Enbekshi QazaQ

Жаңалықтар

САЛЫҚТЫҚ ЕСЕПТІЛІКТІ ҰСЫНУДЫ ТОҚТАТА ТҰРУ ЖӘНЕ ҚАЙТА БАСТАУ ТУРАЛЫ 26.10.2026
Салық төлеуші (салық агенті):салықтық есептілікті ұсынуды тоқтата тұруға;тоқтата тұру мерзімі өткенге дейін салықтық есептілікті ұсынуды қайта бастауға құқылы.Салық төлеуші қызметі қайта басталған кезде салықтық есептілікті ұсынуды міндетті түрде қайта бастайды.Салықтық есептілікті ұсынуды тоқтата тұрудың жалпы мерзімі талап қоюдың ескіру мерзімінен аспауға тиіс.Салықтық есептілікті ұсынуды тоқтата тұрған күннен бастап қайта басталған күнге дейінгі кезеңде қосылған құн салығын төлеушіге электрондық шот-фактуралар жазып беру тоқтатыла тұрады.Салық салу объектілері болған кезде салық төлеушінің (салық агентінің) салықтық есептілігін ұсыну тоқтатыла тұрмайды.Салықтық есептілікті ұсынуды тоқтата тұру және (немесе) қайта бастау туралы мәліметтер салық органы тиісті шешімді қабылдаған күннен кешіктірілмей уәкілетті органның интернет-ресурсында жарияланады.Уәкілетті органның интернет-ресурсында салықтық есептілікті ұсынуды тоқтата тұру және (немесе) қайта бастау туралы мәліметтерді жариялау салықтық өтініште немесе жергілікті атқарушы органның жолданымында көрсетілген кезең үшін салықтық есептілікті ұсынбауға негіз болып табылады.Салық төлеушінің (салық агентінің) салықтық есептілікті ұсынуын тоқтата тұрудан бас тарту:салықтық берешек, әлеуметтік төлемдер бойынша берешек болған;салық төлеуші әрекет етпейтін салық төлеушілердің тізіліміне енгізілген;салық органының орындалмаған хабарламалары болған жағдайда қабылданады.Салық органы:салық төлеуші (салық агенті) салықтық есептілікті ұсыну күнінен бастап салықтық есептілікті ұсынған;қызметін тоқтата тұру кезеңінде немесе қайта бастаған күннен бастап салық төлеушінің (салық агентінің) қызметін қайта бастау фактісі анықталған жағдайда, салықтық есептілікті ұсынуды қайта басталды деп таниды.Салық төлеушінің (салық агентінің) салықтарды, бюджетке төленетін төлемдерді және әлеуметтік міндеттемелерді есептеу, төлеу бойынша салықтық міндеттеменің туындауына алып келетін қызметті жүзеге асыруды бастауы қызметті қайта бастау деп танылады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-kostanay/press/news/details/1311677?lang=ru
@SALYQBOT ЦИФРЛЫҚ САЛЫҚ КЕҢЕСШІСІ 26.10.2026
Қостанай қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті халыққа салықтық және кедендік мәселелер бойынша жедел түсіндіру көмегін көрсету, халықтың хабардарлығын арттыру және кері байланыс алу мақсатында Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті іске асырған «@SalyqBot» Telegram чат-боты жұмыс істейтінін еске салады.@SalyqBot – қазақ және орыс тілдерінде әзірленген цифрлық салық кеңесшісі, және ол өте пайдалы функцияларға ие:Шотты бұғаттан шығару;Жеке тұлғалардың салықтары бойынша көмек;Банкроттық;Бейнеқоңырау;Кедендік мәселелер бойынша жедел көмек;Salyq ЖИ 2026;ТОП сұрақтар;Операторға сұрақ қою;Электрондық сервистер;Калькуляторлар;Анықтамалық;Салық күнтізбесі;Сауалнамалар;Бейнесабақтар.Чат-бот «@SalyqBot» атауы бойынша немесе https://t.me/salyqbot тікелей сілтемесі арқылы қолжетімді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-kostanay/press/news/details/1311657?lang=ru
Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы: мемлекеттің дамуының жаңа кезеңі 26.10.2026
2026 жыл Қазақстан тарихындағы маңызды кезеңдердің бірі болды. Республикалық референдумда жаңа Конституцияның қабылдануы елдің саяси-құқықтық жүйесін ауқымды жаңғыртудың басталғанын білдіреді. Конституцияның жаңа редакциясында мемлекеттік билік құрылымына, азаматтардың құқықтарын қорғау тетіктеріне және мемлекеттің одан әрі даму қағидаттарына елеулі өзгерістер енгізілген.Негізгі өзгерістердің бірі заң шығарушы билікті реформалау болды. Сенат пен Мәжілістен тұратын екі палаталы Парламенттің орнына бір палаталы Құрылтай құрылды. Оны пропорционалды сайлау жүйесі бойынша қалыптастыру парламенттік өкілдікті жаңартуға және заң шығару процесін жетілдіруге бағытталған. Құрылтайға заңдар қабылдау, Үкіметтің қызметіне қатысты мәселелерді қарау және мемлекеттік маңызы бар негізгі тағайындауларды келісуге қатысу өкілеттіктері беріледі.Маңызды институционалдық өзгерістердің бірі – Қазақстан Республикасы Вице-Президенті лауазымының қайта енгізілгені. Вице-Президентті Президент Құрылтайдың келісімімен тағайындайды. Жаңа модельде мемлекет басшысының өз міндеттерін мерзімінен бұрын тоқтатқан жағдайда оның өкілеттіктерін беру тәртібі де айқындалған. Бұл мемлекеттік биліктің сабақтастығына қатысты мәселелерде құқықтық айқындықты қамтамасыз етеді.Жаңартылған саяси жүйеде Қазақстанның Халық Кеңесі ерекше орын алды. Ол жоғары консультативтік орган ретінде құрылды. Кеңестің көзделген өкілеттіктеріне Құрылтайдың қарауына заң шығару бастамаларын енгізу және республикалық референдум өткізу туралы ұсыныс жасау жатады. Кеңестің қызметі қоғамдық келісімді, ұлттық бірлікті және мемлекет пен азаматтық қоғам арасындағы өзара іс-қимылдары нығайтылған.