Жаңалықтар
Көше тәртібі, саммиттердегі қауіпсіздік: Ұлттық ұлан қызметінің 9 айдағы қорытындысы 17.10.2026
Қазақстан Республикасы ІІМ Ұлттық ұланының Бас қолбасшылығында әскери кеңес өтті. Онда 2026 жылдың тоғыз айы бойынша әскердің қызметтік-жауынгерлік қызметінің нәтижелері қаралды және алдағы кезеңге арналған басым міндеттер айқындалды.Отырыс Ішкі істер министрі полиция генерал-лейтенанты Ержан Сәденов пен Ішкі істер министрінің орынбасары — Ұлттық ұланның Бас қолбасшысы генерал-лейтенант Аңсаған Балтабековтың төрағалығымен өтті.Әскери кеңестің жұмысына өңірлік қолбасшылықтардың қолбасшылары, Ұлттық ұлан академиясының бастығы, бас басқармалардың, басқармалардың, орталықтардың, дербес бөлімшелер мен қызметтердің басшылары қатысты. Бейнеконференцбайланыс режимінде отырысқа өңірлік қолбасшылықтар мен әскери бөлімдердің басшылық құрамының офицерлері қосылды.Отырыс барысында қызметтік-жауынгерлік қызметтің жай-күйі туралы баяндамалар тыңдалды, құқықтық тәртіпті қамтамасыз етудің, жауынгерлік даярлықты ұйымдастырудың, сондай-ақ әскери бөлімдерді жасақтаудың өзекті мәселелері қаралды.Ағымдағы жылдың тоғыз айында Ұлттық ұланның әскери қызметшілері қоғамдық тәртіпті сақтау бойынша 2,3 мыңнан астам тапсырманы орындады. Патрульдік-бекеттік қызметті атқару барысында 13 мыңнан астам құқық бұзушы ұсталып, ішкі істер органдарына жеткізілді. Оның ішінде 300 адам қылмыс жасады деген күдікпен ұсталған.Ұлттық ұлан бөлімшелері сондай-ақ қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі міндеттерді орындауға дайындықтың жоғары деңгейін растай отырып, бес халықаралық саяси іс-шараның және шет мемлекеттер басшылары мен ресми делегациялардың он сегіз сапарының қауіпсіздігін қамтамасыз етті.Қызметтің басқа бағыттарында да айтарлықтай нәтижелерге қол жеткізілді. Әскери қызметшілер тыйым салынған заттарды қылмыстық-атқару жүйесі мекемелерінің аумағына кіргізбек болған 64 әрекеттің алдын алды. Аталған кезеңде айдауылдау бөлімшелері 55 мыңнан астам сотталғандар мен қамауда отырған адамдарды тасымалдады.Әскери қалашықтардың (Алматы, Түркістан, Жезқазған), казармалардың (Орал, Қызылорда, Атырау), ғимараттар мен құрылыстардың (ҰҰ академиясы) құрылысы жалғасуда, 7 нысанды күрделі жөндеуге шарттар жасалды.Отырысты қорытындылай келе, Ішкі істер министрі қызметтік-жауынгерлік қызметті одан әрі жетілдіруге бағытталған бірқатар нақты тапсырмалар берді. Басым міндеттердің қатарында тәрбие және профилактикалық жұмыстың тиімділігін арттыру, жас толықтыруды табысты бейімдеуге жәрдемдесу, жеке құрамның қауіпсіздігін қамтамасыз ету, әскери тәртіп пен қызметтік тәртіпті нығайту, сондай-ақ әскери бөлімдердің материалдық-техникалық базасын одан әрі дамыту айқындалды.Әскери кеңес отырысының қорытындысы бойынша тиісті қаулы қабылданды, ол басшылық ету және орындау үшін өңірлік қолбасшылықтар мен әскери бөлімдерге жіберілді. ҚР ІІМ Ұлттық ұланының баспасөз қызметіАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kvv/press/news/details/1309724?lang=ru
Ұлттық ұланда мерзімді қызмет сарбаздары дрон басқаруды үйреніп жатыр 17.10.2026
ҚР ІІМ Ұлттық ұланының Түркістан қаласындағы 5574 әскери бөлімінің мерзімді қызмет сарбаздары ұшқышсыз ұшу аппараттарын басқаруды меңгеріп жатыр. Жыл басынан бастап дрон операторларын даярлау құқықтық тәртіп әскерлерінің жауынгерлік даярлық бағдарламасына енгізілді. Бұл сарбаздарға заманауи әскери-қолданбалы дағдыларды игеріп, жаңа мамандықты меңгеруге мүмкіндік береді.Әскери қызметшілердің даярлығы жас жауынгер курсынан басталады. Бұл кезеңде олар жалпыәскери жарғыларды зерделеп, саптық және атыс даярлығынан өтеді, әскери күн тәртібіне бейімделіп, бөлімше құрамында әрекет етуді үйренеді. Сонымен қатар дрондарды басқару бойынша да білім алады.Оқу сыныбында ұландықтар дрондардың құрылымын, оларды басқару ережелерін, техникалық қызмет көрсету тәртібін және тактикалық қолдану негіздерін меңгереді. Бағдарлама аясында командирден, FPV-дрон операторынан, оқ-дәрілер жөніндегі маманнан және барлау операторынан тұратын жауынгерлік есептоп даярланады.Оқыту кезең-кезеңімен жүргізіледі. Алдымен әр әскери қызметші өз мамандығы бойынша қажетті дағдыларды игереді, содан кейін топтық жаттығуларға қатысады. Бұл есептоп мүшелерінің өзара үйлесімді әрекет етуін пысықтап, міндеттерді бірлесе орындау дағдыларын қалыптастырады.Дайындықтан өткен сарбаздар патрульдік қызметке кірісіп, Түркістан қаласында қоғамдық тәртіпті сақтауға және тұрғындар мен қала қонақтарының қауіпсіздігін қамтамасыз етуге атсалысады.Заманауи технологиялар әскери істің ажырамас бөлігіне айналып келеді. Сондықтан ұландықтардың мерзімді әскери қызмет кезінде жаңа технологиялар мен жұмыс тәсілдерін меңгеруі маңызды. Дрон операторларын даярлау әскери қызметшілердің кәсіби мүмкіндіктерін кеңейтіп, заман талабына сай дайындалуына және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету міндеттерін тиімді орындауына ықпал етеді. ҚР ІІМ Ұлттық ұланының баспасөз қызметіАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kvv/press/news/details/1309729?lang=ru
Бейнеу ауылында құқықтық-профилактикалық керуен өтті 17.10.2026
Бейнеу ауданының Бейнеу ауылында «Заң мен тәртіп» тұжырымдамасы мен «Адал қоғам» жобасы аясында құқықтық-профилактикалық керуен өтті. Кездесуді Маңғыстау облысының ақпарат және қоғамдық даму басқармасының мемлекеттік әлеуметтік тапсырысы бойынша «Эко Маңғыстау» қоғамдық бірлестігі ұйымдастырды. Алаңға құқық қорғау және мемлекеттік органдардың өкілдері жиналды. Олардың арасында Бейнеу ауданы бойынша мемлекеттік кірістер басқармасының қызметкерлері болды: олар ауыл тұрғындарына салықтық міндеттемелерді орындау тәртібін, есептілікті тапсыру мерзімдерін, бақылау-кассалық машиналарды қолдануды және салықты төлемеудің салдарын түсіндірді. Тұрғындар жеңілдіктер, берешек және салық органдарына жүгіну тәртібі туралы сұрақтар қойды — мамандар орындарда жауап беріп, ресми кеңес алу үшін қайда жүгіну керектігін айтты. Бейнеудегі керуен тұрғындар салықтар, құқық бұзушылықтардың алдын алу және заңды мүдделерді қорғау туралы тікелей сұрай алатын тағы бір кездесу болды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-mangistau/press/news/details/1309730?lang=ru
