Enbekshi QazaQ

Жаңалықтар

Қазақстандық делегация Еуропа Кеңесінің Киберқылмыс туралы конвенциясы Комитетінің 35-ші Пленарлық отырысына және Октопус конференциясына қатысты 30.10.2026
Страсбург, 2026 жылғы 12-16 қазан – ҚР Ішкі істер вице-министрі Айдар Сайтбековтың басшылығымен қазақстандық делегация Еуропа Кеңесінің Киберқылмыс туралы конвенциясы Комитетінің 35-ші Пленарлық отырысына, сондай-ақ Октопус конференциясына қатысты.Пленарлық отырыста сөйлеген сөзінде А.Сайтбеков Қазақстанның Еуропа Кеңесінің Компьютерлік ақпарат саласындағы қылмыс туралы конвенциясына (Киберқылмыс туралы Будапешт конвенциясы) қосылғаны туралы баяндады.Аталған шартқа қосылу бірыңғай құқықтық кеңістікте әрекет етуге, электрондық дәлелдемелермен жедел алмасуға және трансұлттық қылмысқа бірлесіп тойтарыс беруге мүмкіндік береді.Киберқылмыс туралы Будапешт конвенциясы цифрлық ортада жедел өзара іс-қимылдың және құқық қолданудың тиімділігінің берік негізін қалыптастырады.Сапар аясында қазақстандық делегация басшысы мен Еуропа Кеңесінің Бас хатшысының орынбасары Таня Гонггрейп арасында екіжақты кездесу өтті.Кездесу барысында киберқылмыс саласындағы практикалық ынтымақтастықты кеңейту, оның ішінде бірлескен тренингтер өткізу және жобаларды іске асыру мәселелері талқыланды.Сонымен қатар, Пленарлық отырыстың кулуарында ұлттық делегациялардың (АҚШ, Грузия, Әзербайжан, Эстония, Норвегия, Армения) өкілдерімен, сондай-ақ GOOGLE, CYBOX, «Кодекс-платформа» және басқа да халықаралық компаниялармен екіжақты кездесулер өтті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-strasbourg/press/news/details/1312467?lang=ru
Қазақстандағы конституциялық реформа: Еуропаның құқықтық институттарымен диалог 30.10.2026
Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты шетелдік әріптестерін конституциялық реформаның негізгі ережелерімен және Қазақстандағы конституциялық бақылаудың ұлттық моделінің ерекшеліктерімен таныстыра отырып, елдің конституциялық дамуы мәселелері бойынша халықаралық диалогты жалғастыруда. Мұндай іс-шаралар шетелдік құқықтық институттармен кәсіби байланыстарды нығайтуға ғана емес, сонымен қатар құқықтық және қоғамдық мәдениетті қалыптастыруда маңызды рөл атқаратын конституциялық қағидаттар мен құндылықтарды ілгерілетуге де ықпал етеді.2026 жылғы 10-14 қазан аралығында Конституциялық Соттың судьясы Аслан Түкиевтің Италия Конституциялық Сотына, сондай-ақ әкімшілік сот төрелігін жүзеге асыратын мемлекеттік органдар – Италияның Мемлекеттік кеңесі мен Грекияның Мемлекеттік кеңесіне жұмыс сапары өтті.Сапар жария құқық саласындағы білім беру және ғылыми-зерттеу бағдарламалары, мамандар даярлау және халықаралық құқықтық тәжірибе алмасу арқылы кәсіби құзыреттерді дамытуға, сондай-ақ құқық үстемдігін нығайтуға, адам құқықтарын қорғауға және демократиялық институттарды жетілдіруге маманданған халықаралық ұйым – Еуропалық жария құқық ұйымының (EPLO) қолдауымен ұйымдастырылды.Сапар барысында Аслан Түкиев Грекия Мемлекеттік кеңесінің төрағасы Михаил Пикраменоспен, Италия Мемлекеттік кеңесінің төрағасы Луиджи Маруоттимен, сондай-ақ Италия Конституциялық Сотының судьяларымен кездесті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/press/news/details/1312461?lang=ru
Республика күніне орай ауқымды жеңілдіктер: Қазақстанда Republic Day және Bereke Fest акциялары басталды 30.10.2026
Республика күні қарсаңында еліміздемерекелік жеңілдіктер науқаны өтеді. 17 қазаннан Астана, Алматы, Шымкент қалаларында, басқа да өңірлерде Republic Day және Bereke Fest республикалық акциялары басталды, мұнда тұтынушыларға төмен бағамен тауарлардың  біраз түрі ұсынылған. Кейбір өнімдерді 10%-дан 50%-ға дейінгі жеңілдіктермен сатып алуға болады. Мерекелік ұсыныстардың ең қарқынды кезеңі 21-27 қазан аралығында болады деп күтілуде. Акциялық бағдарламалар, арнайы баға мен мерекелікжеңілдіктердің басым бөлігі дәл осы күндері өтеді. Тұтынушылар азық түлік және азық түлік емес тауарларды тиімді бағамен сатыпалу мүмкіндігіне ие болады. Ауқымды сатылымдар еліміздің үш мегаполисі мен басқа да өңірлерінің танымалсауда орталықтарында өтеді. Мәселен, Астанада Republic Day акциясына «MEGA Silk Way», «Хан Шатыр», Алматыда  «MEGA Alma-Ata», «MEGA Park» және «Forum Almaty», Шымкентте - «Mega Planet» пен «Shymkent Plaza» сауда орталықтары қатысады. Ал Bereke Fest аясындағыарнайы ұсыныстар «Magnum», «SMALL», «Астықжан» және «GraMad» сауда желілерінің дүкендерінде қолжетімді болады.Жалпы республикалық науқанның бастамашылары- Қазақстан Республикасы Сауда және интеграция министрлігі мен жергілікті атқарушы органдар. Аталмыш акциялар ұлттық мерекеге орай өткізіліп, халыққа қажетті тауарларды қолжетімді етіп, тұтынушылық сұранысты қолдауға, әрі ішкі саудаға қосымша серпін беруге бағытталған. Сонымен қатар отандық өндірушілерді қолдап,  өнімдерін өткізу мүмкіндіктерін кеңейтуге баса назар аударылды. Мерекелік сатылымдарға қандай сауда орталықтары мен дүкендер қатысатынын жергілікті атқарушы органдардың (әкімдіктердің) ресми интернет-ресурстарынан білуге болады.Republic Day және Bereke Fest акциялары 27 қазанға дейін жалғасады.Қосымша ақпаратты төмендегі сілтемелер арқылы алуға болады:1. Абай облысы https://www.gov.kz/org/abay/press/news/details/1312766?lang=kk 2. Ақмола облысы https://www.gov.kz/org/aqmola/press/news/details/1312769?lang=kk 3. Ақтөбе облысы https://www.gov.kz/org/aktobe/press/news/details/1312760?lang=kk 4. Алматы облысы https://www.gov.kz/org/almobl/press/news/details/1312753?lang=kk 5. Атырау облысы https://www.gov.kz/org/atyrau/documents/details/1084795?lang=kk6. Батыс Қазақстан облысы https://www.gov.kz/org/bko/press/news/details/1312772?lang=kk 7. Жамбыл облысы https://www.gov.kz/org/zhambyl/press/news/details/1312755?lang=kk 8. Жетісу облысы https://www.gov.kz/org/zhetysu-oblysy/press/events/details/49369?lang=kk 9. Қарағанды облысы https://www.gov.kz/org/karaganda/press/news/details/1312763?lang=kk10. Қостанай облысы https://www.gov.kz/org/kostanay/press/news/details/1312765?lang=kk 11. Қызылорда облысы https://www.gov.kz/org/kyzylorda/press/news/details/1312761?lang=kk12. Маңғыстау облысы https://www.gov.kz/org/mangystau/press/news/details/1312773?lang=kk 13. Павлодар облысы https://www.gov.kz/org/pavlodar/press/news/details/1312768?lang=kk14. Солтүстік Қазақстан облысы https://www.gov.kz/org/sko/press/news/details/1312764?lang=kk 15. Түркістан облысы https://www.gov.kz/org/ontustik/press/news/details/1312767?lang=kk 16. Ұлытау облысы https://www.gov.kz/org/ulytau/press/news/details/1312754?lang=kk 17. Шығыс Қазақстан облысы https://www.gov.kz/org/akimvko/press/news/details/1312759?lang=kk 18. Астана қаласы https://www.gov.kz/org/astana/press/news/details/1312778?lang=kk 19. Алматы қаласы https://www.gov.kz/org/almaty/press/events/details/49370?lang=kk20. Шымкент қаласы https://www.gov.kz/org/shymkent/press/news/details/1312770?lang=kk ҚР Сауда және интеграция министрлігінің баспасөз қызметіАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mti/press/news/details/1312447?lang=ru
Конституциялық Сотқа жүгіну үшін қандай шарттар сақталуы қажет? 29.10.2026
Дауланып отырған нормативтік құқықтық акт азаматтың қатысуымен қаралған нақты іс бойынша сотта қолданылуға, оның конституциялық құқықтары мен бостандықтарына тікелей әсер етуге тиіс. Сонымен қатар, іс бойынша апелляциялық сатыдағы соттың заңды күшіне енген сот актісі болуы қажет.Бұдан бөлек, Қазақстан Республикасының «Конституциялық Соты туралы» Конституциялық заңының 45-бабында көзделген өтініш беру мерзімі мен жол берілетіндігінің өзге де талаптары сақталуы тиіс.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/press/news/details/1312420?lang=ru
БЖЗҚ-дан зейнетақы жинақтарын кесте бойынша төлеу: төлем мөлшері қалай есептеледі және қайда жүгіну қажет? 29.10.2026
