«Маңғыстауға саяхат» бағдарламасының кезекті шығарылымы Маңғыстаудың ең ерекше табиғи нысандарының бірі – Қызылкүп шатқалына арналды.Қызылкүп шатқалы Марс ғаламшарының бедеріне ұқсас қайталанбас ландшафттарымен танымал. Түрлі-түсті шөгінді жыныстардан құралған табиғи нысанның ұзындығы шамамен 10 шақырымды, ал ені 8 шақырымды құрайды. Шатқал теңіз деңгейінен 268 метр биіктікте орналасқан.Бағдарламада Қызылкүптің табиғи ерекшеліктері мен туристік әлеуеті таныстырылып, Маңғыстаудың бірегей геологиялық мұрасы көрермен назарына ұсынылды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mangystau-tourism/press/news/details/1269217?lang=ru

2026 жылдың маусым айында Шымкентте цифрлық трансформацияның жаңа бағыты ретінде жасанды интеллект жүйелерін өндіріс пен қызмет көрсету салаларына енгізу мәселесі ерекше өзектілікке ие болды. Әлемдік тәжірибеде AI технологиялары кәсіпорындардың өнімділігін арттырудың маңызды құралы ретінде қарастырылса, бүгінде бұл үрдіс Шымкенттің экономикалық дамуында да айқын байқала бастады.Өнеркәсіп кәсіпорындары цифрлық басқару жүйелерін пайдалану арқылы өндірістік процестерді тиімді ұйымдастыруға ұмтылуда. Жасанды интеллект өндірістік жабдықтардың жұмысын бақылауға, технологиялық процестердің тиімділігін талдауға және ықтимал техникалық ақауларды алдын ала болжауға мүмкіндік береді. Мұндай тәсіл өндірістің үздіксіз жұмысын қамтамасыз етіп, кәсіпорындардың шығындарын төмендетуге ықпал етеді.Логистика және сауда салаларында да AI жүйелерінің рөлі артып келеді. Интеллектуалды алгоритмдер тауар жеткізу бағыттарын жоспарлауға, қойма қорларын басқаруға және тұтынушылық сұранысты болжауға көмектеседі. Бұл кәсіпкерлерге нарықтағы өзгерістерге жылдам бейімделуге және ресурстарды тиімді пайдалануға мүмкіндік береді.Қалалық басқаруда жасанды интеллект элементтері үлкен көлемдегі ақпаратты өңдеу арқылы тиімді шешім қабылдауға негіз қалыптастыруда. Көлік қозғалысын талдау, коммуналдық инфрақұрылымның жай-күйін бақылау және тұрғындардың өтініштерін сараптау сияқты бағыттарда AI технологиялары басқару сапасын арттыруға мүмкіндік береді. Мұндай шешімдер Smart City қағидаттарының маңызды құрамдас бөлігіне айналып келеді.Маусым айындағы тағы бір маңызды үрдіс – білім беру саласының цифрлық экономика талаптарына бейімделуі. Жоғары оқу орындары мен техникалық колледждер бағдарламалау, машиналық оқыту, деректерді талдау және цифрлық инженерия бағытындағы білім беру бағдарламаларын кеңейтіп, еңбек нарығына қажетті жаңа буын мамандарын даярлауға көңіл бөлуде.2024–2025 жылдардағы жағдаймен салыстырғанда 2026 жылы жасанды интеллектті енгізу тек ІТ саласының емес, нақты экономиканың даму құралы ретінде қарастырыла бастады. Өндіріс, құрылыс, көлік, логистика және қаржы секторындағы кәсіпорындар AI шешімдерін енгізу арқылы өздерінің бәсекеге қабілеттілігін арттыруға ұмтылуда.Сарапшылардың пікірінше, жасанды интеллект жүйелерінің кеңінен қолданылуы Шымкенттің инновациялық әлеуетін күшейтіп, жаңа инвестициялық жобаларды тартуға, жоғары технологиялық жұмыс орындарын құруға және цифрлық экономиканың тұрақты дамуына мүмкіндік береді. Алдағы жылдары AI технологиялары қаланың экономикалық құрылымын жаңғыртатын негізгі факторлардың біріне айналуы ықтимал.

2026 жылдың маусым айында Шымкент қаласында Smart City тұжырымдамасының маңызды бағыты саналатын интеллектуалды мониторинг жүйелерін дамытуға ерекше көңіл бөлінді. Егер соңғы жылдары басты назар цифрлық қызметтерді көбейтуге аударылса, бүгінде қалалық басқаруда нақты уақыт режимінде деректерді жинау мен талдаудың маңызы артып келеді. Smart мониторинг жүйелері қаланың инженерлік инфрақұрылымын, көлік қозғалысын, коммуналдық қызметтердің жұмысын және қоғамдық қауіпсіздікті тиімді басқарудың негізгі құралына айналып отыр.Маусым айында қалалық инфрақұрылымды бақылауға арналған цифрлық платформалардың мүмкіндіктерін кеңейту жұмыстары жалғасты. Бейнебақылау жүйелері, жол қозғалысын бақылау кешендері және инженерлік желілерден түсетін ақпаратты өңдеу механизмдері арқылы қала қызметтері мәселелерге жедел әрекет ету мүмкіндігін арттырды. Бұл басқарушылық шешімдердің дәлдігін күшейтіп, коммуналдық қызметтердің жұмыс тиімділігін жақсартуға ықпал етеді.Smart мониторинг көлік саласында да маңызды өзгерістерге жол ашуда. Интеллектуалды жүйелер көлік ағындарының қозғалысын талдап, кептеліс қаупі жоғары учаскелерді анықтауға мүмкіндік береді. Мұндай талдау нәтижелері жол қозғалысын ұйымдастыру кезінде тиімді шешімдер қабылдауға көмектесіп, қоғамдық көлік жұмысының тұрақтылығын арттыруға жағдай жасайды.Инженерлік инфрақұрылымда да цифрлық бақылау жүйелерінің рөлі артып келеді. Су, электр және жылумен жабдықтау желілерінен алынатын деректерді үздіксіз талдау арқылы техникалық ақауларды ертерек анықтау мүмкіндігі кеңейді. Бұл жөндеу жұмыстарының тиімділігін арттырып, коммуналдық қызметтердің үздіксіз жұмыс істеуіне ықпал етеді.Маусым айындағы тағы бір маңызды үрдіс – Smart мониторингтің экологиялық бақылауда қолданылуы. Қоршаған орта көрсеткіштерін цифрлық талдау, қалалық аумақтардың жай-күйін бақылау және ресурстарды тиімді пайдалану бағытындағы шешімдер тұрақты қалалық дамуға мүмкіндік береді. Сарапшылардың пікірінше, мұндай жүйелер ұзақ мерзімді перспективада экологиялық тәуекелдерді азайтып, қала тұрғындары үшін жайлы орта қалыптастыруға көмектеседі.2024–2025 жылдармен салыстырғанда Smart мониторинг жүйелерінің қолданылу аясы едәуір кеңейді. Бұрын олар негізінен көлік қозғалысын бақылаумен шектелсе, қазіргі уақытта инженерлік желілерді басқару, коммуналдық шаруашылық, қоғамдық қауіпсіздік және қалалық жоспарлау салаларының маңызды элементіне айналып келеді.Сарапшылардың бағалауынша, интеллектуалды мониторинг жүйелерінің дамуы Шымкенттің цифрлық басқару сапасын жаңа деңгейге көтеруде. Деректерге негізделген шешімдер қабылдау, инфрақұрылымның тиімді жұмысын қамтамасыз ету және қалалық қызметтердің ашықтығын арттыру – инновациялық мегаполис қалыптастырудың негізгі шарттарының бірі. Сондықтан маусым айындағы Smart мониторинг жобалары қаланың технологиялық дамуының келесі кезеңіне берік негіз қалап отыр.

