Женева, 2026 жылғы 16 қыркүйек - 2026 жылғы 15–16 қыркүйекте БҰҰ-ның Бала құқықтары жөніндегі комитетінің 101-сессиясы аясында Қазақстан Республикасының Бала құқықтары туралы конвенция ережелерінің орындалуы жөніндегі бесінші және алтыншы біріктірілген мерзімді баяндамасы қаралды.Қазақстанның ведомствоаралық делегациясын Қазақстан Республикасының Оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова басқарды. Баяндаманы қарау барысында балалардың құқықтары мен әл-ауқатын қамтамасыз етудің ұлттық жүйесін одан әрі жетілдіруге бағытталған негізгі заңнамалық және институционалдық өзгерістер таныстырылды.Қазақстанда шамамен 6,9 млн бала тұратыны, бұл ел халқының 34%-ға жуығын құрайтыны атап өтілді. Олардың құқықтарын, қауіпсіздігі мен әл-ауқатын қамтамасыз ету мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі болып табылады.2026 жылғы наурызда қабылданған Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясына ерекше назар аударылды. Негізгі заң отбасылық саясат және кәмелетке толмағандардың мүдделерін қорғау саласындағы кепілдіктерді күшейтіп, мемлекеттік білім беру ұйымдарында тегін орта білім алу құқығын бекітті.Осы саладағы мемлекеттік саясатты одан әрі дамытудың негізгі тетіктерінің бірі қауіпсіздік, білім беру, денсаулық сақтау және әлеуметтік қолдау шараларын біріктірген 2026–2030 жылдарға арналған «Қазақстан балалары» тұжырымдамасы болды. Өңірлерде бала құқықтары жөніндегі басқармалар құрылып, қорғаншылық және қамқоршылық органдарының жүйесі кеңейтілуде, сондай-ақ бала мен отбасын атаулы сүйемелдеу тетігі енгізілуде.Сонымен қатар кәмелетке толмағандарға қатысты зорлық-зомбылықтың алдын алу, буллинг пен кибербуллингке қарсы іс-қимыл жасау, психологиялық қызметтерді нығайту және тәулік бойы жұмыс істейтін «111» мемлекеттік байланыс орталығын дамыту жөніндегі шаралар таныстырылды.Балаларды мекемелерде тәрбиелеуден отбасылық тәрбие нысандарына көшуге ерекше мән берілді. Бүгінде жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың 82%-ы отбасыларда тәрбиеленуде.«Біз үшін тиімділіктің басты өлшемі – әрбір баланың жағдайының нақты жақсаруы. Қазақстан мазмұнды сұхбатқа және балалардың құқықтарын қамтамасыз етудің ұлттық жүйесін одан әрі жетілдіруге ашық», – деп атап өтті Ж.Сүлейменова. Талқылау барысында балалар денсаулығын сақтау жүйесін дамыту, сапалы әрі инклюзивті білім алуға тең қолжетімділікті қамтамасыз ету, балалардың өздеріне қатысты шешімдерді қабылдауға қатысуы, сондай-ақ цифрлық ортада олардың құқықтарын сақтау мәселелері қаралды.Халықаралық міндеттемелерді орындаудың жеке мысалы ретінде «Жусан» және «Русафа» гуманитарлық операциялары аясында Сирия мен Ирактағы қарулы қақтығыс аймақтарынан қайтарылған 572 баланы репатриациялау, оңалту және реинтеграциялау жөніндегі Қазақстанның тәжірибесі таныстырылды.Қазақстандық делегация Бала құқықтары туралы конвенция және оған факультативтік хаттамалар бойынша міндеттемелерге сәйкес ұлттық жүйені дәйекті түрде жетілдіруді жалғастыруға, сондай-ақ БҰҰ-ның шарттық органдарымен және азаматтық қоғаммен сындарлы өзара іс-қимылды дамытуға дайын екенін растады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-geneva/press/news/details/1293090?lang=ru

Шымкент қаласының цифрландыру басқармасы азаматтармен тікелей диалог орнату мақсатында жаңа тұрақты қабылдау кестесін енгізді. 16 қыркүйек 2026 жылы ресми түрде жарияланған бұл бастама бойынша басқарма басшысы Кемелов Мұхит Әбутәліпұлы әр аптаның сәрсенбі күні сағат 10:00-ден 11:00-ге дейін азаматтарды жеке мәселелері бойынша қабылдайды. Бұл қадам — қазіргі заманғы мемлекеттік басқару жүйесіндегі ашықтық пен есеп беру мәдениетінің нақты көрінісі.Шымкент — Қазақстанның оңтүстігіндегі үшінші мегаполисі, халқы 1,2 миллионнан асатын жылдам дамушы қала. Соңғы бес жыл ішінде қалада цифрлық инфрақұрылым дамыту қарқынды жүріп жатыр: смарт-қала жобалары іске асырылып, электрондық мемлекеттік қызметтер кеңейтілуде. Алайда цифрландырудың жылдамдығы кейде қарапайым азаматтардан озып кетеді. Интернетке қол жеткізу мүмкіндігі шектеулі, жасы үлкен немесе технологиялық сауаттылығы төмен тұрғындар мемлекеттік цифрлық платформалармен жұмыс жасауда қиындықтарға тап болады. Осы олқылықтың орнын толтыруға бағытталған жеке қабылдау форматы бүгінгі күннің талабына сай шешім болып табылады.Цифрландыру басқармасы Шымкент қаласы әкімдігінің құрылымдық бөлімшесі ретінде 2019 жылы құрылды. Алғашқы жылдары басқарма негізінен техникалық инфрақұрылым мен ішкі процестерді автоматтандырумен айналысты. 2022 жылдан бастап басқарманың міндеттері кеңейіп, азаматтық цифрлық сауаттылықты арттыру, мемлекеттік қызметтерге қол жетімділікті қамтамасыз ету мәселелері алдыңғы орынға шықты. Кемелов Мұхит Әбутәліпұлы басқарма басшысы қызметіне 2024 жылы тағайындалды. Оның басшылығымен бірнеше маңызды жоба іске қосылды: қалалық транспортты бақылаудың ақылды жүйесі, онлайн шағым берудің жаңартылған платформасы, сондай-ақ цифрлық сауатсыздықты жою бойынша оқыту орталықтарының желісі.Басқарма басшысының өзі бұл бастаманың маңыздылығын атап өтті: "Цифрландыру — бұл тек технология емес, бұл ең алдымен адамдар үшін ыңғайлылық. Егер азамат ешқандай цифрлық платформа арқылы өз мәселесін шеше алмаса, онда оның соңғы шешімі — маған тікелей келу. Және мен мұны ар-намыспен қабылдауға міндеттімін," — деді ол. Бұл сөздер мемлекеттік қызметкердің жауапкершілік деңгейін айқын көрсетеді. Азаматтармен тікелей байланыстың маңыздылығы сарапшылар тарапынан да жоғары бағаланды. Мемлекеттік басқару саласының сарапшысы, Оңтүстік Қазақстан университетінің доценті Гүлнар Сейтқалиева: "Жеке қабылдау форматы ескірген деп есептейтіндер қателеседі. Керісінше, цифрлық ортада адами байланыс бұрынғыдан да бағалырақ. Азамат экраннан емес, тірі адамнан жауап алғанда сенім де артады," — деп пікір білдірді.Қазақстан бойынша статистикалық деректер бұл мәселенің жүйелік екенін растайды. Ұлттық статистика бюросының 2025 жылғы зерттеуіне сәйкес, елдің жалпы халқының 34 пайызы мемлекеттік цифрлық қызметтерді пайдалануда қиындық сезінеді. Шымкент қаласында бұл көрсеткіш 28 пайызды құрайды — бұл республикалық орташа деңгейден төмен, бірақ мегаполис үшін мүлдем жеткілікті нәтиже емес. Цифрландыру басқармасына 2025 жылы жасалған жазбаша өтініштердің саны 4 700-ді қамтыды, оның 1 200-і платформалармен жұмыс жасаудағы техникалық қиындықтарға қатысты болды. Бұл сандар жеке кеңес берудің нақты сұранысы бар екенін дәлелдейді.Қалалық мәслихаттың депутаты Ерлан Досымов жеке қабылдау жүйесін енгізу туралы білгенде ризашылығын жасырмады: "Біз ондаған мәрте сессияларда цифрлық теңсіздік мәселесін көтердік. Мекеме басшылары азаматтарды жеке қабылдаса, бұл — жай ғана кестені өзгерту емес, бұл — басқарудың философиясын өзгерту. Осындай бастаманы барлық қалалық басқармалар қолдануы керек," — деді ол. Жергілікті тұрғындардың реакциясы да оң болды. Шымкенттің Еңбекші ауданының тұрғыны, зейнеткер Зәуре Мамытова: "Мен телефон арқылы бірнеше рет хабарласып, жауап таба алмадым. Ал енді апта сайын белгілі бір уақытта барып, тікелей сөйлесуге болады екен. Бұл менің жасымдағы адамдар үшін өте ыңғайлы," — деп пікірін жеткізді.Бұл бастамада тарихи параллельдер де бар. Кеңес дәуірінде мемлекеттік мекемелердің жеке қабылдау сағаттары міндетті норма болды. Тоқсаныншы жылдардың басындағы реформалар кезеңінде бұл дәстүр ұмытылып, бюрократиялық кедергілер өсті. Электрондық үкімет жүйесінің дамуымен бірге тікелей қабылдау форматы қайтадан бағалана бастады. Алайда бұл жолы ол мүлдем басқа мазмұнмен толтырылды — цифрлық дәуірдің аспаптарын игере алмаған азаматтарға нақты көмек ретінде. Перспективалық тұрғыдан алғанда, бұл тәжірибе Шымкентпен шектелмеуі мүмкін. Егер қабылдаулар тиімді өтсе және азаматтардың мәселелері шешілсе, ұқсас форматты Алматы, Астана және облыс орталықтарының цифрлық басқармаларына да тарату ұсынылуы ықтимал. Мемлекеттік басқарудың орталық органдары жергілікті жетістік үлгілерін жинақтап, жалпыұлттық тәжірибеге айналдыру бойынша жұмыс жүргізуде.Қорытындылай келе, Шымкент цифрландыру басқармасының апта сайынғы жеке қабылдау бастамасы — заманауи мемлекеттік басқарудың адами бетін көрсететін маңызды қадам. Технологиялар адамдарды бір-бірінен алшақтататын дәуірде осындай тікелей диалог форматтары қоғам мен мемлекет арасындағы сенімнің берік іргетасын қалыптастырады. Сәрсенбі күнгі сағат 10:00 — бұл жай ғана қабылдау уақыты емес, бұл ашықтықтың белгілі бір сағаты, мемлекеттің азаматқа "мен сізді естимін" деп айтатын сәті.

