телефонмен сөйлескенде екі рет ойланатын боламын», — деді. Жас кәсіпкер Данияр Сейтқали болса: «Мен өзімді сауатты деп санайтынмын, бірақ сарапшылар айтқан жаңа схемалардың кейбірі маған да бейтаныс екен. Мұндай шараларды жиірек өткізу керек», — деп атап өтті. Бұл пікірлер науқанның тек ақпараттық ғана емес, қоғамдық сананы оятудағы рөлін айқын көрсетеді.Болашақ перспективасы тұрғысынан алғанда, бастама бұнымен тоқтамайды. Ұйымдастырушылардың жоспарына сәйкес, бейнеролик Шымкенттің барлық аудандарындағы мектептерде, кітапханаларда, ауруханалар мен мәдениет үйлерінде көрсетіледі. Сонымен қатар, оны әлеуметтік желілер мен жергілікті телеарналар арқылы тарату белгіленген. Шымкент қалалық мәслихатының депутаты Мадина Жұматова мұндай бастамаларды заңнамалық тұрғыдан да қолдауға дайын екенін мәлімдеді: «Биылғы жылы интернет алаяқтыққа қатысты хабарлау механизмдерін жеңілдету жөніндегі ұсыныс мәслихатқа енгізілді. Азаматтар бір рет басу арқылы, жылдам және оңай шағым бере алуы тиіс».Интернет алаяқтығы — бүгінгі цифрлық қоғамның ең өткір жарасы. «Тәуелсіздік» саябағынан басталған бұл бастама — техника мен заңнама ғана емес, халықтың өз қырағылығы да қорғаныстың қуатты қаруы екенін тағы бір рет дәлелдейді. Қырағылық шынымен де қауіпсіздіктің кепілі — бұл қарапайым, бірақ өмірлік маңызы зор ақиқат.

11 тамыз 2026 жыл. Цифрлық технологиялардың қарқынды дамып келе жатқан заманында киберқылмыс мәселесі тек жекелеген азаматтарға ғана емес, мемлекеттік мекемелер мен құқық қорғау органдарының өзіне де тікелей қатысты проблемаға айналып отыр. Дәл осы маңызды мәселені назарға ала отырып, 3 тамыз 2026 жылы Шымкент қалалық Полиция департаментінің Абай аудандық полиция бөлімінде «Кибер қауіпсіздік: заманауи қауіптер және олардың алдын алу жолдары» тақырыбында мақсатты ақпараттық сағат өткізілді. Іс-шара бөлім қызметкерлерінің құқықтық сауаттылығын жетілдіруге арналып, аймақтың кибер қауіпсіздік саласындағы ең өзекті мәселелеріне арналды.Іс-шараға арнайы шақырылған маман — Шымкент қалалық Полиция департаментінің Кибер қылмысқа қарсы іс-қимыл басқармасының жедел уәкілі, полиция капитаны Бекбаев Бахытжан Тұрсынбайұлы кездесуді жоғары кәсіби деңгейде жүргізді. Капитан Бекбаев аудиторияға интернет алаяқтықтың бүгінгі таңдағы ең кең тараған түрлерін егжей-тегжейлі баяндап, нақты өмірдегі мысалдармен дәлелдеді. «Бүгінде алаяқтар технологияны жетік меңгерген. Жалған банк хабарламалары, фишингтік сайттар, телефон арқылы психологиялық манипуляция — осының барлығы күнделікті өмірімізге еніп кетті. Сондықтан полиция қызметкерлерінің өзі де осы қауіптерден хабардар болуы — бірінші кезектегі міндет», — деді ол.Қазақстанда киберқылмыс мәселесі соңғы жылдары өткір сипат алуда. Ішкі істер министрлігінің деректеріне сүйенсек, 2024 жылы елімізде тіркелген киберқылмыс фактілерінің саны бұрынғы жылмен салыстырғанда 34 пайызға өскен. Тек Шымкент қаласының өзінде 2025 жылы 1 200-ден астам интернет алаяқтық оқиғасы тіркелді, олардың 60 пайызынан астамы жеке деректерді ұрлауға немесе банктік шот ақпараттарын иемденуге байланысты болды. Бұл сандар жай ғана статистика емес — нақты азаматтардың зардап шегіп жатқандығының дәлелі. Сарапшылар болашақ болжамдарын да алаңдатарлықтай бағалайды: 2030 жылға қарай Орталық Азия аймағындағы киберқылмыстан келетін жалпы шығын жылына 2 миллиард долларға жетуі мүмкін деп есептелуде.