2026 жылдың маусым айында Шымкентте жасанды интеллект технологияларын қолдану ауқымы одан әрі кеңейіп, цифрлық жобаларды нақты сектор мен қалалық басқаруға енгізу жұмыстары жалғасты. Егер мамыр айында негізгі назар пилоттық шешімдер мен цифрлық сервистерді жетілдіруге аударылса, маусым айында оларды тәжірибелік қолдану бағытындағы бастамалар белсенді жүзеге асырыла бастады. Бұл қаланың инновациялық даму стратегиясын іске асырудағы маңызды кезеңдердің бірі болды. Соңғы бірнеше жылда әлемдік экономикада жасанды интеллект технологиялары өндірістің ажырамас бөлігіне айналды. Бұл үрдіс Қазақстан өңірлеріне де әсер етіп, 2026 жылы Шымкент қаласында цифрлық өндірісті дамытуға деген қызығушылық айтарлықтай артты. Егер бұрын жасанды интеллект көбіне ақпараттық технологиялар саласымен байланыстырылса, бүгінде ол өнеркәсіп, логистика, құрылыс және сауда секторларындағы тиімділікті арттырудың маңызды құралына айналып келеді.Шымкенттің өнеркәсіптік әлеуеті жыл сайын өсіп келеді. Қаладағы индустриялық аймақтарда жұмыс істейтін кәсіпорындар өндірістік шығындарды азайту және өнім сапасын арттыру үшін заманауи цифрлық шешімдерді кезең-кезеңімен енгізуде. Жасанды интеллекттің көмегімен өндірістік желілердің жұмысы үздіксіз бақыланып, жабдықтардың техникалық жағдайына талдау жасау мүмкіндігі кеңейіп келеді. Бұл жоспардан тыс тоқтап қалу қаупін азайтып, өндіріс процесінің тұрақтылығын қамтамасыз етеді.Логистика саласында да AI технологияларының рөлі күшейіп келеді. Сарапшылардың пікірінше, интеллектуалды алгоритмдер көлік бағыттарын тиімді жоспарлауға, қойма қорларын басқаруға және жүк жеткізу уақытын оңтайландыруға мүмкіндік береді. Шымкенттің көлік-логистикалық әлеуетінің артуы өндірістік кәсіпорындардың өнімді ішкі және сыртқы нарықтарға жеткізу мүмкіндігін кеңейтіп отыр.Құрылыс секторында жасанды интеллект жобалау және құрылыс процестерін басқаруда маңызды құралға айналуда. Цифрлық модельдеу жүйелері құрылыс материалдарының қажетті көлемін дәл есептеуге, жұмыс кезеңдерін жоспарлауға және инженерлік тәуекелдерді төмендетуге көмектеседі. Бұл құрылыс компанияларының тиімділігін арттырып, жобаларды белгіленген мерзімде аяқтауға мүмкіндік береді.Шағын және орта бизнес үшін де жасанды интеллект жаңа мүмкіндіктер ашуда. Кәсіпкерлер тұтынушылардың сұранысын талдау, сатылым көлемін болжау, жарнамалық науқандардың тиімділігін бағалау және клиенттерге тәулік бойы қызмет көрсету үшін AI құралдарын белсенді қолдана бастады. Электрондық коммерцияның дамуы бұл технологиялардың күнделікті кәсіпкерлік қызметтің бір бөлігіне айналуына ықпал етуде.2024–2025 жылдардағы жағдаймен салыстырғанда 2026 жылы өзгерістердің қарқыны айқын байқалады. Бұрын цифрлық технологияларды енгізу жекелеген кәсіпорындардың бастамасы болса, бүгінде өндірісті автоматтандыру, деректерді талдау және цифрлық басқару элементтері көптеген салаларда стратегиялық даму бағыты ретінде қарастырылуда. Бұл кәсіпорындардың халықаралық нарықтағы бәсекеге қабілеттілігін арттыруға мүмкіндік береді.Жасанды интеллекттің кеңінен енгізілуі еңбек нарығына да әсер етуде. Өндіріс орындарында деректер талдаушыларына, автоматтандыру инженерлеріне, бағдарламашыларға және цифрлық жүйелерді басқаратын мамандарға сұраныс өсіп келеді. Сонымен қатар жоғары оқу орындары мен колледждер IT және өнеркәсіптік автоматтандыру бағытындағы білім беру бағдарламаларын жетілдіру арқылы жаңа экономиканың қажеттіліктеріне бейімделуде.Сарапшылардың пікірінше, жасанды интеллекттің өндіріс пен логистикаға енгізілуі Шымкенттің индустриялық дамуының келесі кезеңін айқындайды. Инновациялық технологияларды тиімді пайдалану өндіріс көлемінің артуына, инвестиция тартуға және жаңа жұмыс орындарының ашылуына ықпал етеді. Алдағы жылдары AI шешімдерінің қолданылу аясы кеңейген сайын Шымкенттің жоғары технологиялық өндіріс орталығы ретіндегі әлеуеті одан әрі нығая түспек.