Қазақстанда жылыту маусымына дайындық аясында көмір тасымалы үздіксіз жүзеге асырылуда 16.10.2026
Елімізде 2026 жылдың 9 айында теміржол көлігімен көмір тасымалдау көлемі 77,8 млн тоннаны құрады. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 1,5%-ға көп (2025 жылдың 9 айында – 76,6 млн тонна). Оның ішінде 25 млн тонна экспортқа жөнелтілсе, 51 млн тоннадан астамы ел ішінде тасымалданды, деп хабарлайды ҚР Көлік министрлігі.Жаңа жылыту маусымына дайындық басталғалы, ағымдағы жылдың 1 мамыры мен 30 қыркүйегі аралығында республика бойынша 28,1 млн тонна көмір тасымалданды. Бұл көлем өткен жылғы тиісті кезеңдегі көрсеткішпен бірдей. Оның ішінде 25,8 млн тонна көмір жылу электр орталықтарына (ЖЭО), 2,3 млн тонна коммуналдық-тұрмыстық қажеттіліктерге жөнелтілді. Барлық ЖЭО-да отын қоры белгіленген нормативтен жоғары немесе нормативтік деңгейде.Ағымдағы жылыту маусымында коммуналдық-тұрмыстық қажеттіліктерге арналған көмірге жоспарлы сұраныс 7,3 млн тоннаны құрайды. Бұл өткен маусыммен салыстырғанда 154 мың тоннаға аз. Сұраныстың төмендеуі елдегі газдандыру деңгейінің артуына байланысты.Тасымалдауды қамтамасыз ету үшін жалпы паркі 27 мың жартылай вагоннан тұратын «Қазтеміртранс» АҚ-ның 18,5 мың вагоны жұмылдырылды. Жүктеме жоғары кезеңдерде 3 мың вагонға дейін резерв қалыптастырылады. Жылжымалы құрам паркі көмір тасымалдау қажеттілігін толық қамтамасыз етеді.Жылыту маусымына көмір тасымалдары штаттық режимде жүзеге асырылуда. Жылжымалы құраммен қамтамасыз ету бойынша шектеулер мен мәселелер байқалмайды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/vko-ulan-eginsu/press/news/details/1309714?lang=ru
Кедендік декларацияда мәлімделген мәліметтерді өзгерту. 16.10.2026
Декларанттың электрондық құжат немесе қағаз жеткізгіштегі құжат түрінде берілген өтініші бойынша кедендік декларацияда мәлімделген мәліметтер кеден органының рұқсатымен, егер кеден органы декларанттың өтінішін алатын кезге қарай Кеден Кодексінің 410-бабына сәйкес құжаттарды және (немесе) мәліметтерді сұратпаса, оны кедендік жете тексеруді жүргізу орны мен уақыты туралы хабардар етпесе, кедендік қарап-тексеруді жүргізу туралы шешім қабылдамаса және (немесе) кедендік сараптама жүргізуді тағайындамаса, тауарлар шығарылғанға дейін өзгертілуі (толықтырылуы) мүмкін.Жоғарыдағы ережелеріне қарамастан, декларанттың электрондық құжат немесе қағаз жеткізгіштегі құжат түрінде берілген өтініші бойынша кеден органының рұқсатымен, егер кедендік декларацияда мәлімделген мәліметтерді өзгерту (толықтыру) декларацияланатын тауарлардың тұрған жері туралы мәліметтерді өзгертуге не тауарларды шығаруға әсер етпейтін қатемен жазылуды немесе грамматикалық қателерді түзетуге байланысты болса, тауарлар шығарылғанға дейін осындай өзгеріске (толықтыруға) рұқсат етіледі.Тіркелген кедендік декларацияда мәлімделген мәліметтерді өзгерту (толықтыру) осы тіркелген кедендік декларацияда көрсетілген тауарлардан өзге тауарлар туралы мәліметтерді мәлімдеуге алып келмейді.Кедендік декларацияда мәлімделген мәліметтерді және қағаз жеткізгіштегі кедендік декларацияның электрондық түріндегі мәліметтерді өзгертуге (толықтыруға) байланысты кедендік операцияларды жасау тәртібін тауарлар шығарылғанға дейін Комиссия айқындайды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-astana/press/news/details/1309702?lang=ru
«ТАЗА ҚАЗАҚСТАН»: МОЛОДОЕ ПОКОЛЕНИЕ ПРИАРАЛЬЯ ВНЕСЛО ВКЛАД В СОХРАНЕНИЕ ПРИРОДЫ 16.10.2026
В посёлке Саксаульск, расположенном на берегу Аральского моря, продолжается реализация добрых инициатив, направленных на поддержание чистоты родного края и бережное отношение к природе. В рамках общенациональной программы «Таза Қазақстан» в средней школе № 294 проведён познавательный урок, направленный на повышение экологической грамотности учащихся.Природа — наше общее богатство, передаваемое из поколения в поколение. Её защита и сохранение в надлежащем состоянии для будущих поколений являются ответственностью каждого гражданина. Мероприятие, направленное на формирование этих ценностей у подрастающего поколения, было посвящено популяризации бережного отношения к окружающей среде и повышению осведомлённости о важности личного вклада в поддержание чистоты родного края.В ходе познавательного урока учащимся разъяснили основные принципы формирования экологической культуры, правила правильной сортировки бытовых отходов, необходимость рационального использования природных ресурсов и значимость увеличения количества зелёных насаждений. Кроме того, были выполнены практические задания по теме, позволившие школьникам закрепить полученные знания и научиться применять их в повседневной жизни.Продолжением познавательного занятия стало практическое мероприятие по озеленению территории школы. Учащиеся совместно с родителями высадили саженцы деревьев во дворе учебного заведения и приняли участие в благоустроительных работах. Эта инициатива объединила представителей старшего и молодого поколений общей целью и продемонстрировала, что забота о природе начинается с конкретных действий.Для Аральского региона, хорошо знакомого с последствиями засушливого климата, особое значение имеют укоренение каждого дерева и успешный рост каждого саженца. В связи с этим подобные мероприятия обладают значительной воспитательной ценностью. Сегодняшний труд закладывает основу будущих тенистых садов, а озеленённая окружающая среда становится ценным наследием для последующих поколений.Инициативы, реализуемые в рамках общенациональной программы «Таза Қазақстан», не только способствуют благоустройству населённых пунктов, но и создают условия для формирования в обществе культуры экологической ответственности. Особую значимость имеет участие детей в совместных мероприятиях с родителями, которое служит наглядным примером заботливого отношения к родной земле.Красота родного края начинается с чистоты природы, а устойчивое развитие страны во многом зависит от ответственности подрастающего поколения. Подобные добрые инициативы укрепляют стремление общества к защите окружающей среды и способствуют формированию основ экологически благополучного будущего.