16 қыркүйек 2026 жыл. Қазақстанда инновациялық технологиялар мен жастар кәсіпкерлігін дамыту бағытында маңызды оқиға орын алуда. Яндекс компаниясы мен Халықтар достығы университетінің бірлескен ұйымдастыруымен өтіп жатқан республикалық байқау жастардың ғылыми-техникалық әлеуетін анықтауға, сондай-ақ болашақ инноваторларды тәрбиелеуге бағытталған ірі жобаға айналды. Байқаудың алғашқы кезеңі Шымкент қаласынан старт алып, қазірдің өзінде қатысушылар арасында үлкен қызығушылық тудырды.Бүгінгі таңда технологиялық бәсекелестік жаһандық деңгейде тұрақты түрде күшейіп келеді. Жасанды интеллект, бұлтты технологиялар, деректерді талдау — осы салаларда білікті мамандарға деген сұраныс Қазақстанда да жыл сайын артып отыр. Бірақ мамандарды даярлаудың бір ғана жолы — оларға нақты тәжірибе беру, идеяларын сынауға мүмкіндік жасау. Дәл осы мақсатта ұйымдастырылған республикалық байқау жастарға өз жобаларын кәсіби аудиторияға ұсынып, бағалы тәжірибе жинақтауға жол ашады. Яндекс сияқты ірі технологиялық компанияның осы процеске тікелей қатысуы жобаның мәртебесін бірнеше есе арттырып отыр.Байқаудың жүлделік қоры бірден көзге түседі. Бірінші орын иегері 500 000 теңге, екінші орын иегері 300 000 теңге, үшінші орын иегері болса 200 000 теңге ақшалай сыйлыққа ие болады. Бұған қоса, Yandex Cloud тарапынан 3 000 000 теңге көлемінде қосымша қаржылық қолдау ұсынылды. Бұл сома тек жеңімпаздарды марапаттаумен ғана шектелмейді — ол жастардың технологиялық стартаптарын іске қосуға немесе жобаларын кеңейтуге нақты серпін бере алады. Байқауға дайындық кезінде жігерлі белсенділік танытқан студент Алмас Сейткали: «Мұндай мүмкіндік бізге тек жүлде емес, нақты индустриямен байланыс орнатуға да жол ашады. Яндекс мамандарының назарына ілігу — бұл мансаптық мүмкіндіктердің шынайы есігі» деп атап өтті.Байқаудың географиялық ауқымы да назар аударарлық. Шымкентте старт алған жарыс одан әрі Қарағанды мен Ақтөбе қалаларында жалғасады. Бұл үш аймақтың таңдалуы кездейсоқ емес: Шымкент — оңтүстіктің білім мен бизнес орталығы, Қарағанды — өнеркәсіп пен ғылымның дәстүрлі қамалы, Ақтөбе — батыс өңірдің ең перспективалы мегаполисі. Аймақтық алаңдарда жеңіп шыққан қатысушылар Яндекстің бас кеңсесінде өтетін финалдық кезеңге жол алады. Байқауды ұйымдастырушылардың бірі, университеттің инновация департаментінің директоры Гүлмира Нұрланова: «Біз Алматы немесе Астанамен шектелмей, барлық өңірлердегі таланттарға тең мүмкіндік беруді мақсат еттік. Технологиялық инновация тек астанада ғана дүниеге келмейді» деп айтты.Байқаудың ұйымдастырушысы — Халықтар достығы университеті — өз тарихында ғылым мен практиканы ұштастыруды негізгі ұстаным ретінде сақтап келеді. Университет бүгінде тек сапалы білім беру ордасы ғана емес, жастардың тың идеяларын қолдап, инновациялық жобалардың жүзеге асуына нақты жағдай жасайтын заманауи мекемеге айналды. Соңғы бес жыл ішінде университет аясындағы стартап-лабораториялар 40-тан астам жобаны нарыққа шығарды, олардың ішінде AgriTech, EdTech және FinTech саласындағы бірнеше табысты кейсті атап өтуге болады. Бұл байқаудың дәл осы университет базасында ұйымдастырылуы — кездейсоқтық емес, жылдар бойы қалыптасқан корпоративтік мәдениеттің жемісі.Қазақстандық IT-саласы соңғы жылдары қарқынды дамып келеді. ҚР Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар және ұлттық ақпараттандыру министрлігінің деректері бойынша, ел ішінде технологиялық стартаптар саны 2022 жылмен салыстырғанда 60 пайыздан астам өсті. Яндекс сияқты халықаралық компаниялардың Қазақстанда жергілікті таланттарды іздеу, дамыту мен инвестициялауға кірісуі — бұл трендтің заңды жалғасы. Yandex Cloud платформасының қосымша 3 миллион теңгелік қолдауы жеңімпаздарға бұлтты есептеу қуаттарын пайдаланып, жобаларын масштабтауға нақты мүмкіндік береді. Технологиялық кәсіпкерлік сарапшысы Бекжан Оразов: «Бұлтты инфрақұрылымды жастарға тегін беру дегеніміз — оларға виртуалды зертхана ашу. Бұл ресурстарды бес жыл бұрын стартаптар армандай да алмас еді» деп пікір білдірді.Осындай байқаулардың ел экономикасына тигізетін ұзақмерзімді әсері де аз емес. Жастарды инновациялық ойлауға тарту — болашақта бәсекеге қабілетті ұлттық технологиялық экожүйені қалыптастырудың негізі. Дүние жүзіндегі тәжірибе көрсеткендей, Эстония, Израиль, Сингапур сынды елдер бүгінгі технологиялық жетістіктеріне дәл осындай жастар байқаулары мен мемлекет-бизнес ынтымақтастығының арқасында қол жеткізді. Қазақстанда да бұл бағыттағы жүйелі жұмыс жалғасып жатыр. Байқауды жақтаушы бизнес-инкубатор өкілі Айдана Жақсыбекова: «Мемлекет пен технологиялық алпауыттардың жастарға бірлесіп қол ұшын беруі — елдің дамуына деген ортақ жауапкершіліктің белгісі. Мұнан жақсы үлгі болуы мүмкін емес» деп баға берді.Байқаудың финалдық кезеңі Яндекс бас кеңсесінде өткізілетіндігі де жастарды ерекше жігерлендіретін жайт. Яндекс инженерлері мен менеджерлерінің алдында жобасын қорғау — кез келген студент үшін мансаптық серпін, ал жеңіп шыққан жағдайда — болашақ серіктестіктің бастамасы. Бүкіл Қазақстан бойынша өтетін осы республикалық байқаудың нәтижелері ел IT-секторының жаңа буын тұлғаларын дүниеге келтіруіне нықты үлес қосары анық. Заман талабына сай жаңа технологиялық мүмкіндіктерді игерген жастардың жобалары — Қазақстанның болашағы мен бәсекеге қабілеттілігінің айнасы.

Қазақстандағы стартап қозғалысы жыл сайын серпін алып, аймақтық орталықтар да елордамен иық тіресе дамуда. 2026 жылдың 16 қыркүйегінде Шымкент қаласында өткен SAIGA STARTUP ARENA іс-шарасы осы үрдістің айқын дәлеліне айналды. Республиканың оңтүстік өңіріндегі кәсіпкерлік ортаны жандандырудағы маңызды алаң ретінде бағаланған бұл форумға Шымкент қаласының Цифрландыру басқармасы, Parasat Business Club, GRATA International, 4sell.ai, SMARTEX, Solutions, KazFerroGroup және өзге де ірі ұйымдардың өкілдері, сондай-ақ жергілікті кәсіпкерлер мен инвесторлар жиналды.Іс-шара аясында жас стартап-командалар өз жобаларын кең аудиторияға таныстырып, тәжірибелі кәсіпкерлер мен инвесторлардың кәсіби бағалауы мен нақты ұсыныстарын алды. Бұл — жай ғана презентация алаңы емес, нағыз пікірталас пен іскерлік байланыстардың ұйытқысы болды. Форум Шымкенттің цифрлық трансформация бағытындағы стратегиялық даму жоспарына сай ұйымдастырылды. Қалалық Цифрландыру басқармасының бастамасымен өткізілген бұл шара аймақта инновациялық экожүйені қалыптастырудың алғашқы іргелі қадамдарының бірі болып есептеледі.Қазақстанда стартап мәдениетінің қалыптасуы соңғы бес жыл ішінде айтарлықтай жеделдеді. Ұлттық статистика агенттігінің мәліметтері бойынша, 2021–2025 жылдар аралығында елде тіркелген технологиялық стартаптар саны үш есеге артты. Егер 2021 жылы ресми тіркелген IT-стартаптар саны 400-ден аспаса, 2025 жылдың аяғында бұл көрсеткіш 1200-ден асқан. Алайда бұл стартаптардың басым бөлігі Алматы мен Астана қалаларында шоғырланды. Оңтүстік өңір, оның ішінде Шымкент, осы инновациялық толқыннан сырт қалып отырды. Дәл осы олқылықты жою мақсатында SAIGA STARTUP ARENA сияқты алаңдар аса маңызды рөл атқарады.Форумның бас ұйымдастырушыларының бірі, Шымкент қаласының Цифрландыру басқармасы басшысының орынбасары Бекзат Тілеуов іс-шара мәнін былайша түсіндірді: «Шымкент — үш миллионнан астам тұрғыны бар мегаполис. Мұнда дарынды жастар, білімді мамандар жетерлік. Бізге инновациялық ортаны алыстан іздемей-ақ, осы жерде, осы қалада өз ішімізде өсіру керек. SAIGA STARTUP ARENA — осы мақсаттың нақты іске асырылуы». Оның сөздері залда отырған жастардың ерекше ынтасын туғызды. Жергілікті технологиялық кәсіпкерлік ортада жиі айтылатын бір дерт — менторлықтың жетіспеушілігі және нарыққа шығудың күрделілігі. Осы мәселені шешуде GRATA International сияқты халықаралық заң фирмасының қатысуы форумға ерекше ауқым берді.4sell.ai компаниясының өкілі Айдар Сейіткали жас кәсіпкерлермен тәжірибесін бөлісе отырып: «Жоба жасау — бір мәселе, ал оны нарыққа шығару — мүлдем басқа өнер. Мен өз кезімде мұндай менторлық алаңның болмағанына өкінемін. Бүгінгі жастарда бізде болмаған мүмкіндік бар», — деп атап өтті. KazFerroGroup өкілдері де алаңда белсенді болды. Өнеркәсіп саласынан шыққан инвесторлардың стартап форумына қатысуы — технологиялар мен дәстүрлі бизнестің интеграциялануының айқын белгісі. Өнеркәсіп кәсіпорындары цифрлық шешімдерге деген сұранысын арттыруда, ал стартаптар осы бос орынды толтыра алады.SMARTEX және Solutions ұйымдарының мамандары форум барысында стартаптарға техникалық экспертиза, бизнес-модельдерін жетілдіру және масштабтау стратегиялары бойынша кеңесті. Parasat Business Club өз кезегінде іскерлік желіні кеңейту тұрғысынан қолдау механизмдерін ұсынды. Форумда таныстырылған жобалардың арасында аграрлық сектордың цифрландырылуына, медициналық қызметтерге қол жеткізуге, логистикалық процестерді автоматтандыруға арналған шешімдер болды. Шымкент пен Оңтүстік Қазақстан аймағының ерекшелігін ескерсек, бұл бағыттардың таңдалуы заңды: ауыл шаруашылығы, медицина және сауда — өңірдің өзекті секторлары.Форумға қатысқан инвесторлардың қызығушылығы да жоғары болды. Атап айтқанда, бірнеше жоба нақты инвестициялық келіссөздерге ұласты. Бізнес-Angels желісінен келген инвестор Гүлмира Ахметова: «Бүгін мен кемінде екі жобаны мұқият бақылауға аламын. Шымкенттегі потенциал шынымен де зор, тек оны дұрыс арнаға бағыттау керек», — деп ортақтасты. Бұл сөздер форумның нәтижелі өткенін тағы бір мәрте растады.SAIGA STARTUP ARENA — жеке іс-шара ретінде ғана қарастырылмауы тиіс. Бұл Қазақстандағы аймақтық инновациялық экожүйелерді орталықсыздандыру процесінің бір бөлігі. Елдің цифрлық дамуы тек Алматы мен Астанаға тірелмеу керек — Шымкент, Қарағанды, Ақтөбе сияқты қалалар да өздерінің инновациялық орталықтарына айналуға толық мүмкіндікке ие. Мемлекеттің «Цифрлық Қазақстан» бағдарламасы аясында аймақтық цифрлық трансформация одан әрі жеделдетіледі деп күтілуде. Бұл форум сол стратегиялық бағытқа сай жергілікті бастаманың жемісі болды. SAIGA STARTUP ARENA іс-шарасы — бір күндік шоу емес, ол Шымкенттің инновациялық болашағына деген сенімнің символы. Осы алаңда туған байланыстар, ұсынылған жобалар және орнатылған серіктестіктер аймаққа жаңа экономикалық серпін беруге тиіс. Оңтүстік Қазақстан технологиялық революцияның бөлшегіне айналуға бет бұрды — ал SAIGA STARTUP ARENA сол жолдың маңызды белесі болып тарихта қалмақ.