2026 жылдың маусым айында Шымкент қаласында Smart City жобаларын дамыту қарқыны сақталып, цифрлық технологияларды қалалық басқаруға енгізу жұмыстары жаңа кезеңге өтті. Мамыр айында басталған бастамалардың жалғасы ретінде ақпараттық жүйелердің өзара ықпалдастығы кеңейтіліп, цифрлық шешімдерді көлік, инженерлік инфрақұрылым және қоғамдық қауіпсіздік салаларында пайдалану аясы ұлғайды. Бұл қала ресурстарын тиімді басқаруға және тұрғындарға көрсетілетін қызметтердің сапасын арттыруға ықпал етті.Маусым айында жол қозғалысын интеллектуалды басқару жүйелерінің мүмкіндіктері кеңейтіліп, көлік ағындарын бақылау және жол қозғалысын талдау құралдары белсенді қолданылды. Сонымен қатар коммуналдық инфрақұрылымдағы цифрлық мониторинг жүйелері инженерлік желілердің жай-күйін жедел бақылауға және техникалық ақаулардың алдын алуға мүмкіндік берді. Мұндай технологиялар қалалық қызметтердің жұмыс тиімділігін арттыруда маңызды рөл атқарады.Мемлекеттік қызмет көрсету саласында да оң өзгерістер байқалды. Электрондық сервистердің саны артып, тұрғындардың цифрлық платформалар арқылы мемлекеттік органдармен өзара іс-қимылы жеңілдей түсті. Онлайн өтініштерді қарау мерзімі қысқарып, ақпараттық жүйелердің интеграциясы әкімшілік рәсімдердің тиімділігін арттырды.Өнеркәсіп пен кәсіпкерлік салаларында Smart City қағидаттары цифрлық өндіріс элементтері арқылы дамыды. Өндірістік кәсіпорындар жабдықтардың жұмысын автоматты бақылау, өндірісті жоспарлау және энергия тұтынуын басқару жүйелерін енгізуді жалғастырды. Ал шағын және орта бизнес цифрлық маркетинг, электрондық сауда және онлайн қызмет көрсету бағыттарын кеңейтіп, бәсекеге қабілеттілігін арттыруға мүмкіндік алды.2024–2025 жылдардағы тәжірибемен салыстырғанда 2026 жылдың маусымында Smart City жүйесінің мазмұны айтарлықтай кеңейді. Бұрын негізгі назар цифрлық мемлекеттік қызметтерге аударылса, қазіргі кезеңде қалалық басқару, көлік, инженерлік желілер, қауіпсіздік және өндіріс салалары біртұтас цифрлық экожүйенің құрамдас бөлігі ретінде дамып келеді. Бұл тәсіл ресурстарды тиімді пайдалануға және басқарушылық шешімдердің сапасын арттыруға мүмкіндік береді.Smart City жобаларының әлеуметтік әсері де айқын байқалады. Қала тұрғындары мемлекеттік және коммуналдық қызметтерді жылдам алуға мүмкіндік алып, цифрлық шешімдердің арқасында күнделікті тұрмыста уақыт үнемдейді. Сонымен қатар инновациялық жобалардың көбеюі IT саласындағы кәсіпкерліктің дамуына, жаңа технологиялық жұмыс орындарының ашылуына және жастардың цифрлық мамандықтарға қызығушылығының артуына ықпал етуде.Сарапшылардың пікірінше, 2026 жылдың маусым айындағы нәтижелер Шымкенттің Smart City жүйесін дамытуда жаңа сапалы кезеңге өткенін көрсетеді. Цифрлық технологиялардың қаланың барлық негізгі салаларына енгізілуі мегаполистің бәсекеге қабілеттілігін арттырып, тұрғындар үшін қауіпсіз, ыңғайлы және заманауи қалалық ортаны қалыптастыруға берік негіз қалайды.

2026 жылдың мамыр айында Шымкент қаласында электрондық мемлекеттік қызметтерді дамыту бағытындағы жұмыстар жаңа кезеңге өтті. Соңғы жылдары цифрлық платформалардың кеңінен қолданылуы мемлекеттік қызмет көрсету сапасын жақсартып қана қоймай, тұрғындар мен мемлекеттік органдар арасындағы байланысты жеңілдетті. Бүгінде көптеген қызметтерді қашықтан алу қалыпты тәжірибеге айналып, қаланың цифрлық инфрақұрылымы тұрақты дамып келеді.Мамыр айында тұрғындардың электрондық сервистерді пайдалану белсенділігі артты. Әртүрлі анықтамаларды рәсімдеу, әлеуметтік төлемдер бойынша өтініш беру, коммуналдық қызметтерді төлеу және кәсіпкерлікке қатысты рәсімдерді онлайн орындау күнделікті өмірдің ажырамас бөлігіне айналып келеді. Бұл уақытты үнемдеп қана қоймай, қағаз құжат айналымын азайтуға және мемлекеттік қызметтердің ашықтығын арттыруға мүмкіндік береді.Электрондық қызметтердің дамуы кәсіпкерлер үшін де маңызды өзгерістер әкелді. Бизнес субъектілері рұқсат құжаттарын алу, салықтық есептілікті тапсыру, мемлекеттік сатып алуға қатысу және түрлі цифрлық сервистерді пайдалану арқылы әкімшілік рәсімдерді жеңілдетуге мүмкіндік алды. Бұл шағын және орта бизнестің жұмыс тиімділігін арттырып, экономикалық белсенділіктің өсуіне ықпал етуде.Қаланың әлеуметтік саласында цифрлық қызметтердің қолжетімділігі ерекше маңызға ие. Денсаулық сақтау ұйымдарында онлайн жазылу жүйелері, білім беру мекемелеріндегі электрондық платформалар және коммуналдық қызметтердің цифрлық сервистері тұрғындардың уақытын үнемдеп, қызмет көрсету сапасын арттыруда. Әсіресе халық саны қарқынды өсіп жатқан Шымкент үшін мұндай шешімдердің маңызы жылдан-жылға артып келеді.Соңғы жылдардағы үрдістерге назар аударсақ, 2024 жылы цифрландырудың негізгі мақсаты мемлекеттік қызметтерді онлайн форматқа көшіру болса, 2025 жылы олардың сапасы мен қолжетімділігіне басымдық берілді. Ал 2026 жылдың мамыр айында әртүрлі ақпараттық жүйелердің өзара ықпалдастығын күшейту және тұрғындарға «бір терезе» қағидаты бойынша қызмет көрсету мүмкіндіктерін кеңейту жұмыстары жалғасты.Сарапшылардың пікірінше, электрондық қызметтердің дамуы тек мемлекеттік басқаруды жетілдіріп қана қоймай, халықтың цифрлық мәдениетін де қалыптастырады. Электрондық сервистердің кеңінен қолданылуы әкімшілік шығындарды азайтып, мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде Шымкенттің заманауи цифрлық мегаполис ретінде дамуына берік негіз қалайды.