«ТАЗА ҚАЗАҚСТАН»: АЙДЫНДЫ АРАЛ ӨЛКЕСІНДЕ ЖАС ҰРПАҚ ТАБИҒАТТЫ АЯЛАУҒА ҮЛЕС ҚОСТЫ 16.10.2026
Сыр бойының шежірелі өлкесі, айдынды Аралдың жағасындағы қасиетті мекендердің бірі – Сексеуіл кентінде туған жердің тазалығын сақтау мен табиғатты аялауға бағытталған игі бастама жалғасын тапты. «Таза Қазақстан» жалпыұлттық бағдарламасы аясында №294 орта мектепте оқушылардың экологиялық сауаттылығын арттыруға арналған танымдық сабақ ұйымдастырылды.Табиғат – ұрпақтан ұрпаққа аманат болып жалғасатын ортақ байлығымыз. Оны қорғау мен келер буынға көркем күйінде жеткізу әрбір азаматтың жауапкершілігіне байланысты. Осыны өскелең ұрпақтың бойына сіңіруді мақсат еткен шара қоршаған ортаға жанашырлықпен қараудың, туған жердің тазалығына үлес қосудың маңызын насихаттауға арналды.Танымдық сабақ барысында білім алушыларға экологиялық мәдениетті қалыптастыру, тұрмыстық қалдықтарды дұрыс сұрыптау, табиғи ресурстарды ұқыпты пайдалану және жасыл желекті көбейтудің маңызы түсіндірілді. Сонымен қатар тақырыпқа қатысты практикалық тапсырмалар орындалып, оқушылардың алған білімдерін күнделікті өмірде қолдануына мүмкіндік берілді.Тағылымды сабақтың жалғасы игі іспен өрнектелді. Мектеп оқушылары ата-аналарымен бірге білім ордасының ауласына ағаш көшеттерін отырғызып, көгалдандыру жұмыстарына атсалысты. Бұл бастама үлкендер мен жас буынды ортақ мақсатқа біріктіріп, табиғатқа деген сүйіспеншіліктің нақты әрекеттен басталатынын көрсетті.Қуаңшылықтың қыр-сырын жақсы білетін Арал өңірі үшін әрбір талдың тамыр жаюы, әрбір көшеттің көктеп өсуі айрықша мәнге ие. Сондықтан мұндай шаралардың тәрбиелік маңызы зор. Бүгінгі еңбек – ертеңгі саялы бақтың бастауы, ал жасыл желекке толы орта – келер ұрпаққа қалатын құнды мұра.«Таза Қазақстан» жалпыұлттық бағдарламасы аясында осындай бастамалар елді мекендердің көркеюіне ықпал етіп қана қоймай, қоғамда экологиялық жауапкершілік мәдениетін қалыптастыруға жол ашады. Әсіресе, балалардың ата-аналарымен бірге ортақ іске қатысуы туған жерге жанашырлық танытудың жарқын үлгісіне айналып отыр.Туған жердің көркі – табиғаттың тазалығында, елдің еңсесі – ұрпақтың жауапкершілігінде. Сыр өңірінде қолға алынған осындай игі істер қоршаған ортаны қорғауға деген ортақ ұмтылысты нығайтып, жасыл болашаққа бастар жолды айқындай түседі.
«ТАЗА ҚАЗАҚСТАН»: АЙДЫНДЫ АРАЛ ӨЛКЕСІНДЕ ЖАС ҰРПАҚ ТАБИҒАТТЫ АЯЛАУҒА ҮЛЕС ҚОСТЫ 16.10.2026
Сыр бойының шежірелі өлкесі, айдынды Аралдың жағасындағы қасиетті мекендердің бірі – Сексеуіл кентінде туған жердің тазалығын сақтау мен табиғатты аялауға бағытталған игі бастама жалғасын тапты. «Таза Қазақстан» жалпыұлттық бағдарламасы аясында №294 орта мектепте оқушылардың экологиялық сауаттылығын арттыруға арналған танымдық сабақ ұйымдастырылды.Табиғат – ұрпақтан ұрпаққа аманат болып жалғасатын ортақ байлығымыз. Оны қорғау мен келер буынға көркем күйінде жеткізу әрбір азаматтың жауапкершілігіне байланысты. Осыны өскелең ұрпақтың бойына сіңіруді мақсат еткен шара қоршаған ортаға жанашырлықпен қараудың, туған жердің тазалығына үлес қосудың маңызын насихаттауға арналды.Танымдық сабақ барысында білім алушыларға экологиялық мәдениетті қалыптастыру, тұрмыстық қалдықтарды дұрыс сұрыптау, табиғи ресурстарды ұқыпты пайдалану және жасыл желекті көбейтудің маңызы түсіндірілді. Сонымен қатар тақырыпқа қатысты практикалық тапсырмалар орындалып, оқушылардың алған білімдерін күнделікті өмірде қолдануына мүмкіндік берілді.Тағылымды сабақтың жалғасы игі іспен өрнектелді. Мектеп оқушылары ата-аналарымен бірге білім ордасының ауласына ағаш көшеттерін отырғызып, көгалдандыру жұмыстарына атсалысты. Бұл бастама үлкендер мен жас буынды ортақ мақсатқа біріктіріп, табиғатқа деген сүйіспеншіліктің нақты әрекеттен басталатынын көрсетті.Қуаңшылықтың қыр-сырын жақсы білетін Арал өңірі үшін әрбір талдың тамыр жаюы, әрбір көшеттің көктеп өсуі айрықша мәнге ие. Сондықтан мұндай шаралардың тәрбиелік маңызы зор. Бүгінгі еңбек – ертеңгі саялы бақтың бастауы, ал жасыл желекке толы орта – келер ұрпаққа қалатын құнды мұра.«Таза Қазақстан» жалпыұлттық бағдарламасы аясында осындай бастамалар елді мекендердің көркеюіне ықпал етіп қана қоймай, қоғамда экологиялық жауапкершілік мәдениетін қалыптастыруға жол ашады. Әсіресе, балалардың ата-аналарымен бірге ортақ іске қатысуы туған жерге жанашырлық танытудың жарқын үлгісіне айналып отыр.Туған жердің көркі – табиғаттың тазалығында, елдің еңсесі – ұрпақтың жауапкершілігінде. Сыр өңірінде қолға алынған осындай игі істер қоршаған ортаны қорғауға деген ортақ ұмтылысты нығайтып, жасыл болашаққа бастар жолды айқындай түседі.