Шымкент қаласының цифрландыру басқармасы басшысының орынбасары Қырғызбаев Ернұр Серперұлы азаматтарды жеке мәселелері бойынша қабылдауды тұрақты негізде жүргізетіні туралы ресми хабарлама жасалды. 16 қыркүйек 2026 жылы жарияланған бұл ақпарат бойынша қабылдау әр аптаның жұма күні сағат 16:00-ден 17:00-ге дейін өтетін болады. Бастамашылдықтың мәні қарапайым болып көрінгенімен, оның астарында Қазақстанның мемлекеттік басқару жүйесіндегі маңызды өзгерістер жатыр.Соңғы бірнеше жылда Қазақстанда мемлекеттік қызметтерді цифрландыру бағытында күрделі жұмыстар жүргізілді. Электрондық үкімет порталы кеңейді, мобильдік қосымшалар арқылы жүздеген қызмет түрі қолжетімді болды, жасанды интеллект негізіндегі чат-боттар азаматтардың сұрақтарына жауап бере бастады. Алайда осы прогрестің қатарында бір шындық айқын байқалды: технология адам қарым-қатынасын толығымен алмастыра алмайды. Азаматтардың едәуір бөлігі өз мәселелерін цифрлық арна арқылы емес, тікелей лауазымды тұлғамен бетпе-бет отырып шешкісі келеді. Дәл осы талапқа жауап ретінде Шымкент цифрландыру басқармасының орынбасары тұрақты жеке қабылдауды енгізді.Шымкент — Қазақстанның ең ірі қалаларының бірі, халқының саны жыл санап өсіп, бүгінде екі миллионнан асып отырған мегаполис. Мұндай ірі қалада тұрғындардың цифрлық қызметтерге деген сұранысы да, оларды дұрыс пайдалана алмаудан туындайтын шағымдар да өте жоғары. Мемлекеттік порталдарда техникалық ақаулар, электрондық цифрлық қолтаңба мәселелері, интернет-банкинг арқылы төленген мемлекеттік баждардың жүйеде тіркелмеуі, деректер базасындағы қателіктер — бұлардың барлығы азаматтарды тікелей мекемеге алып келеді. Осындай жағдайларда тиісті басқарманың жетекшісімен тікелей сөйлесу мүмкіндігі шешуші маңызға ие болады.Цифрландыру саласындағы сарапшылардың пікірінше, жеке қабылдау форматы мемлекеттік органдар үшін бірегей диагностикалық құрал болып табылады. «Азаматтар басқармаға жай ғана шағым айтуға келмейді — олар жүйенің ең осал тұстарын нақты дәлелдермен алып келеді. Бұл — ешқандай зерттеу немесе аудит бере алмайтын тікелей кері байланыс», — деп атап өтеді мемлекеттік басқару саласының бірқатар талдаушылары. Сондықтан да қабылдауды тек азаматтарға жасалған қызмет ретінде ғана емес, басқарманың өз жұмысын жетілдіру үшін пайдаланатын тетік ретінде де бағалаған дұрыс.Қырғызбаев Ернұр Серперұлының басшылық ететін бөлімі Шымкент қаласының барлық цифрлық инфрақұрылымын үйлестіру, «Азаматтарға арналған үкімет» қызметтерін жетілдіру, ақпараттық жүйелердің үздіксіз жұмысын қамтамасыз ету сияқты жауапты міндеттерді атқарады. Мұндай стратегиялық маңызы бар бөлімнің жетекшісі деңгейінде тұрақты жеке қабылдаудың ұйымдастырылуы — бұл жай ғана рәсімдік шара емес, азаматтық қатысуды нығайтуға деген саяси ерік-жігердің белгісі. Жұма күні таңдалуы да кездейсоқ емес: аптаның соңында азаматтарда жинақталған мәселелер мен сұрақтар болады, ал сағат 16:00-17:00 аралығы — жұмыс уақытынан кейін де қабылдауға үлгеруге болатын қолайлы кезең.Халықаралық тәжірибеге үңілсек, мемлекеттік органдардың жеке қабылдау тетігін дамытқан елдерде азаматтардың мемлекетке деген сенімі айтарлықтай жоғары екені байқалады. Скандинавия елдерінде, Жапонияда, Сингапурда лауазымды тұлғалармен тікелей кездесу форматтары цифрлық қызметтермен қатар өмір сүреді және олардың бірін-бірі толықтыратыны дәлелденген. Қазақстан да осы жолда өз моделін қалыптастыруда. Бір жағынан — технологиялық жаңғыру, екінші жағынан — адами байланысты сақтау. Шымкенттегі бұл бастама сол тепе-теңдікті ұстануға бағытталған қадам деп бағалауға болады.Жергілікті тұрғындар арасында жаңалық оң қабылданды. Қалада тұратын кәсіпкерлер мен жай азаматтардың пікірінше, цифрлық жүйелерде кездесетін мәселелерді телефон немесе электрондық пошта арқылы шешу кейде аптаға, тіпті айларға созылады. «Тікелей барып сөйлессең — нәтиже тезірек шығады. Адам тыңдайды, нақты жауап береді», — дейді Шымкенттің Әл-Фараби ауданының тұрғыны. Осындай пікірлер жеке қабылдау форматына деген сұраныстың жоғары екенін растайды.Алдағы перспективалар тұрғысынан қарасақ, бұл бастаманың Шымкенттің басқа басқармаларына да таралуы ықтимал. Егер цифрландыру басқармасының тәжірибесі оң нәтиже берсе — азаматтардың мәселелері тезірек шешілсе, шағымдар азайса, қанағаттану деңгейі өссе — онда қалалық әкімдік осы үлгіні жалпы стандарт ретінде бекітуі мүмкін. Оған қоса, жеке қабылдауда анықталған жүйелік кемшіліктер негізінде цифрлық қызметтерді жаңарту, техникалық жетілдірулер енгізу де күтілуде. Нәтижесінде, бір сағаттық апталық қабылдау — шын мәнінде — бүкіл цифрлық экожүйенің сапасын арттыруға серпін беретін тетікке айналуы әбден мүмкін. Шымкент тәжірибесі республикалық деңгейде де үлгі бола алады: мегаполистің цифрлық дамуы мен азаматтық қатысудың үйлесімі — бұл Қазақстанның барлық өңірлері үшін өзекті мәселе болып қала бермек.

16 қыркүйек 2026 жыл. Қазақстанның оңтүстік өңірінде технологиялық оқиғалардың жаңа толқыны басталмақ. Биылғы қыркүйек–қазан айларында Шымкент қаласы елдің цифрлық картасында ерекше орын алады: 22 қыркүйектен 2 қазанға дейін созылатын AI MONTH шарасы аясында жасанды интеллект тақырыбына арналған бес ірі іс-шара өткізіледі. Бұл — жай ғана семинарлар мен дәрістер жиынтығы емес, тұтас бір технологиялық экожүйені бір уақытта сезінуге, меңгеруге және практикада қолдануға мүмкіндік беретін кешенді платформа.Соңғы жылдары жасанды интеллект әлемдік экономиканың барлық салаларын қайта пішіп жатқаны белгілі. Дүниежүзілік экономикалық форумның деректеріне сүйенсек, 2030 жылға қарай AI технологиялары жаһандық ЖІӨ-ге 15,7 триллион доллар үлес қосады деп күтілуде. Тек кадрлар дайындығы саласында ғана емес, контент өндіруден медицинаға, тіпті ауыл шаруашылығынан білім беруге дейін — жасанды интеллект бүгінгі таңда барлық жерде. Қазақстан да осы үдерістен сырт қалмақ емес: Үкімет «Цифрлық Қазақстан» бағдарламасын жаңа сатыға көтеріп, AI стратегиясын арнайы құжатпен бекіткен. Алайда саясаттың және заңнаманың болуы жеткіліксіз — халықтың технологиялық сауаттылығын арттыру үшін нақты практикалық алаңдар қажет. Дәл осы олқылықты AI MONTH толтырмақ.Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы және жас халқының үлес салмағы бойынша елдің ең жоғары көрсеткіштерін тіркейтін мегаполисі. Қаланың 1,2 миллионнан астам тұрғынының жартысынан көбі — 35 жасқа толмаған жастар. Бұл демографиялық ерекшелік Шымкентті цифрлық трансформацияның идеалды алаңына айналдырады. «Шымкент Hub» алаңы осыдан бірнеше жыл бұрын жастар кәсіпкерлігі мен технологиялық стартаптарды қолдауға бағытталған кеңістік ретінде ашылған болатын. Бүгінде ол бүкіл өңір үшін инновациялық экожүйенің ірге тасына айналды. Солтүстік 66/2 мекен-жайындағы бұл орталықта AI MONTH барлық бес шарасы өткізілетін болады, бұл ретте кіру ақысыз — демек, оқуға деген ынта болса, қаражат кедергі болмайды.Іс-шаралар бағдарламасы логикалық тұрғыдан өте дұрыс құрылған: оқушылардың санасын жылыту мен қызығушылықтан бастап, нақты кәсіби дағдыларды меңгеруге дейін кезең-кезеңімен алып барады. Бірінші күн — 22 қыркүйектегі AI Quiz — қатысушыларды жасанды интеллект тақырыбында жарыстыра отырып, олардың білімін тексереді. Сарапшылардың айтуынша, геймификация форматы ақпаратты ең тиімді жолмен игеруге септеседі. «Адам бәсекелесу арқылы мотивацияланады. Викторина форматы — жай ғана ойын емес, бұл білімнің қаншалықты терең орнағанын өлшейтін нақты тест» — дейді цифрлық білім беру саласының маманы Нұрлан Əбенов. Жеңімпаздарға футболка, кепка, шоппер сияқты символдық сыйлықтар ұсынылатын болса, шын мәніндегі баға жетпес сыйлық — жаңа білім мен танысулар.23 қыркүйектегі AI Coding Workshop — бағдарламаның ең технократиялық бөлігі. Бүгінгі таңда кодтауды тек программист мамандары үшін ғана деп ойлайтындар қателеседі: жасанды интеллект арқасында кодтау жалпы сауаттылықтың бір бөлшегіне айналып бара жатыр. GitHub статистикасы бойынша, 2025 жылдың өзінде жазылған кодтың 40 пайыздан астамы AI көмегімен жасалды. Демек, бағдарламалаудың болашағы — адам мен машинаның бірлескен шығармашылығы. Воркшопта қатысушылар нөлден бастап AI-дің қолдауымен өзіндік цифрлық шешім жасайды. «Бір сессияда өз қолыңмен нәрсе жасау — бұл жастардың технологияға деген көзқарасын мүлде өзгертеді» — деп атап өтеді Shymkent Hub-тің ұйымдастырушылары.28–30 қыркүйек аралығындағы AI Bootcamp — барлық іс-шаралар ішіндегі ең ауқымдысы. Үш күн бойы қатысушылар видеоконтент жасауға арналған AI-инструменттерімен жұмыс істейді. Финалда — толыққанды видеожоба. Бұл бөлік ерекше маңызды, өйткені контент-индустрия Қазақстанда қарқынды өсіп келе жатқан сала. Ел бойынша 2026 жылда YouTube, TikTok сияқты платформаларда белсенді контент жасаушылардың саны 500 мыңнан асқан деп бағалануда. Ал осы авторлардың AI-ды кәсіби деңгейде пайдалана алуы олардың табыстылығы мен бәсекеге қабілеттілігін бірнеше есе арттырады.1 қазандағы AI Career Day — болашақ мамандықтарды таңдаушыларға арналған бағдарлама-маяк. AI дәуірінде қандай кәсіптер жойылады, қайсысы пайда болады? AI тренері, промпт-инженер, AI этикасы жөніндегі маман, деректер аналитигі — бұл мамандықтарға сұраныс Қазақстан еңбек нарығында да күннен-күнге өсуде. Шымкент аймағындағы IT-компаниялардың бірінің HR-директоры Гүлнар Сейтқалиева: «Біз AI-ды меңгерген маманды іздегенде, техникалық дипломнан гөрі практикалық портфолионы артық санаймыз. AI Career Day осы алшақтықты жоюға нақты ықпал жасайды» — деп ойын ортаға салады.2 қазандағы AI Creator Challenge — айдың лайықты қорытындысы болмақ. Трендтік форматтарда контент жасау мен AI-видео шығару арқылы қатысушылар айдың барлық сабақтарын бір шығармашылық актіге айналдырады. Бұл — теорияны практикамен бекіту, сонымен қатар өзіндік портфолионың алғашқы бетін ашу деген сөз. Ұйымдастырушылар осы шара аясында мықты жұмыстарды арнайы медиааренаға шығаруды жоспарлап отырғанын айтады.Жалпы алғанда, AI MONTH Шымкент — технологиялық сауаттылықты жаппай насихаттаудың бірегей үлгісі. Бұл бастаманы өңірдегі экосистеманың жетілуінің белгісі, жастар энергиясының дұрыс арнаға бағытталғанының дәлелі деп бағалаған жөн. Егер мұндай форматтар Шымкенттен Қазақстанның басқа қалаларына да тарала берсе — технологиялық трансформация жоғарыдан берілген бұйрық емес, табиғи жұртшылық сұранысынан туатын процеске айналады. Ал бұл — ең берік өзгерістің негізі.