2025 жылғы 5 шілдеде «6 шілде – Астана күні» мемлекеттік мерекесіне орай Маңғыстау облысының Туризм басқармасының қызметкерлері, сондай-ақ «Kettik Mangystau» және «Mangystau Tour 999» туристік операторларының өкілдерінің қатысуымен экологиялық сенбілік ұйымдастырылды.Іс-шара «Таза Қазақстан» республикалық экологиялық акциясы аясында өтті. Сенбілік барысында Ақтау қаласындағы Самал теңіз жағалауынан «Амфитеатр» сахнасына дейінгі аумақ қоқыстан тазартылып, абаттандыру жұмыстары жүргізілді.Акцияның мақсаты – қоршаған ортаны қорғау мәдениетін қалыптастыру, туристік аймақтардың тазалығын сақтау және тұрғындар мен қонақтардың экологиялық жауапкершілігін арттыру.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mangystau-tourism/press/news/details/1269205?lang=ru

Халықаралық Euronews телеарнасының «Modern Nomads» бағдарламасында Маңғыстау облысының туристік әлеуетіне арналған арнайы шығарылым жарық көрді.Бағдарламада өңірдің бірегей табиғаты, тарихи-мәдени мұрасы және негізгі туристік бағыттары кеңінен таныстырылды. Халықаралық аудиторияға Маңғыстаудың көрікті жерлері, табиғи ландшафттары және мәдени ерекшеліктері ұсынылып, өңірдің туристік әлеуетіне ерекше назар аударылды.Арнайы шығарылым Маңғыстауды халықаралық туристік бағыт ретінде танытуға және шетелдік туристердің қызығушылығын арттыруға бағытталған маңызды медиа-жоба болды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mangystau-tourism/press/news/details/1269211?lang=ru

Қазіргі таңда цифрлық технологиялардың қарқынды дамуы ақпараттық қауіпсіздік мәселесін стратегиялық маңызы бар бағыттардың біріне айналдырды. 2026 жылдың мамыр айында Шымкент қаласында цифрлық қауіпсіздікті күшейтуге бағытталған жұмыстар жалғасып, мемлекеттік ақпараттық жүйелердің тұрақтылығын арттыру, киберқауіптерді алдын алу және тұрғындардың цифрлық сауаттылығын дамыту мәселелеріне ерекше назар аударылды. Бұл жұмыстар қаланың цифрлық инфрақұрылымын сенімді әрі тұрақты дамытуға негіз болды.Соңғы жылдары мемлекеттік қызметтердің басым бөлігі электрондық форматқа көшкендіктен, ақпараттық жүйелердің қорғалу деңгейі ерекше маңызға ие болды. Мамыр айында мемлекеттік мекемелерде ақпараттық қауіпсіздік талаптарын жетілдіру, деректерді сақтау жүйелерін жаңарту және цифрлық сервистердің үздіксіз жұмысын қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар кезең-кезеңімен жүргізілді. Мұндай шаралар мемлекеттік қызметтердің тұрақтылығын сақтауға және тұрғындардың жеке деректерінің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге ықпал етеді.Цифрлық қауіпсіздік кәсіпкерлік секторында да өзекті мәселеге айналды. Онлайн сауданың кеңеюі, электрондық төлемдердің артуы және бұлтты сервистердің белсенді қолданылуы компаниялардың ақпараттық жүйелеріне қойылатын талаптарды күшейтті. Кәсіпорындар деректерді қорғау, желілік қауіпсіздікті күшейту және цифрлық тәуекелдерді басқару құралдарын енгізуге көбірек көңіл бөле бастады.Өнеркәсіп саласында автоматтандырылған өндірістік желілердің көбеюі ақпараттық қауіпсіздік шараларын жаңа деңгейге шығарды. Өндірістік басқару жүйелерінің үздіксіз жұмыс істеуі тек техникалық емес, киберқауіпсіздік талаптарының орындалуына да байланысты. Сондықтан өндірістік кәсіпорындар ақпараттық инфрақұрылымды қорғау және өндірістік желілердің тұрақтылығын қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстарды күшейтіп келеді.Соңғы үш жылдағы өзгерістер бұл бағыттағы жұмыстың жүйелі сипат алғанын көрсетеді. 2024 жылы негізгі назар электрондық мемлекеттік қызметтердің қауіпсіздігіне аударылса, 2025 жылы қалалық ақпараттық жүйелердің тұрақтылығын арттыруға бағытталған жобалар жүзеге асырылды. Ал 2026 жылдың мамырында цифрлық қауіпсіздік мемлекеттік басқару, бизнес және өнеркәсіпті біріктіретін кешенді бағытқа айналып отыр.Сарапшылардың пікірінше, цифрлық қауіпсіздікке салынған инвестициялар жаңа технологияларды енгізудің сенімді негізін қалыптастырады. Қауіпсіз цифрлық орта қалыптасқан сайын инвесторлардың сенімі артып, инновациялық жобаларды жүзеге асыруға қолайлы жағдай жасалады. Сонымен қатар тұрғындардың цифрлық сервистерге деген сенімі күшейіп, электрондық қызметтерді пайдалану деңгейі де жоғарылайды.Осылайша, 2026 жылдың мамыр айында жүзеге асырылған цифрлық қауіпсіздік бағытындағы жұмыстар Шымкенттің инновациялық даму стратегиясының маңызды құрамдас бөлігіне айналды. Бұл бастамалар қаланың цифрлық инфрақұрылымын нығайтып қана қоймай, тұрақты әрі қауіпсіз цифрлық экожүйені қалыптастыруға мүмкіндік береді.