Жаңа Конституцияда заманауи сын-қатерлерге де назар аударылған. Цифрландыру мен жасанды интеллектінің дамуы жағдайында жеке өмірге қол сұғылмаушылықты және дербес деректерді қорғау мәселелері ерекше маңызға ие. Осыған қатысты кепілдіктердің Конституцияда бекітілуі азаматтарды цифрлық ортада қорғаудың құқықтық тетіктерін жетілдіру қажеттілігін көрсетеді.Адам құқықтарының кепілдіктерін нығайтуға бағытталған ережелердің де маңызы зор. Олардың қатарына өз құқықтары мен бостандықтарын сот арқылы қорғау құқығы, ұсталған адамның өз құқықтарын білу құқығын қамтамасыз ету, Қазақстан Республикасының азаматтарын елден тыс жерлерде қорғауға кепілдік беру және басқа да құқықтық кепілдіктер жатады.Конституцияда Қазақстанның егемендігі, аумақтық тұтастығы және ұлттық құндылықтары мәселелеріне ерекше мән беріледі. Бүгінде бұл қағидаттар ел бірлігін сақтау және мемлекеттің тұрақты дамуын қамтамасыз ету үшін айрықша маңызды.Азаматтардың мемлекет алдындағы жауапкершілігін бекіту де ерекше назар аударуға тұрарлық. Осы тұрғыда Қазақстан Республикасы Конституциясының 38-бабының маңызы зор. Аталған бап заңды түрде белгіленген салықтарды, алымдарды және өзге де міндетті төлемдерді төлеу міндетін белгілейді.Бұл норма салық жүйесінің негізгі қағидаттарының бірі – салық салудың міндеттілігі мен әділеттілігін көрсетеді.Салықтарды төлеу мемлекеттік бюджеттің кіріс бөлігін қалыптастыруды қамтамасыз етеді. Бұл қаражат әлеуметтік міндеттемелерді орындауға, инфрақұрылымды дамытуға, білім беру мен денсаулық сақтау салаларын қаржыландыруға және мемлекеттік саясаттың басқа да басым бағыттарын іске асыруға қажет. Сонымен қатар салық міндеттемелері тек заңды негіздерде ғана белгіленуге тиіс, ал оларды орындау қолданыстағы салық заңнамасына сәйкес қамтамасыз етілуі қажет.Осылайша, Конституцияны жаңарту мемлекеттік билікті ұйымдастыру мен құқықтық кепілдіктерді кеңейтуден бастап, азаматтардың міндеттері мен экономикалық дамудың негіздерін айқындауға дейінгі мәселелердің кең ауқымын қамтиды.Жаңа Конституция Қазақстанның одан әрі дамуына, заңдылықты нығайтуға және мемлекет пен азаматтардың жауапкершілігін арттыруға құқықтық негіз қалыптастырады. Оның ережелерін сақтау, соның ішінде салық міндеттемелерін адал орындау, елдің тұрақты дамуы мен қоғам мен мемлекет арасындағы сенімді нығайтудың маңызды шарты болып табылады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-vko/press/news/details/1311640?lang=ru
Береке шағын ауданында инфрақұрылымды дамыту жұмыстары жалғасуда 26.10.2026
Береке шағын ауданында тұрғындарға қолайлы әрі қауіпсіз орта қалыптастыру мақсатында инфрақұрылымды дамыту және абаттандыру жұмыстары кезең-кезеңімен жүргізілуде. Шағын аудандағы құрылыс қарқынының артуына байланысты сапалы жолдарға, көше жарығына және жайлы қоғамдық кеңістіктерге ерекше назар аударылуда.Жол инфрақұрылымы бойынша негізгі жұмыстар аяқталды. Атап айтқанда, асфальт төселіп, жол таңбалары сызылды. Тұрғындардың өтініші ескеріліп, жайлы мектептің жанынан қосымша көше салынды. Қазіргі уақытта шамамен 1 000 шаршы метр аумаққа тротуар плиталарын төсеу, жол белгілерін орнату және аумақты тазалау жұмыстары қалды.Көше жарығын орнату жұмыстары да жалғасуда. Шағын ауданда барлығы 425 жарық бағанасын орнату жұмыстары жүргізілуде. Жұмыстарды осы жылдың қараша айының соңына дейін аяқтау жоспарланған. Нәтижесінде көшелердің жарықтандырылу деңгейі артып, тұрғындардың қараңғы уақытта қауіпсіз жүріп-тұруына қолайлы жағдай жасалады.2027 жылы шағын аудан көшелерін абаттандыру жоспарланып отыр. Атап айтқанда, аялдама павильондарын, орындықтар мен қоқыс жәшіктерін, сондай-ақ шағын сәулет нысандарын орнату көзделген.Береке шағын ауданын кешенді дамыту жұмыстары алдағы уақытта да жалғасады. Жол сапасын жақсарту, көшелерді жарықтандыру және қоғамдық орындарды абаттандыру тұрғындардың өмір сүру сапасын арттыруға және шағын ауданның көркін жақсартуға бағытталған.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-kalasy-akimat/press/news/details/1311635?lang=ru
Облыстық балалар ауруханасы қайта ашылады 26.10.2026
Қостанайда 2021 жылдан бері жұмысы тоқтап тұрған облыстық балалар ауруханасына қатысты түйткілді мәселе оң шешімін тапты. Нысан толық күрделі жөндеуден өтеді. Бұл туралы облыс әкімі Құмар Ақсақалов айтты.Аймақ басшысы бір жылдан астам уақытқа созылған жобалық-сметалық құжаттаманы әзірлеу жұмыстары аяқталғанын жеткізді. Ең бастысы – қаржы мәселесі шешілген.Аурухананы жөндеуге қажет қаражат республикалық бюджеттен толық көлемде бөлінді.«Бұл – өңіріміз үшін жағымды жаңалық. Қазіргі уақытта тиісті рәсімдер жүргізілді, жөндеу жұмыстарын осы жылдың соңына дейін бастауға дайынбыз», - деді облыс әкімі.Облыс әкімі жобада ғимаратты күрделі жөндеумен қатар, іші заманауи медициналық жабдықтармен толық жабдықтау қарастырылғанын атап өтті.Айта кетейік, Қостанай облыстық балалар ауруханасының жабылуы соңғы жылдары тұрғындар арасында жиі сынға ұшыраған болатын. Ата-аналар балаларын басқа ауруханаларға апаруға мәжбүр еді. Енді өңірдегі балаларды емдейтін басты мекеме қайта жанданбақ. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanay/press/news/details/1311622?lang=ru