Қыркүйек айы Қазақстанда Кибермәдениет айы ретінде белгіленген. Осы маңызды кезеңде, 16 қыркүйек 2026 жылы, Шымкент қаласының Цифрландыру басқармасы №89 IT мектеп-лицейінде оқушылар мен педагогтарға арналған ақпараттық-түсіндіру шарасын өткізді. Бұл іс-шара жай ғана формалды кездесу емес — бүкіл елде жеделдеп өсіп келе жатқан киберқылмыс толқынына қарсы жүйелі жауап берудің бір буыны болып табылады.Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы, халқы миллионнан асып, жастар үлесі ерекше жоғары аймақ. Соңғы бірнеше жылда республика бойынша интернет алаяқтығы мен кибершабуылдардың саны күрт өскені статистикада айқын көрінеді. Қазақстан Ұлттық қауіпсіздік комитеті мен Цифрлық даму министрлігінің деректері бойынша, 2025 жылы ғана елімізде тіркелген кибер инциденттердің саны алдыңғы жылмен салыстырғанда 40 пайызға артты. Зардап шеккендердің едәуір бөлігі — 14 пен 25 жас аралығындағы жастар мен студенттер. Бұл сандар Шымкент Цифрландыру басқармасының мұндай шаралар өткізуіне негізгі дәлел болып отыр.Іс-шараға №89 IT мектеп-лицейінің жоғары сынып оқушылары, пән мұғалімдері және мектептің басшылық құрамы қатысты. Шымкент қаласы Цифрландыру басқармасы басшысының орынбасары Ернұр Қырғызбаев кездесуді ашып, аудиторияға цифрлық гигиена мен жеке деректерді қорғаудың бүгінгі таңдағы маңыздылығы туралы толық баяндама жасады. «Біз балаларымызды жол жүру ережелеріне үйретеміз, өрттен сақтануды үйретеміз. Дәл солай интернет кеңістігінде де ережелер бар, және бұл ережелерді білмеу — өмірлік қауіп», — деді ол оқушыларға. Қырғызбаев сонымен бірге фишинг шабуылдары, жалған веб-сайттар мен алаяқтық сілтемелерді тануды үйрететін нақты мысалдармен баяндамасын толықтырды. Оның айтуынша, бүгінгі алаяқтар жоғары деңгейдегі технологияларды қолданатындықтан, тіпті ересек адамдар да олардың тұзағына оңай түсіп қалады.Кездесудің ең маңызды бөліктерінің бірі — Шымкент қаласы Полиция департаменті Киберқылмысқа қарсы іс-қимыл басқармасының жедел уәкілі, полиция капитаны Бахытжан Турсунбаевич Бекбаевтың сөзі болды. Ол оқушыларға тікелей сандар мен нақты жағдайлар арқылы жеткізуді жөн санады. «Биылғы жылдың басынан бері Шымкент бойынша ғана интернет алаяқтығы бойынша 1200-ден астам арыз тіркелді. Олардың басым көпшілігі — жастар, студенттер. Ең жиі кездесетін схема — әлеуметтік желілер арқылы жалған ұтыс туралы хабарлама жіберіп, адамды өз деректерін беруге мәжбүр ету», — деп баса айтты капитан Бекбаев. Ол сонымен бірге фишингтің ең жаңа түрлері туралы, оның ішінде мессенджерлер арқылы жіберілетін зиянды сілтемелер мен банктік қолданбаларды еліктеуші алаяқтық бағдарламалар жайлы толық мәлімет берді.Жастардың киберқауіпсіздік мәселелеріне деген қызығушылығы мен хабардарлығы бүгінгі уақытта бұрынғыдан да өзекті. Дүниежүзілік деңгейде кибершабуылдардан болатын жылдық шығын 8 триллион АҚШ долларынан асып кетті деп есептеледі. Қазақстанда «электрондық үкімет» жүйесі кеңейіп, цифрлық қызметтер тереңдеп енгізілген сайын, азаматтардың жеке деректері де кибершабуылдың нысанасына айналу қаупі арта түсуде. Мамандардың бағалауынша, деректер ағып кетуінің 90 пайызы адам факторынан, яғни хабардарсыздық пен немқұрайлылықтан туындайды. Міне, осы себепті мектеп қабырғасынан бастап цифрлық сауаттылықты қалыптастыру — мемлекеттік саясаттың басым бағыты болуы тиіс.Іс-шара сұрақ-жауап сессиясымен жалғасты. Оқушылардың белсенділігі ерекше назар аударды — жас буын цифрлық қауіпсіздік мәселелеріне немқұрайлы емес екені айқын байқалды. «Менің бір достым жалған ұтыс хабарламасына сеніп, банктік деректерін жіберіп алды. Содан бері біз мұндай хабарламаларды мүлде ашпаймыз, бірақ оларды қалай 100 пайыз анықтауға болады?» — деген сұрақты он бірінші сынып оқушысы Айгерім Нұрланова қойды. Бұған полиция капитаны жасыл қоңырау иконасы, белгісіз жіберуші, асығыс сілтемелер сияқты «қызыл жалауларды» жіті байқауды ескертіп, нақты алгоритм ұсынды. Мұғалімдер де бей-жай қалмады — пән мұғалімдерінің бірі мектеп ішіндегі желі қауіпсіздігін жақсарту бойынша ұсыныстар айтып, техникалық шараларды жүзеге асыру мүмкіндіктерін сұрады.Бұл шара Шымкент үшін жаңалық емес. Цифрландыру басқармасы Кибермәдениет айы аясында қала бойынша ондаған мектеп пен жоғары оқу орындарында ұқсас іс-шаралар өткізіп жатыр. Дегенмен №89 IT мектеп-лицейі цифрлық білім беруге бейімделген мамандандырылған мекеме ретінде бұл кездесуге ерекше мән берді. Мектеп директоры Сәуле Жақсыбекова іс-шараны жоғары бағалап, мұндай ынтымақтастықтың жалғасуын қолдайтынын мәлімдеді. «Бізге тек бір рет түсіндіру жеткіліксіз. Киберқауіпсіздік — тұрақты білім беру процесі болуы керек, тіпті оқу бағдарламасының міндетті бөлігіне айналуы тиіс», — деді ол.Шымкенттегі бұл тәжірибе бүкіл Қазақстан үшін үлгі бола алады. Мемлекет пен білім беру мекемелерінің, сонымен бірге құқық қорғау органдарының бірлесе іс-қимыл жасауы — киберқауіпсіздік мәдениетін қалыптастырудың ең тиімді жолы. Балаларға компьютер мен смартфонды пайдалану ережелерін үйрету, алаяқтарды танып, дер кезінде іс-қимыл жасауды меңгерту — бұл ертеңгі цифрлық Қазақстанның іргетасы. Кибермәдениет айы аяқталса да, қауіпсіз интернет жолындағы жұмыс тоқтамайды — бұл ортақ жауапкершілік, ортақ міндет.

Қазақстанның агроөнеркәсіп саласын цифрлық технологиялар арқылы түбегейлі өзгерту мақсатында Shymkent Hub 18 қыркүйек 2026 жылы ерекше хакатон өткізеді. 16 қыркүйек 2026 жыл күні іс-шараның ресми тіркелуі мен дайындық кезеңі басталып, IT-қауымдастық арасында үлкен резонанс тудырды. AgriTech Talent Hunt деп аталған бұл жоба — дәстүрлі хакатон форматынан мүлде өзгеше: жеңімпаз команда кубок немесе ақшалай сыйлық емес, нақты жұмыс орнына шақыру — оффер алады. Бұл Қазақстан IT-саласы үшін бұрын-соңды болмаған тәсіл.Соңғы бірнеше жылда Қазақстанда агротехнологиялар саласына деген қызығушылық күрт артты. ҚР Ұлттық экономика министрлігінің мәліметтері бойынша, елдің ауыл шаруашылығы секторы жалпы ішкі өнімнің шамамен 4,5–5 пайызын құрайды, алайда цифрлық шешімдердің үлесі әлі де өте төмен деңгейде қалып отыр. Дүниежүзілік банктің зерттеулеріне сүйенсек, агросекторды толыққанды цифрландыру өнімділікті 20–30 пайызға арттыруға мүмкіндік береді. Дәл осы алшақтықты жою үшін технологиялық мамандарды тартатын жаңа механизмдер қажет екені анық. AgriTech Talent Hunt осындай механизмнің бастауы болмақ.Shymkent Hub — Оңтүстік Қазақстанның ірі технологиялық хабы. Ол 2021 жылы Шымкент қаласының инновациялық экожүйесін дамыту мақсатында ашылды. Сол уақыттан бері хаб жүзден астам стартапқа қолдау көрсетіп, бірнеше ірі IT-шара ұйымдастырды. Алайда AgriTech Talent Hunt — хабтың тарихындағы ең батыл және ең үлкен жорық. Ұйымдастырушылардың айтуынша, бұл хакатон нақты өнімді команданы іздестіруге арналған, сондықтан жеңімпаз тек жүлде алып кетпейді, олар нақты өнімдік командаға кіреді.«Біз технологиялық мамандардың стартаптарда, ірі корпорацияларда немесе шетелде жұмыс іздейтінін білеміз. Бірақ Қазақстанның ауылдық өңірлерінде шынайы технологиялық революция жасауға дайын адамдар бар. AgriTech Talent Hunt — осы адамдарды табудың ең тікелей жолы», — дейді Shymkent Hub басшысы Арман Сейітов. Оның пікірінше, хакатон форматы қысқа мерзімде адамның нақты потенциалын, командалық жұмыс қабілетін және нәтижеге бағытталған ойлауын анықтауға мүмкіндік береді.Хакатон үш күнге созылады. Қатысушылар алдында екі міндетті кейс тұрады: Computer Vision және ERP-аналитика. Компьютерлік көру (Computer Vision) саласындағы тапсырма агросекторда дақылдарды, топырақ сапасын немесе ауа-райы жағдайларын талдауға арналған жасанды интеллект шешімін жасауды болжайды. ERP-аналитика бойынша кейс болса, ауыл шаруашылығы кәсіпорындары үшін деректерді басқару жүйесін оңтайландыруға бағытталған. Екі кейс де міндетті — командалар барлық тапсырмалар бойынша жұмыс прототипін жасап, жюри алдында қорғауы тиіс. Жюридің құрамына IT-сарапшылар, агробизнес өкілдері және инвесторлар кіреді деп хабарланды.«Бұл хакатонның ерекшелігі — тапсырмалар нақты өнеркәсіптік мәселелерге негізделген. Бізге кітаптан алынған шешімдер емес, шынайы жерде жұмыс істейтін прототиптер қажет», — деп түсіндіреді хакатонның бас жюри мүшесі, агротехнологиялар саласының сарапшысы Мадина Қасымова. Оның айтуынша, Қазақстанда компьютерлік көру технологиясын агросекторда қолданатын жобалар саусақпен санарлық, сондықтан осы бағыттағы мамандарға сұраныс өте жоғары.Хакатонға қатысуға разработчиктер, деректер ғылымымен айналысатын мамандар (data scientists) және өнімдік командалар шақырылады. Ұйымдастырушылар тәжірибе деңгейіне қойылатын қатаң талаптардың жоқтығын айтады — маңыздысы командалық рух пен нәтижеге деген ұмтылыс. IT мамандары арасында жүргізілген сауалнамаға сүйенсек, Қазақстан түлектерінің 60 пайыздан астамы жергілікті нарықта жұмыс іздеген кезде резюме мен техникалық сұхбат арқылы таланттарын толық көрсете алмайды деп есептейді. Хакатон форматы бұл мәселенің тиімді шешімі ретінде қарастырылуда.Іс-шара 18 қыркүйек күні сағат 16:00-де Shymkent Hub алаңында басталады. Тіркелу соңғы күндері белсенді жүріп жатыр, IT-қауымдастықтың өкілдері хакатонды алдағы жылдың ең маңызды технологиялық оқиғаларының бірі ретінде бағалайды. Өңірлік деңгейдегі мұндай бастамалар Алматы мен Астанадан тыс аймақтарда технологиялық экожүйені дамытуда маңызды рөл атқарады. Шымкент — ел бойынша халық саны жағынан үшінші қала және Оңтүстік Қазақстанның экономикалық орталығы болғандықтан, мұнда технологиялық кластердің қалыптасуы барлық өңір үшін мультипликативтік эффект береді деп күтілуде.Сарапшылардың болжамы бойынша, AgriTech Talent Hunt жаңа дәстүрдің басы болуы мүмкін. Егер бұл модель нәтиже берсе — яғни хакатон арқылы табылған командалар нақты цифрлық өнімдер жасаса — онда жұмыс берушілердің таланттарды іздестіру тәсілі түбегейлі өзгереді. Қазақстанның бірнеше ірі агрохолдингтері де осындай форматта мамандарды тартуға қызығушылық білдіргені белгілі. Технология мен ауыл шаруашылығының тоғысуы — бүгінгі таңда еліміздің ең перспективалы бағыттарының бірі. AgriTech Talent Hunt осы бағыттағы адам капиталын жинақтаудың жаңа парадигмасын ұсынып отыр.