2026 жылдың мамыр айында Шымкент қаласында жасанды интеллект (AI) технологияларын енгізу бағытындағы жұмыстар жаңа қарқын алды. Бұрын бұл технологиялар негізінен жеке ІТ-компаниялар мен жекелеген өндірістік кәсіпорындарда қолданылып келсе, бүгінде олардың мүмкіндіктері қалалық басқару, өнеркәсіп, денсаулық сақтау, білім беру және кәсіпкерлік салаларына кезең-кезеңімен енгізіле бастады. Бұл үрдіс Шымкенттің цифрлық трансформациясының маңызды бағытына айналып, Smart City тұжырымдамасын іске асыруды қолдауда.2026 жылдың алғашқы жартыжылдығы Шымкент үшін цифрлық технологияларды енгізудің жаңа кезеңіне айналды. Егер бірнеше жыл бұрын жасанды интеллект (AI) көбіне ғылыми зерттеулер немесе ірі халықаралық компаниялардың тәжірибесі ретінде қабылданса, бүгінде ол өндіріс, бизнес, мемлекеттік басқару және қызмет көрсету салаларының ажырамас бөлігіне айналып келеді. Сарапшылардың пікірінше, дәл осы үрдіс алдағы жылдары қаланың экономикалық құрылымын өзгертетін негізгі факторлардың бірі болуы мүмкін.Шымкент – өндірістік әлеуеті жоғары мегаполис. Мұнда өңдеу өнеркәсібі, құрылыс материалдарын шығару, фармацевтика, жеңіл өнеркәсіп және азық-түлік өндірісі қарқынды дамуда. Осындай кәсіпорындар үшін жасанды интеллект тек инновациялық құрал ғана емес, өндіріс тиімділігін арттырудың нақты механизміне айналып отыр. Заманауи алгоритмдер өндірістік желілердің жұмысын талдауға, жабдықтардың техникалық жағдайын алдын ала бағалауға және өндірістік тәуекелдерді азайтуға мүмкіндік береді. Нәтижесінде кәсіпорындар уақыт пен қаржыны үнемдеп, өнім сапасын тұрақты деңгейде сақтай алады.AI технологияларының мүмкіндіктері өндіріс саласымен ғана шектелмейді. Қалалық басқару жүйесінде үлкен көлемдегі деректерді өңдеу арқылы көлік қозғалысын жоспарлау, коммуналдық қызметтердің жұмысын бақылау және тұрғындардың өтініштерін жедел сараптау бағытында цифрлық шешімдердің маңызы артып келеді. Бұл басқарушылық шешімдердің дәлдігін күшейтіп, қалалық инфрақұрылымды тиімді пайдалануға жағдай жасайды.Соңғы жылдары кәсіпкерлік орта да жасанды интеллект құралдарын белсенді қолдана бастады. Онлайн сауда платформалары сатып алушылардың сұранысын талдап, тауар айналымын жоспарлауға көмектессе, қызмет көрсету секторында AI негізіндегі чат-боттар мен автоматтандырылған кеңес беру жүйелері клиенттерге қызмет көрсетудің жаңа деңгейін қалыптастыруда. Мұндай өзгерістер әсіресе шағын және орта бизнес үшін маңызды, өйткені цифрлық шешімдер үлкен шығынсыз-ақ жұмыс тиімділігін арттыруға мүмкіндік береді.Шымкентте білім беру ұйымдарының цифрлық бағытқа бет бұруы да маңызды үрдіске айналды. Университеттер мен колледждер бағдарламалау, деректерді талдау, машиналық оқыту және ақпараттық қауіпсіздік бағыттарындағы білім беру бағдарламаларын кеңейтіп келеді. Бұл жергілікті еңбек нарығына қажетті мамандар даярлауға және өңірдің технологиялық әлеуетін күшейтуге ықпал етеді.Сарапшылар AI енгізудің тағы бір маңызды әсері – инвестициялық тартымдылықтың артуы екенін атап өтеді. Қазіргі таңда инвесторлар өндірістік инфрақұрылыммен қатар кәсіпорындардың цифрлық дайындық деңгейіне де ерекше назар аударады. Автоматтандырылған өндіріс, цифрлық бақылау жүйелері және заманауи ақпараттық технологияларды қолданатын кәсіпорындар халықаралық серіктестер үшін анағұрлым тартымды саналады. Бұл өз кезегінде жаңа инвестициялық жобалардың жүзеге асуына мүмкіндік береді.Әлеуметтік тұрғыдан алғанда жасанды интеллект тұрғындардың күнделікті өміріне де әсер ете бастады. Мемлекеттік қызметтерді онлайн алу жеңілдеп, цифрлық сервистердің сапасы жақсарып келеді. Денсаулық сақтау, білім беру және көлік салаларында ақпараттық жүйелердің дамуы уақытты үнемдеуге, қызметтердің қолжетімділігін арттыруға және тұрғындардың өмір сапасын жақсартуға ықпал етуде.Соңғы үш жылдағы өзгерістерге назар аударсақ, 2024 жылы Шымкентте цифрлық технологиялар негізінен электрондық мемлекеттік қызметтерді жетілдіруге бағытталды. 2025 жылы Smart City жобалары кеңейіп, қалалық инфрақұрылымға цифрлық басқару элементтері енгізіле бастады. Ал 2026 жылы жасанды интеллект нақты экономиканың маңызды құралына айналып, өндірістің, кәсіпкерліктің және қалалық басқарудың тиімділігін арттыруға қызмет ете бастады.Алдағы жылдары жасанды интеллект технологияларының қолданылу аясы одан әрі кеңейеді деп күтілуде. Сарапшылардың пікірінше, цифрлық шешімдерді жүйелі түрде енгізу Шымкенттің Қазақстандағы инновациялық орталықтардың біріне айналуына, жаңа жоғары технологиялық жұмыс орындарының ашылуына және экономиканың тұрақты өсіміне берік негіз қалыптастырады.