Астанада жаңа жылдық безендіру мәселесі талқыланды 26.10.2026
14 қазанда Hilton Garden Inn Astana қонақ үйінде елорданы Жаңа жыл мерекесіне дайындау мәселелері бойынша кәсіпкерлермен кездесу өтті.Астана қаласының Инвестициялар және кәсіпкерлікті дамыту басқармасы ұйымдастырған жиынға сауда орталықтарының, қонақүйлердің, мейрамханалардың, бизнес орталықтарының және басқа да кәсіпкерлік нысандардың өкілдері қатысты.Кездесу барысында басқарма басшысының орынбасары Мақсат Жаңабаев қаланың мерекелік келбетін қалыптастыруда кәсіпкерлердің үлесі маңызды екенін атап өтті. Ол бизнес өкілдерін ғимараттардың қасбеттерін, кіреберістерін және іргелес аумақтарын жаңа жылдық безендіруге белсенді қатысуға шақырды.Биыл басқарма Урбанистика орталығымен бірлесіп, қаланың негізгі көшелерінде орналасқан кәсіпкерлік нысандарды жаңа жылдық безендіру бойынша дайындық жұмыстарын жүргізуде. Бұл жұмыстар сауда орталықтарын, мейрамханаларды, қонақүйлер мен бизнес орталықтарын қамтиды.Қалалық урбанистика орталығының директорының орынбасары Данияр Чиндалиев елорданы қысқы безендірудің бірыңғай тұжырымдамасын таныстырды. Ол мерекелік жарықтандыру кезінде ғимараттардың сәулеттік ерекшеліктерін ескеру, түстердің үйлесімділігін сақтау және безендіру элементтерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөнінде түсіндірді.Сондай-ақ кәсіпкерлерге ғимараттардың сыртқы келбетімен қатар, кіреберіс аумақтарын безендіруге, жарық құрылғыларын қауіпсіз орнатуға және қыс мезгілінде айналаны таза ұстауға көңіл бөлу ұсынылды.Жаңа жылдық безендіру жұмыстары 30 қарашаға дейін аяқталуы тиіс. Желтоқсан айының басында елордадағы кәсіпкерлік нысандар мерекеге дайын болуы қажет.Сонымен қатар, Туризм күніне орай Қазақстан Республикасы Туризм және спорт министрлігі «Astana Tourism» туризмді дамыту орталығымен бірлесіп, бірқатар қонақүй өкілдерін марапаттады. Саланың дамуына үлес қосқан мамандарға Құрмет грамоталары, сондай-ақ «Туризм саласының үздігі» және «Туризм саласына сіңірген еңбегі үшін» төсбелгілері табысталды.Марапаттау рәсімі елордадағы қонақүй бизнесі өкілдерінің туризм саласын дамытуға, қаланың туристік тартымдылығын арттыруға және қонақжайлылық индустриясын ілгерілетуге қосқан үлесін атап өтуге бағытталды.Кездесу соңында басқарма өкілдері кәсіпкерлердің ұсыныстарын тыңдап, қаланы мерекеге дайындау барысында бірлесіп жұмыс істеудің маңыздылығын атап өтті. https://www.instagram.com/p/Dees1RKg1mt/Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/astana-uir/press/news/details/1311613?lang=ru
ШҚО-да жалпы инвестиция көлемі 115 млрд теңгені құрайтын 9 инвестициялық жоба қаралды 26.10.2026
2026 жылғы 13 қазанда Шығыс Қазақстан облысы әкімінің орынбасары Бақытжан Байахметовтің төрағалығымен Өңірлік инвестициялық штабтың отырысы өтті.Отырыс барысында Жалпыұлттық инвестициялық пулды өзектендіру және өңірде іске асыру жоспарланып отырған жаңа жобаларды оған енгізу мәселелері қаралды.Инвесторлар ұсынған жобалар экономиканың бірқатар негізгі салаларын қамтиды.Энергетика. Катонқарағай ауданында төрт шағын су электр станциясын салу жоспарлануда.Өнеркәсіп және құрылыс материалдарын өндіру. Алтай ауданында құрғақ тәсілмен клинкер өндіретін өндірістік желіні салу жобасы ұсынылды.Тамақ өнеркәсібі. Өскемен қаласында ұн тарту кешенін реконструкциялау, сондай-ақ Күршім ауданында балық өнімдерін өңдеу және балық шабақтарын өсіру өндірісін дамыту жобалары қаралды.Қойма инфрақұрылымы. Өскемен қаласында дайын ұн өнімдерін сақтауға арналған заманауи қойма салу жоспарлануда.Мұнай-газ саласы. Зайсан ауданындағы Сарыбұлақ кен орнының пермь шөгінділеріндегі мұнай қорларын игеру және өндіру жобасы таныстырылды.Отырыс қорытындысы бойынша ШҚО Туризм және инвестициялар басқармасына салалық басқармалармен және қала мен аудан әкімдіктерімен бірлесіп, инвесторлармен жобалардың жол карталарын пысықтау және оларды инвестициялық пулға енгізу бойынша шаралар қабылдау тапсырылды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/tourism-vko/press/news/details/1311615?lang=ru
Қостанай облысында 44 га аумақта экопарк ашылды 26.10.2026
Қостанай қаласының сыртындағы 43,8 гектар аумақты алып жатқан экопарк өңіріміздің экологиялық әрі мәдени өміріндегі айтулы оқиға екені анық. Құны 660 миллион теңге болатын саябақтың ашылу салтанатына облыс әкімі Құмар Ақсақаловпен бірге әйгілі зілтемірші, ауыр атлетикадан төрт дүркін әлем чемпионы Илья Ильин, өңірдің қоғам белсенділері, спортшылар, ерікті жастар қатысты.Қостанай ауданындағы Мичурин ауылдық округінің орман алқабында орналасқан жаңа экопарк тұрғындардың демалысына, спортпен шұғылдануына және табиғат аясында уақыт өткізуіне арналған. Жоба «Таза Қазақстан» жалпыұлттық бастамасы аясында жүзеге асырылған.Ашылу салтанатында сөз сөйлеген Құмар Ақсақалов Мемлекет басшысының ірі қалалар мен облыс орталықтарының маңында экопарктер құру жөніндегі тапсырмасын орындаудың маңызын атап өтті.Жаңа экопаркте тұрғындардың белсенді демалысына қажетті инфрақұрылым қарастырылған. Мұнда футбол алаңы, воркаут аймағы, балалар ойын алаңы, жүгіру жолы және автотұрақ бар.