16 қыркүйек 2026 жыл. Шымкент қаласының №90 мамандандырылған мектеп-гимназиясында Қазақстан үшін өзекті мәселеге арналған ерекше іс-шара өтті. Қыркүйек айы Кибермәдениет айы ретінде белгіленген шақта, қала Цифрландыру басқармасы ұйымдастырған ақпараттық-түсіндіру кездесуі мектеп оқушыларын, пән мұғалімдерін және мектеп басшылығын бір орынға жинады. Шара барысында киберқауіпсіздік, жеке деректерді қорғау және интернет алаяқтығының алдын алу мәселелері кеңінен талқыланды.Бүгінгі таңда цифрлық технологиялардың дамуы жаңа мүмкіндіктермен бірге жаңа қауіп-қатерлерді де ала келеді. Қазақстан бойынша жыл сайын мыңдаған азамат интернет алаяқтарының тұзағына түседі. Ұлттық киберқауіпсіздік орталығының деректері бойынша, 2025 жылы ғана елімізде тіркелген киберқылмыс оқиғаларының саны алдыңғы жылмен салыстырғанда 34 пайызға өскен. Зардап шеккендердің едәуір бөлігін жасөспірімдер мен жастар құрайды, өйткені олар интернет кеңістігінде ең белсенді пайдаланушылар болып табылады. Осындай жағдайда оқу орындарында жүргізілетін ақпараттық-түсіндіру жұмыстарының маңызы ерекше зор.Кездесуде Шымкент қаласы Цифрландыру басқармасы басшысының орынбасары Ернұр Қырғызбаев оқушылар мен ұстаздарға цифрлық гигиена ұғымын түсіндіре отырып, интернет кеңістігіндегі қауіп-қатерлерден сақтанудың тәжірибелік тәсілдерін баяндады. «Цифрлық гигиена — бұл жай ғана техникалық білім емес, бұл өмірлік дағды. Тісімізді күнде тазалайтынымыз сияқты, цифрлық кеңістікте де күнде сақ болуымыз керек», — деді Қырғызбаев. Ол жеке деректерді қорғаудың негізгі қағидаларын атап өтті: күрделі парольдер қолдану, екі сатылы аутентификацияны іске қосу, күмәнді сілтемелерге баспау және жеке ақпаратты бейтаныс адамдармен бөліспеу. Сонымен қатар ол қоғамдық желілерге қосылу кезіндегі тәуекелдер туралы да айрықша тоқталды.Іс-шараның екінші бөлімінде Шымкент қаласы Полиция департаменті Киберқылмысқа қарсы іс-қимыл басқармасының жедел уәкілі, полиция капитаны Бахытжан Бекбаев интернет алаяқтығының заманауи түрлерін талдады. Ол фишинг шабуылдарының механизмін оқушыларға нақты мысалдармен түсіндіріп, күмәнді сілтемелерді қалай тануға болатынын үйретті. «Алаяқтар жыл сайын жаңа схемалар ойлап табады. Олар сенімді ұйымдардың атынан хат жазады, жалған сайттар жасайды, ал кейде тіпті достарыңыздың аты-жөнімен хабарласуы мүмкін. Сондықтан кез келген ақпаратты тексеруді үйрену — бүгінгі күннің талабы», — деп атап өтті полиция капитаны. Бекбаев сонымен қоса телефон алаяқтығының кең тараған үлгілерін де баяндап, оқушыларға «стоп» деп айтуды үйрету керектігін ерекше бөліп көрсетті.Мектеп директоры Айгүл Нұрмаханова шараның маңыздылығын ерекше бағалады. «Біздің оқушылар күніне орта есеппен алты сағаттан астам уақытын интернетте өткізеді. Бұл — олардың виртуалды өмірі. Сондықтан оларды осы кеңістікте қалай қауіпсіз жүруге үйрету — мектептің де, ата-ананың да, мемлекеттің де міндеті», — деді директор. Оның айтуынша, мектепте жыл ішінде осындай бірнеше шара өткізу жоспарланған, ал оқу бағдарламасына цифрлық сауаттылыққа арналған сабақтар енгізілу мәселесі де қаралуда.Қазіргі уақытта Қазақстан мемлекеттік деңгейде киберқауіпсіздікті қамтамасыз ету саласында бірқатар маңызды қадамдар жасауда. 2023 жылы қабылданған «Ақпараттық қауіпсіздік туралы» заңның жаңа редакциясы мемлекеттік органдарға деректерді қорғау талаптарын күшейтті. Сонымен қатар «Цифрлық Қазақстан» бағдарламасы аясында жалпыға бірдей цифрлық сауаттылықты арттыру міндеті де жүктелген. Қыркүйек айын Кибермәдениет айы ретінде атап өту де осы жүйелі жұмыстың бір буыны болып табылады. Бұл бастама 2021 жылдан бері жалғасып келе жатыр және жыл сайын оның ауқымы кеңейіп, қамтитын аудиториясы ұлғайып отырады.Шараға қатысқан он бірінші сынып оқушысы Арман Сейткали өз ойын бөлісті: «Мен бұған дейін фишинг деген не екенін білмейтінмін. Бүгін ұстаздар мен полиция қызметкерлері нақты мысалдармен түсіндіргеннен кейін, мен өзімде де осындай хаттар болғанын еске түсірдім. Жақсы, олардың сілтемесіне баспапты мінем». Оның сыныптасы Дина Жақсыбекова да осы пікірмен үндесіп: «Енді ата-анама да айтып беремін, өйткені олар да қауіпті сілтемелерді кейде аша береді», — деп қосты.Сарапшылар бірауыздан: жастарға арналған киберқауіпсіздік білімі тек теория емес, практикалық машықтар жиынтығы болуы тиіс деп санайды. Цифрлық кеңістікте сауатты жүру — бұл ХХI ғасырдың сауаттылығы. Мектептен бастап қалыптасқан дұрыс цифрлық дағдылар балаларды ересек өмірде де алаяқтардан, зиянды мазмұннан және жеке деректерінің ұрлануынан қорғайды. Шымкенттегі №90 мектеп-гимназиясындағы бүгінгі шара — осы ұзақ жолдың маңызды бір қадамы. Мемлекет, мектеп және отбасы бірлесіп жұмыс жасаған жағдайда ғана цифрлық қауіпсіздік мәдениетін қоғамға терең сіңіруге болатыны даусыз.

Ертең, 17 қыркүйек күні Шымкент қаласының «Көрме» орталығында ақпараттық қауіпсіздікке арналған ірі қалалық форум-семинар өз есігін ашады. 16 қыркүйек 2026 жыл күні осы маңызды іс-шараның қарсаңында қала тұрғындары мен студент жастардың назары бір нүктеге — «Киберқауіпсіздік күні: цифрлық гигиена және деректерді қорғау технологиялары» атты форумға — ауып отыр. Шымкент қалалық әкімдігінің Цифрландыру басқармасы ұйымдастырған бұл іс-шара таңертеңгі сағат 10:00-ден кешкі 17:00-ге дейін созылады.Форумның өткізілуі кездейсоқ емес. Соңғы жылдары Қазақстанда интернет-алаяқтықтың деңгейі алаңдатарлық қарқынмен өсіп отыр. Ұлттық ақпараттық қауіпсіздік орталығының мәліметтеріне сүйенсек, 2025 жылы ғана республика бойынша киберқылмыстың саны алдыңғы жылмен салыстырғанда 34 пайызға артқан. Оңтүстік Қазақстан өңірінде де жағдай ерекше алаңдатады: Шымкент тұрғындары арасында фишингтік шабуылдардан, телефондық алаяқтықтан және жеке деректердің ұрлануынан зиян шеккендер саны жылдан жылға өсуде. Осы ахуалды ескере отырып, Цифрландыру басқармасы жастарды цифрлық сауаттылыққа баулу мақсатында осынау ауқымды форумды ұйымдастырды.«Бүгінгі таңда интернетте жүру — бұл жай ғана ақпарат іздеу емес, бұл өзіңді қорғай білу деген сөз», — дейді Шымкент қаласының Цифрландыру басқармасының басшысы Арман Сейітов. — «Біз жастарға киберқауіп туралы жай ғана айтып қоюды мақсат тұтпаймыз. Форум барысында практикалық дағдылар мен нақты қорғану тәсілдері ұсынылады. Себебі ең жақсы қорғаныс — білім». Сарапшының бұл сөздері форумның тек ақпараттық емес, іс жүзінде қолданбалы мақсат пен бағыт ұстанатынын айқын аңғартады.Іс-шара бағдарламасы өте бай. Форум-семинар барысында қатысушыларға интернет-алаяқтықтан қорғану жолдары, киберқауіптердің алдын алу стратегиялары, жеке деректерді сақтау ережелері және цифрлық гигиена мәдениеті туралы кешенді ақпарат ұсынылады. Ақпараттық қауіпсіздік саласының жетекші мамандары, IT-компаниялардың өкілдері және академиялық ортадан келген сарапшылар өз тәжірибелерін бөліседі. «Бұл форумда мен жастардың цифрлық ортаға деген көзқарасы өзгерерін сенімді түрде айта аламын. Өйткені кибершабуыл тек ірі корпорациялардың немесе мемлекеттік мекемелердің ғана проблемасы емес — бұл кез келген телефон немесе ноутбук иесінің тікелей қаупі», — деп пікір білдіреді ақпараттық қауіпсіздік саласының тәуелсіз сарапшысы Даниял Қасымов.Форумды ерекше тартымды ететін тағы бір маңызды тұс — қорытынды бөлімде өткізілетін интерактивті онлайн-квиз. Киберқауіпсіздік тақырыбын қамтитын бұл сайыста жеңімпаздарды бағалы сыйлықтар күтеді: бірінші орын иегері iPhone 16 смартфонын, екінші және үшінші орындарды алғандар сымсыз құлаққаптар мен смарт-сағаттарды иеленеді. Бұдан басқа да қосымша ұтыс ойындары мен сыйлықтар ұйымдастырылады. Мамандардың пікірінше, ынталандыру жүйесі жастарды тек форумға қатысуға емес, материалды терең меңгеруге де ынтықтырады. Іс-шара аяқталғаннан кейін тағы бір жағымды кезең — фуршет пен нетворкинг — қатысушыларға жаңа таныстар табуға және кәсіби байланыс орнатуға мүмкіндік береді.Шымкентте осындай форумның өткізілуі бекер емес. Қазақстанның үшінші ірі қаласы ретінде Шымкент жедел цифрлық дамудың ортасында тұр: мемлекеттік қызметтер электронды форматқа ауысуда, жастардың басым бөлігі онлайн банкинг пен электрондық коммерцияны белсенді пайдаланады. Алайда цифрлық мүмкіндіктердің артуы кибертәуекелдердің де өсуін білдіреді. ҚР Ұлттық банкінің статистикасы бойынша, 2025 жылы онлайн-алаяқтықтан жеке тұлғалардың шеккен шығыны республика бойынша 18 миллиард теңгеден асқан. Бұл сандар форум сияқты алдын алу шараларының қаншалықты маңызды екенін дәлелдейді.Іс-шараның ауқымы мен форматы Қазақстанда осы бағыттағы алдыңғы тәжірибелерден айтарлықтай ерекшеленеді. Егер бұрын киберқауіпсіздік мәселелері негізінен мемлекеттік мекемелер мен ірі бизнестің күн тәртібінде болса, бүгін бұл тақырып кең жұртшылыққа, атап айтқанда жастарға, студенттерге тікелей жеткізілуде. «Цифрлық сауаттылық мектепте оқылатын пән сияқты міндетті болуы тиіс», — дейді Шымкент мемлекеттік университетінің ақпараттық технологиялар факультетінің деканы Гүлмира Нұрланова. — «Форум дәл осы олқылықты толтырады және жастардың цифрлық дүниеде сенімді де қауіпсіз жүруіне бағыт береді».Форумға деген қызығушылық алдын ала жарияланған сәттен-ақ жоғары болды. Тіркелушілердің саны бірнеше күн ішінде жүздерден асты, ал ұйымдастырушылар барлық орынның толтырылғанын хабарлады. Бұл — Шымкент жастарының өзін алаңдататын тақырыптарға бей-жай қарамайтынының, сауаттанғысы келетінінің айқын белгісі. Іс-шараның сәтті өтуі болашақта осындай форумдардың аймақтық тұрақты дәстүрге айналуына негіз қалайды деп болжауға болады. «Киберқауіпсіздік күні» — бір күндік семинар ғана емес, бұл Шымкенттің цифрлық болашаққа жауапкершілікпен қадам басуының символы.