2026 жылдың мамыр айында Шымкент қаласында Smart City тұжырымдамасын дамыту бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасты. Қалалық басқарудың тиімділігін арттыру, мемлекеттік қызметтерді цифрландыру, көлік жүйесін интеллектуалды басқару және коммуналдық инфрақұрылымға цифрлық технологияларды енгізу бағытындағы жобалар кезең-кезеңімен жүзеге асырылды. Цифрлық трансформация қаланың тұрақты дамуының негізгі құралдарының біріне айналып, тұрғындарға көрсетілетін қызметтердің сапасын жақсартуға мүмкіндік берді.Мамыр айында мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелері арасындағы интеграцияны жетілдіру жұмыстары жалғасты. Электрондық форматтағы мемлекеттік қызметтердің үлесі артып, тұрғындар анықтамалар алу, өтініш беру, коммуналдық төлемдерді төлеу және басқа да қызметтерді онлайн пайдалану мүмкіндігін кеңінен қолданды. Бұл мемлекеттік органдардың жұмыс тиімділігін арттырып, қызмет көрсету мерзімін қысқартуға ықпал етті.Smart City жүйесінің маңызды бағыттарының бірі – қалалық инфрақұрылымды цифрлық басқару. Мамыр айында жол қозғалысын бақылау, бейнебақылау жүйелерін пайдалану, коммуналдық қызметтердің жұмысын мониторингтеу және қалалық инфрақұрылымның жай-күйін жедел бақылау бағытындағы цифрлық шешімдерді дамыту жалғасты. Мұндай жүйелер қала қызметтерінің өзара үйлесімді жұмысын қамтамасыз етіп, тұрғындардың өтініштеріне жедел жауап беруге мүмкіндік береді.Кәсіпкерлік және өндіріс саласында да цифрлық технологиялардың рөлі артты. Өнеркәсіп кәсіпорындары өндірістік процестерді автоматтандыруға, энергия тұтынуын бақылауға және цифрлық есеп жүйелерін енгізуге басымдық берді. Ал шағын және орта бизнес электрондық коммерция, онлайн төлемдер және бұлтты сервистерді кеңінен пайдаланып, өз қызметінің тиімділігін арттырды.Өткен жылдармен салыстырғанда Smart City жобаларының ауқымы айтарлықтай кеңейді. 2024 жылы цифрландыру көбіне мемлекеттік қызметтерді онлайн форматқа көшіруге бағытталса, 2025 жылы қалалық инфрақұрылымды басқарудың цифрлық элементтері енгізіле бастады. Ал 2026 жылдың мамырында цифрлық шешімдер көлік, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы, қауіпсіздік, өндіріс және кәсіпкерлік сияқты негізгі салаларды қамтитын кешенді жүйеге айнала бастады.Сарапшылардың пікірінше, мамыр айындағы Smart City жобаларының дамуы Шымкенттің технологиялық әлеуетін күшейтіп, инвестициялық тартымдылығын арттыруға мүмкіндік берді. Қалалық қызметтердің цифрландырылуы тұрғындардың уақытын үнемдеп, мемлекеттік басқарудың ашықтығы мен тиімділігін жаңа деңгейге көтеріп отыр.

2025 жылғы 27–30 мамыр аралығында Маңғыстау облысының Туризм басқармасы Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігімен бірлесіп, Испания Корольдігінің беделді туристік басылымдарының бірі – VIAJAR журналының өкілдеріне арналған ақпараттық баспасөз турын ұйымдастырды. Басылым Prensa Ibérica медиахолдингінің құрамына кіреді.Делегация құрамында журналист Елена Беатрис Ортега Матеос пен халықаралық деңгейдегі фотограф Гонсало Мартинес Асуменди болды. Сапар барысында қонақтар Маңғыстау облысының туристік әлеуетімен, табиғи ландшафттарымен және тарихи-мәдени мұраларымен танысты.Бағдарлама аясында делегация Жығылған ойысын, Сұлтан-Эпе және Шақпақ ата некропольдерін, Қапамсай шатқалын, Торыш шарлар алқабын, Шопан ата, Бекет ата және Қараман ата жерасты мешіттерін, Бозжыра мен Қызылқұп табиғи ландшафттарын, сондай-ақ Ақтау қаласы мен Каспий теңізінің жағалауын аралады.Қонақтар өңірдің бірегей табиғатына, сакралды ескерткіштеріне, өзіндік сәулет ерекшеліктеріне және жергілікті халықтың қонақжайлылығына жоғары баға берді.Сапар қорытындысы бойынша VIAJAR журналының баспа және онлайн нұсқаларында Маңғыстау туралы фоторепортаж бен арнайы мақала жариялау жоспарлануда. Басылымның ай сайынғы аудиториясы 7,8 миллионнан астам қаралымды құрайды.Баспасөз турының негізгі мақсаты – Маңғыстау облысының халықаралық туристік имиджін нығайту және өңірді экологиялық әрі мәдени туризмнің тартымды бағыты ретінде әлемдік аудиторияға таныстыру.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mangystau-tourism/press/news/details/1269195?lang=ru