БЖЗҚ туралы өзекті сауалдар 1) БЖЗҚ-дан зейнетақы жинақтарын белгіленген кесте бойынша төлем ретінде алуға кімдер құқылы?Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексіне сәйкес, БЖЗҚ-да зейнетақы жинақтары бар мынадай тұлғаларға міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) және (немесе) міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (бұдан әрі – МКЗЖ) есебінен белгіленген кесте бойынша ай сайынғы зейнетақы төлемдері жүзеге асырылады:- зейнет жасына толған адамдар (ерлер – 63 жас, әйелдер – 61 жас (2028 жылдан бастап әйелдердің зейнет жасы жыл сайын 6 айға ұлғайып, 2031 жылы 63 жасқа жетеді));- 55 жасқа толған, зейнетақы төлемін алуға өтініш берген кезде өздері үшін жиынтығында кемінде күнтізбелік 84 ай бойы МКЗЖ төленген, уәкілетті мемлекеттік орган бекіткен өндірістердің, жұмыстардың және жұмыскерлер кәсіптерінің тізбесінде көзделген зиянды еңбек жағдайларындағы жұмыстарда еңбек қызметін тоқтатқан адамдар;- бірінші немесе екінші топтағы мүгедектігі мерзімсіз белгіленген адамдар.Ерікті зейнетақы жарналары (ЕЗЖ) есебінен қалыптастырылған жинақтар бойынша зейнетақы төлемдерін жалпыға бірдей белгіленген зейнет жасына жетпей-ақ, яғни 50 жастан бастап алуға болады. Сонымен қатар ЕЗЖ есебінен зейнетақы төлемдері мүгедектік тобына және оның белгіленген мерзіміне қарамастан, мүгедектігі бар адамдарға да беріледі. Бұл ретте төлемдерді алу кестесін салымшы өзі дербес белгілейді.  2) Кесте бойынша зейнетақы төлемдерінің мөлшері қалай есептеледі? Кесте бойынша зейнетақы төлемдері мынадай тәртіппен есептеледі: төлемдерді алудың бірінші жылында зейнетақы жинақтарының сомасы 6,5% мөлшеріндегі зейнетақы жинақтарының төлем мөлшерлемесіне көбейтіліп, 12-ге бөлінеді. Кейінгі жылдары ай сайынғы зейнетақы төлемінің мөлшері зейнетақы төлемдерін индекстеудің 5% мөлшерлемесіне сәйкес ұлғайтылады. Бұл ретте БЖЗҚ-дан төленетін ай сайынғы зейнетақы төлемінің мөлшері тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңда белгіленген ең төменгі күнкөріс деңгейінің (бұдан әрі – ЕТК) кемінде 70%-ын құрауға тиіс.Алушылардың жекелеген санаттары үшін, атап айтқанда, бірінші немесе екінші топтағы мүгедектігі мерзімсіз белгіленген адамдарға, сондай-ақ зиянды және қауіпті өндірістерде жұмыс істеген, жинақтары жиынтығында кемінде 60 ай бойы төленген міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары есебінен қалыптасқан адамдарға қатысты Әдістемеде ай сайынғы зейнетақы төлемінің мөлшерін арттыратын түзету коэффициенттері көзделген. Егер алушы жоғарыда аталған талаптардың бірнешеуіне бірдей сәйкес келсе, мәні ең жоғары түзету коэффициенті қолданылады.55 жасқа толған және өздері үшін жиынтығында кемінде 84 ай бойы МКЗЖ төленген адамдарға зейнетақы төлемдерін есептеу және жүзеге асыру кезінде:- зейнетақы төлемінің мөлшеріне қатысты ЕТК-нің кемінде 70%-ын құрауы тиіс деген ең төменгі шек қолданылмайды;- түзету коэффициенттері қолданылмайды;- жеке зейнетақы шотындағы ЕТК-нің 70%-ынан аз қалдық кезекті зейнетақы төлемінің сомасымен бірге төленбейді.Айта кетейік, БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдері алушының зейнетақы жинақтары толық таусылғанға дейін жүзеге асырылады.Егер БЖЗҚ-дан төлем жүзеге асырылатын күнгі зейнетақы жинақтарының сомасы тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңда белгіленген ең төменгі зейнетақының он екі еселенген мөлшерінен аспаса, жинақтар біржолғы төлем түрінде беріледі. 3) Зейнет жасына толуына байланысты БЖЗҚ-дан зейнетақы жинақтарын алу үшін қайда және қашан жүгіну қажет? Зейнет жасына толуына байланысты міндетті зейнетақы жарналары есебінен БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдерін, сондай-ақ мемлекеттік бюджеттен базалық және ынтымақты зейнетақыны тағайындату үшін алушылар тұрғылықты жері бойынша «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясына (ХҚКО) уақытылы жүгінуі қажет. Өтінішті зейнет жасына толғанға дейін 10 күн бұрын беруге болады. Жасына байланысты зейнетақы төлемдерінің барлық түрі өтініш берілген күннен бастап жүзеге асырылады. Бұл ретте алушы зейнет жасына толған болса, ХҚКО-да өтініш пен қажетті құжаттар тіркелген күн өтініш берілген күн болып есептеледі. Ал егер өтініш зейнет жасына толғанға дейін берілсе, зейнет жасына толған күн өтініш берілген күн болып саналады. Мемлекеттік бюджеттен төленетін зейнетақыны алу үшін уақытылы жүгінудің маңызы ерекше. Себебі оны тағайындау кезінде алушы ұсынған құжаттар негізінде еңбек өтілін тексеру қажет. Мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен зейнетақы төлемдері өмір бойы, ал БЖЗҚ-дан алушының зейнетақы жинақтары толық таусылғанға дейін жүзеге асырылады.Естеріңізге сала кетейік, 50 жасқа толған немесе мүгедектігі бар адамдар ЕЗЖ есебінен қалыптастырылған жинақтарын алу үшін БЖЗҚ-ның сайтындағы немесе мобильді қосымшасындағы жеке кабинет арқылы, сондай-ақ Қордың кеңсесіне барып өтініш бере алады. 4) Қандай жағдайларда ерікті зейнетақы жарналары есебінен зейнетақы төлемдері автоматты түрде тағайындалады?Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексіне енгізілген өзгерістерге сәйкес, ЕЗЖ есебінен зейнетақы төлемдері ЕЗЖ есебінен зейнетақымен қамсыздандыру туралы шартта және БЖЗҚ-ның зейнетақы қағидаларында айқындалған тәртіп пен талаптар бойынша жүзеге асырылады. Осыған байланысты 2026 жылғы наурыз айынан бастап зейнет жасына толған, БЖЗҚ-да ЕЗЖ есебінен қалыптастырылған зейнетақы жинақтары бар, бірақ бұған дейін 50 жасқа толуына немесе мүгедектігіне байланысты оларды алу үшін Қорға өтініш бермеген адамдарға ЕЗЖ есебінен зейнетақы төлемдерін өтінішсіз тағайындау тәртібі енгізілді.ЕЗЖ есебінен зейнетақы төлемдерін (жинақтары болған жағдайда) өтінішсіз жүзеге асыру тәртібі мыналарды көздейді:- азамат зейнет жасына толуына байланысты мемлекеттік бюджеттен зейнетақы және міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) және (немесе) міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (МКЗЖ) есебінен төлемдер алу үшін белгіленген тәртіппен Мемлекеттік корпорацияға өтініш берген кезде БЖЗҚ-ның ЕЗЖ есебінен зейнетақы төлемдерін автоматты түрде тағайындауы;- Мемлекеттік корпорациямен жыл сайын жүргізілетін салыстырып-тексеру нәтижелері бойынша проактивті қызмет аясында ЕЗЖ есебінен төлемдерді жүзеге асыру. Бұл ретте әлеуметтік қорғау саласындағы уәкілетті органның ақпараттық жүйесінде аталған адамдарға мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен жасына байланысты зейнетақы төлемдерінің және (немесе) мемлекеттік базалық зейнетақы төлемінің тағайындалғаны туралы мәліметтердің болуы тексеріледі. 5) Бірінші немесе екінші топтағы мүгедектік мерзімсіз белгіленуіне байланысты зейнетақы жинақтарын алу үшін қайда жүгіну қажет?Бірінші немесе екінші топтағы мүгедектігі мерзімсіз белгіленген адамдар зейнетақы жинақтарын алу үшін БЖЗҚ бөлімшелеріне жүгіне алады. Сондай-ақ Қордың ресми сайтындағы (enpf.kz) немесе БЖЗҚ мобильді қосымшасындағы жеке кабинет арқылы электрондық цифрлық қолтаңбаны (ЭЦҚ) пайдалана отырып, өтініш беруге болады.Назар аударыңыздар! БЖЗҚ-да бірінші немесе екінші топтағы мүгедектігі мерзімсіз белгіленген адамдар үшін көшпелі қызмет көрсету ұйымдастырылған. Бұл ретте алдын ала кеңес беріледі, оның ішінде Қор қызметтерін маманның баруынсыз, қашықтан алу мүмкіндігі де тексеріледі. 6) БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдерін рәсімдеуге қажетті құжаттардың тізімімен қайдан танысуға болады? БЖЗҚ-ның enpf.kz ресми сайтындағы «Қызметтер – Зейнетақы төлемдері» бөлімінде зейнетақы төлемінің түріне және құжаттарды ұсыну тәсіліне қарай қажетті құжаттардың тізбесі, оларды ресімдеуге қойылатын талаптар, өтініш бланкілері мен оларды толтыру үлгілері, сондай-ақ сенімхат үлгісі орналастырылған.Сонымен қатар сайттың «Онлайн-сервистер» бөлімінде БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдерін алу үшін ұсынылатын құжаттарды алдын ала тексеру мүмкіндігі қарастырылған.Сервистің атауы – «Төлемге арналған құжаттарды алдын ала тексеру»: https://www.enpf.kz/kz/elektronnye-servisy/checkdoc.php  Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/aqmola-selinograd/press/news/details/1312413?lang=ru