Жүгіру жолының ұзындығы – 2 015 метр, аумағы – 5 030 шаршы метр. Балалар ойын алаңы 5 050 шаршы метр жерді алып жатыр. Сондай-ақ экопарк аумағында кіреберіс қақпалар мен жерасты өткелі қарастырылған. Жерасты өткелі салынып жатқан «Астана» тұрғын алабымен байланысты қамтамасыз етуге арналған. Бұл тұрғындардың жаңа демалыс орнына қатынауын жеңілдетуге мүмкіндік береді. Жобаның жалпы құны – 660 миллион теңге. Құрылыс пен абаттандыру жұмыстары осы жылы жүзеге асырылған.Ашылу салтанатында сөз сөйлеген Құмар Ақсақалов мұндай қоғамдық кеңістіктердің маңызына тоқталды.«Қостанада қоғамдық кеңістіктерді дамыту жұмыстары жүйелі түрде жалғасуда. Тек былтыр қалада 5 саябақ пен сквер ашылды. Алдағы жылы «Береке», «Юбилейный», «Қонай» шағын аудандарындағын абаттандырып, заманауи қоғамдық кеңістіктерге айналдыру жұмыстары жалғаса береді», – деді аймақ басшысы.Облыс әкімінің айтуынша, экопарк тұрғындарға спортпен шұғылдануға, отбасымен бірге уақыт өткізуге және табиғат аясында тынығуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар мұндай орындар қоршаған ортаға жауапкершілікпен қарау мәдениетін қалыптастыруға ықпал етеді.«Қоршаған ортаны қорғау – тек табиғатты сақтау ғана емес, сонымен бірге адамдарға жайлы өмір сүру ортасын қалыптастыру. Сондықтан елді мекендердің айналасын көгалдандыруға, жасыл желекті көбейтуге және тұрғындарға арналған қоғамдық кеңістіктерді дамытуға ерекше мән беруіміз керек. Мұндай нысандар отбасылардың бірге уақыт өткізуіне, балалардың табиғатқа жақын болып өсуіне және тұрғындардың белсенді демалыспен айналысуына мүмкіндік береді, - деп өңірдегі экологиялық бастамалардың маңызын жеткізді аймақ басшысы.Облыс әкімінің сөзінше, өңірде мұндай қоғамдық кеңістіктерді дамыту жұмыстары жалғасады. Бұл бастамалар облыс орталығымен шектелмей, қалалар мен ауылдық елді мекендерді де қамтуы тиіс.Экопарктің ашылу салтанатында Қазақстанның еңбек сіңірген спорт шебері, ауыр атлетикадан төрт дүркін әлем чемпионы, Азия ойындарының жеңімпазы Илья Ильин жиналған қауымға құттықтау сөзін арнап, спорт пен салауатты өмір салтының маңызын атап өтті. Оның салтанатты шараға қатысуы бұқаралық спортты дамытуға және тұрғындарды белсенді өмір салтына ынталандыруға бағытталған бастамамен үндеседі. Жаңа экопарк тұрғындарға серуендеп қана қоймай, жүгірумен және басқа да дене шынықтыру жаттығуларымен айналысуға мүмкіндік береді.Қостанай облысында қоршаған ортаны қорғауға және экологиялық жағдайды жақсартуға бағытталған бірнеше бастама қолға алынған.Облыс әкімінің мәліметінше, Қостанай қаласында экотакси қызметі іске қосылған. Сонымен қатар өңірде жаңартылатын энергия көздерін дамыту жұмыстары жүргізілуде. Қазір облыста екі күн электр станциясы мен бес жел электр станциясы жұмыс істейді. Бұған қоса, ауылдық жерлерде қоқысты бөлек жинау тәжірибесі енгізіліп жатыр. Бұл шаралар өңірде жасыл экономиканы дамытуға, қоршаған ортаға түсетін салмақты азайтуға және экологиялық мәдениетті қалыптастыруға бағытталған.Жаңа экопарк Қостанай ауданы тұрғындарының табиғат аясында демалуына, балаларымен серуендеуіне және спортпен айналысуына мүмкіндік береді. Мұнда серуендеу мен жүгіруге арналған жолдардан бастап, балалар алаңы мен спорттық нысандарға дейінгі инфрақұрылым қарастырылған.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanay/press/news/details/1311600?lang=ru
Әлеуметтік салық: есептеу тәртібіндегі негізгі өзгерістер 25.10.2026
2026 жылдан бастап Қазақстанда әлеуметтік салықты есептеу тәртібі өзгертілді. Негізгі жаңалықтардың бірі – әлеуметтік салық пен әлеуметтік аударымдар арасындағы өзара байланыстың жойылуы, сондай-ақ жалпыға бірдей белгіленген салық салу тәртібі үшін әлеуметтік салық мөлшерлемесінің 6% мөлшерінде белгіленуі.Салық төлеушілердің жекелеген санаттары үшін әлеуметтік салықты есептеудің арнайы мөлшерлемелері мен тәртібі көзделген.Атап айтқанда, әлеуметтік салықтың 1,8% мөлшерлемесі мынадай қызмет түрлерін жүзеге асыруға байланысты салық салу объектілері бойынша қолданылады:* өз өндірісіндегі ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру және өткізу;* өз өндірісіндегі ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу және осындай қайта өңдеу өнімдерін өткізу.Жеке кәсіпкерлер мен жеке практикамен айналысатын адамдар үшін әлеуметтік салықты есептеудің ерекше тәртібі көзделген. Олар әлеуметтік салықты мынадай мөлшерде есептейді:* өзі үшін – төлеу күні қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің (АЕК) екі еселенген мөлшерінде;* әрбір жұмыскер үшін – төлеу күні қолданыста болатын бір АЕК мөлшерінде.Өз өндірісіндегі ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру және өткізу, сондай-ақ оларды қайта өңдеу жөніндегі қызметке байланысты салық салу объектілері бойынша шаруа немесе фермер қожалықтары үшін әлеуметтік салықтың мынадай мөлшерлері белгіленген:* өзі үшін – 0,6 АЕК мөлшерінде;* әрбір жұмыскер үшін – 0,3 АЕК мөлшерінде.Бұл ретте әлеуметтік салықты төлеу күні қолданыста болатын АЕК мөлшері қолданылады.Сондай-ақ оңайлатылған декларация негізіндегі арнаулы салық режимін қолданатын салық төлеушілер әлеуметтік салық төлеуден босатылатынын атап өткен жөн.Осылайша, әлеуметтік салық бойынша міндеттемелерді айқындау кезінде салық төлеушілер қолданылатын салық салу режимін, жүзеге асырылатын қызметтің сипатын және заңнамада көзделген салықты есептеу ерекшеліктерін ескеруі қажет.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-sko/press/news/details/1311562?lang=ru