Елордада сайлау стратегиялары талқыланып жатқанда, өңірлерде ветеринариялық станциялар, аяқкиім фабрикалары мен тұрмыстық қалдықтарды сұрыптау сияқты күнделікті мәселелерге толы өмір жалғасуда. Құрылтай депутаттығына кандидаттардың қай өңірлерге барып, тұрғындармен қандай тақырыптарды талқылағанына шолу жасаймыз.«Әділет» партиясы студенттермен, оқытушылармен, кәсіпкерлермен және креативті индустрия өкілдерімен тікелей диалог жүргізу тактикасын таңдады. Қостанай облысының Боровское ауылында кандидат Еділ Хамза жергілікті тұрғындармен кездесіп, өңір үшін өзекті мәселелерді талқылады. Ал Батыс Қазақстан облысында тұрғындар, кәсіпкерлер, шығармашылық сала өкілдері, жастар мен еңбек ұжымдарымен кездесу өтті. Кездесу барысында өңірдің әлеуметтік-экономикалық даму мәселелері қаралды.Жалпыұлттық социал-демократиялық партия (ЖСДП) тұрмыстық қалдықтарды бөлек жинау және қайта өңдеу мәселелерін талқылады. Бұл тақырыптар ауқымды саяси мәлімдемелерден гөрі қарапайым көрінгенімен, әрбір тұрғынның өміріне тікелей қатысты. Таныстырылымға экологтер, мүлік иелері бірлестіктерінің өкілдері мен қала тұрғындары қатысты. Сонымен қатар Құрылтай депутаттығына кандидат Анаргүл Әбенова жер үлесі иелерімен кездесіп, жер қатынастарына қатысты мәселелерді талқылады.«Байтақ» партиясы әртүрлі өңірлерде экологиялық ұйымдар мен кәсіпорындар өкілдерімен бірқатар кездесу өткізіп, табиғатты қорғау саласының сарапшы мамандары қатысқан талқылау ұйымдастырды. Кездесулердің күн тәртібіне қарағанда, партия қоршаған ортаны қорғау мәселесін басты назарда ұстап отыр.Қазақстанның Халық партиясы әлеуметтік саясат мәселелерін күн тәртібіне шығарды. Астанада кандидаттар Ләззат Ақтаева мен Нұржан Бияқаев қалалық жедел медициналық жәрдем станциясына барып, дәрігерлер мен фельдшерлермен кадр тапшылығы, еңбек жағдайы және шұғыл медициналық көмекті ұйымдастыру мәселесін талқылады. Кездесу барысында жедел жәрдем қызметінің жұмысы, кадрлық қамтамасыз ету, медицина қызметкерлерінің еңбек жағдайы және шұғыл медициналық көмек көрсету жүйесі қамтылды.«Ауыл» партиясының өкілдері партия төрағасы Қайрат Айтуғановтың бастауымен Солтүстік Қазақстан облыстық ветеринария басқармасының ұжымымен кездесті. Кездесу барысында ветеринариялық қызметтің жұмысына қатысты мәселелер талқыланып, саланың қызметіне қатысты өзекті мәселе көтерілді.«Ақ жол» демократиялық партиясы өндіріс орындарын аралау бағытын таңдады. Таразда партия төрағасы Дания Еспаева «ТаразКожОбувь» кәсіпорнына барып, жұмысшылармен өндіріс цехында жүздесті. Ал Атырауда кандидат Ермекқали Юсупов ITC WEST логистикалық орталығында болды. Еңбек ұжымдарымен кездесулер Жамбыл, Атырау, Ұлытау облыстарында, Қостанай мен Шымкентте де өтті. Партия өкілдері еліміздің өзге өңірлерінде де тұрғындармен және еңбек ұжымдарымен кездесулерін жалғастырды. Сонымен қатар «Ақ жол» кандидаттары Respublica партиясы өкілдерінің мәлімдемесіне пікір білдірді. Мәжілістің бұрынғы депутаты Меруерт Қазбекова экс-депутат Олжас Көпбековтің депутаттық сауалдарға қатысты мәлімдемесіне өз көзқарасын білдірді.Respublica партиясы төрағасының орынбасары Жанат Ысқақов ТМД халықаралық байқаушылар миссиясының өкілдерімен кездесті. Тараптар сайлау науқанына дайындықты, сайлауалды штабтың жұмысын, үгіт-насихат жүргізу ерекшеліктерін, цифрлық платформаларды пайдалануды, сондай-ақ партиялық тізімді жасау мен кандидаттарды іріктеу мәселелерін талқылады. Халықаралық байқаушылар миссиясының өкілдері өз кезегінде  жұмыстың қағидаттары мен әдістері туралы айтып берді. Түркістанда партия басшылығының, Құрылтай депутаттығына кандидаттардың және партия жақтастарының қатысуымен форум өтті. Форум барысында әлеуметтік-экономикалық күн тәртібі, заңнама және өзге де мәселелер талқыланып, партия өкілдері қатысушылардың сұрағына жауап берді. Сонымен қатар Respublica партиясының төрағасы Айдарбек Қожаназаров Қазақстанның Халық партиясының бұрынғы төрағасы Ермұхамет Ертісбаевтың мәлімдемесіне пікір білдіріп, партияның бұл мәселеге қатысты бұдан ары жария пікірталасқа қатыспайтынын айтты.Осылайша, партиялар өздерінің дәстүрлі бағыттары бойынша жұмысын жалғастырып жатыр. Бірі экология мен әлеуметтік сала мәселелеріне басымдық берсе, енді бірі өндіріс орындары мен өңірлерде халықпен тікелей диалог орнатуға назар аударды. Сонымен қатар сайлау науқанының тағы бір қыры – партиялардың бір-бірін сынауы, қарсы тараптың мәлімдемелеріне жауап беруі және өз ұстанымдарының ара-жігін айқындауға ұмтылысы қатар өрбіп жатыр.

2026 жылдың мамыр айында Шымкент қаласында цифрландыру бағытындағы жұмыстар мемлекеттік басқару, қалалық инфрақұрылым, кәсіпкерлік және әлеуметтік қызметтер салаларында жалғасын тапты. Smart City қағидаттарын кезең-кезеңімен енгізу, мемлекеттік қызметтерді электрондық форматқа көшіру және цифрлық технологияларды кеңінен пайдалану қаланың тұрақты дамуына ықпал ететін негізгі факторлардың біріне айналды. Сарапшылардың бағалауынша, мамыр айында жүзеге асқан бастамалар цифрлық трансформацияның жаңа кезеңіне өтуге негіз қалады.Ай ішінде мемлекеттік қызметтердің онлайн форматта қолжетімділігі кеңейіп, электрондық сервистерді пайдалану белсенділігі артты. Қала тұрғындары үшін цифрлық платформалар арқылы өтініш беру, коммуналдық қызметтерді төлеу, әлеуметтік бағдарламаларға қатысу және түрлі анықтамаларды алу үдерістері жеңілдетілді. Бұл мемлекеттік қызмет көрсету уақытын қысқартып, азаматтар мен мемлекеттік органдар арасындағы өзара байланысты тиімдірек ұйымдастыруға мүмкіндік берді.Қалалық инфрақұрылымда цифрлық мониторинг жүйелерін қолдану ауқымы да кеңейе түсті. Көлік қозғалысын бақылау, қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету, коммуналдық желілердің жұмысын қадағалау және қалалық қызметтердің тиімділігін арттыру мақсатында ақпараттық жүйелердің мүмкіндіктері пайдаланылды. Мұндай шешімдер ресурстарды тиімді басқаруға және жедел шешім қабылдауға ықпал етеді.Кәсіпкерлік секторында цифрлық технологияларды енгізу қарқыны сақталды. Онлайн сауда платформалары, электрондық төлем жүйелері, цифрлық бухгалтерия және бизнес-процестерді автоматтандыру құралдары шағын және орта кәсіпкерлік субъектілерінің қызмет тиімділігін арттыруға мүмкіндік берді. Сонымен бірге өндірістік кәсіпорындарда автоматтандыру элементтері мен цифрлық бақылау жүйелерін енгізу жұмыстары жалғасты.Өткен жылдармен салыстырғанда өзгерістердің сипаты айқын байқалады. 2024 жылы цифрландыру негізінен мемлекеттік қызметтерді электрондық форматқа көшіруге бағытталса, 2025 жылы Smart City жобалары мен қалалық ақпараттық жүйелерді дамытуға басымдық берілді. Ал 2026 жылдың мамыр айында цифрлық шешімдерді экономиканың нақты секторына енгізу және қалалық басқаруды деректер негізінде жетілдіру үрдісі күшейді.Сарапшылардың пікірінше, цифрландырудың жүйелі дамуы Шымкенттің инвестициялық тартымдылығын арттырып, мемлекеттік басқарудың тиімділігін көтеруге мүмкіндік береді. Сонымен қатар цифрлық сервистердің кеңеюі тұрғындардың уақытын үнемдеп, мемлекеттік және коммуналдық қызметтердің қолжетімділігін арттыру арқылы өмір сапасының жақсаруына оң әсерін тигізуде.