Департамент сыртқы сарапшымен, ҚР аудиторымен, салық кеңесшісімен ZOOM-конференция өткізді. 29.10.2026
Бүгін Қарағанды облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті Қазақстан Республикасының аудиторы, салық кеңесшісі @tylekbaeva_tatiana Тюлекбаева Т.В. бірлесіп Zoom-конференция өткізді.💼 Кездесудің негізгі тақырыптары - 2026 жылы камералық бақылау, хабарламалар не үшін келеді және не істеу керек. Салықтық тексерулер, кәсіпкердің құқықтары мен міндеттері, өзекті сұрақтар-жауаптар.💬 Конференция барысында қатысушыларға тақырып бойынша өзекті ақпарат ұсынылып, кәсіпкерлерді қызықтырған сұрақтарға толық жауаптар мен түсіндірмелер берілді.🎙️ Іс-шараның спикері👨‍💼Түсіндіру жұмысы және Байланыс-орталығы басқармасының басшысы З.К. Жойкимбекова;🤝 Мұндай кездесулер кәсіпкерлердің салықтық сауаттылығын арттыруға, мемлекеттік органдар мен бизнес-қоғамдастық арасында ашық диалог орнатуға, сондай-ақ салық заңнамасындағы өзгерістер мен жаңашылдықтар туралы уақтылы ақпарат беруге ықпал етеді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-karaganda/press/news/details/1312415?lang=ru
ШЫМКЕНТТЕ ВАКЦИНАЦИЯ ДЕРЕКТЕРІН ЦИФРЛЫҚ ТЕКСЕРУ ЭПИДЕМИОЛОГИЯЛЫҚ БАҚЫЛАУ ҮШІН МАҢЫЗДЫ 29.10.2026
Иллюстрациялық сурет (жасанды интеллект көмегімен жасалған).Шымкент қаласында вакцинация туралы электрондық мәліметтердің дұрыстығын қамтамасыз ету эпидемиологиялық бақылаудың маңызды бағыттарының бірі болып отыр. Медициналық ақпараттық жүйелерде сақталған деректер жұқпалы аурулардың таралуын бағалау және профилактикалық шараларды жоспарлау кезінде пайдаланылуы мүмкін.Бұл туралы 27 қазанда Шымкент қаласының Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен вакцинация мәселелеріне арналған баспасөз конференциясында айтылды.Жиында Шымкент қаласының Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары Айгүл Тұрымбетова медициналық ақпараттық жүйелердегі вакцинация мәліметтерінің дұрыстығын тексеру тәртібін түсіндірді.Спикердің айтуынша, вакцинамен алдын алуға болатын жұқпалы аурулардың таралу жағдайларын зерттеу барысында науқастың екпе алу тарихы да қарастырылады.Мұндай тексерулер кезінде медициналық ақпараттық жүйеде көрсетілген деректер мен нақты жүргізілген профилактикалық шаралардың сәйкестігін анықтау маңызды.Атап айтқанда, мамандар азаматтың вакцинация тарихын, медициналық құжаттарын және екпе жүргізілген кездегі денсаулық жағдайына қатысты мәліметтерді зерттей алады.Қажет болған жағдайда вакцинация кабинетінің есепке алу журналдары тексеріліп, медицина қызметкерлерінен және пациенттің өзінен немесе ата-анасынан қосымша ақпарат алынады.Бұл жұмыстардың мақсаты — электрондық жүйеде тіркелген екпенің шын мәнінде жүргізілгенін анықтау және медициналық деректердің дұрыстығын қамтамасыз ету.Цифрлық жүйелер эпидемиологиялық бақылауда ақпараттарды жинақтау мен салыстыруға мүмкіндік береді. Дегенмен электрондық жазбаның болуы екпенің міндетті түрде жасалғанын толық дәлелдемейді. Сондықтан күмәнді жағдайларда қосымша құжаттық тексеру қажет.Сонымен қатар вакцинациядан кейін жұқпалы аурудың тіркелуі өздігінен жалған медициналық жазба жасалғанын білдірмейді. Ешбір вакцина барлық жағдайда аурудан толық қорғай алмайды. Вакциналардың негізгі мақсаты — белгілі бір инфекцияларды жұқтыру қаупін немесе олардың ауыр өту ықтималдығын төмендету.Сондықтан эпидемиологиялық зерттеу барысында вакцинация тарихымен қатар, адамның денсаулық жағдайы, аурудың ерекшеліктері және басқа да медициналық факторлар ескеріледі.Қазақстанда медициналық ақпараттарды цифрландыру бағытында eDensaulyq сияқты сервистер дамып келеді. Мұндай жүйелер азаматтардың өз денсаулығына қатысты ақпаратты қарауына мүмкіндік берумен қатар, медициналық деректерді жүйелеуге жағдай жасайды.Алайда цифрлық жүйелердің тиімділігі енгізілген ақпараттың толықтығы мен дұрыстығына байланысты. Қате немесе уақытылы жаңартылмаған мәліметтер эпидемиологиялық жағдайды бағалауға әсер етуі мүмкін.Шымкентте өткен баспасөз конференциясында медициналық ақпараттық жүйелерді өзара біріктіру жұмыстарының жалғасып жатқаны айтылды. Бұл бағытта деректердің сапасын арттыру және олардың дұрыстығын бақылау маңызды міндеттердің бірі болып қала береді.27 қазандағы жиында көтерілген мәселелер цифрлық медициналық ақпараттың эпидемиологиялық бақылаудағы рөлін көрсетті. Алдағы уақытта электрондық деректерді тіркеу мен тексеру тетіктерін жетілдіру профилактикалық шараларды тиімді жоспарлауға ықпал етуі мүмкін.
ШЫМКЕНТТЕ МЕДИЦИНАЛЫҚ ДЕРЕКТЕРДІҢ ҚҰПИЯЛЫЛЫҒЫН САҚТАУ МӘСЕЛЕСІ КӨТЕРІЛДІ 29.10.2026
Иллюстрациялық сурет (жасанды интеллект көмегімен жасалған).Қазақстанда денсаулық сақтау саласын цифрландыру үдерісі азаматтардың медициналық ақпараттарға қолжетімділігін арттырумен қатар, жеке деректердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселесін де өзекті етіп отыр. Әсіресе вакцинация тарихы, дәрігерге қаралу мәліметтері және денсаулық жағдайына қатысты ақпараттардың құпия сақталуы маңызды.Бұл мәселе 27 қазанда Шымкент қаласының Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен «Вакцинация: иммундаудың маңыздылығы. Вакцинамен басқарылатын инфекциялар бойынша эпидемиологиялық жағдай» тақырыбындағы баспасөз конференциясында қозғалды.Жиында Шымкент қаласының Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары Айгүл Тұрымбетова медициналық ақпараттық жүйелерді дамыту және азаматтардың жеке мәліметтерін қорғау мәселесіне тоқталды.Спикердің айтуынша, медициналық деректерді цифрлық форматта сақтау және ақпараттық жүйелерді біріктіру бағытындағы жұмыстар жүргізілуде. Бұл азаматтарға өз денсаулығына қатысты мәліметтерді қашықтан қарау мүмкіндігін кеңейтуге бағытталған.Сонымен бірге ол медициналық ақпараттардың құпиялылығы сақталуы тиіс екенін атап өтті. Әр адамның денсаулығына қатысты деректер жеке ақпарат болып саналады және олардың басқа адамдарға рұқсатсыз таратылуына жол берілмеуі қажет.Қазақстанда eGov Mobile қосымшасы арқылы қолжетімді eDensaulyq сервисі жұмыс істейді. Бұл бөлімде азаматтар вакцинация, медициналық қарсы көрсетілімдер, зертханалық зерттеулер және басқа да денсаулық сақтау қызметтеріне қатысты ақпараттарды қарай алады.Сондай-ақ ата-аналарға балаларының медициналық мәліметтерін қарау мүмкіндігі қарастырылған. Дегенмен медициналық деректерді электрондық жүйелерде жинақтау ақпараттық қауіпсіздікке қойылатын талаптарды күшейтеді.Медициналық ақпараттардың ерекшелігі — олардың жеке адамның денсаулығы мен өміріне қатысты болуы. Сондықтан мұндай деректерге қол жеткізу заңды негізде жүзеге асырылып, оларды пайдалану нақты мақсаттармен шектелуі тиіс.Цифрлық медициналық жүйелердің сенімділігі тек техникалық мүмкіндіктерімен өлшенбейді. Ақпаратты кім енгізетіні, оған кімнің қол жеткізе алатыны және деректердегі өзгерістердің қалай бақыланатыны да маңызды.Сонымен қатар азаматтардың өз медициналық жазбаларымен танысу мүмкіндігі ақпараттың дұрыстығын бақылауға ықпал етеді. Егер жүйеде қате мәлімет көрсетілсе, оны нақтылау немесе түзету туралы өтініш беру жолдары қолжетімді болуы қажет.Шымкентте өткен баспасөз конференциясында медициналық ақпараттық жүйелерді интеграциялау жұмыстарының жалғасып жатқаны айтылды. Алайда қандай нақты техникалық қорғау құралдары қолданылатыны, жаңа жүйелердің іске қосылу мерзімі және деректерге қол жеткізу тәртібінің барлық ерекшеліктері жарияланған жоқ.Сондықтан цифрлық денсаулық сақтау жүйелерін дамыту барысында азаматтарға олардың жеке ақпараттары қалай сақталатыны және қандай жағдайда пайдаланылатыны туралы түсінікті мәлімет беру маңызды.27 қазандағы баспасөз конференциясы Шымкентте медициналық деректердің қолжетімділігі мен құпиялылығын қатар қамтамасыз ету қажеттігін көрсетті.Алдағы уақытта ақпараттық жүйелерді дамыту тұрғындардың өз денсаулығына қатысты мәліметтерді ыңғайлы әрі қауіпсіз пайдалануына жағдай жасауға бағытталуы тиіс.