2026 жылғы 9 қазанда «№1 мектеп-лицей» КММ-де мектеп парламентінің Президентін сайлау өтті. Дауыс беруге 7-11 сыныптардың 250-ге жуық оқушысы қатысты, олар белсенді азаматтық ұстаным мен мектептегі өзін-өзі басқаруды дамытуға қызығушылық танытты. Дауыс беру қорытындысы бойынша мектеп парламентінің президенті болып Батинова Сабина сайланды. Риддер қалалық аумақтық сайлау комиссиясы төрағасының орынбасары Н.П. Мироненко Сабинаны жеңісімен құттықтап, оған шешімдер қабылдауға, бастамаларды іске асыруда табыс тіледі. 16.10.2026
2026 жылғы 9 қазанда «№1 мектеп-лицей» КММ-де мектеп парламентінің Президентін сайлау өтті. Дауыс беруге 7-11 сыныптардың 250-ге жуық оқушысы қатысты, олар белсенді азаматтық ұстаным мен мектептегі өзін-өзі басқаруды дамытуға қызығушылық танытты. Дауыс беру қорытындысы бойынша мектеп парламентінің президенті болып Батинова Сабина сайланды.Риддер қалалық аумақтық сайлау комиссиясы төрағасының орынбасары Н.П. Мироненко Сабинаны жеңісімен құттықтап, оған шешімдер қабылдауға, бастамаларды іске асыруда табыс тіледі.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/vko-ridder/press/news/details/1309637?lang=ru
2026 жылғы 9 қазанда «№17 орта мектеп» КММ-де мектеп парламентінің Президентін сайлау өтті. Дауыс беруге 150-ге жуық адам қатысты, оларға өз таңдауын жасауға және мектептегі өзін-өзі басқаруды дамытуға үлес қосуға мүмкіндік берілді. Дауыс беру қорытындысы бойынша мектеп парламентінің президенті болып Аксенова Анжелика сайланды. Риддер қалалық аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы Е.В. Агешкина жаңадан сайланған президентті жеңісімен құттықтап, оған мектеп қоғамдастығының игілігі үшін табыс, бастамашылық, шабыт және жемісті жұмыс тіледі 16.10.2026
2026 жылғы 9 қазанда «№17 орта мектеп» КММ-де мектеп парламентінің Президентін сайлау өтті. Дауыс беруге 150-ге жуық адам қатысты, оларға өз таңдауын жасауға және мектептегі өзін-өзі басқаруды дамытуға үлес қосуға мүмкіндік берілді. Дауыс беру қорытындысы бойынша мектеп парламентінің президенті болып Аксенова Анжелика сайланды.Риддер қалалық аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы Е.В. Агешкина жаңадан сайланған президентті жеңісімен құттықтап, оған мектеп қоғамдастығының игілігі үшін табыс, бастамашылық, шабыт және жемісті жұмыс тіледіАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/vko-ridder/press/news/details/1309638?lang=ru
ШЫМКЕНТТІҢ БАС ЖОСПАРЫНА ӨЗГЕРІСТЕР ЕНГІЗУ ЖҰМЫСТАРЫ ЖҮРГІЗІЛУДЕ 16.10.2026
Шымкент қаласында қала құрылысы мен инфрақұрылымды дамытуға байланысты бас жоспарға түзетулер енгізу жұмыстары жүргізілуде. Сонымен қатар, сыртқы жарнама нысандарын орналастыру тәртібін жетілдіру көзделген. Қала мәслихатының 2019 жылғы 27 маусымдағы №51/429-6с шешімімен бекітілген сыртқы жарнаманы орналастыру қағидаларын қолданыстағы заңнамаға сәйкестендіру мақсатында жаңа шешім жобасы әзірленіп, қайта бекітуге ұсынылған. Бұл қала аумағындағы жарнама нысандарын орналастыру тәртібін жетілдіруге мүмкіндік береді. Шымкент қаласының бас жоспары Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2023 жылғы 17 қазандағы №916 қаулысымен бекітілген. Қала дамуының қазіргі жағдайын, жаңа инфрақұрылымдық және инвестициялық жобаларды ескере отырып, құжатқа түзетулер енгізу қажеттілігі анықталған. Бұл ретте жер учаскелерінің нысаналы мақсатын өзгертуге қатысты жеке және заңды тұлғалардан түскен 1 800-ден астам өтініш те ескерілген.Бас жоспарды өзектендіру аясында көлік инфрақұрылымын жетілдіру, әуежайдың жаңа ұшу-қону жолағының құрылысын ескеру, көшкін және сел қаупі бар аумақтарды нақтылау, инженерлік желілерді дамыту және жаңа өндірістік кәсіпорындарды орналастыру мәселелері қарастырылуда. Атап айтқанда, халық саны мен газ тұтыну көлемінің өсуіне байланысты екі жаңа автоматтандырылған газ тарату станциясының құрылысын жоспарлау көзделген. Сонымен қатар, инвестиция тарту және өнеркәсіптік аймақтарды дамыту үшін қосымша аумақтар қарастырылуда.Қазіргі уақытта жергілікті бюджеттен тиісті қаражат бөлініп, мемлекеттік сатып алу рәсімдері өткізілген. Басқарма қала дамуының перспективалық бағыттарын ескере отырып, бас жоспарды өзектендіру жұмыстарын жалғастыруда.Толығырақ: https://youtube.com/live/tiWY9jZZhfI?feature=share#РСКШЫМКЕНТ #БРИФИНГ
Ұлттар сарайында қазақстандық қызғалдақтарды сыйға тарту рәсімі мен Абай бюстінің таныстырылымы өтті 16.10.2026
Женева, 2026 жылғы 12 қазан – Шымкент қаласы әкімдігі делегациясының Женеваға сапары аясында Ұлттар сарайының «Қазақстан» залында қала атынан БҰҰ-ның Женевадағы бөлімшесіне 5 мың қызғалдақ пиязшығын сыйға тарту рәсімі мен ұлы қазақ ақыны әрі ойшылы Абай Құнанбайұлы бюстінің таныстырылымы өтті.Іс-шараға Қазақстан Республикасының БҰҰ-ның Женевадағы бөлімшесі және басқа да халықаралық ұйымдар жанындағы Тұрақты өкілі Е.Қазыхан, БҰҰ-ның Женевадағы бөлімшесінің Бас директоры Т.Валовая, Шымкент қаласы әкімінің орынбасары А.Сәбитов, БҰҰ-ның Женевадағы бөлімшесінің Кітапханасы мен архивтерінің директоры Ш.Варакаулле, «QazElles» қауымдастығының құрметті президенті Л.Инджуджян, БҰҰ қызметкерлері және Швейцариядағы қазақ диаспорасының өкілдері қатысты.Қазақстан жабайы қызғалдақтардың көптеген түрінің отаны. Бұл гүлдер еліміздің табиғи мұрасының маңызды бөлігі болып саналады. Олардың Ұлттар сарайының аумағында гүлдеуі Қазақстан мен Біріккен Ұлттар Ұйымы арасындағы достық пен көпжылдық ынтымақтастықтың, сондай-ақ жаңарудың нышанына айналмақ.Іс-шара аясында «Қазақстан» залының жанындағы жаңа орынға қойылған Абай Құнанбайұлының бюсті таныстырылды. Ұлы ақын әрі ойшылдың туғанына 181 жыл толған биылғы жылы қатысушылар оның Қазақстан тарихы мен рухани мұрасындағы айрықша орнын атап өтті. Ақын, ағартушы әрі гуманист ретінде Абай білім, әділеттілік, жауапкершілік пен адамгершілік құндылықтарын дәріптеп, қазақ қоғамының рухани және зияткерлік негіздерінің қалыптасуына зор үлес қосты.Рәсімде сөз сөйлеген Е.Қазыхан Абай бюсті мен қазақстандық қызғалдақтар еліміздің бай мәдени және табиғи мұрасын, сондай-ақ Қазақстанның Біріккен Ұлттар Ұйымымен берік әрі көпжылдық байланыстарын бейнелейтінін атап өтті.Рәсімнің 24 қазанда аталып өтетін Біріккен Ұлттар Ұйымы күні қарсаңында ұйымдастырылуы оған ерекше символдық мән беріп, Қазақстанның бейбітшілік, диалог және халықаралық ынтымақтастық қағидаттарына берік ұстанымын айқындады.Іс-шара Қазақстан мен БҰҰ арасындағы мәдени-гуманитарлық ынтымақтастықты одан әрі нығайтуға және қазақ халқының мәдени мұрасы мен Қазақстанның табиғи мұрасын халықаралық деңгейде кеңінен танытуға қосылған үлес болды. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-geneva/press/news/details/1309624?lang=ru