Сырдан сазды сәлем: Қазақ өнері Берлин төрінде 25.10.2026
Германия астанасы Берлин қаласында Республика күніне орай Сыр елінің өнер шеберлері мерекелік концерт қойды. Оған Қазақстанның Германиядағы елшісі Нұрлан Онжанов, елшіліктің, қазақ диаспорасының өкілдері, дипломатиялық корпус мүшелері, сондай-ақ Берлинде тұратын отандастарымыз бен жергілікті мәдениет жанашырлары қатысты.Қызылорда облысы әкімдігінің қолдауымен ұйымдастырылған мәдени шараның мақсаты – қазақ халқының бай рухани мұрасын, ұлттық өнері мен мәдени құндылықтарын халықаралық деңгейде таныстырып, Сыр өңірінің өнерін шетелдік көрерменге насихаттау.Шығармашылық делегация Берлин төрінде ұлттық өнерімізді ұлықтап, қазақ мәдениетінің байлығы мен өзіндік болмысын танытты. Концертте «Ақмешіт» фольклорлық ансамблі, Мәдениет саласының үздіктері Серік Жақсығұлов, Марат Сүгірбай, халықаралық және республикалық конкурстардың лауреаттары Айдос Шадаев, Гүлназ Нағашыбай, Ринат Үсенов, Аружан Төреғали және Рано Сабанкулова өнер көрсетті. Ал «Томирис» би ансамблі ұлттық хореографияның озық үлгілерін ұсынып, кештің көркін аша түсті. Концерт шымылдығы қазақ халқының рухани мұрасының символына айналған Қорқыттың күйімен ашылды. Кеш бағдарламасына жыраулық өнердің жауһарлары, халық әндері, ән-айтыс үлгілері мен патриоттық әндер арқау болды. Ұлттық өнердің сан қырын танытқан мазмұнды бағдарлама халқымыздың ғасырлар бойы жалғасып келе жатқан өнер сабақтастығын айшықтады.Мәдени шара аясында қонақтарға қазақтың ұлттық тағамдары ұсынылып, халқымыздың қонақжай дәстүрі мен дастархан мәдениеті де таныстырылды. Бұл келушілердің қазақ халқының салт-дәстүрі мен ұлттық құндылықтарына деген қызығушылығын арттыра түсті.Сыр өнерпаздарының сапары – ұлттық мәдениетімізді халықаралық кеңістікте дәріптеуге, шығармашылық байланыстарды нығайтуға және Қазақстанның мәдени әлеуетін танытуға бағытталған маңызды қадам. Қазақтың әні мен күйін шетел төрінде әуелеткен өнер иелері Сыр елінің рухани байлығын паш етіп, ұлттық өнеріміздің өміршеңдігін тағы бір мәрте дәлелдеді. Өнерпаздар берлиндік көрерменнің ыстық ықыласы мен зор қошеметіне бөленді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda/press/news/details/1311536?lang=ru
Әрекетсіз салық төлеушілердің тізілімі 25.10.2026
Әрекетсіз салық төлеушілердің тізілімі — ұзақ уақыт бойы салық есептілігін ұсынбайтын салық төлеушілердің тізбесі.Тізілімге салық есептілігін соңғы рет ұсынғаннан кейінгі 12 ай ішінде салық есептілігін өз бетінше ұсынбаған резидент заңды тұлғалар, Қазақстан Республикасында тұрақты мекеме немесе құрылымдық бөлімше арқылы қызметін жүзеге асыратын резидент емес заңды тұлғалар, сондай-ақ дара кәсіпкерлер енгізіледі.Бұл қағида Қазақстан Республикасының Салық кодексіне сәйкес салық есептілігін ұсынуды тоқтата тұрған салық төлеушілерге қолданылмайды.Салық төлеуші салықтық кезең үшін қосымша салық есептілігін ұсынған кезде тізілімнен шығарылады. Бұл ретте салық есептілігі нөлдік көрсеткіштермен автоматты түрде ұсынылған деп танылады.Тізілімнен шығару туралы шешім қосымша салық есептілігі ұсынылған күннен кейінгі үш жұмыс күнінен кешіктірілмей қабылданады.Салық төлеушіні тіркеу нөмірлерінің тізілімдерінен алып тастаған немесе дара кәсіпкерді тіркеу есебінен шығарған кезде оны әрекетсіз салық төлеушілердің тізілімінен шығару бір мезгілде жүзеге асырылады.Негізі: Қазақстан Республикасының Салық кодексінің 108-бабы.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-sko/press/news/details/1311512?lang=ru
Республика күніне арналған мерекелік концерт өтті 25.10.2026
Шымкент қаласының «Астана» алаңы бүгін ерекше мерекелік рухқа бөленді. Республика күніне арналған ауқымды халықтық іс-шара қала тұрғындары мен қонақтарын бір алаңға жинап, елдік пен бірліктің, шаттық пен қуаныштың мерекесіне айналды.Ұлттық мереке – Республика күніне арналған мерекелік концерттік бағдарламада жергілікті шығармашылық ұжымдармен қатар, елімізге танымал өнер жұлдыздары - Маржан Арапбаева, Қайрат Түнтеков, ӘділетЖауғашар, Сырым Исабаев, Заттыбек Көпбосынұлы, Еркеш Хасен өнер көрсетіп, қала тұрғындары мен қонақтарына көтеріңкі көңіл күй сыйлады.Шымкент қаласының әкімдігі ұйымдастырған бұл мерекелік іс-шараның басты мақсаты — ел егемендігі мен тәуелсіздігін дәріптеу, ұлттық бірлік пен отансүйгіштік құндылықтарды ұлықтау.Республика күні – халқымыздың өткен жолын саралап, тәуелсіздігіміздің мәнін терең түсінуге мүмкіндік беретін маңызды мереке.Шымкенттегі мерекелік іс-шара осы тарихи күннің мәні мен рухын айшықтап, елдігіміздің тұғырын биіктете түсті.Мерекелік кеш ертең де Астана алаңында жалғасын тауып, соңы жарқын отшашумен қорытындыланады.