ШЫМКЕНТТЕ ЖАЛҒАН ЕКПЕ ЖАЗБАЛАРЫНА ҚАТЫСТЫ ЭЛЕКТРОНДЫҚ ШАҒЫМ БЕРУ МҮМКІНДІГІ ТҮСІНДІРІЛДІ 29.10.2026
Иллюстрациялық сурет (жасанды интеллект көмегімен жасалған).Шымкент қаласында азаматтардың медициналық ақпараттық жүйелердегі вакцинация туралы мәліметтерді тексеруі және қате жазбалар анықталған жағдайда тиісті мемлекеттік органдарға жүгінуі маңызды мәселелердің бірі ретінде көтерілді.Бұл туралы 27 қазанда Өңірлік коммуникациялар қызметінде өткен вакцинация және эпидемиологиялық жағдай жөніндегі баспасөз конференциясында Шымкент қаласының Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары Айгүл Тұрымбетова айтты.Баспасөз конференциясында медициналық ақпараттық жүйелерге вакцинация туралы мәліметтерді енгізу тәртібі және олардың дұрыстығын бақылау мәселелері талқыланды.Спикердің түсіндіруінше, кейбір жағдайларда азаматқа вакцина салынбағанымен, электрондық жүйеде екпе жасалды деген мәлімет көрсетілуі мүмкін. Мұндай сәйкессіздік анықталса, азаматтар тиісті мекемеге шағымдана алады.Айгүл Тұрымбетова электрондық өтініш беру жүйесін пайдалану мүмкіндігін атап өтті. Қазақстанда мемлекеттік органдарға ресми өтініш жолдауға арналған eOtinish платформасы жұмыс істейді.Аталған жүйе арқылы азаматтар мемлекеттік органды таңдап, мәселенің мән-жайын сипаттап, қажет болған жағдайда растайтын құжаттарды тіркей алады. Өтініш тіркелгеннен кейін оның қаралу барысын электрондық форматта бақылау мүмкіндігі бар.Егер азамат өзінің немесе баласының вакцинация тарихында күмәнді жазба анықтаса, алдымен медициналық ұйымнан мәліметті нақтылап, қажет болған жағдайда ресми өтініш бере алады.Мұндай жағдайда электрондық жүйедегі жазбаны ғана емес, медициналық құжаттарды да тексеру маңызды.Баспасөз конференциясында айтылғандай, санитариялық-эпидемиологиялық бақылау мамандары қажет болған жағдайда вакцинация кабинетінің құжаттарын, есепке алу журналдарын және медициналық қызметкерлер ұсынған мәліметтерді салыстырады.Сонымен қатар ата-аналардан немесе пациенттің өзінен ақпарат алу арқылы екпенің шын мәнінде жүргізілген-жүргізілмегенін анықтауға болады.Бұл ретте электрондық жазбадағы сәйкессіздіктің себебін жан-жақты анықтау қажет. Өйткені кез келген қате мәлімет әдейі жасалған жалған жазба дегенді білдірмейді. Кейбір жағдайларда ақпаратты енгізу немесе жаңарту кезінде техникалық және ұйымдастырушылық қателер орын алуы мүмкін.Ал егер тексеру барысында медициналық қызметкердің жалған ақпарат енгізгені дәлелденсе, қолданыстағы заңнамаға сәйкес тиісті шаралар қабылдау мәселесі қарастырылады.Медициналық ақпараттың дұрыстығы вакцинациямен қамту көрсеткіштерін бағалау үшін де маңызды. Қате жазбалар нақты егілген адамдар санын анықтауға кедергі келтіруі мүмкін.Сондықтан электрондық медициналық деректердің сапасын арттыру тек ақпараттық технология мамандарының емес, медициналық ұйымдар мен бақылаушы органдардың да ортақ міндеті саналады.27 қазандағы баспасөз конференциясы Шымкент тұрғындары үшін цифрлық медициналық жазбаларды тексерудің және күмәнді мәліметтер бойынша ресми түрде жүгінудің маңызын көрсетті.Электрондық өтініш беру жүйелері азаматтардың мемлекеттік органдармен байланысын жеңілдетіп, медициналық ақпараттағы сәйкессіздіктерді анықтау мен қарау үдерісінің ашықтығын арттыруға мүмкіндік береді.
ШЫМКЕНТТЕ ВАКЦИНАЦИЯ ТАРИХЫН ЦИФРЛЫҚ ЖҮЙЕ АРҚЫЛЫ БАҚЫЛАУ МҮМКІНДІГІ КЕҢЕЮДЕ 29.10.2026
Иллюстрациялық сурет (жасанды интеллект көмегімен жасалған)Қазақстанда медициналық ақпараттарды цифрландыру жұмыстары жалғасып, азаматтардың вакцинация тарихын электрондық форматта сақтау мен қарау мүмкіндіктері дамып келеді. Бұл бағыттағы жұмыстар Шымкент қаласында да өзекті. Әсіресе балалардың профилактикалық екпелері туралы мәліметтердің қолжетімділігі мен дұрыстығын қамтамасыз ету маңызды мәселелердің бірі болып отыр.27 қазанда Шымкент қаласының Өңірлік коммуникациялар қызметі алаңында «Вакцинация: иммундаудың маңыздылығы. Вакцинамен басқарылатын инфекциялар бойынша эпидемиологиялық жағдай» тақырыбында баспасөз конференциясы өтті.Жиында Шымкент қаласының Санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары Айгүл Тұрымбетова медициналық деректерді цифрландыру және вакцинация туралы ақпараттарды электрондық жүйелерде тіркеу мәселесіне тоқталды.Спикердің айтуынша, медициналық ақпараттық жүйелерді өзара біріктіру жұмыстары жүргізіліп жатыр. Бұл азаматтардың денсаулығына қатысты мәліметтерді жүйелеуге және қажетті ақпаратты электрондық форматта қарауға мүмкіндік беруге бағытталған.Медициналық ақпараттық жүйелерде азаматтардың дәрігерге қаралуы, диагноздары, жүргізілген ем-шаралары және профилактикалық екпелері туралы деректер тіркелуі мүмкін. Мұндай ақпараттың толық әрі дұрыс сақталуы дәрігерлер үшін де, пациенттер үшін де маңызды.Қазақстанда осы бағытта eGov Mobile қосымшасындағы eDensaulyq сервисі жұмыс істейді. Денсаулық сақтау министрлігінің ресми мәліметіне сәйкес, аталған бөлімде вакцинация, медициналық қарсы көрсетілімдер, электрондық рецепттер, зертханалық зерттеу нәтижелері және басқа да медициналық ақпараттарды қарау мүмкіндігі қарастырылған.Сонымен қатар ата-аналар балаларының денсаулығына қатысты қолжетімді мәліметтермен таныса алады. Дегенмен сервисті медициналық ақпаратпен толықтыру жұмыстары жалғасуда. Сондықтан әр азаматтың барлық медициналық тарихы жүйеде толық көрсетіліп тұр деп айтуға әзірге болмайды.Шымкентте өткен баспасөз конференциясында да ақпараттық жүйелерді интеграциялаудың маңызы айтылды. Айгүл Тұрымбетованың түсіндіруінше, мұндай жұмыстар аяқталған сайын азаматтардың өз денсаулығы туралы мәліметтерді қашықтан қарау мүмкіндіктері кеңейеді.Электрондық вакцинация тарихының маңызды артықшылығы — бұрын жасалған екпелер туралы мәліметтерді бір жерден тексеру мүмкіндігі. Бұл әсіресе балаларды басқа емханаға тіркеу, медициналық тексеруден өткізу немесе вакцинация күнтізбесін нақтылау кезінде пайдалы болуы мүмкін.Сонымен қатар цифрлық ақпараттың сапасы оны жүйеге енгізетін медициналық ұйымдардың жұмысына тікелей байланысты. Егер деректер қате енгізілсе немесе уақытылы жаңартылмаса, электрондық жүйе нақты медициналық тарихты толық көрсете алмайды.Сондықтан медициналық ақпараттарды цифрландырумен қатар, деректердің дұрыстығын тексеру және азаматтарға қателер туралы хабарлау мүмкіндігін ұсыну маңызды.27 қазандағы баспасөз конференциясында көтерілген мәселелер Шымкентте цифрлық медициналық ақпараттың қолжетімділігі мен сенімділігін арттыру қажеттігін көрсетті. Алдағы уақытта ақпараттық жүйелердің өзара байланысын жетілдіру азаматтардың вакцинация тарихын бақылауын жеңілдетуге ықпал етуі мүмкін.