Брюссельдегі Гран-Плас алаңында Қазақстанның туы алғаш рет көтерілді 16.10.2026
Брюссель, 2026 жылғы 12 қазан - Бельгия Королі Филипп пен Королева Матильданың Қазақстанға мемлекеттік сапарына, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Тәуелсіздігінің 35 жылдығына орай еліміздің Мемлекеттік Туы Брюссельдің әйгілі Гран-Плас алаңында орналасқан қалалық әкімдік ғимаратында алғаш рет көтерілді.Брюссель қаласының билігі мен Бельгия Сыртқы істер министрлігінің қолдауымен өткен бұл шара екі ел арасындағы достықтың, өзара құрмет пен нығайып келе жатқан әріптестіктің символына айналды.ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұралар тізіміне енген Гран-Плас алаңында өткен шараға Қазақстанның Бельгиядағы Елшілігінің өкілдері, қазақстандық студенттер, Бельгияда тұратын отандастарымыз, сондай-ақ туристер мен қала қонақтары қатысты.Аталмыш шараға ұлттық киім киген қазақстандық студенттер ерекше сән берді. Олар флешмоб ұйымдастырып, музыкалық өнерлерін ортаға салды. Сондай-ақ, шара қонақтары қазақ мәдениетімен жақынырақ танысып, ұлттық тағамдарымыздан дәм татты.«Қазақстанның Туын Брюссельдің қақ ортасында көру — біз үшін үлкен қуаныш. Біз осында білім алып, бельгиялық мәдениетпен танысып қана қоймай, достарымызға Қазақстанды таныстыруға да тырысамыз. Осындай іс-шаралар елдеріміздің арасындағы байланысты нығайтып, халықтарымызды жақындастыра түседі», — деді «Qazaq Society in Belgium» студенттік ұйымының жетекшісі Назгүл Нұрғали.Қазақстанның Мемлекеттік Туының Брюссель қалалық әкімдігі ғимаратында көтерілуі екі ел арасындағы достық пен өзара ынтымақтастықтың нығая түскенін айғақтайтын маңызды оқиға болды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-brussels/press/news/details/1309594?lang=ru
Қазақстан мен Польша арасындағы авиация саласындағы инвестициялық ынтымақтастықтың перспективалары талқыланды 16.10.2026
Варшава, 2026 жылғы 12 қазан – Қазақстан Республикасының Варшавадағы Елшілігінде Қазақстан Елшісі Нұрлан Жалғасбаевтың польшалық Mielec Aviation Company (MZL) компаниясының басқарма төрағасы Роман Игнасякпен жұмыс кездесуі өтті.Кездесу барысында Қазақстан мен Польша арасындағы авиация саласындағы инвестициялық ынтымақтастықты кеңейту, озық технологияларды тарту және бірлескен жобаларды іске асыру перспективалары талқыланды.Ауыл және орман шаруашылығында әуе кемелерін пайдалану, табиғи өрттердің алдын алу және оларды сөндіру, авиациялық техникаларға техникалық қызмет көрсету, сондай-ақ мамандар даярлау бағыттарын қамтитын мамандандырылған авиация саласындағы Польшаның тәжірибесін қолдану мүмкіндіктеріне ерекше назар аударылды.Н.Жалғасбаев Қазақстанның заманауи технологиялары мен халықаралық тәжірибесі бар польшалық кәсіпорындармен әріптестікті дамытуға мүдделі екенін атап өтті. Тікелей іскерлік байланыстарды нығайтудың, өндірістік кооперацияны дамытудың және авиациялық технологияларды Қазақстанда жергіліктендіру мүмкіндіктерін зерделеудің маңыздылығы атап өтілді.Тараптар сондай-ақ Қазақстанның бейінді ұйымдарымен өзара іс-қимыл орнату, заманауи техникалық шешімдерді енгізу және бірлескен инвестициялық бастамаларды жүзеге асыру перспективаларын қарастырды.Кездесу қорытындысы бойынша тараптар авиация саласындағы ынтымақтастықты одан әрі дамытуға және перспективалы жобаларды практикалық тұрғыдан пысықтауға өзара мүдделілік білдірді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-warsaw/press/news/details/1309579?lang=ru
Қазақстан мен Еуропа арасындағы көлік байланысын нығайту: «VietJet» Ханой – Алматы – Прага бағыты бойынша әуе қатынасын ашты 16.10.2026
Прага, 2026 жылғы 10 қазан – Қазақстан Республикасының Чех Республикасындағы Елшілігінің қызметкерлері Прага қаласындағы Вацлав Гавел атындағы халықаралық әуежайда өткен Вьетнамның «VietJet Air» әуе компаниясының Ханой – Алматы – Прага бағыты бойынша алғашқы рейсінің ашылу салтанатына қатысты.«VietJet Air» әуе компаниясының алғашқы рейсі Чехия астанасына бортында шамамен 200 Қазақстан азаматы бар жолаушылармен келіп қонды. Жаңа әуе қатынасының іске қосылуы Қазақстан үшін айрықша практикалық маңызға ие. Бұл азаматтардың сапарға шығуына қосымша мүмкіндіктер ашып, халықтар арасындағы тікелей байланыстарды нығайтуға және Қазақстанның Еуропа елдерімен қарым-қатынасын кеңейтуге ықпал етеді.Жаңа бағыттың ашылуы Оңтүстік-Шығыс Азия, Орталық Азия және Еуропа арасындағы халықаралық әуе қатынасын дамытудағы маңызды оқиға болды. Ханой, Алматы және Прага қалаларын байланыстыратын бұл әуе бағыты Вьетнам, Қазақстан және Чех Республикасы арасындағы туристік, іскерлік және мәдени алмасуларды кеңейтуге жаңа мүмкіндіктер туғызады.Салтанатты рәсімде сөз сөйлеген Прага халықаралық әуежайының директорлар кеңесінің төрағасы Радомир Лашак Ханойға тұрақты рейстердің ашылуы Прага әуежайының халықаралық ұзақ қашықтыққа қатынайтын әуе тасымалдары желісін дамытудағы аса маңызды қадам екенін атап өтті. Ол «VietJet» әуе компаниясының Еуропадағы қызмет аясын кеңейту үшін Праганы жаңа бағыт ретінде таңдағанына қуанышты екенін білдіріп, жаңа бағыттар алғашқы жылы екі бағытта 67 000-нан астам жолаушыға қызмет көрсетеді деген болжамын жеткізді.