16 қыркүйек 2026 жылы Шымкент қаласында маңызды оқу-түсіндіру іс-шарасы өткізілді. Полиция департаментінің Киберқылмысқа қарсы іс-қимыл басқармасының мамандары М.Әуезов атындағы оқу орнының 400-ге жуық студентіне интернет-алаяқтықтың қыр-сырын, оның алдын алу жолдарын және цифрлық қауіпсіздік ережелерін егжей-тегжейлі баяндады. Бұл кездесу жай ғана дәріс емес, қазіргі заманның аса өткір проблемаларының біріне — киберқылмысқа қарсы тұрудың практикалық мектебіне айналды.Соңғы жылдары Қазақстанда интернет-алаяқтық жағдайлары күрт өсуде. Ішкі істер министрлігінің мәліметтері бойынша, 2024 жылы елімізде тіркелген киберқылмыстардың саны алдыңғы жылмен салыстырғанда 30 пайызға артқан, ал жалпы материалдық шығын миллиардтаған теңгені құраған. Оңтүстік Қазақстан аймағы, оның ішінде Шымкент қаласы, осы статистикада ерекше орын алады: тек 2025 жылдың өзінде қалада 1 200-ден астам киберқылмыс тіркеліп, оның үштен бірі жастар арасында орын алған. Бұл цифрлар жастарды кибергигиена ережелеріне тәрбиелеудің қаншалықты шұғыл мәселе екенін айқын дәлелдейді.Іс-шара барысында полиция мамандары студенттерге интернет-алаяқтықтың ең кең тараған түрлерін нақты мысалдармен түсіндірді. Фишинг — жалған сайттар мен электрондық хаттар арқылы жеке деректерді ұрлау, вишинг — телефон арқылы банктік ақпаратты алдап алу, интернет-дүкендердегі жалған сауда және ойдан шығарылған жұмыс ұсыныстары — осының барлығы бүгінгі жастардың жиі тап болатын тузақтары болып табылады. Шымкент қалалық полиция департаментінің Киберқылмысқа қарсы іс-қимыл басқармасының бастығы Ержан Сейтқалиев: "Біздің тәжірибемізде ең жиі кездесетін жағдай — жастар жұмысқа орналасу немесе онлайн-сауда сылтауымен алданады. Алаяқтар психологиялық қысым жасап, жедел шешім қабылдатуға мәжбүрлейді. Сондықтан ең маңызды ереже — асықпау және мәліметті тексеру" деп атап өтті.Кездесуде жастарға банк карталарының деректерін, CVV кодтарын, SMS-парольдерді ешқандай жағдайда бөгде адамдарға бермеу керектігі ерекше ескертілді. Сонымен қатар, мамандар студенттерге күмәнді сілтемелерді ашпау, танымайтын жіберушілерден келген хаттардағы файлдарды жүктемеу, жалған ұтыс пен арзан ұсыныстарға сенбеу сияқты практикалық кеңестер берді. М.Әуезов атындағы оқу орнының 3-курс студенті Айгерім Назарова өз пікірін былай білдірді: "Мен бұрын фишингтің не екенін нақты түсінбейтінмін. Бүгінгі дәріс менің ойлау тәсілімді өзгертті — енді кез келген сілтемені ашпас бұрын екі рет ойланамын. Мұндай сабақтардың маңызы өте зор, себебі теориялық білімді нақты өмірдегі жағдаймен байланыстырып берді."Жастар арасындағы киберсауаттылықты арттыру бүкіл әлем елдерінің алдыңғы қатарлы міндеттерінің бірі болып табылады. Европалық Одақтың Желілік және ақпараттық қауіпсіздік агенттігі (ENISA) мәліметтеріне сүйенсек, жастарды мектеп пен университет қабырғасында киберқауіпсіздікке тәрбиелеу киберқылмыстан шығынды 40 пайызға дейін азайтады. Қазақстан да осы жолда батыл қадамдар жасауда: 2023 жылы қабылданған "Цифрлық Қазақстан" бағдарламасының жаңартылған нұсқасы халықтың цифрлық сауаттылығын арттыруды стратегиялық басымдыққа айналдырды. Шымкенттегі іс-шара — осы жалпыұлттық бастаманың өңірлік деңгейдегі нақты жүзеге асуы болып табылады.Іс-шараға қатысқан педагог-психолог Сәуле Бекова мұндай алдын алу жұмыстарының тек ақпараттық емес, тәрбиелік маңызы да зор екенін атап өтті: "Жастар интернеттегі қауіпсіздік мәселелерін жеңіл қабылдайды, себебі олар цифрлық ортада туып өскен ұрпақ. Алайда дәл осы сенімділік оларды осал етеді. Полиция мамандарының тікелей диалог форматындағы сабақтары студенттердің санасына тиімдірек жетеді, өйткені мұнда нақты оқиғалар, нақты зардаптар туралы айтылады." Оның сөзін ескерсек, мұндай іс-шаралардың тек хабарлау мақсатынан асып, сыни ойлауды қалыптастыруға бағытталуы ерекше маңызды.Болашаққа қарасақ, Шымкент полициясы мұндай профилактикалық іс-шараларды тұрақты жүйеге айналдыруды жоспарлап отыр. Киберқылмысқа қарсы іс-қимыл басқармасы 2026 жылдың соңына дейін қалааралық оқу орындарының барлығын қамтитын арнайы маршрут бойынша сапарлар жүргізуді, сондай-ақ онлайн-платформалар арқылы оқушылар мен студенттерге арналған киберсауаттылық курстарын іске қосуды мақсат етіп қойған. Бұдан бөлек, жоспарлар аясында мектеп мұғалімдері мен ата-аналарды да оқытатын арнайы семинарлар өткізу көзделуде — өйткені жас буынды қорғаудың ең тиімді жолы — отбасы, мектеп және мемлекет күштерін бір арнаға тоғыстыру.Шымкенттегі бұл іс-шара қарапайым алдын алу шарасы ғана емес, ол — цифрлық дәуірдің жаңа талаптарына сай жаңа азаматтарды қалыптастыру жолындағы жүйелі жұмыстың бір буыны. Интернет пен жасанды интеллект заманында киберқауіпсіздік — жеке адамның ғана емес, бүкіл мемлекеттің ұлттық қауіпсіздігінің ажырамас бөлігіне айналды. М.Әуезов атындағы оқу орнының 400 студенті бүгін алған білім тек өздерін емес, болашақта отбасыларын, жұмыс орындарын және қоғамды да қорғайтын тірек болады. Бұл — кішігірім аудитория, бірақ өзгерістің ұшқыны — дәл осындай кішкентай қадамдардан жанады.

Адам өмірінде үміттен асқан құдірет жоқ. Әсіресе ерекше баланы тәрбиелеп отырған отбасыға әрбір жаңа сөз, әрбір жаңа қадам, әрбір кішкентай жетістік – үлкен мереке. Астанадағы «Демеу» түзету-оқыту мен дамыту орталығы осындай үмітке сүйеніп өмір сүріп жатқан жүздеген отбасының сенім мекеніне айналған.Нұра ауданындағы жаңа шағын аудандардың бірінде орналасқан еңселі ғимарат алыстан-ақ көз тартады. Сырттай қараған адам мұны балаларды дамыту орталығы деп ойламауы да мүмкін. Бірақ есіктен енген сәттен бастап мүлде басқа әлемге тап болады. Бұл – ерекше балалардың әлемі. Мұнда ешкім асықпайды. Ешкім дауыс көтермейді. Ешкім баланың ерекшелігін мін санамайды.Әрқайсысы өз әлемімен өмір сүріп жатқан балдырғандарды түсінуге тырысатын мамандардың сабырлы қалпы бірден байқалады. Кең әрі жарық дәліз. Жайлы кабинеттер. Баланың қауіпсіз қозғалуына толық бейімделген орта. Орталықтың спортзалы мен екі қабаты түгелдей балаларды түзету мен дамытуға арналған. Жобада тағы бір қабат салу қарастырылған. Демек сұраныс артып, мүмкіндік туған жағдайда орталықтың қызмет ауқымы бұдан да кеңейе түспекші.Алғашқы қабаттағы кабинеттердің бірінде логопед маман баланы дыбыстарды анық айтуға машықтандырып отыр. Келесі бөлмеде психолог ойын арқылы қарым-қатынас орнатуға тырысады. Тағы бір кабинеттен баяу әуен естіледі. Мұнда музыкалық терапия өтіп жатыр. Жалпы, әуезді әуендер баланың эмоциялық күйіне оң әсер ететіні ғылыми тұрғыдан дәлелденген. Сондықтан музыка бұл жерде – жай көңіл көтерудің құралы емес, түзету жұмысының маңызды бөлігі.Қасым-Жомарт Тоқаевтың Кореяға сапары: Қазақстан үшін қандай жаңа мүмкіндіктер ашылды?Қасым-Жомарт Тоқаевтың Кореяға сапары: Қазақстан үшін қандай жаңа мүмкіндіктер ашылды?Орталықтың үлкен спорт залында балалар жүгіру жолақтарында жаттығып жатыр. Арнайы тренажерлердің бәрі ерекше балалардың дене мүмкіндігіне бейімделген. Қозғалыс – олардың дамуының тағы бір баспалдағы. Бізді орталықтың негізін қалаушы, логопед-дефектолог Ләззат Теміржанқызы қарсы алды. Байыпты қалпынан, сабырлы сөзінен мамандығына деген жауапкершілік сезіліп тұр. Осы салада жүргеніне қырық жылға жуықтапты.– Бұл жұмысты кәсіп ретінде таңдаған жоқпын. Бұл – менің өмір жолым. Сонау кеңес дәуірінен бері ерекше балалармен тұрақты жұмыс істеп келемін. Әр баланың жетістігі – үлкен қуаныш. Сондықтан мұнда бірінші орында табыс емес, баланың тағдыры тұрады, – дейді ол.Орталықта ABA-терапия, Floortime, сенсорлық интеграция сияқты халықаралық тәжірибеде тиімділігі дәлелденген әдістер пайдаланылады. Психологтер, логопедтер, дефектологтер, қозғалыс терапиясының, музыка мамандары – бәрі-бәрі бір мақсатқа жұмылған. Қазір мұнда 70 бала тәрбиеленіп жатыр. Оларға 42 педагог-маман күн сайын таңғы сағат 8.00-ден кешкі сағат 19.00-ге дейін қызмет көрсетеді.Әр баланың жеке бағдарламасы бар. Біреуі сөйлеуді үйреніп жүр. Енді бірі көзбен байланыс орнатуға талпынып келеді. Кейбіреулер өздігінен киінуді меңгеріп жатыр. Сырт көзге соншалықты байқалмайтын осы кішкентай жетістіктердің артында айлар бойғы қажырлы еңбек бар. Ләззат Теміржанқызының айтуынша, бір баламен бір ай жұмыс істеуге жұмсалатын шығын 350–400 мың теңгені құрайды. Бұл қаражатқа мамандардың еңбегі, түзету сабақтары мен арнайы бағдарламалар кіреді.Орталықтағы ең ерекше орындардың бірі – екі бассейн. Бірі таяз, екіншісі сәл тереңдеу. Баланың жасына, дене мүмкіндігіне қарай әрқайсысы өз мақсатына пайдаланылады. Бұл жаттығулар бұлшық еттердің дамуына ғана емес, эмоциялық тұрақтылыққа да оң әсер етеді. Судың ішінде өзіне сенімді бола бастаған баланың құрлықтағы қимылы да өзгере түседі.Осындай ұсақ көрінетін өзгерістердің бәрін мамандар мұқият бақылап отырады. Орталық дәлізінде отырған ата-аналармен де әңгімелестік. Гүлжім Ахметқызының жүзі жылы. Баласының жетістігін мақтанышпен айтып отыр.– Біз осы жерге келгенге дейін бес бірдей балабақша ауыстырдық. Бірақ нәтиже болмады. Мұнда келген соң бір жарым айдың ішінде-ақ өзгерісті байқадық. Қазір балам жалпы білім беретін мектепте оқып жүр. Осы күнді көремін деп ойламаған едім, – дейді ол.Бұл сөзді айтып отырып ана көзіне жас алды. Ол қуаныштың жасы еді. Әрине, мұндай сәттерді сөзбен жеткізу қиын. Мұны тек сондай жолдан өткен ата-аналар ғана толық түсінеді. Балнұр Тайжанова да орталықтың тыныс-тіршілігімен бірнеше жылдан бері бірге жасасып келеді. Ол нәтиженің басты сыры мамандардың тұрақтылығында деп есептейді.– Баламен жұмыс істеген адам жиі ауыспауы керек. Мұнда әр балаға жеке бағдарлама жасалады. Сабақтардың ұзақтығы да дұрыс ұйымдастырылған. Соның нәтижесін көріп отырмыз, – дейді ол. Осы сөздерді тыңдай отырып, ерекше баланы тәрбиелеу бір ғана маманның емес, тұтас ұжымның, ата-ананың, қоғамның ортақ еңбегі екенін анық сезінесің. Орталықты аралап келе жатқанда ауладағы ерекше көрініс назарымызды аударды. Балалардың бәрі сыртқа шығып, әлденені тағатсыздана күтіп тұр. Көп ұзамай арнайы автокөлік келіп тоқтады. Көліктің ішінен сүп-сүйкімді пони түсірілді. Балалардың қуанышын сөзбен жеткізу қиын. Бірі күліп жүгірсе, енді бірі алыстан қызыға қарап тұр. Мамандар әр баланы сабырмен кезекке тұрғызып, пониге мінгізе бастады. Бұл жай ғана серуен емес екен.– Аптасына екі-үш рет арнайы көлікпен пони алдырамыз. Бұл – иппотерапияның бір түрі. Жылқы баланың дене қозғалысына ғана емес, оның эмоциялық жағдайына да жақсы әсер етеді. Кейбір балалардың қорқынышы басылып, өзіне деген сенімі артады. Тіпті көрші үйлердің тұрғындары да терезеден қарап, балалардың қуанышына бізбен бірге куә болып жатады, – дейді Ләззат Теміржанқызы.Оның айтуынша, кейде ата-аналар баласының «ана» деп айтқан бір ауыз сөзін айлап, жылдап, шыдамдылықпен күтеді екен.– Кейбір бала алғаш рет «ана» деген сөзді айтқанда ата-анасы көз жасын тыя алмайды. Бізге де сол сәттен асқан бақыт жоқ, – дейді тәжірибелі маман. Әңгіме арасында көптен бері көкейімде жүрген сауалды қойдым.– Қазір қолданып жүрген әдістердің көбі шетелден келген. Ал қазақтың өз ұлттық тәрбиесіне негізделген ерекше балаларға арналған әдістеме бар ма?– Өкінішке қарай, әзірге ондай жүйеленген ұлттық әдістеме жоқ...Осы бір қысқа жауаптың өзінде үлкен мәселе жатқандай көрінді. Өйткені бұл салада қырық жылға жуық еңбек еткен маманның көкейінде көптен бері жүрген арманы бар екен.– Қазақтың салт-дәстүріне, ұлттық дүниетанымына, әдеп-ибасына сүйенген түзету-дамыту әдістемесін жасағым келеді. Бүгінге дейін жинаған тәжірибем соған жетеді деп ойлаймын. Әр халықтың тәрбиесі өз болмысымен сабақтас болуы керек. Қазақ баласының жанына жақын дүниелер ерекше балалардың дамуына да оң ықпал етеді деп сенемін, – дейді ол.Расында, неге біз ерекше балаларды тәрбиелеуде өзіміздің ғасырлар бойы қалыптасқан ұлттық құндылықтарды көбірек пайдаланбасқа? Бесік жырының тыныш әуені, әженің әлдиі, домбыраның қоңыр үні, саусақ ойындары, асық, қуырмаш, тұсаукесер, жылқыға жақындық, табиғатпен үндестік. Бұлардың бәрі қазақ баласының жан дүниесін тәрбиелеген рухани мектеп емес пе? Ендеше ерекше балалардың даму бағдарламасында да осы құндылықтардың өз орны болуы заңды. «Демеу» орталығы – жай ғана жеке кәсіпкердің бастамасы емес. Бұл – Астана қаласы әкімдігі, Инвестициялар және кәсіпкерлікті дамыту басқармасы мен «Астана даму орталығының» қолдауымен жүзеге асқан әлеуметтік маңызы зор жоба. Мемлекеттік қолдау аясында инвесторға жер телімі өтеусіз беріліп, жобаның барлық кезеңінде ұйымдастырушылық әрі консультациялық көмек көрсетілген....Орталықтан шығар кезде дәлізде бізді кішкентай ғана қыз қарсы алды. Бір қолында ойыншығы бар. Екінші қолымен анасының алақанын қыса ұстап келеді. Ол маған бір сәт қарап тұрды да, жымиып күлді. Мүмкін, бұл көпшілікке елеусіз ғана сәт шығар. Ал осы баланың ата-анасына бұл – ұзақ еңбектің, сарқылмас үміттің, мамандардың жанкешті жұмысының нәтижесі. Сол сәтте Ләззат Теміржанқызының жаңағы сөзі қайта ойыма оралды. «Біз баланың диагнозымен емес, оның мүмкіндігімен жұмыс істейміз...»Шынында да, ерекше баланы өзгелерден бөліп қарайтын емес, оның қолынан келетін мүмкіндікті көбейтетін қоғам ғана өркениетті қоғам бола алады. Нұра ауданындағы «Демеу» орталығынан шыққанда осыған тағы бір мәрте көз жеткіздік. Дереккөз: https://egemen.kz/news/umit-shyragyn-zhaqqan-ortalyqАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/astana-uir/press/news/details/1293077?lang=ru