ШЫМКЕНТТЕГІ ШАҒЫН БИЗНЕС ҮШІН ӘЛЕУМЕТТІК ЖЕЛІЛЕР ЖАҢА САУДА АРНАСЫНА АЙНАЛУДА 29.10.2026
Цифрлық технологиялардың дамуы Қазақстандағы шағын және орта кәсіпкерліктің жұмыс тәсілдерін өзгертіп келеді. Әлеуметтік желілер бүгінде тек жарнама орналастыратын алаң емес, тұтынушылармен байланыс орнату, тапсырыс қабылдау және өнімді таныстыру құралы ретінде де пайдаланылуда.Бұл үрдістің Шымкенттегі нақты мысалдарының бірі — Al-AN Duken киім бренді. Компания TikTok платформасындағы белсенділіктің артуымен қатар, сатылым көлемінің де өскенін хабарлады.Мұндай мәліметтер 28 қазанда Алматыда ұйымдастырылған TikTok Impact Forum барысында таныстырылды. Іс-шарада TikTok пен «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасының бірлескен зерттеуі жарияланып, қазақстандық кәсіпорындардың цифрлық платформаларды пайдалану тәжірибесі талқыланды.Зерттеуге сәйкес, сауалнамаға қатысқан компаниялардың 57,8 пайызы TikTok желісіндегі белсенділікпен өз табысының кемінде бес пайызын байланыстырады. Бұл көрсеткіш алдыңғы жылғы зерттеумен салыстырғанда 12,3 пайыздық тармаққа жоғары.Ал респонденттердің 14,6 пайызы платформаға қатысты деп бағалаған табыс үлесі жалпы кірістің кемінде төрттен бірін құрайтынын айтқан.Сонымен бірге TikTok платформасын апта сайын пайдаланатын микро, шағын және орта кәсіпорындардың шамамен 11 пайызы жалпы түсімінің жартысынан астамын осы платформадағы белсенділікпен байланыстырады.Алайда бұл көрсеткіштер кәсіпкерлердің өз бағалауына негізделген. Сондықтан оларды TikTok платформасы аталған көлемдегі табысты тікелей қалыптастырды деген дәлел ретінде қарастыруға болмайды.Шымкенттік Al-AN Duken бренді бір жылда TikTok аудиториясын шамамен 15 мың жазылушыға арттырған. Компанияның мәліметінше, бір сағаттық тікелей эфир орта есеппен 15–20 клиенттік өтініш пен үштен алтыға дейін сатылым әкеледі.Бұл тәжірибе тікелей эфирдің өнімді таныстыру және сатып алушымен байланыс орнату тәсілі ретінде пайдаланылатынын көрсетеді.Цифрлық сауда арналарының дамуы Шымкент кәсіпкерлері үшін де маңызды. Әлеуметтік желілер арқылы тауарды таныстыру жергілікті нарықпен шектелмей, басқа қалалардағы тұтынушылардың назарын аударуға мүмкіндік береді.Зерттеуде қоғамдық тамақтану, жылжымайтын мүлік, туризм, азық-түлік және басқа да салалардағы кәсіпорындардың тәжірибесі қарастырылған.Мәселен, сауалнамаға қатысқан қоғамдық тамақтану кәсіпорындарының 68 пайызы табысының кемінде бес пайызын TikTok белсенділігімен байланыстырады. Жылжымайтын мүлік қызметтері саласында бұл көрсеткіш 66,6 пайызды, ал мәдениет, ойын-сауық және туризм бағытында 60,5 пайызды құраған.Бұл деректер әртүрлі салаларда цифрлық платформаларды пайдаланудың ерекшеліктері бар екенін көрсетеді.Шымкент кәсіпкерлері үшін негізгі мүмкіндік — әлеуметтік желілерді тұрақты әрі мақсатты түрде қолдану. Аудиториямен байланыс орнату, өнім туралы түсінікті ақпарат беру және тұтынушылардың сұранысын зерттеу онлайн сауданың маңызды бөліктеріне айналып келеді.28 қазанда жарияланған зерттеу мен жергілікті брендтің тәжірибесі цифрлық платформалардың шағын бизнес үшін жаңа мүмкіндіктер ашып отырғанын көрсетті. Дегенмен нақты экономикалық нәтижеге қол жеткізу кәсіпорынның өніміне, қызмет көрсету сапасына және маркетингтік стратегиясына байланысты.
ШЫМКЕНТ КӘСІПКЕРЛЕРІ ҮШІН ЦИФРЛЫҚ МАРКЕТИНГТІҢ МҮМКІНДІКТЕРІ КЕҢЕЮДЕ 29.10.2026
Қазақстанда шағын және орта бизнес өкілдері әлеуметтік желілерді тауарлар мен қызметтерді ілгерілету үшін жиі пайдалана бастаған. Қысқа бейнероликтер, тікелей эфирлер және контент жасаушылармен ынтымақтастық кәсіпкерлердің жаңа аудиторияға шығуына мүмкіндік беретін құралдарға айналып отыр.Бұл үрдіс Шымкент кәсіпкерлері үшін де өзекті. Қаладағы жергілікті брендтердің бірі Al-AN Duken TikTok платформасын пайдалану арқылы аудиториясын кеңейтіп, сатылым көлемінің өскенін хабарлады.28 қазанда Алматыда өткен TikTok Impact Forum барысында TikTok пен «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасы бірлесіп жүргізген зерттеудің нәтижелері жарияланды. Зерттеу 2026 жылдың қыркүйек-қазан айларында Қазақстанның 20 өңірінен қатысқан 206 компанияның жауаптарына негізделген.Сауалнамаға қатысқан кәсіпорындардың 43,7 пайызы TikTok платформасын бизнес мақсатында ай сайын пайдаланатынын айтқан. Ал 27,2 пайызы әлеуметтік желіге апта сайын немесе одан да жиі жүгінеді.Осылайша респонденттердің 70 пайыздан астамы платформаны кемінде айына бір рет кәсіпкерлік мақсатта қолданады.Зерттеу нәтижелері цифрлық маркетинг құралдарына қызығушылықтың артып келе жатқанын көрсетеді. Мәселен, сауалнамаға қатысқан компаниялардың 77,6 пайызы платформада бейнематериалдар жариялаған.Контент жасаушылармен ынтымақтастық орнататын кәсіпорындардың үлесі алдыңғы зерттеудегі 10,4 пайыздан 22,8 пайызға дейін өскен. Ал ақылы жарнаманы пайдаланғандардың үлесі 18 пайызды құраған.Бұл деректер кәсіпкерлердің басым бөлігі әзірге өздері дайындайтын бейнематериалдарға көбірек сүйенетінін көрсетеді. Сонымен қатар кәсіби жарнама мен контент авторларымен жұмыс істеу бағытында әлі де пайдаланылмаған мүмкіндіктер бар.Шымкенттегі Al-AN Duken бренді цифрлық маркетингтің нақты мысалы ретінде ұсынылды. Компания бір жыл ішінде TikTok аудиториясын шамамен 15 мың адамға ұлғайтып, сатылым көлемінің 20 пайызға жуық өскенін мәлімдеді.Брендтің тәжірибесі әлеуметтік желідегі белсенділік пен тұтынушылармен тікелей байланыстың кәсіпкерлік үшін маңызды екенін көрсетеді.Шымкентте сауда, қоғамдық тамақтану, қызмет көрсету және өндіріс бағыттарында жұмыс істейтін кәсіпкерлер үшін цифрлық платформалар жаңа аудиторияға шығудың қосымша арнасы бола алады.Әсіресе шағын бизнес үшін әлеуметтік желі арқылы өнімнің ерекшеліктерін көрсету, тұтынушылардың сұрақтарына жауап беру және жаңа ұсыныстарды таныстыру мүмкіндігі маңызды.Дегенмен цифрлық маркетингтің тиімділігі тек қаралым немесе жазылушылар санымен өлшенбейді. Кәсіпкерлер үшін нақты тапсырыстар, клиенттердің қайта оралуы және жарнамаға жұмсалған шығынның нәтижесі де маңызды көрсеткіштер саналады.28 қазанда жарияланған зерттеу әлеуметтік желілердің кәсіпкерлік саласындағы рөлін көрсеткенімен, оның нәтижелерін барлық кәсіпорындарға бірдей қолдануға болмайды. Сауалнамаға қатысқан компаниялар жалпы бизнес қауымдастығының статистикалық тұрғыдан толық өкілі емес.Соған қарамастан Шымкенттік брендтің тәжірибесі цифрлық маркетингтің жергілікті кәсіпкерлікке ұсына алатын мүмкіндіктерін айқындайды. Болашақта бұл бағытта кәсіби контент әзірлеу, цифрлық жарнама және онлайн сауда дағдыларының маңызы арта түсуі ықтимал.
ШЫМКЕНТТІК КИІМ БРЕНДІ TIKTOK АРҚЫЛЫ САТЫЛЫМЫН 20 ПАЙЫЗҒА АРТТЫРҒАНЫН ХАБАРЛАДЫ 29.10.2026
Шымкенттік киім бренді Al-AN Duken әлеуметтік желілерді кәсіпкерлікті дамыту құралы ретінде тиімді пайдаланып келеді. Компанияның мәліметінше, соңғы бір жылда оның TikTok желісіндегі аудиториясы шамамен 15 мың жазылушыға артып, сатылым көлемі 20 пайызға жуық өскен.Бұл деректер 28 қазанда Алматы қаласында өткен TikTok Impact Forum аясында жарияланды. Форумда TikTok платформасы мен Қазақстан Республикасының «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасы бірлесіп жүргізген «Эффект TikTok: влияние платформы на малое и среднее предпринимательство Казахстана» зерттеуінің жаңартылған нәтижелері таныстырылды.Шымкенттік Al-AN Duken бренді зерттеуде әлеуметтік желіні пайдалану арқылы аудиториясын кеңейтіп, сауда көрсеткіштерін жақсартқан кәсіпорындардың бірі ретінде көрсетілген.Компанияның мәліметіне сәйкес, TikTok желісінде бір сағаттық тікелей эфир өткізу орта есеппен 15–20 өтініш пен үштен алтыға дейін сатылым әкеледі. Бұл қысқа бейнероликтермен қатар, тікелей эфирлердің де сауда үдерісіндегі маңызы артып келе жатқанын көрсетеді.Бүгінде цифрлық платформалар кәсіпкерлерге өнімдерін таныстырудың жаңа мүмкіндіктерін ұсынып отыр. Бұрын сауда нүктесінің орналасқан жері мен дәстүрлі жарнама негізгі рөл атқарса, қазір тұтынушы тауарды әлеуметтік желіден көріп, оның ерекшеліктерімен танысып, сатушыға тікелей хабарласа алады.Шымкент сияқты сауда мен кәсіпкерлік белсенді дамыған қала үшін мұндай мүмкіндіктердің маңызы ерекше. Әлеуметтік желілер жергілікті кәсіпкерлерге өз өнімдерін қала тұрғындарымен қатар, басқа өңірлердегі аудиторияға да таныстыруға жағдай жасайды.TikTok пен «Атамекен» жүргізген зерттеуге Қазақстанның барлық 20 өңірінен 206 компания қатысқан. Сауалнама 2026 жылдың қыркүйек-қазан айларында жүргізілді.Зерттеу нәтижесінде респонденттердің 88,3 пайызы TikTok жаңа клиенттер тартуға оң әсер ететінін атап өткен. Ал 83,5 пайызы платформа клиенттермен өзара байланысты жақсартуға көмектесетінін жеткізген.Сонымен қатар сауалнамаға қатысқан кәсіпорындардың 73,3 пайызы TikTok бәсекелестер арасында ерекшеленуге мүмкіндік береді деп есептейді.Бұл көрсеткіштер цифрлық маркетингтің кәсіпкерлік саласындағы рөлі артып келе жатқанын аңғартады. Дегенмен зерттеу нәтижелері сауалнамаға қатысқан компаниялардың тәжірибесі мен бағалауына негізделген және платформаның табыс өсіміне тікелей себеп болғанын дәлелдемейді.Al-AN Duken мысалы Шымкент кәсіпкерлері үшін әлеуметтік желілердің практикалық мүмкіндігін көрсетеді. Жергілікті брендтің тәжірибесі цифрлық контент, тұрақты аудитория және тұтынушылармен тікелей байланыс сауданы дамытуда маңызды құралға айналып келе жатқанын айқындайды.Алдағы уақытта мұндай тәжірибелер Шымкенттегі шағын және орта бизнес өкілдерінің цифрлық маркетингке қызығушылығын арттыруы мүмкін.