Әуе компаниясы мен Вацлав Гавел атындағы әуежайдың ақпаратына сәйкес, жаңа бағыт бойынша рейстер аптасына екі рет – сейсенбі және сенбі күндері, сыйымдылығы 377 жолаушыға дейін жететін заманауи кең фюзеляжды «Airbus A330-300» әуе кемелерімен орындалады. Сондай-ақ Прага – Алматы бағытының жекелеген учаскесіне билет сатып алу мүмкіндігі қарастырылған. Бұл Қазақстан мен Чехия арасындағы жолаушылар тасымалын дамытуға қосымша мүмкіндіктер береді.Жаңа рейстің ашылуы туристік алмасуды дамыту үшін ғана емес, сауда-экономикалық байланыстарды нығайту, іскерлік қарым-қатынастарды кеңейту және Қазақстанның еуропалық серіктестер үшін көлік тұрғысынан қолжетімділігін арттыру үшін де маңызды. Қосымша әуе қатынасы кәсіпкерлерге, туристерге, студенттерге, сондай-ақ туыстары мен достарына баруды жоспарлаған азаматтарға қолайлы бағыттар ұсынуға мүмкіндік береді.Жаңа бағыттың ашылуы Қазақстан мен Чехия арасындағы ынтымақтастықты одан әрі нығайту тұрғысынан да ерекше өзекті. Алматы мен Прага арасында әуе қатынасының орнауы өңіраралық байланыстарды дамытуға, іскерлік қарым-қатынастарды кеңейтуге және туризм, сауда мен инвестициялар салаларындағы бірлескен бастамаларды ілгерілетуге қосымша жағдай жасайды.Ханой – Алматы – Прага бағыты бойынша әуе қатынасының ашылуы Қазақстанның халықаралық көлік байланысын кеңейту және Орталық Азия мен Еуропа арасындағы өзара іс-қимыл үшін жаңа мүмкіндіктер қалыптастыру жолындағы маңызды қадам болып табылады. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-prague/press/news/details/1309580?lang=ru
«Ақтау теңіз порты» Мемлекеттік кірістер басқармасында салық төлеушілерге арналған Ашық есік күні өтті 16.10.2026
«Ақтау теңіз порты» Мемлекеттік кірістер басқармасында салық төлеушілерге арналған Ашық есік күні өтті.Іс-шара барысында басқарма мамандары өзекті салық мәселелері бойынша түсіндірме берді, салық заңнамасындағы соңғы өзгерістерді талқылады және қатысушылардың барлық сұрақтарына жауап берді.Салық төлеушілер өздерін қызықтыратын тақырыптар бойынша жеке кеңес алып, мемлекеттік қызметтерді алу тәртібімен танысты. Сондай-ақ қатысушыларға электрондық сервистер мен онлайн-консультация мүмкіндіктері туралы ақпарат ұсынылды.Мұндай кездесулер салық сауаттылығын арттыру, салық төлеушілермен ашық диалог орнату және мемлекеттік қызметтердің сапасын жақсарту мақсатында тұрақты негізде өткізіледі.заң_мен_тәртіп #закон_и_порядокАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-mangistau/press/news/details/1309564?lang=ru
Этика және сыбайлас жемқорлықтың алдын алу мәселелері бойынша Қарақия ауданында көшпелі кездесу өтті 16.10.2026
Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті басшысының орынбасары – этика жөніндегі уәкіл Ертуған Өтегенов Қарақия ауданы бойынша Мемлекеттік кірістер басқармасының қызметкерлерімен көшпелі жұмыс кездесуін өткізді.Сапар барысында басқарма ұжымымен жұмыс кездесуі, сондай-ақ мамандар мен аудан салық төлеушілерінің жеке қабылдауы өтті. Негізгі назар мемлекеттік қызметтің этикалық нормаларын сақтау, сыбайлас жемқорлық тәуекелдерінің алдын алу, сондай-ақ салық органдарының азаматтармен және бизнеспен өзара іс-қимылының сапасы мен ашықтығын арттыру мәселелеріне аударылды.Іс-шара мемлекеттік кірістер органдары қызметінің ашықтығын нығайтуға, халықтың сенімін арттыруға және қызметкерлер арасында этикалық мінез-құлықтың тұрақты мәдениетін қалыптастыруға бағытталған. Көшпелі кездесу форматы жергілікті жерлерде өзекті проблемалық мәселелерді тікелей анықтауға және азаматтар мен кәсіпкерлердің өтініштеріне жедел әрекет етуге мүмкіндік береді.Мұндай кездесулер Маңғыстау облысының мемлекеттік кірістер органдарында сыбайлас жемқорлықтың алдын алу және этикалық мәдениетті дамыту бойынша Департаменттің жүйелі жұмысының бір бөлігі болып табылады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-mangistau/press/news/details/1309571?lang=ru
Air Astana Грузиядан Азияға саяхаттау мүмкіндіктерін кеңейтуде 16.10.2026
Air Astana Жапония, Малайзия және Таиланд бағыттары бойынша жаңа рейстерді іске қосып, Грузиядан Қазақстан арқылы ұшатын жолаушыларға Азия елдеріне саяхаттаудың қосымша мүмкіндіктерін ұсынады.2026 жылғы 30 қарашадан бастап әуе компаниясы Алматы – Токио (Жапония) бағыты бойынша аптасына екі рет тұрақты тікелей рейстерді орындай бастайды. 11 желтоқсаннан бастап Астана – Бангкок (Таиланд) бағыты бойынша аптасына екі рет рейстер іске қосылады. Ал 25 желтоқсаннан бастап Алматы – Лангкави (Малайзия) бағыты бойынша аптасына үш рет маусымдық рейстер орындалады.Токиоға тікелей рейстер Жапонияға туристік және іскерлік сапарлар жасауға қолайлы мүмкіндік береді. Тбилисиден Токиоға дейінгі барлық алымдар мен салықтарды қоса есептегендегі ең төменгі әуе билетінің бағасы эконом-класта 2 516 GEL-ден, ал бизнес-класта 9 369 GEL-ден басталады.Астанадан Бангкокқа ашылатын жаңа рейстер Алматы мен Таиланд астанасы арасындағы қолданыстағы әуе қатынасын толықтырады. Лангкави — Малайзияның әсем жағажайларымен, тропикалық ормандарымен және көркем табиғи ландшафтарымен танымал арал-курорты. Осы қыста бұл бағыт туристер арасында сұранысқа ие бағыттардың біріне айналады деп күтілуде. Тбилисиден Лангкави аралына дейінгі барлық алымдар мен салықтарды қоса есептегендегі ең төменгі әуе билетінің бағасы эконом-класта 2 645 GEL-ден, ал бизнес-класта 7 397 GEL-ден басталады.Жыл басынан бері Air Astana компаниялар тобы 22 жаңа бағытты іске қосты. Әуе компаниясының кең маршруттық желісінің арқасында Тбилисиден ұшатын жолаушылар Азия елдеріндегі демалыс пен іскерлік сапарларға арналған бағыттардың кең таңдауына, соның ішінде қысқы маусымда да қол жеткізе алады.Air Astana жолаушыларға қызмет көрсету сапасы үшін бірнеше рет халықаралық марапаттарға ие болды. 2026 жылғы қыркүйекте өткен World Airline Awards марапаттау рәсімінде Skytrax нұсқасы бойынша қатарынан 15-ші рет «Орталық Азия мен ТМД-дағы үздік әуе компаниясы» атанды. Сонымен қатар, «Орталық Азия мен ТМД-дағы борттағы қызмет көрсетудің үздігі» марапатын оныншы рет иеленді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-tbilisi/press/news/details/1309524?lang=ru