Салық міндеттемесінің орындалуын қамтамасыз ету тәсілдері 25.10.2026
Салық органы Қазақстан Республикасының Салық кодексінде айқындалған жағдайларда салықтық міндеттеменің орындалуын қамтамасыз ету тәсілдерін қолданады.Қамтамасыз ету тәсілдері – салық төлеушінің (салық агентінің) салықтық міндеттемені тиісінше орындауына ынталандыратын мүліктік және (немесе) шектеу сипатындағы шаралар.Қамтамасыз ету тәсілдері:1) өсімпұлдар есепке жазу;2) шығыс операцияларын тоқтата тұру;3) мүлікке билік етуді шектеу;4) электрондық шот-фактуралар жазып беруін тоқтата тұру;5) интернет-ресурстарға және (немесе) Қазақстан Республикасының аумағында интернет-алаң арқылы қызметті жүзеге асыратын шетелдік компанияның интернет-алаңына кіруді шектеуАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-sko/press/news/details/1311483?lang=ru
МКК-нің Huawei Technologies Kazakhstan компаниясының өкілдерімен жасанды интеллект технологияларын қолдану мәселелері бойынша кездесуі 25.10.2026
   2026 жылғы 14 қазанда Астана қаласында Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитеті Төрағасының орынбасары Жайдар Инкербаевтың «Huawei Technologies Kazakhstan» компаниясының өкілдерімен кездесуі өтті.   Кездесу бұған дейін өткізілген бейнеконференцияның жалғасы болып, мемлекеттік кірістер саласында жасанды интеллект технологияларын қолдану перспективаларын, сондай-ақ технологиялық ынтымақтастықтың ықтимал бағыттарын талқылауға арналды.   «Huawei Technologies Kazakhstan» - Қазақстандағы халықаралық Huawei технологиялық компаниясының ресми өкілдігі. Компания ақпараттық-коммуникациялық технологияларды, телекоммуникациялық инфрақұрылымды және цифрлық шешімдерді дамытуға маманданған.   Кездесу барысында тараптар жасанды интеллект негізіндегі шешімдерді техникалық қамтамасыз ету мәселелерін, оның ішінде есептеу қуаттарын, графикалық процессорларды (GPU) пайдалануды және тиісті инфрақұрылымды ұйымдастыру мүмкіндіктерін қарастырды.   Мемлекеттік кірістер комитетінің қажеттіліктерін ескере отырып, қажетті есептеу ресурстарын қамтамасыз ету тәсілдеріне, технологиялық шешімдерді таңдауға және оларды тәжірибеде қолдану мүмкіндіктерін бағалауға ерекше назар аударылды.   Кездесу қорытындысы бойынша тараптар ықтимал техникалық шешімдерді одан әрі пысықтау және жасанды интеллект технологияларын енгізу саласындағы ынтымақтастық перспективаларын талқылады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd/press/news/details/1311485?lang=ru
Қазақстан Швейцарияға өңделген өнім экспортын арттыруды жоспарлап отыр 25.10.2026
 «2026 жылдың қаңтарынан бастап, тамыз айына дейін Қазақстан мен Швейцария арасындағы тауар айналымы 1 120,9 млн АҚШ долларын құрады, бұл өткен жылмен салыстырғанда салыстырғанда 19,3%-ға артық».Бұл туралы Қазақстан Республикасының Сауда және интеграция министрі Арман Шаққалиев Швейцария Конфедерациясының Елшісі Кристина Хонеггер ханыммен кездесуінде мәлімдеді.Аталмыш жиын  Министрдің Швейцария Конфедерациясына алдағы жұмыс сапары аясында өтті. 22-ші қазан күні Берн қаласында Сауда-экономикалық ынтымақтастық жөніндегі комиссияның 12-ші отырысы өтпек. Тараптар екіжақты сауда-экономикалық байланыстарды нығайту, сондай-ақ өзара сауда мен инвестициялық ынтымақтастықты кеңейту перспективаларын талқылады.Биылғы жылдың 8 айының ішінде Қазақстанның Швейцарияға экспорты 15,4%-ға өсіп, 820,5 млн долларға жетті.Министрдің  сөзінше, Қазақстан Швейцарияға өңделген өнім экспортын 30 позиция бойынша арттыра алады. Соның ішінде ең перспективті бағыттар - металлургия, тамақ өнеркәсібі, мұнай-химия, машина жасау және химия салалары. Оның ішінде алюминий, болат прокаты, ферроқорытпалар, күнбағыс майы, ұн, макарон және кондитерлік өнімдер туралы сөз қозғалды.Өз кезегінде Швейцария Елшісі Кристина Хонеггер Министрдің ұстанымын қолдап, швейцариялық тараптың екі ел арасындағы сауда-экономикалық қатынастарды одан әрі нығайтуға ниетті екенін білдірді.Айта кетейік, Швейцария Қазақстанның ең ірі инвесторларының бірі: соңғы 20 жылда инвестиция көлемі 36 млрд доллардан асты. Бүгінде елімізде швейцариялық капиталы бар 400-ге жуық компания жұмыс жасайды. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mti/press/news/details/1311488?lang=ru
Азаматтың Конституциялық Сотқа жүгінуі үшін қандай талаптар сақталуы қажет? 25.10.2026
Азаматтың өтініші жол берілетін болу үшін мынадай талаптарға сәйкес келуге тиіс:дауланып отырған заң немесе өзге де нормативтік құқықтық акт өтініш субъектісінің қатысуымен қаралған нақты іс бойынша сотта қолданылған және оның құқықтары мен бостандықтарына тікелей әсер еткен, сондай-ақ іс бойынша апелляциялық сатыдағы соттың заңды күшіне енген сот актісі қабылданған болуы қажет;өтініш апелляциялық сатыдағы сот актісі қабылданған күннен бастап бір жылдан кешіктірілмей берілуге тиіс;өтініш субъектісінің өз құқықтары мен бостандықтарының бұзылғанын көрсететін белгілер болуға тиіс.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/press/news/details/1311477?lang=ru
Еңбек әлемі: мүмкіндіктер, құзыреттер, перспективалар 25.10.2026
Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің 2026–2027 жылдарға арналған Медиа-жоспарын іске асыру мақсатында облысымыздың білім беру ұйымдарында Еңбек апталығы аяқталды. Апталық аясында оқушылар түрлі мамандықтар, олардың қоғамдағы маңызы, қазіргі еңбек нарығының талаптарымен танысты. Еңбек адамдарына құрметпен қарауға, жұмысшы мамандықтарды дәріптеуге және саналы кәсіби таңдау қалыптастыруға ерекше көңіл бөлінді.Мектептерде сынып сағаттары, жұмыс орындарына экскурсиялар, сенбіліктер, жәрмеңкелер, байқаулар, түрлі мамандық өкілдерімен кездесулер ұйымдастырылды. Жұмысшы мамандықтар өкілдерінің кәсіби шеберлігі мен еңбегінің маңыздылығына ерекше назар аударылды.Еңбек апталығы аясында өткізілген іс-шаралар білім алушылардың еңбек адамдарына құрметпен қарауын, әрбір мамандықтың қоғамдағы маңызын түсінуін және кәсіби болашағына саналы көзқарасын қалыптастыруға бағытталған маңызды алаңға айналды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/vko-bilim/press/news/details/1311455?lang=ru
СЭҚ қатысушылары үшін ақпарат. Тыйымдар мен шектеулерді сақтау 25.10.2026
Кеден саясатының маңызды бағыттарының бірі тауарлардың жекелеген санаттарын әкелу және әкету қағидаларын белгілейтін тыйымдар мен шектеулер жүйесі болып табылады. Тауарлар Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік шекарасы арқылы өткізіледі және (немесе) тыйымдар мен шектеулер сақтала отырып, кедендік рәсімдерге орналастырылады.Біржақты тәртіппен енгізілетін шараларды қоса алғанда, тарифтік емес реттеу шараларының, сондай-ақ техникалық реттеу шараларының сақталуы Одақ туралы шартқа сәйкес Комиссия айқындаған жағдайларда және тәртіппен немесе Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен расталады. Әскери мақсаттағы өнімдерге қатысты шараларды қоса алғанда, бақылаудың ерекше шараларының сақталуы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес белгіленген жағдайларда және тәртіппен құжаттарды және (немесе) осындай шаралардың сақталуын растайтын мәліметтерді ұсыну арқылы расталады.Еуразиялық экономикалық одақтың техникалық регламенттерінде белгіленген талаптарға, сондай-ақ Қазақстан Республикасының техникалық реттеу саласындағы заңнамасының талаптарына әкелінетін тауарлардың сәйкестігін растайтын құжаттар және осындай құжаттардағы мәліметтер туралы ақпарат алмасу жөніндегі техникалық реттеу саласындағы уәкілетті орган мен уәкілетті органның ақпараттық өзара іс-қимыл жасау тәртібі техникалық реттеу шараларының сақталуын растау мақсатында бірлескен актімен айқындалады.Санитариялық, ветеринариялық-санитариялық және карантиндік фитосанитариялық шаралардың, сондай-ақ радиациялық талаптардың сақталуы Одақ туралы шартта және оған сәйкес қабылданған Комиссия актілерінде белгіленген тәртіппен және (немесе) Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен санитариялық-эпидемиологиялық, ветеринариялық, карантиндік фитосанитариялық және радиациялық бақылауды (қадағалауды) жүзеге асыру нәтижелері бойынша расталады.Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағына әкелу және (немесе) Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік аумағынан жеке тұлғалардың Одақ туралы шартта көзделген және Еуразиялық экономикалық одаққа мүше болып табылмайтын мемлекеттермен сауда жасауда тарифтік емес реттеу шаралары қолданылатын тауарлардың бірыңғай тізбесіне енгізілген тауарларды жеке пайдалануға арналған тауарлар ретінде әкету ерекшеліктерін Комиссия айқындайды.Егер тыйымдар мен шектеулерді белгілейтін актілерде олардың сақталуын растау жағдайлары және (немесе) тәртібі айқындалмаса, мұндай тыйымдар мен шектеулердің сақталуы тауарларды Еуразиялық экономикалық одақтың кедендік шекарасы арқылы өткізу кезінде, сондай-ақ тауарларды ішкі тұтыну үшін шығару немесе экспорт кедендік рәсімдеріне орналастыру кезінде расталады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-vko/press/news/details/1311434?lang=ru
OQ STARTUP қандас жастарға арналған үздік жоба байқауы 25.10.2026
ЕРЕЖЕСІ Байқауға 15-30 жас аралығындағы шетел азаматы болып табылатын ұлты қазақ отандастар қатыса алады;Байқауға 15-30 жас аралығындағы Қазақстан Республикасының азаматы болып табылмайтын ұлты қазақ азаматтары қатыса алады. Қатысушы жоба туралы ұзақтығы 2 минуттан аспайтын бейнежазбаны немесе 10 слайдтан аспайтын презентацияны Oqbaiqau@gmail.com эл-поштасына шетел паспорты немесе туу туралы куәлігімен қоса өзі туралы ақпаратты (Толық аты-жөні, азаматтығы, оқитын университеті мен курсы, жасы) 30 қазан 2026 ж. Дейін жіберуі керек;Бейнежазба немесе презентацияда жобаның сипаттамасы, мақсаты, ерекшеліктері мен күтілетін нәтижесі туралы нақты көрсетілуі керек;Қатысушы жұмысын жібере отырып Отандастар қорының әлеуметтік желілерінде (Facebook, Instagram, Telegram) және ресми сайтында жұмысының жариялануына келісім береді. МАРАПАТТАУ1-орын: «Киелі Қазақстан» жобасына қатысуға жолдама, ноутбук, диплом.2-орын: Планшет, диплом.3-орын: Смарт-сағат, диплом.Ынталандыру сыйлығы: «Бестемше» үстел ойыны. Ереженің толық нұсқасын сайттан қараңыз https://oq.gov.kz/Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-riga/press/news/details/1311430?lang=ru
Жасанды интеллект жасаған контентке авторлық құқық кімге тиесілі? 25.10.2026