Ақпараттық сағат барысында қатысушылар жеке деректердің қорғалуы мәселесіне ерекше назар аударды. Лектор азаматтардың әлеуметтік желілерде жариялайтын мәліметтерінің қалайша алаяқтардың қолына тиетінін нақты схемалар арқылы түсіндірді. Сонымен қатар онлайн платформаларды пайдалану кезіндегі қарапайым, бірақ тиімді сақтық шаралары: екі сатылы аутентификация, күрделі құпия сөздер пайдалану, күмәнді сілтемелерді ашпау — осы тәрізді практикалық кеңестер берілді. «Адамдар көбінесе «менің ұрланатындай не бар?» деп ойлайды. Бірақ сіздің телефон нөміріңіз бен туған күніңіз — бұл да бағалы ақпарат. Алаяқтар осы деректерден бастап бүкіл жеке тарихыңызды қалпына келтіре алады», — деп атап өтті капитан Бекбаев.Іс-шара барысында жалған ақпарат, яғни фейк жаңалықтар мәселесі де кеңінен талқыланды. Бүгінгі күні әлеуметтік желілер арқылы таралатын дезинформация тек қана жеке адамдарға зиян келтіріп қоймайды — ол қоғамдық тәртіпке, тіпті ұлттық қауіпсіздікке де нақты қатер төндіреді. Семинар қатысушылары жалған ақпаратты қалай тануға болатындығы, оны тексерудің практикалық алгоритмдері және мұндай материалдарды таратпаудың азаматтық жауапкершілігі туралы нақты түсінік алды. Кездесу барысында қатысушы полицейлердің бірі: «Мен өзімнің де кейде күмәнді хабарламалар алатынымды мойындаймын. Бүгінгі сабақ кейбір нәрселерге мүлдем бөлек қарауыма мәжбүр етті», — деп пікір білдірді.Бұл іс-шараның ерекше маңыздылығы — оның мақсатты аудиториясында. Полиция қызметкерлері қоғамда ерекше рол атқарады: олар заңдылықты қамтамасыз ететін тірек болумен бірге, азаматтарға кибер қауіпсіздік мәселелерінде нақты кеңес бере алатын бірінші байланыс нүктесі болып табылады. Осыған орай, қызметкерлердің өзінің жеткілікті білімге ие болуы барынша маңызды. Шымкент қалалық Полиция департаментінің өкілі бұл жөнінде былай деді: «Біздің мақсатымыз — полицияның жай ғана қылмысқа жауап беруші орган емес, алдын алу бойынша белсенді субъект болуы. Ал алдын алу — ең алдымен білімнен басталады».Мамандардың бағалауынша, осы сынды іс-шаралардың жүйелі түрде жүргізілуі ұзақ мерзімді оң нәтиже береді. Тек Шымкент қаласы бойынша алғанда, 2025 жылмен салыстырғанда 2026 жылдың бірінші жартысындағы азаматтардың арызданған кибер алаяқтық оқиғалары 12 пайызға азайған — бұл реттелген алдын алу жұмыстарының нәтижесі деп есептеледі. Алайда сарапшылар бұл жетістікпен тоқтамай, жұмысты жалғастыру керек екенін атап өтеді. «Киберқылмыс да технологиямен бірге дамып отырады. Жыл сайын жаңа схемалар, жаңа әдістер пайда болады. Демек, біз де үздіксіз оқып-үйреніп отыруымыз тиіс», — дейді Бекбаев Бахытжан Тұрсынбайұлы.Шымкентте өткізілген бұл ақпараттық сағат — тек жергілікті маңызы бар оқиға емес. Ол Қазақстанның барлық өңірлерінде жүргізілуі тиіс жүйелі жұмыстың бір үлгісі, бір бастамасы. Цифрлық сауаттылық пен киберқауіпсіздік мәдениетін қалыптастыру — бұл жеке азаматтың ғана емес, мемлекеттік институттардың да міндеті. Ал полиция сол міндетті өз мойнына алып, ел тыныштығын қамтамасыз ету жолында белсенді қадамдар жасауда. Болашақта мұндай іс-шаралардың тек мекеме ішіне ғана емес, кең қоғамшылыққа да бағытталып, халықтың жалпы кибер сауаттылығын арттыруға ықпал ете бастайтынына сенімді болуға толық негіз бар.