Аукцион 2026 жылғы 1 қазанда сағат 15:00-де Қазақстан Республикасының Таиланд Корольдігіндегі Елшілігінде (Бангкок қ.) өтеді. Сауда-саттықтың нысаны мен әдісі:Бағаны көтеру әдісімен өткізілетін аукцион. Сату объектісі:Қызметтік автокөлік «BMW 740Li», шығарылған күні – 07.11.2013 ж., түсі – қара, ауыртпалықтар жоқ. Бастапқы баға:3 059,88 АҚШ доллары (үш мың елу тоғыз АҚШ доллары 88 цент). Кепілдік жарна (15%):458,98 АҚШ доллары (төрт жүз елу сегіз АҚШ доллары 98 цент).Кепілдік жарна 2026 жылғы 30 қыркүйекті қоса алғандағы мерзімде қатаң түрде төленуге тиіс. Банктік деректемелер туралы ақпарат қосымша ұсынылады. Сауда-саттыққа қатысуға өтінімдерді қабылдау мерзімі мен орны:2026 жылғы 30 қыркүйек, сағат 09:30-дан 13:00-ге дейін.Қатысу үшін ұйымдастырушының мекенжайы бойынша мынадай құжаттарды ұсыну қажет:белгіленген нысандағы өтінім;жеке тұлғалар үшін – жеке басын куәландыратын құжаттың көшірмесі;заңды тұлғалар үшін – заңды тұлға өкілінің жеке басын куәландыратын құжаттың көшірмесі және Таиланд Корольдігінің заңнамасына сәйкес заңды тұлғаның мемлекеттік тіркелгенін растайтын құжаттың көшірмесі;кепілдік жарнаның төленгенін растайтын төлем құжатының көшірмесі. Аукционды өткізу және жеңімпазды анықтау тәртібі:Аукцион бағаны көтеру әдісімен өткізіледі. Сату объектісі үшін ең жоғары баға ұсынған қатысушы жеңімпаз болып танылады.Жеңімпаз сауда-саттық өткізілген күннен кейін 5 күнтізбелік күн ішінде сатып алу-сату шартына қол қоюға міндетті. Кепілдік жарна сатып алу құнын төлеу есебіне есептеледі. Анықтама алу және автокөлікті қарап көру бойынша байланыс деректері:Тел.: +66 63 268 99 02WhatsApp: +66 63 268 99 02Email: kazconsulbangkok@gmail.comМекенжай: P23 Building, 20-қабат, 11/2 Soi Sukhumvit 23, Khlong Toei Nuea, Watthana District, Bangkok 10330. Автокөлік өзінің қазіргі техникалық күйінде («бар күйінде») сатылады.Сауда-саттыққа қатысушылар кепілдік жарнаны төлемес және өтінім бермес бұрын осы хабарландырумен, сатып алу-сату шартының жобасымен мұқият танысып, автокөліктің техникалық жағдайын қарап шығуға міндетті.Қатысушылар автокөлікті қандай да бір жақсартуды, реттеуді немесе жөндеуді, сондай-ақ қандай да бір салықтар мен алымдардан немесе тіркеуді не меншік құқығын қайта рәсімдеуге байланысты өзге де шығыстардан босатуды талап ете алмайды.Жеңімпаз сатып алу-сату шартына қол қойылған сәттен бастап 10 күн ішінде автокөлік құнының қалған бөлігін толық көлемде және барлық салықтарды төлеуге міндетті.ҚҚС, кедендік баждар және қайта рәсімдеуге байланысты шығыстарды Сатып алушы төлейді.Егер сауда-саттық жеңімпазы шарт талаптарын белгіленген мерзімде орындамаса, ол автокөлікті сатып алу құқығынан бас тартқан болып есептеледі, ал енгізілген барлық төлемдер, оның ішінде кепілдік жарна, қайтарылмайды.Кепілдік жарнаны аудару кезінде ұсталған банк комиссиясы сауда-саттыққа қатысушыларға қайтарылмайды.Сауда-саттыққа қатысушылардың сөз байласуы (bid rigging) және заңсыз араласудың кез келген басқа түрлері қатаң тыйым салынады.Мүдделі тұлғалар автокөлікті Қазақстан Республикасының Таиланд Корольдігіндегі Елшілігінде 2026 жылғы 17–29 қыркүйек аралығында сағат 10:00-ден 17:00-ге дейін тек алдын ала жазылу арқылы қарап көре алады.Автокөлікті қарап көруге жазылу жөніндегі өтініштерді және барлық сұрақтарды Елшілікке мына телефон арқылы жолдауға болады: +66 63 268 9902.  Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-thailand/press/news/details/1293068?lang=ru

Павлодар облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті 2026 жылдың қыркүйек айында өңірдегі салық төлеушілерге салық есептілігінде ҚҚС сомасын төмендету фактілері бойынша камералық бақылау хабарламалары жіберілетінін хабарлайды.Хабарламаларды қалыптастыру электрондық шот-фактуралар (ЭШФ) мен 300.00-нысанды декларация деректерін салыстыру арқылы автоматты түрде жүзеге асырылады.Хабарлама ҚҚС асып кетуін қайтару туралы талап қойған салық төлеушінің өнім берушісінде өткізілген тауарлар, жұмыстар немесе көрсетілген қызметтер бойынша ҚҚС сомасын төмендету анықталған жағдайда қалыптастырылады.Хабарламаны орындау мерзімі ол табыс етілген күннен кейінгі күннен бастап 30 жұмыс күнін құрайды.Салық төлеуші хабарламаны алған кезде:- бұзушылықтармен келіскен жағдайда – 300.00-нысаны бойынша қосымша салық есептілігін ұсынуы;- келіспеген жағдайда – растайтын құжаттарды қоса бере отырып және бұзушылықтардың жоқтығын негіздей отырып, жазбаша түсініктеме жіберуі қажет.Салық төлеушілерге ЭШФ деректерін 300.00-нысанды декларация көрсеткіштерімен алдын ала салыстыру және жеке кабинетті (ЭШФ АЖ хабарламалары, Салық төлеушінің кабинеті) жүйелі түрде тексеріп отыру ұсынылады.Бұзушылықтар белгіленген мерзімде жойылмаған жағдайда, мемлекеттік кірістер органдары ҚР Салық кодексіне сәйкес салықтық тексеру тағайындауға құқылы. Павлодар облысы бойынша МКД түсіндіру жұмысыжәне Байланыс-орталығы басқармасы   Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-pavlodar/press/news/details/1293003?lang=ru

Көкшетауда мүгедектігі бар адамдарға арналған дене шынықтыру-шығармашылық іс-шаралар өтеді5-10 қазан аралығында Мүгедектігі бар адамдар күніне арналған дене шынықтыру-шығармашылық бағыттағы бұқаралық іс-шаралар өтеді.Іс-шараларға 18 жастан асқан мүгедектігі бар адамдар қатыса алады. Бағдарлама аясында қатысушылардың дамуына, қарым-қатынас орнатуына және өзара қолдауына бағытталған спорттық, шығармашылық және мәдени іс-шаралар ұйымдастырылады.Қатысу тегін және мүгедектіктің барлық санаттары үшін ашық.Қосымша ақпаратты мына телефондар арқылы алуға болады:+7 747 906 0167, +7 771 164 6926, 29-81-08.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/ovp-kokshetauakmo/press/news/details/1293004?lang=ru