Студенттер пікірсайыста бақ сынады 29.10.2026
Бүгін Оңтүстік Қазақстан көпсалалы колледжінде «Ірі кәсіпорындар: экономикалық даму ма, әлде экологиялық қауіп пе?» тақырыбында пікірсайыс өтті. «Таза Қазақстан» республикалық бастамасы аясында ұйымдастырылған іс-шара қоғамдағы өзекті мәселелердің бірін талқылауға дайын студенттердің басын қосты.Кездесудің басты тақырыбы – ірі кәсіпорындардың экономика мен қоршаған ортаға әсері. Қатысушылар өнеркәсіптің ел экономикасын дамытудағы, жұмыс орындарын ашудағы және экономиканы нығайтудағы рөлін, сондай-ақ, өндірістік қызметтің қоршаған ортаға тигізетін ықтимал кері әсерлерін талқыға салды.Пікірсайыс барысында үкімет пен оппозиция топтарының өкілдері қарама-қарсы көзқарастарын ұсынып, өз ұстанымдарын дәлелдейтін уәждер келтірді. Әсіресе ауаның, судың және топырақтың ластануы, табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану, қалдықтарды қайта өңдеу және кәсіпорындардың қоршаған ортаға тигізетін әсері үшін жауапкершілігіне ерекше назар аударылды.Оңтүстік Қазақстан көпсалалы колледжінің директоры Дінмұхаммед Абдурахманов мұндай іс-шаралардың жастардың белсенді азаматтық ұстанымын қалыптастырудағы маңызын атап өтті.«Мұндай пікірсайыстар студенттерге қоғамдағы өзекті мәселелерді тереңірек зерттеуге, әртүрлі көзқарастарды саралауға және өз пікірін дәлелді түрде қорғауға көмектеседі. Жас ұрпақ экономикалық даму табиғатқа жауапкершілікпен қараумен қатар жүруі керектігін түсінуі маңызды», – деді ол.Оңтүстік Қазақстан көпсалалы колледжінің қазақ тілі пәнінің оқытушысы Айнұр Тоқбаева пікірталастың білім беру тұрғысындағы маңыздылығына тоқталды. Оның айтуынша, пікірсайысқа қатысу студенттердің сыни ойлау қабілетін, қарым-қатынас мәдениетін және көпшілік алдында сөйлеу дағдыларын дамытуға ықпал етті.«Экологиялық мәселелер әрқайсымызға қатысты. Сондықтан студенттерді проблемаларды айтумен ғана шектелмей, олардың шешу жолдарын іздеуге де үйрету маңызды. Пікірсайыс әртүрлі пікірлерді тыңдауға, сындарлы диалог құруға және қоршаған ортаны қорғау мәселелеріне саналы түрде қарауға мүмкіндік береді», – деді ол.Пікірсайыс өнеркәсіптің дамуы мен табиғатты қорғау арасындағы тепе-теңдікті сақтау жолдарын талқылауға мүмкіндік берді. Қатысушылар түрлі дәлелдерді салыстырып, пікірталас жүргізу дағдыларын жетілдіріп, экологиялық мәселелерге қатысты саналы көзқарас қалыптастырды.Ұйымдастырушылар елдің тұрақты дамуы бойынша мәселелерді шешуде жастардың белсенді қатысуы маңызды екенін атап өтті.
Қаржы министрлігі мен аудиторлар қауымдастығы аудиторлық қызметтегі цифрландыру барысын талқылады 29.10.2026
ҚР Қаржы вице-министрі Әсет Тұрысовтың төрағалығымен кәсіби аудиторлар қауымдастық өкілдерімен кездесу өтті. Аталған басқосуға ҚР Құрылтай депутаты Екатерина Смышляева қатысты.Оның барысында министрлікке қарасты «Қаржылық есеп депозитарийі» ақпарат жүйесіндегі аудиторлық есептерді қалыптастыру мәселелері қаралды. Биыл 12 шілдеден бастап «Аудиторлық қызмет туралы» Заңда (2026 жылғы 9 қаңтардағы № 256-VIII Заңға сәйкес енгізілген) қарастырылған өзгерістер күшіне енген болатын. Аудиторларға Қаржылық есепт депозитарийінде электронды аудиторлық есепті қалыптастыруға және тіркеуге мүмкіндік берілді. Ал жазбаша түрде жасалған есеп дайындалған күннен бастап үш жұмыс күні ішінде депозитарийде тіркелуге тиіс.Бұл ретте тиісті есеп тікелей Қаржылық есеп депозитарийінде қалыптастырылған кезде оның қағаз түріндегі данасы кейіннен сканерлеп, электронды есеп ретінде жеке тіркеуге талап етілмейтінін атап өткен жөн. Осы арқылы құжатты рәсімдеу мен ұсыну кезіндегі операциялардың саны азаяды. Десе де есепті жазбаша түрде жасау мүмкіндігі сақталады.Цифрландыру аудиторлық есептердің дәйектілігі мен өзектілігін қамтамасыз етуге, деректерді жүйелеуге және сенімсіз мәліметтерді ұсынуға байланысты, оның ішінде мемлекеттік сатып алуға қатысу кезіндегі тәуекелдерді азайтуға бағытталған.Бұдан бөлек кездесуде ҚЕД жұмыс істеу мен ақпарат құпиялығын қамтамасыз етудің практикалық мәселелері қаралды. Тараптар пікір алысып, одан әрі пысықтауды талап ететін мәселелерді анықтады.Ведомство кәсіби ортамен бірлесіп, аудиторлық қызметті реттеу мен цифрландыруды жетілдіруге бағытталған жұмысты жалғастыратын болады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/minfin/press/news/details/1312375?lang=ru
Тазалық әр адамның күнделікті іс-әрекетінен басталады 29.10.2026
Бүгін Шымкентте «Таза Шым» қалалық акциясы аясында қаланың тазалығына, табиғатқа жанашырлықпен қарауға және жастардың экологиялық жауапкершілігін арттыруға арналған кездесу өтті. Іс-шара Жастар ресурстық орталығының бастамасымен «Заң мен тәртіп» қағидаты аясында ұйымдастырылды.Кездесуге Әл-Фараби ауданы прокуратурасының прокуроры Диана Оразымбетова, Экология департаменті басшысының орынбасары Дүйсен Құлтілеуов, «ASAA» жастар қоғамдық бірлестігінің президенті, Шымкент қаласындағы ACCESS бағдарламасының түлегі Данара Саранoва, Жастар ресурстық орталығы басшысының орынбасары Қуаныш Серікбай және 50-ге жуық жас қатысты.Жиында қоршаған ортаны қорғау, экологиялық заңнаманы сақтау және қалалық ортаның тазалығына әр адамның жауапкершілігі мәселелері талқыланды. Сондай-ақ, жастар экологиялық мәдениетті күнделікті өмірдің бір бөлігіне айналдыру жолдары туралы өз ойларын ортаға салды.Өйткені, тазалық әр адамның күнделікті іс-әрекетінен басталады. Қоқысты жәшікке тастау, пластик бөтелкені орындықта қалдырмау, ауланы қалдықтар жиналатын орынға айналдырмау – мұның бәрі ұсақ-түйек болып көрінуі мүмкін. Алайда, қаланың келбеті дәл осындай қарапайым әрекеттерден қалыптасады. Тазалық біреудің ғана міндеті емес, баршаға ортақ іс екенін әр адам түсінуі қажет.Қуаныш Серікбайдың айтуынша, 2024 жылдан бері «Таза Қазақстан» республикалық бағдарламасы аясында қалада жастарды экологиялық бастамаларға тарту бағытында жүйелі жұмыстар жүргізіліп келеді. Тек биылдың өзінде Жастар ресурстық орталығы 80-нен астам іс-шара ұйымдастырған. Осы уақыт аралығында қатысушылар 33 тоннадан астам қоқыс жинап, арнайы орындарға шығарған. Ал, сенбіліктерге 22 мыңнан астам шымкенттік жас қатысқан. Олардың қатарында мектеп оқушылары, студенттер мен кәсіпорын қызметкерлері бар.