Жасанды интеллект вирустары: болашақтың жаңа киберқаупі ме? 15.10.2026
2026 жылдың 15 қазанында киберқауіпсіздік саласындағы сарапшылар барған сайын алаңдатушылық туғызып отырған мәселеге назар аударды: жасанды интеллект технологиясына негізделген зиянды бағдарламалар болашақта интернетке қосылған барлық құрылғыларға қауіп төндіруі мүмкін. Бұл тек фантастикалық болжам емес — бүгінде зерттеушілер оны «цифрлық зең» деп атап, нақты ғылыми-техникалық негіздерін зерделеп жатыр.Киберқауіпсіздік тарихы — тұрақты қарсыластық тарихы. 1988 жылы АҚШ-та алғашқы «Моррис құрты» пайда болып, интернетке қосылған мыңдаған компьютерді іске асыра алмайтындай етіп бүлдірді. Содан бері компьютерлік вирустар мен черви адамзаттың цифрлық өміріне кіріккен қауіпке айналды. 2000 жылдардың басындағы «ILOVEYOU» вирусы миллиардтаған доллар шығынға ұшыратса, 2010 жылы Иранның ядролық объектілерін нысанаға алған «Stuxnet» тек бағдарламалық жүйелерді ғана емес, физикалық жабдықты да жоя алатынын дәлелдеді. Осы тізбек жалғасып, бүгін жасанды интеллект дәуірінде мүлде жаңа қауіп тууы мүмкін деген болжам күшеюде.Францияда болған соңғы оқиға осы алаңдаушылыққа нақты дәлел болды. Хакерлер ірі супермаркеттер желісінің суыту жүйесіне кибершабуыл жасап, тоңазытқыш жүйелері бұзылды, азық-түлік өнімдері бүлінді, сауда орындары үлкен қаржылық шығынға ұшырады. Бұл оқиға киберқылмыстың тек сандық кеңістікте ғана емес, физикалық дүниеде де нақты зардап тигізе алатынын айғақтады. Қазақстандық киберқауіпсіздік сарапшысы Асқар Мұхамедиев бұл жайында: «Франция мысалы — тек бастама. Заманауи инфрақұрылым неғұрлым цифрландырылған сайын, оған жасалатын шабуылдардың нәтижесі де соғұрлым ауыр болады», — деп атап өтті.Жасанды интеллект вирустары туралы ең үлкен алаңдаушылық — олардың өздігінен таралу мүмкіндігі. Зерттеушілер теориялық тұрғыда «цифрлық зең» деп атаған жаңа ұғымды енгізді: бұл желілер арқылы дербес таралып, құрылғыларға ене алатын және өзінің көшірмесін жасай алатын жасанды интеллект жүйесі. «Лаборатория Касперского» жасанды интеллект технологияларын зерттеу орталығының жетекшісі Владислав Тушканов мұндай сценарийдің практикада жүзеге асуы бүгінгі таңда едәуір қиын екенін атап көрсетті. Басты техникалық кедергі — ЖИ-модельдерінің өлшемі мен жұмысына қажетті орасан зор есептеу қуаты. Яғни бүгінгі «цифрлық зең» қарапайым тоңазытқышқа немесе теледидарға емес, ойын графикалық үдеткіштері деңгейіндегі қуатты жабдыққа сүйенуі тиіс.Алайда мамандар ескертеді: өздігінен таралатын зиянды бағдарламалардың принципі жаңа нәрсе емес. Компьютерлік черви ондаған жылдан бері адамның қатысуынсыз құрылғыларды жұқтыра алады. Ботнет желілері мыңдаған интернетке қосылған приборды біріктіріп, бір орталықтан басқаруға мүмкіндік береді. 2016 жылы Mirai ботнеті миллиондаған «ақылды» камералар мен маршрутизаторларды пайдаланып, тарихтағы ең ірі DDoS шабуылдарының бірін жасады. Жасанды интеллект осы тетіктерге қосылса, зардаптың ауқымы мен күрделілігі бұрын-соңды болмаған деңгейге жетуі мүмкін. Астаналық ақпараттық қауіпсіздік орталығының сарапшысы Дина Сейткалиева: «Ботнеттер мен ЖИ-ды біріктіру — бұл екі қауіпті технологияның синтезі. Олардың жиынтық әсерін алдын ала болжау өте күрделі», — дейді.Қазақстан үшін бұл мәселенің маңыздылығы айрықша. Елімізде «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасы аясында миллиондаған үй мен кәсіпорын интернетке қосылуда. «Ақылды қала» жобалары, өнеркәсіптік интернет-заттар, медициналық жабдықтар, энергетикалық жүйелер — бәрі желіге біріктірілген. Ұлттық ақпараттық қауіпсіздік координациялық орталығының деректері бойынша, 2025 жылы Қазақстанда тіркелген киберинциденттер саны алдыңғы жылмен салыстырғанда 34 пайызға өскен. Бұл статистика болашақтағы ЖИ-қауіптері үшін елімізді бейтаныс мақсатқа айналдырмайтынын сипаттайды. Қайта керісінше: цифрландыру қарқыны жоғарылаған сайын шабуыл беті де кеңейеді.«Ақылды» техниканың қауіпсіздігіне қатысты сарапшылар тағы бір маңызды мәселені — жаңартулар мәселесін — ерекше атап өтеді. Көптеген тұрмыстық құрылғылар өндірушілер тарапынан жылдар бойы бағдарламалық жаңарту алмайды. Нарықтағы «ақылды» теледидарлардың, IP-камералардың, тіпті тұрмыстық тоңазытқыштардың елеулі бөлігінде тұрып қалған операциялық жүйелер бар. Бұл осалдықтар зиянкестер үшін ашық есік болып табылады. Қазақстанның жетекші IT-компанияларының бірі Jusan Technologies компаниясының киберқауіпсіздік бөлімінің басшысы Ерлан Қабдолов: «Тұрғындар «ақылды» құрылғыны сатып алып, одан кейін оны ұмытып кетеді. Ал шабуылдаушылар мұны өте жақсы біледі және ескірген бағдарламалық жасақтамадағы осалдықтарды пайдаланады», — деп ескертті.Эксперттердің ұсынымдары практикалық сипатта: тұтынушылар сенімді өндірушілердің техникасын таңдауы тиіс, бағдарламалық жаңартуларды уақтылы орнату міндетті, ал интернетке қосылған барлық құрылғыларға деген саналы, сақ қарым-қатынас қалыптастыру қажет. Мемлекеттік деңгейде ЖИ-қауіптерін ескеретін заңнамалық база жаңартылуы, «ақылды» техника өндірушілері үшін минималды қауіпсіздік стандарттары міндетті болуы тиіс. Жасанды интеллект вирустары бүгін жаппай тараған қауіп болмаса да, ертеңгі технологиялық шындыққа дайындықты кешіктіруге болмайды. Цифрлық дүниенің тізгінін ұстап қалу үшін ақпараттық сауаттылық пен кибергигиена — заман талабы.