Сеул, 2026 жылғы 16 қыркүйек – Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев бірінші «Орталық Азия – Корея Республикасы» саммитіне қатысты. Мемлекет басшысы өз сөзінде көпжақты ынтымақтастықты одан әрі дамытудың стратегиялық бағыттарын айқындады.Сауда және инвестициялар2025 жылы Орталық Азия елдері мен Корея Республикасы арасындағы өзара сауда көлемі алғаш рет 10 миллиард доллардан асты. Бұл ретте өңірдің Корея Республикасымен жалпы тауар айналымының шамамен жартысы Қазақстанның үлесіне тиесілі.Корея Республикасы Қазақстанның жетекші он сауда серіктесінің қатарына кіреді. Елге тартылған кореялық инвестициялардың жалпы көлемі 12 миллиард доллардан асып, Корея Республикасы Қазақстанның ірі инвесторлары арасында 9-орынға ие болып отыр. Бүгінде Қазақстанда кореялық капиталдың қатысуымен мыңнан астам бірлескен кәсіпорын жұмыс істейді.Екіжақты ынтымақтастық сапалы жаңа деңгейге көтерілуде. Мемлекет басшысының осы мемлекеттік сапары аясында жалпы құны шамамен 19 миллиард доллар болатын коммерциялық келісімдерге қол қойылды.Мемлекет басшысы «Орталық Азия – Корея» өнеркәсіптік және технологиялық даму серіктестігін іске қосуды ұсынды. Бұл тетік үкіметтерге мынадай бағыттарға басымдық бере отырып, бірлескен ірі жобалар портфелін қалыптастыруға мүмкіндік береді:өндірісті оқшаулау және технологиялар трансферті;өңірлік кооперацияны нығайту;дайын өнімді үшінші елдердің нарықтарына экспорттау.Сондай-ақ Орталық Азия елдері мен Корея Республикасы өнеркәсіп министрлерінің алғашқы кездесуін өткізу бастамасы қолдау тапты.Көлік және логистикаЖаһандық жеткізу тізбектерінің қайта құрылымдауы жағдайында Орталық Азияның Шығыс пен Батысты байланыстыратын негізгі буын ретіндегі рөлі артып келеді.Транскаспий халықаралық көлік маршрутын (Орталық дәліз) Корея Республикасының TRIPP көлік бастамасымен ықпалдастырудың жоғары әлеуеті атап өтілді. Осы тұжырымдама аясында Корея Республикасы Ляньюньган портындағы қазақ-қытай логистикалық терминалы арқылы Орталық Азияға мультимодальды тасымалдарды жүзеге асыра алады. Президенттің пікірінше, бұл екі бағыттың әлеуетін біріктіріп, Корея Республикасынан Орталық Азия арқылы Еуропаға дейінгі үздіксіз көлік-логистикалық тізбекті қалыптастыруға мүмкіндік береді.ЭнергетикаҚазақстан жылына шамамен 100 миллион тонна мұнай өндіретін әлемдегі жетекші көмірсутек өндіруші елдердің бірі болып қала береді. Мемлекет басшысы Қазақстанның ынтымақтастықты кеңейтуге, соның ішінде Корея Республикасына энергия ресурстарын жеткізуді қайта бастауға, сондай-ақ бірлескен геологиялық барлау жұмыстарын жүргізуге және жер қойнауының жаңа учаскелерін игеруге дайын екенін мәлімдеді.«Таза сутек», «таза көмір» және ядролық технологияларды дамыту бойынша бірлескен жобаларды жүзеге асыру мүмкіндігіне ерекше назар аударылды.Цифрландыру, жасанды интеллект (ЖИ) және сындарлы шикізатКорея Республикасы жаһандық технологиялық бәсекелестіктің көшбасшыларының бірі болса, Қазақстан да цифрлық трансформацияны белсенді жүргізіп келеді. Осы бағыттардың тоғысында бірқатар ірі бастамалар іске асырылуда:Түркістанда Woosong университеті ашылды;Қызылордада SeoulTech-пен бірлесіп Жасанды интеллект институты құрылды;Alatau City-де әлемдегі жетекші ғылыми-технологиялық жоғары оқу орындарының бірі – KAIST (Кореяның озық технологиялар институты) филиалын ашу жоспарлануда;Корея ғылыми-техникалық ақпарат институтымен бірлесіп құрылған AI SilkNet болжамды аналитика және форсайт орталығы жұмысын бастады. Президент Астанадағы Alem.ai халықаралық жасанды интеллект орталығының әлеуетін пайдалана отырып, AI SilkNet орталығы аясында Орталық Азия елдерінің ғылыми мекемелерін, университеттері мен IT-компанияларын біріктіруді ұсынды. Сонымен қатар Орталық Азия елдері үшін жасанды интеллект саласында білікті мамандар даярлау мақсатында бірлескен өңірлік AI Talent бағдарламасын іске қосу ұсынылды.Сындарлы материалдар саласыҚазақстан мол ресурс базасына ие және сирек кездесетін металдар қоры бойынша әлемдегі көшбасшы елдердің қатарына кіреді. Қазақстанның ресурс әлеуеті мен Кореяның технологиялық мүмкіндіктерінің синергиясы бизнес үшін кең мүмкіндіктерге жол ашады.Мемлекет басшысы Корея технологияларды ілгерілету институтының (KIAT) қатысуымен Алматыда бірлескен Сирек және сирек кездесетін металдарды зерттеу орталығын құру туралы қол жеткізілген уағдаластықты құптады.Жобаның басты мақсаты – ғылыми зерттеулер мен маңызды шикізатты өндіруден бастап, оны терең өңдеуге және жоғары технологиялық өнімдерді (жартылай өткізгіштер, микроэлектроника, аккумуляторлар, электромобильдер мен робототехника компоненттері) шығаруға дейінгі толық өндірістік циклді қалыптастыру. Осы міндеттерді жүзеге асыру үшін бірлескен қазақ-корей компаниясын құру ұсынылды.Су және экологияҚазақстан су үнемдеу саласына озық кореялық технологияларды тарту, су ресурстарын цифрлық есепке алуды енгізу және Орталық Азия өңірінде заманауи су үнемдеу инфрақұрылымын дамыту жөніндегі бірлескен бағдарлама әзірлеуді ұсынды.Гуманитарлық өлшемАдамдар арасындағы байланыстарды нығайту мақсатында жастар арасындағы байланыстарды, білім беру бағдарламалары мен мәдени алмасуларды кеңейтуге бағытталған ұзақ мерзімді «Central Asia – Korea Future Generation» бағдарламасын іске қосу ұсынылды.https://www.akorda.kz/kz/kasym-zhomart-tokaev-birinshi-ortalyk-aziya-koreya-respublikasy-sammitine-katysty-1683016 Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-bratislava/press/news/details/1293006?lang=ru

Жамбыл облысындағы Гвардейск гарнизонында Қазақстан Республикасы Қарулы күштерінің тылдық қамтамасыз ету күштері мен құралдарының арнайы оқу-жаттығуы өтті. Оған Төтенше жағдайлар министрлігінің бөлімшелері және «Қазақстан темір жолы» АҚ өкілдері қатысты.Оқу-жаттығу сценарийіне сәйкес, Отар – Шу теміржол учаскесінде шартты қарсылас жауынгерлік техника, жанар-жағармай материалдары мен әскери мүлік тиелген әскери эшелонға FPV-дронымен шабуыл жасады. Соның салдарынан жабық вагонда өрт шығып, жалынның жанар-жағармай тиелген цистернаға таралу қаупі туындады.Әскери қызметшілер, құтқарушылар мен теміржолшылар шартты төтенше жағдайды жоюға жедел кірісті. Өртті сөндіру кезінде алғаш рет шынжыр табанды платформадағы мобильді роботтандырылған кешеннің прототипі қолданылды. Ол суды және өрт сөндіретін көбікті қашықтан шашуға мүмкіндік береді. Бұл жеке құрамның өте қауіпті аймақта жұмыс кезіндегі қауіпсіздікті қамтамасыз етеді.Әуе барлауын жүргізіп, жасырын өрт ошақтарын анықтауды жылу камерасымен жабдықталған ТЖМ дроны жүзеге асырды. Ал жаяу әскердің жауынгерлік машиналарын эвакуациялау үшін «Қазақстан темір жолының» 150 тонналық краны бар қалпына келтіру пойызы тартылды.– Оқу-жаттығу теміржол көлігінде төтенше жағдай туындаған кезде Қарулы күштердің мемлекеттік органдармен және басқа да ұйымдармен өзара іс-қимылын пысықтауға бағытталды. Алынған дағдылар жедел әрекет етуді арттырып, әскерлерді үздіксіз қамтамасыз етуге мүмкіндік береді, – деді ҚР ҚК ТББ материалдық қамтамасыз ету бас басқармасы өртке қарсы қорғаныс басқармасының бастығы подполковник Ермек Қақабаев.Үйлесімді іс-қимыл нәтижесінде өрт оқшауланып, жалынның жанар-жағармай материалдары тиелген цистернаға таралу қаупі жойылды. Әскери техника қауіпті аймақтан эвакуацияланды.Оқу-жаттығу теміржол көлігі нысандарында төтенше жағдайлар туындаған кезде күштер мен құралдардың бірлесіп әрекет етуге дайын екенін көрсетті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1292996?lang=ru

VI Дүниежүзілік көшпенділер ойындарында ел намысын қорғап, жүлделі оралған Алматы облысының спортшылары марапатталды. Қырғызстанда өткен халықаралық додада бабы мен бағы қатар жанған жүлдегерлерге Алматы облысының әкімі Шыңғыс Әрінов алғыс айтып, ілтипат білдірді, -  деп хабарлайды Алматы облысы әкімінің баспасөз қызметі.“Көшпенділер ойындары – халқымыздың ұлттық болмысын, салт-дәстүрін, ат үстіндегі өнерін әлемге танытатын аса маңызды халықаралық жарыс. Әлемнің 100-ден астам елінен кіл мықтылар қатысқан дүбірлі додада ұлттық құрама жалпыкомандалық есепте бірінші орынға ие болды. Бұл – еліміз үшін үлкен мақтаныш. Біз үшін тағы бір ерекше қуаныш – ел құрамасының сапында Алматы облысы атынан өнер көрсеткен спортшылардың жүлделі орындарға ие болуы. Бұл ретте спортшыларымыздың жеңісіне жол ашқан бапкерлердің де еңбегін ерекше атап өткім келеді. Өңірде ұлттық спортты дамытуға, балалар мен жасөспірімдер арасынан спорт резервін қалыптастыруға ерекше басымдық беріліп келеді. Соңғы жылдары ұлттық спортқа бет бұрған жастардың қатары айтарлықтай артты. Алдағы уақытта ұлттық спортты кеңінен дәріптеуге, оны бұқаралық сипатқа жеткізуге, жас таланттарды іріктеп, мықты спорт резервін қалыптастыруға және ел абыройын асқақтататын саңлақтарға жан-жақты қолдау көрсетуге басымдық береміз. Ұлттық спорттың өркендеуі заманауи әрі қолжетімді инфрақұрылымға да тікелей байланысты, – деді Шыңғыс Сайранұлы.Сондай-ақ спорт нысандарын салу мен жаңғырту және әрбір тұрғынның спортпен шұғылдануына қолайлы орта қалыптастыру бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасатынын тілге тиек етті. Аймақ басшысы санаулы күндерден соң жалауы желбірейтін ХХ Азия ойындарына Қазақстан құрамасы сапында Алматы облысының 24 өкілі спорттың 13 түрінен бақ сынайтынын айтып, барша тұрғындарды осы байрақты бәсекеге қатысатын жерлестерімізге қолдау көрсетуге шақырды.Бүгінгі іс-шара барысында «Алатау» федерациясының президенті Сәбит Қасенов, көкпардан VI дүниежүзілік көшпенділер ойындарының төрешісі Елдос Тілебалдиев және аламан бәйгеден, көкпардан, көкбөріден жүлделі орындарға ие болған спортшыларға Президентің “Алғыс хаты” табысталды. Өзге спортшылар мен бапкерлер де облыс әкімінің “Құрмет грамотасы” және “Алғыс хатпен” марапатталды.Дүбірлі додада көк байрақты желбіретіп, жеңіспен оралған спортшылар өздерін елеп-ескерген Мемлекет басшысы мен облыс әкіміне алғыс білдірді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almobl/press/news/details/1292980?lang=ru

Мемлекеттік кірістер комитеті оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеушілердің кірістерді толық көрсетпеу алшақтықтарын анықтады.    Бұған негіз болған — үш күнтізбелік ай ішінде 100 және одан да көп әртүрлі тұлғадан түскен мобильді аударымдар туралы банк деректері.    Еске саламыз, хабарлама алған кезде оны 30 жұмыс күні ішінде (шамамен 45 күнтізбелік күн) орындау қажет:Егер келіссеңіз: қосымша салықтық есептілікті ұсыныңыз және өзіңіз есептеген салық сомаларын дербес төлеңіз.Егер келіспесеңіз: негіздемесі бар түсініктеме ұсыныңыз (бұл да орындау болып саналады).    Камералдық бақылаудың мақсаты — салық төлеушіге алшақтықтарды өз бетінше түзетуге мүмкіндік беру.    Хабарламаның бар-жоғын тексеру және оны орындау «Салық төлеушінің жеке кабинетінде» қолжетімді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-akmola/press/news/details/1292973?lang=ru

Атырау қаласында 2026 жылғы 29–30 қазанда Қазақстан Республикасының Халық әртісі, профессор, күйші-композитор Әзидолла Есқалиевке арналған «Алтын домбыра» VII халықаралық домбырашылар және үш ішекті халық аспаптары орындаушыларының байқауы өтеді. Байқаудың негізгі мақсаты – қазақтың дәстүрлі күй өнерін халықаралық деңгейде насихаттау, Әзидолла Есқалиевтің орындаушылық және шығармашылық мұрасын дәріптеу, сондай-ақ жас таланттарды анықтап, қолдау.Байқауға 16 жастан асқан мамандандырылған музыкалық оқу орындарының оқушылары мен студенттері, кәсіби музыканттар және талантты орындаушылар қатыса алады. Әрбір шет мемлекеттен екі қатысушыға дейін ұсынылуы мүмкін. Бұған дейінгі Әзидолла Есқалиев атындағы байқаулардың Гран-при иегерлері мен мемлекеттік құрметті атақтары бар тұлғалар конкурсқа жіберілмейді.Байқау екі кезеңнен тұрады. Шетелдік қатысушылар үшін бірінші кезең бағдарламасына Құрманғазының «Балбырауын» күйі, В.А. Моцарттың «Рондо» («Түрік маршы») шығармасы және қазақстандық композитордың бір күйі енгізілген. Екінші кезеңде қатысушылар Әзидолла Есқалиевтің бір шығармасын және өз елінің бір ұлттық туындысын орындайды.Қатысушылардың өнерін Қазақстан мен шет мемлекеттердің белгілі мәдениет және өнер қайраткерлерінен құралған қазылар алқасы бағалайды. Бағалау барысында сахна мәдениеті, орындаушылық шеберлік, көркемдік мәнерлілік, сондай-ақ шығарманы орындаудың дәлдігі мен сапасы ескеріледі.29 қазанда жеребе тарту және конкурстық тыңдаулар Н. Жантөрин атындағы облыстық филармонияда, ал 30 қазанда гала-концерт Атырау облыстық халық шығармашылығы орталығында өтеді. Шетелден келетін қатысушылардың жол жүру, тұру және тамақтану шығындарын ұйымдастырушылар өтейді.Қатысу үшін қажетті құжаттарды 2026 жылғы 25 қазанға дейін жолдау қажет.Байланыс:+7 705 169 85 87+7 778 141 20 96 — К. МенсейітқызыE-mail: oxshoatyrau@mail.kzАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-athens/press/news/details/1292961?lang=ru