Қазақстан мен Моңғолия арасындағы аграрлық ынтымақтастық жаңа деңгейге шығуда 29.10.2026
Ұлан-Батыр, 2026 жылғы 16 қазан – Қазақстан Республикасының Моңғолиядағы Елшісі Алмас Сейтақынұлы Моңғолияның Азық-түлік, ауыл шаруашылығы және жеңіл өнеркәсіп министрі Цагаанхүү Идэрбатпен келіссөздер өткізді.Кездесу барысында екі ел арасындағы агроөнеркәсіптік кешен саласындағы ынтымақтастықты кеңейту, ауыл шаруашылығы өнімдерінің өзара сауда көлемін арттыру және бірлескен жобаларды жүзеге асыру мәселелері талқыланды.Тараптар мал шаруашылығы, өсімдік шаруашылығы және ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу салаларындағы ынтымақтастықты дамытуға, заманауи агротехнологияларды енгізуге, сондай-ақ екі ел кәсіпорындары арасында тікелей іскерлік байланыстарды нығайтуға ерекше назар аударды.Кездесуде Қазақстан мен Моңғолияның аграрлық саладағы әлеуеті жоғары екені атап өтіліп, сауда-экономикалық байланыстарды нығайтуға бағытталған өзара тиімді жобаларды іске асыруға мүдделілік білдірілді.Кездесу қорытындысы бойынша тараптар екі елдің тиісті мемлекеттік органдары мен іскерлік топтары арасындағы практикалық ынтымақтастықты одан әрі дамытуға дайын екендерін растады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-ulaanbaatar/press/news/details/1312352?lang=ru
Қазақстан Президентінің АӨСШК-нің VII саммитіндегі бастамалары: қауіпсіздік, цифрландыру, логистика және экология 29.10.2026
2026 жылғы 15 қазанда Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Әзербайжанның Баку қаласында өткен Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары жөніндегі кеңестің (АӨСШК) VII саммитіне қатысты.Мемлекет басшысы өз сөзінде АӨСШК-ні институционалдық тұрғыдан нығайтуға, көлік-энергетикалық дәліздерді дамытуға, цифрлық трансформацияны ілгерілетуге және жаһандық экологиялық сын-қатерлерді шешуге бағытталған бірқатар бастаманы ұсынды.Ұйымның институционалдық дамуы мәселесіне тоқтала отырып, Президент АӨСШК-ні толыққанды халықаралық ұйымға айналдыру үдерісін түпкілікті аяқтау қажеттігін атап өтті. Сондай-ақ Кеңестің Жарғысы жақын арада қабылданады деген үмітін білдірді.Саяси декларациялардан нақты нәтижелерге көшу мақсатында Қасым-Жомарт Тоқаев АӨСШК-нің Превентивті дипломатия тетігін іске қосуды ұсынды. Бұл тетік қақтығыстардың алдын алуға, дағдарыстар туындамай тұрып бейбітшілікті нығайтуға және қатысушы мемлекеттердің шешім қабылдау үдерісіне жүйелі түрде қатысуына мүмкіндік береді. Мемлекет басшысы Лаостың АӨСШК-ге толыққанды қатысушы мемлекет ретінде қосылуын құптап, Кеңестің БҰҰ, ШЫҰ, ТМД және басқа да халықаралық институттармен өзара іс-қимылын нығайту арқылы Азиядағы және одан тыс өңірлердегі қайшылықтарды еңсерудегі рөлін арттыруға шақырды.Президент жасанды интеллект мәселелеріне де ерекше назар аударды. Мемлекет басшысы жасанды интеллектіні АӨСШК аясындағы ынтымақтастықтың басым бағыттарының қатарына қосуды ұсынды. Сондай-ақ, АӨСШК қолда бар бес өлшемді алтыншы, жасанды интеллектімен толықтыру қажеттігін атап өтті. Бұл бастама жаңа технологиялардың тәуекелдерін бірлесіп бақылауға және цифрлық кеңістіктегі сенім шараларын дамытуға бағытталған.Осы орайда Мемлекет басшысы Алматыда БҰҰ ЭСКАТО тұрақты даму мақсаттары үшін Азия-Тынық мұхиты цифрлық шешімдер орталығы орналастыратынын атап өтіп, серіктестерді оның жұмысына атсалысуға шақырды.Сондай-ақ Қазақстан мен Әзербайжанның бірлескен Транскаспий талшықты-оптикалық байланыс желісі жобасының стратегиялық маңызы атап өтілді. Каспий теңізінің табаны арқылы өтетін бұл желі Еуразия кеңістігінде деректер алмасуды жеделдетіп, оның қауіпсіздігін арттыруға мүмкіндік береді.Қасым-Жомарт Тоқаев АӨСШК-нің көлік байланысы стратегиясын бірлесе әзірлеуді ұсынды. Бұл құжат өңірдегі негізгі халықаралық көлік бағыттарының әлеуетін зерделеуге мүмкіндік береді. Олардың қатарында «Бір белдеу, бір жол» бастамасы, «Солтүстік – Оңтүстік» халықаралық көлік дәлізі, Орта дәліз және TRIPP бастамасы бар.Энергетика мәселесіне тоқтала отырып, Президент Қазақстан, Әзербайжан және Өзбекстан арасындағы жасыл энергия жеткізуді дамыту жөніндегі ынтымақтастықты атап өтті. Бұл стратегиялық әріптестік үш елдің энергетикалық жүйелерін өзара байланыстыруды және Қара теңіз арқылы Еуропа нарықтарына шығуды көздейтін Каспий жасыл энергетикалық дәлізін құруға негіз қалайды. Сонымен қатар Қазақстанның Әзербайжанмен бірлесіп, Баку – Тбилиси – Жейхан құбыры арқылы қазақстандық мұнайды тасымалдау көлемін кезең-кезеңімен арттыруға дайындығы расталды.Су ресурстары, экология және адами капитал саласындағы ынтымақтастық мәселелері де сөздің маңызды бөлігіне айналды. Тұщы су тапшылығы мен экожүйелердің тозуы жағдайында Мемлекет басшысы технологиялар алмасуды дамытуға, бірлескен зерттеулер жүргізуге және су үнемдейтін шешімдерді енгізуге бағытталған АӨСШК су ресурстары серіктестігін құруды ұсынды. Сонымен қатар ол Орталық Азия елдері мен Әзербайжанды БҰҰ жүйесінде Халықаралық су ұйымын құру жөніндегі Қазақстанның бастамасын жаһандық деңгейде бірлесіп ілгерілетуге шақырды.Сонымен қатар Президент АӨСШК-нің адами капитал жөніндегі серіктестігін құруға дайын екенін мәлімдеді. Қазақстан қауіпсіздік пен сенімді нығайту саласындағы ғылыми зерттеуге арналған стипендиялық бағдарлама іске қосылуы ықтимал. Бағдарлама аясында ұйымға мүше 28 мемлекеттің студенттеріне шәкіртақы ұсынуға, сондай-ақ ғалымдарға зерттеу гранттарын беруге көзделген.Қазақстан Президенті сөз соңында Әзербайжанның Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары жөніндегі кеңеске төрағалығын табысты жалғастыруына тілектес екенін жеткізді. Сондай-ақ бүгін қабылданған Баку декларациясы алдағы жұмысқа берік негіз қалайтынына сенім білдірді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-bratislava/press/news/details/1312357?lang=ru
Автоматтандырылған бақылауды жүзеге асыру тәртібі 29.10.2026
Автоматтандырылған бақылау – салық төлеушілердің жекелеген санатына жатқызылған салық төлеуші жазып берген электрондық шот-фактураға салық органының ақпараттық жүйесінде тіркеу нөмірін берудің автоматтандырылған процесі.Электрондық шот-фактураға тіркеу нөмірін беру кезінде автоматтандырылған бақылау операторының ақпараттық жүйесінде қосылған құн салығын төлеушінің салық шотының деректері (бұдан әрі – салық шоты) ескеріледі.Автоматтандырылған бақылау жүргізілетін салық төлеушілердің санаттарын уәкілетті орган бекітеді.Осы тақырыптың мақсаттары үшін:қосылған құн салығының (бұдан әрі – салық) баланстық сомасын есепке алу;электрондық шот-фактуралардың жазып берілуін қамтамасыз ету шотына аударылған салық төлеушінің ақшасының сақталуын қамтамасыз ету;электрондық шот-фактураны жазып беру үшін пайдаланылған салық төлеушінің ақшасын бюджетке аударуды қамтамасыз ету;салық төлеушінің электрондық шот-фактура жазып беру үшін пайдаланылмаған ақшасын қайтару арқылы салық шотын жүргізетін уәкілетті орган айқындаған заңды тұлға автоматтандырылған бақылау операторы болып танылады.Автоматтандырылған бақылауды жүргізу қағидаларын уәкілетті орган белгілейді және олар мыналарды:салық шотын жүргізу тәртібін;салықтың баланстық сомасын есепке алу тәртібін;салық шотын салық төлеушінің толықтыру тәртібін;электрондық шот-фактура жазып беру үшін пайдаланылған салық төлеушінің ақшасын бюджетке аудару тәртібін;салық төлеушінің ақшаны қайтару туралы өтінішін беру және оны қарау тәртібі мен мерзімдерін;салық төлеушіге ақшаны қайтару тәртібін;автоматтандырылған бақылауды жүргізу кезеңін қамтуға тиіс.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-astana/press/news/details/1312363?lang=ru
Қауіпсіздік сақшылары — мұғалімдер: SAQ жобасының үшінші маусымының қорытындылары 29.10.2026