24 қазан 2026 жыл. Бүгінгі таңда жасанды интеллект технологиялары адамзат өркениетінің барлық салаларына тереңдеп еніп үлгерді. Суреттер мен музыка, видеороликтер мен мәтіндер — бәрін де нейрожелілер бірнеше секунд ішінде жасай алады. Алайда осынау керемет жылдамдықтың артында заңнамалық тұрғыдан әлі де шешімін таппаған бір маңызды сұрақ тұр: жасанды интеллект жасаған шығармаларға авторлық құқық кімге тиесілі? Бұл мәселе бүгін тек заңгерлер мен технологтарды ғана емес, контент жасаушыларды, суретшілерді, музыканттарды және жарнама саласының өкілдерін де алаңдатып отыр.Жасанды интеллект мүмкіндіктерінің кеңеюі бірнеше жыл бұрын-ақ басталған болатын. 2022–2023 жылдары DALL-E, Midjourney, Stable Diffusion сияқты суреттер генерациялайтын платформалар бүкіл әлемде танымалдыққа ие болды. Қазақстанда да осы уақыт аралығында жасанды интеллект құралдарын пайдаланатын контент жасаушылардың саны күрт өсті. Жарнама агенттіктері, медиа компаниялар, жеке блогерлер — бәрі де ЖИ технологияларын өз жұмысына белсенді түрде ендіре бастады. Дегенмен заңнамалық база осынау жылдам даму қарқынынан артта қалып отырды. Нәтижесінде авторлық құқық мәселесі бойынша ашық сұрақтар жинала берді.Қазақстан заңнамасы бойынша авторлық құқық тек адамның шығармашылық еңбегі нәтижесінде туындайды. Қазақстан Республикасының авторлық құқық туралы заңы шығарма авторы ретінде тек жеке тұлғаны — яғни тірі адамды — таниды. Бұл қағида жасанды интеллектке авторлық мәртебе беруге мүмкіндік бермейді. Алайда мәселе мұнымен бітпейді. Жасанды интеллект туралы жаңа заң нейрожелілерге берілетін мәтіндік сұраныстар — промпттар — да авторлық құқықпен қорғала алады деп атап көрсетеді. Бірақ бұл үшін сұраныстың өзі де шығармашылық зияткерлік қызметтің нәтижесі болуы шарт. Демек, жай ғана "ай астында отырған адамды сал" деп жазу жеткіліксіз — промпт неғұрлым күрделі, нақты және ерекше болса, соғұрлым оның авторлық қорғалуға мүмкіндігі артады.ЖИ-креатор Аружан Ергали бұл мәселені өз тәжірибесі тұрғысынан терең түсінеді. Оның айтуынша, сапалы жасанды интеллект контентін жасау — жай ғана батырма басу емес, ол нағыз шығармашылық процесс. "Бір ғана жоба үшін алдымен кейіпкер жасайсың, раскадровка әзірлейсін, ондаған, кейде жүздеген нақты сұраныстар жазасын. Содан кейін алынған нәтижелерді сұрыптап, өңдеп, біріктіресін. Бұл — нағыз авторлық жұмыс," — дейді Аружан. Оның пікірі бойынша, ЖИ тек қарандаш немесе фотокамера сияқты — шебердің қолындағы құрал. Кім сол құралды ұстаса, шығарманың да авторы сол адам болуы тиіс.Заңгер Сергей Уткин авторлық мәселеде ең басты өлшем ретінде адамның шығармашылық қатысуын атайды. "Егер адам не жасау керектігін ойластырып, сюжет пен стильді анықтаса, нәтижені бағалап, жетілдірсе — онда шығармашылық бастама бар. Жасанды интеллект мұнда тек ойды жүзеге асыратын құрал ретінде қызмет етеді," — деп түсіндіреді маман. Алайда даулы жағдайлар туындаған кезде соттар немесе тиісті органдар әр шығарманы жеке-жеке қарастыруы мүмкін. Яғни автордың шығармашылық үлесін дәлелдеу оның өзінің міндетіне айналады — бұл болашақта маңызды мәселеге айналуы мүмкін.Жаңа заң сонымен қатар жасанды интеллект жасаған контентті пайдаланушылар мен платформаларға бірқатар міндеттер жүктейді. Ең бастысы — синтетикалық контентті белгілеу (маркировка) талабы. Яғни ЖИ жасаған суреттер, видеолар немесе мәтіндер тиісті белгімен таңбалануы тиіс. Бұл талап дезинформацияның таралуын шектеуге, сондай-ақ тұтынушылардың не шынайы, не жасанды екенін ажырата алуына септігін тигізбек. Жасанды интеллект жүйелерінің иелері мен операторлары да технологияны пайдалану барысында туындауы мүмкін тәуекелдерді бақылауға міндетті. Бұл жауапкершілік талабы — дамыған елдердің тәжірибесіне сәйкес алынған прогрессивті қадам.Халықаралық тәжірибеге жүгінсек, бұл мәселе жаһандық деңгейде де бірыңғай шешімін таппаған. АҚШ-та Авторлық құқықтар бюросы ЖИ жасаған шығармаларды адамның шығармашылық үлесінсіз тіркеуден бас тартады. Еуропалық Одақта ЖИ туралы жаңа заң шеңберінде авторлық мәселе жеке талқылануда. Қытайда кейбір сот шешімдері ЖИ-контентте адамның промпт жасаудағы рөлін авторлық белгі ретінде мойындаған. Бұл халықаралық параллельдер Қазақстанның таңдаған тәсілі — адамның шығармашылық үлесін негіз ету — дұрыс бағыт екенін аңғартады.Сарапшылардың пікірінше, технологиялар дамыған сайын авторлық құқық, деректер қауіпсіздігі және жауапкершілік мәселелері одан да өткір сипат алатын болады. Ақпараттық технологиялар саласының зерттеушісі, Алматы университетінің доценті Гүлнар Ахметова: "Бүгін біз ЖИ заңнамасының тек алғашқы бетпердесін ғана жазып жатырмыз. Келесі бес жыл ішінде даулар мен прецеденттер арқылы заңнама одан ары нақтыланатын болады. Контент жасаушылар өз авторлық үлестерін дәлелдей алатындай тетіктер, мәселен блокчейн негізіндегі тіркеу жүйелері, өзекті бола бастайды," — деп болжайды. Мемлекет те осы саладағы реттеуші рөлін нығайтуды жалғастыруда — тиісті мемлекеттік органдар синтетикалық контентті бақылауға арналған платформалар мен стандарттарды әзірлеу үстінде. Жасанды интеллект дәуірінде шығармашылық пен заңнама арасындағы бұл тарихи диалог — тек Қазақстан үшін ғана емес, бүкіл адамзат үшін маңызды сынақ болып қала бермек.