Шымкент тәжірибесі: білім берудегі цифрлық бақылау жүйесі елдің назарын аударды 15.10.2026
2026 жылдың 15 қазанында Шымкент қаласында өткен семинар Қазақстанның білім беру жүйесіндегі цифрлық трансформацияның жаңа кезеңін белгіледі. Елдің 11 өңірінен жиналған мамандар қосымша білім беруді қаржыландыру механизмдерін, балаларды цифрлық есепке алуды және іс жүзінде көрсетілген қызметтерді бақылау мәселелерін талқылады. Бұл семинар — жай ғана кездесу емес, мемлекеттің білім саласындағы ашықтық пен тиімділікке деген нақты қадамы.Шымкент ірі қалалардың ішінде білім берудегі мемлекеттік тапсырысты басқару тәжірибесімен үлгі ретінде таныла бастады. Аудандық деңгейден республикалық назарға шыққан бұл тәжірибенің негізінде — жеке кәсіпорындарға берілетін ваучерлік жүйені толығымен цифрландыру ниеті жатыр. Шымкент қаласының әкімі орынбасары Сәрсен Құранбек бастаған команда шығармашылық, спорттық және өзге де бағыттардағы қосымша білім беруді білім басқармасының қол астына берді. Бұдан бұрын «ДамуБала» және «Артспорт» сияқты сыртқы платформалар арқылы жүргізілетін есеп жүйесі мемлекеттік органның меншікті ақпараттық жүйесіне ауыстырылды. «Біз «ДамуБала» мен «Артспорт» платформаларынан бас тарттық. Енді ақпараттық жүйе білім басқармасына тиесілі», — деді Сәрсен Құранбек семинардағы баяндамасында.Бұл шешімнің маңызын түсіну үшін біршама тарихи мәнмәтінге жүгіну қажет. Қазақстанда балаларға арналған қосымша білім беру жүйесін мемлекеттік тапсырыс арқылы қаржыландыру тетігі 2010-шы жылдардың ортасынан бастап дамып келеді. Алайда осы уақыт аралығында бірнеше маңызды мәселе туындады: бір баланың бірнеше мекемеде бір мезгілде есепте тұруы, іс жүзінде көрсетілмеген қызметтер үшін ақша аударылуы, жеке операторлардың мемлекеттік қаражатты бақылаусыз пайдалануы. Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің деректеріне сәйкес, білім беру саласындағы қаржы тәртібінің бұзылуына қатысты тіркелген шағымдар 2020—2024 жылдар аралығында жыл сайын артып отырған. Осы жағдайда Шымкенттің ұсынып отырған пилоттық жобасы — нақты шешімге айналуы мүмкін тиімді модель.Пилоттық жоба аясында енгізілген жаңалықтардың бірі — балалардың жеке есепке алынуы. Жүйе дублирленген жазбаларды анықтап, жоюға мүмкіндік береді, яғни бір баланың бірнеше жерде бір уақытта «есепте» тұруы енді мүмкін болмайды. Бұл ғана емес, қызметтің шын мәнінде көрсетілгенін растайтын цифрлық механизм де қолданысқа енгізілді. Биометриялық сәйкестендіру мен цифрлық тексерулер арқылы «қиялдағы» оқушылар мен «қағаздағы» сабақтардың алдын алу мүмкін болды. Білім саласындағы сарапшы, педагогика ғылымдарының кандидаты Айгүл Мұратова бұл жөнінде өз пікірін білдірді: «Бала спорт секциясына немесе өнер үйіреніне барғанда оның келуін тіркеу — бұл тек бюрократиялық рәсім емес, бұл нақты қызметке нақты ақшаның бөлінетінін қамтамасыз ету. Шымкент моделі дұрыс бағытта жасалған қадам».Семинарда тағы бір маңызды бағыт талқыланды — мектептердегі интернет желісінің сапасы. Шымкент қаласының цифрландыру басқармасының басшысы Мұхит Кемелов 2024 жылы қала мектептерінің барлығы дерлік секундына 100 мегабит жылдамдықтағы талшықты-оптикалық желіге ауыстырылғанын хабарлады. Бұл — бірнеше жыл бұрын мектеп оқушыларының онлайн-сабақтарда байланыс үзіліп, видеоконференция жүргізе алмай қиналған кезеңмен салыстырғанда үлкен серпіліс. Сонымен қатар байланыс сапасын бақылайтын онлайн-мониторинг жүйесі де іске қосылған — ол білім беру мекемелерінің интернет жұмысын нақты уақыт режимінде бақылауға мүмкіндік береді. «Бізге желінің жай ғана бар болуы жетіспейді. Маңыздысы — ол сапалы және үздіксіз жұмыс істесін», — деді Кемелов.Қоғам тарапынан да бастама жылы қабылданды. Шымкент тұрғыны, екі баланың анасы Зауреш Бекова: «Менің балам бокс секциясына барады. Бұрын маған жай ғана ай сайын ақша аударуды сұрайтын, бірақ бала нақты қанша сабаққа барды — ешкім айтпайтын. Енді телефонға хабарлама келеді, қай күні барды, қай күні бармады — бәрі белгілі», — деп айтты. Мұндай тікелей кері байланыс — жүйенің тек бюрократиялық тиімділікті ғана емес, ата-ана сенімін де арттырғанын дәлелдейді.Семинар ұйымдастырушылары цифрлық құралдардың қаржыландыру ашықтығын және көрсетілетін білім беру қызметтерінің сапасын арттыруы тиіс екенін атап өтті. Пилоттық жобаның тәжірибесін басқа өңірлер де зерделеп, өз жүйелеріне енгізуді жоспарлап отыр. Алматы, Астана және Қарағанды сияқты ірі қалалардың білім басқармалары Шымкент үлгісін өздерінің аймақтық ерекшеліктеріне бейімдеуге деген қызығушылықтарын білдірді. Бұл процесс жылдам болмайды — өйткені әрбір аймақта балалар саны, оператор желісі мен техникалық инфрақұрылым деңгейі әртүрлі. Алайда бағыт айқын: мемлекет білім берудегі мемлекеттік ақшаның қайда және қалай жұмсалатынын толық бақылауға алуға тырысуда.Шымкент тәжірибесі — Қазақстанның білім беру жүйесін цифрландыру жолындағы маңызды белес. Бұл тек технологиялық шешім емес, мемлекеттік басқарудың жаңа мәдениетін қалыптастыру әрекеті. Ваучерлік жүйенің ашықтығы, балалардың жеке есебі, биометриялық бақылау — осының бәрі бірігіп, білім беру қызметі нақты адамдарға, нақты балаларға жетіп жатқанын қамтамасыз ету мақсатына қызмет етеді. Енді міндет — бұл тәжірибені тек семинарларда талқылап қоймай, жалпыұлттық стандартқа айналдыру.