Қауіпсіздік мектептен басталады: Қазақстанда SAQ жобасының үшінші маусымы аяқталдыЖыл сайын өткізілетін SAQ білім беру жобасы мұғалімдер мен оқушыларды қауіпсіздік негіздеріне және табиғи әрі техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар кезіндегі мінез-құлық қағидаларына үйретуге бағытталған.Идеядан қауіпсіздік мәдениетінеЖоба 2024 жылы басталды. Caravan of Knowledge корпоративтік қорының бас директоры Дарын Сайынов атап өткендей, оны құруға алғышарттар бұрынырақ пайда болған. 2023 және 2024 жылдары Қазақстанда бірқатар ауқымды төтенше жағдай орын алып, халықты табиғи апаттар мен техногендік қауіптерге жүйелі түрде дайындаудың қажеттігін көрсетті. Осылайша педагогтер мен оқушылардың қауіпсіз мінез-құлық дағдыларын қалыптастыруға бағытталған жоба идеясы пайда болды.SAQ жобасы Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің, Төтенше жағдайлар министрлігінің, Ұлттық волонтерлік желінің және Caravan of Knowledge корпоративтік қорының бірлескен күшімен, «Шеврон» компаниясының серіктестігімен жүзеге асырылады.Жоба жүзеге асырылған уақыт ішінде Алматы қаласын, Атырау қаласын, Алматы, Абай, Қостанай және Жетісу облыстарын қамтыды. Елдің әртүрлі өңірінен келген 600-ден астам педагог төтенше жағдай кезіндегі әрекет ету қағидалары туралы білім алды. Кейін олар алған дағдыларын оқушылар мен әріптестеріне үйретіп, мектептерде қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыруға үлес қосады. Мұғалімдерге арналған оқыту толығымен тегін екенін атап өткен жөн. Ұйымдастырушылар жол жүру, тұру, тамақтану және тренерлердің жұмысына байланысты шығындарды өз мойнына алады.«Біз оқытуды офлайн және онлайн форматта өткіземіз. Өңірлерге барып, бес күндік сабақтар ұйымдастырамыз», — дейді Дарын Сайынов. «Офлайн тренингтерге әдетте 30–35 педагог қатысады. Оқу аяқталған соң олар сертификаттар мен арнайы кеудешелер алады, сондай-ақ өз мектептерінде қауіпсіздікке жауапты тұлғалар — SAQ офицерлері болу мүмкіндігіне ие болады».Онлайн формат Қазақстанның кез келген өңіріндегі мұғалімдерге, соның ішінде әзірге офлайн сабақтар өткізілмеген облыстардың педагогтеріне де қолжетімді.Атырау облысы мектептеріне арналған практикалық дағдыларАтырау облысы жобаға ол іске қосылған кезден бастап дерлік қатысып келеді. Биыл өңірдегі 15 мектептен 30 педагог оқудан өтті — әр ұйымнан екі өкілден. Бес күн бойы қатысушылар SAQ әдістемесін меңгеріп, теориялық материалдарды талдап, мамандармен бірге практикалық дағдыларын пысықтады. Оқытуға дәстүрлі түрде жергілікті төтенше жағдайлар департаментінің өкілдері де қатысады. Апаттар медицинасы орталығының мамандары педагогтерге алғашқы медициналық көмек көрсету негіздерін үйретеді.Бағдарлама мектептерде, тұрғын үйлерде және қоғамдық орындарда болатын өрттерден бастап, қауіпті заттардың таралуы немесе төгілуі салдарынан туындайтын апаттар мен ауаның қатты ластануына дейінгі түрлі қауіп-қатерді қамтиды. Табиғи қауіптерге — су тасқынына, селге, қар көшкініне, жер көшкініне, дауылға, табиғи өрттерге, маусымдық қауіптер мен індеттерге де ерекше назар аударылады.Педагогтер шағын топтарда жұмыс істейді, практикалық тапсырмаларды орындайды, нәтижелерін таныстырады және алған білімдерін мектеп өміріне енгізу бойынша ұсыныстарды бірлесіп әзірлейді.«SAQ жобасы аясында біз төтенше жағдайлардың алдын алуды, оқушыларға қауіпсіздік қағидаларын түсіндіруді және осы бағыттағы іс-шараларды жоспарлауды үйренеміз. Қауіп-қатер күтпеген жерден туындайды, сондықтан мұндай жағдайда сабыр сақтап, алдын ала әзірленген жоспар бойынша әрекет ету маңызды. Төтенше жағдайлар қызметімен өзара байланыс орнатудың қаншалықты маңызды екенін де түсіндік. Қауіп туындаған кезде 112 нөміріне қалай дұрыс хабарласу керектігін балаларға түсіндіру қажет. Біз үшін мектеп пен оқушылардың қауіпсіздігі әрдайым бірінші орында», — деді Атырау облысы Жылыой ауданының педагогі Гүлмира Ардақова.Дүрбелеңсіз оқу дабылы: Жапониядан Алматы облысына дейінБиыл көктемде Ұлттық волонтерлік желінің, Төтенше жағдайлар министрлігінің, Қазақстанның Оқу-ағарту министрлігінің, «Шеврон» компаниясының және Caravan of Knowledge корпоративтік қорының өкілдері Жапонияға барып, арнайы тренингтерге қатысты. Табиғи құбылыстарды имитациялайтын жабдықтардың көмегімен қазақстандық делегация мүшелері тайфундардың күшін бағалап, жаңбыр аралас қатты желдің әсерін сезініп, арнайы тербелмелі платформада жер сілкінісінің дүмпулерін бастан өткерді.Қазақстанда да осындай сейсмодельдеу құрылғысы бар. Ол Алматы қаласындағы Халықты қорғау саласындағы ғылыми зерттеулер, даярлау және оқыту ұлттық орталығының базасында орналасқан. Құрылғы нақты жағдайларға барынша жақын ортада практикалық дағдыларды пысықтауға мүмкіндік береді.Биыл Атыраудан кейін SAQ жобасы Алматы қаласы мен Алматы облысында жалғасты. Бұл өңірлерде 30 педагог оқудан өтті. Қатысушылар ең есте қалған сабақтардың бірі ретінде Ұлттық орталық базасында өткен семинар-тренингті атады. Педагог Аида Сатарбаева мұғалімдерге жер сілкінісі кезінде қалай әрекет ету керектігін, ғимараттың қай жерлері қауіпсіздеу екенін және төтенше жағдайда неліктен сабыр сақтау маңызды екенін түсіндірді. Қатысушылар арнайы жабдықталған бөлмеде сейсмодельдеу құрылғысының көмегімен алған білімдерін бекітті.«Шеврон» компаниясының әлеуметтік инвестициялар жөніндегі кеңесшісі Лейла Айтмұханова SAQ жобасы аясында Жапония тәжірибесін талдай отырып, болашақта жоба мектеп шеңберінен шығып, қоғамдағы кең ауқымды қауіпсіздік мәдениетінің бір бөлігіне айналуы мүмкін екенін айтты. Ол бұл іске тек бейінді ведомстволар ғана емес, басқа да тараптар қатысуы керектігіне назар аударды:«Бұл жұмысқа тек бейінді министрліктер ғана емес, өңірлік және қалалық әкімдіктер, сондай-ақ Экономика министрлігі де тартылуы маңызды, өйткені мұндай бастамаларды іске асыру үшін тиісті бюджет қаражаты қажет. Төтенше жағдайларға дайындық мәдениетін қалыптастыруда бизнес те маңызды рөл атқара алады. Бұған өз қызметкерлерін тұрақты түрде оқытатын жапон компанияларының тәжірибесі мысал бола алады. «Шеврон» да басқа көптеген өндірістік компаниялар сияқты осы бағытта жұмыс істеп келеді. Егер Қазақстан қауіпсіздік пен төтенше жағдайларға ден қоюдың осындай жүйелі мәдениетін қалыптастыра алса, бұл алға жасалған үлкен қадам болар еді».Мектептерге қауіпсіздікке арналған гранттарАуылдық елді мекендерден келген педагогтер ұйымдастырушыларға ерекше алғыс білдірді. Олардың көпшілігі үшін жобаға қатысу қауіпсіздікке үйретудің заманауи әдістемелерін меңгеруге және басқа өңірлердегі әріптестерімен тәжірибе алмасуға мүмкіндік берді.Алматы облысы Айтей ауылындағы Қосынов атындағы жалпы білім беретін мектептің тәрбие ісі жөніндегі директоры Тазагүл Халмұхамедова алған білімнің практикалық маңызын атап өтті. Оның айтуынша, мектеп жанындағы «Жас құтқарушы» мамандандырылған үйірмесінде балаларға SAQ әдістемесі бойынша тұрақты сабақтар өткізу жоспарланып отыр. Сонымен қатар педагогтер төтенше жағдай кезінде бағдар табуға көмектесетін қосымша белгілерді мектеп ғимаратының ішіне және аумағына орнатуды көздеп отыр.Осы маусымда алғаш рет жоба аясында мектептерге қаржылай қолдау көрсету қарастырылды. Қатысушы 15 ұйымның әрқайсысы өз бастамаларын іске асыру үшін 200 мың теңге көлемінде грант алу мүмкіндігіне ие болады. Қаражат қауіпсіздік бұрыштарын жабдықтауға, қажетті құралдар мен материалдарды сатып алуға, сондай-ақ шағын жөндеу жұмыстарын жүргізуге жұмсалады.Ұйымдастырушылар жоба келесі жылы да жалғасады деп үміттенеді. Қатысушыларға арналған жаңартылған әрі толықтырылған оқу бағдарламасын әзірлеу жоспарланып отыр. Ол педагогтерді даярлау мүмкіндіктерін кеңейтіп, Қазақстан мектептерінде қауіпсіздік мәдениетін одан әрі енгізуге ықпал етеді.