Астана, 2026 жылғы 5 тамыз.   Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру қаражатын қорғау жүйесін дәйекті түрде күшейтіп, цифрлық қадағалауға, тәуекелге бағдарланған басқаруға және медициналық ұйымдарға қаражат аударылғанға дейін негізсіз төлемдердің алдын алуға негізделген қаржылық бақылаудың жаңа моделіне көшуде.Бұл жұмыс Қордың 2030 жылға дейінгі Даму стратегиясын іске асыратын және Қазақстанда денсаулық сақтауды қаржыландыруды мемлекеттік басқарудың жаңа моделіне көшіру шараларының негізгі бағыттарының бірі.Бақылауды күшейту және жауапкершілік бұлтартпастығы қағидатыҚұқық қорғау органдары тергеп жатқан қазіргі эпизодтар жүйенің бұрынғы жұмыс кезеңдеріне (2024-2025 жж.) қатысты. Материалдардың едәуір бөлігін Қордың өзі бақылау іс-шаралары барысында анықтап, процестік шешімдер қабылдау үшін құқық қорғау органдарына жолдаған.Бұзушылықтар іс жүзінде көрсетілмеген медициналық көмекті көрсету, қызмет көлемдерін қосып жазу, азаматтарды жалған бекіту, пациенттердің дербес деректерін заңсыз пайдалану, сондай-ақ МӘМС қаражатын заңсыз алудың басқа да схемаларымен байланысты.2026 жылдың бірінші жартыжылдығының қорытындысы бойынша Қор жалпы сомасы 4,5 млрд теңгені құрайтын бұзушылықтар жөніндегі 72 материалды құқық қорғау органдарына жолдады. Оларды қарау нәтижесінде 27 қылмыстық іс тіркеліп, олар бойынша келтірілген залалдың белгіленген мөлшері 3,7 млрд теңгені құрады.Салыстыру үшін, 2025 жылдың толық кезеңінде 630 млн теңге сомасына 73 материал жолданып, олар бойынша 8 қылмыстық іс тіркелген.Бұл ретте анықталған бұзушылықтар көлемінің артуы теріс пайдалану фактілерінің көбейгенін емес, Қордың бақылау функциясының сапалы күшейгенін, талдамалық құралдардың жетілдірілгенін және әрбір анықталған фактіні құқықтық баға беруге дейін жеткізу жұмысының күшейгенін көрсетеді.Қордың ұстанымы қағидатты әрі өзгеріссіз: МӘМС қаражатын заңсыз пайдаланудың әрбір расталған фактіге объективті құқықтық баға беріліп, кінәлі тұлғалар заңнамаға сәйкес жауапкершілікке тартылуға, ал мемлекетке келтірілген залал өтелуге тиіс.Бұзушылықтарды анықтаудан олардың алдын алуға көшуҚұқық қорғау органдарымен өзара іс-қимылды күшейтумен қатар, Қор қаржылық бақылау жұмыстарына өзгеріс енгізуде.Егер бұрын бұзушылықтарды анықтау кезіндегі негізгі жұмыс қаражат аударылғаннан кейін орындалса, жаңа модель алдын алу шараларын медициналық ұйымға төлем жүргізгенге дейін орындауды көздейді.Қордың даму стратегиясын іске асыру шеңберінде Qalqan IT-платформасын, автоматтандырылған антифрод жүйесін және деректерді талдаудың тәуекелге бағдарланған алгоритмдерін қамтитын қаржылық бақылаудың бірыңғай цифрлық экожүйесі енгізілуде.Жаңа цифрлық құралдар нақты уақыт режимінде медициналық көмектің қалыптан тыс көлемдерін, жаппай негізсіз жазбаларды, медициналық қызмет жеткізушілердің жалған қызмет белгілерін, көрсетілген қызметтер көлемін жасанды түрде ұлғайтуды және басқа да тәуекел сценарийлерін анықтауға мүмкіндік береді.Пациент бақылаудың толыққанды қатысушысына айналадыЖаңа модельдің маңызды элементі қоғамдық бақылау тетіктерін дамыту болмақ. Әрбір азамат өзінің атына тіркелген медициналық қызметтерді жедел тексеріп, іс жүзінде мұндай көмек көрсетілмеген жағдайлар туралы хабарлай алады.Мұндай өтініштер тексерулер жүргізуге арналған тәуекел индикаторларының қосымша көзі ретінде пайдаланылды.МӘМС қаражатын қорғаудың жаңа моделі«Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» КЕАҚ Басқарма Төрағасы Гүлмира Сәбденбек бақылауды күшейту бір реттік науқан емес, денсаулық сақтаудағы қаржылық басқарудың жүйелі реформасы екенін атап өтті.«Қор бақылау тәсілін түбегейлі өзгертуге бет бұрды. Яғни, бұзушылықтарды кейін анықтаудың орнына оларды алдын алу шараларын қолға аламыз. Біздің мақсатымыз медициналық ұйымдарға қаражат аударылғанға дейін негізсіз төлемдердің жасалуына жол бермеу. Бұл әрбір теңгенің мақсатты жұмсалуын қамтамасыз етіп, азаматтардың МӘМС жүйесіне сенімін нығайтуға мүмкіндік береді», – деп атап өтті Гүлмира Сәбденбек.Бүгінгі күні 5,5 млн астам қазақстандық МӘМС жарнасын төлеп,  аударым жасайды. Жаңа бақылау жүйесі олардың әрқайсысына МӘМС қаражаты тек нақты көрсетілген медициналық көмекке жұмсалып, мақсатты бағытта пайдаланғанына қатаң бақылау жасалғанына сенімді болуға мүмкіндік береді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/abay-kurchatov/press/news/details/1269178?lang=ru

2025 жылғы 29 мамырда Маңғыстау облысының әкімі Нұрдәулет Қилыбайдың шақыруымен өңірге белгілі инвестор, Sea Breeze халықаралық туристік кластерінің негізін қалаушы Эмин Агаларов келді. Сапардың негізгі мақсаты – Маңғыстау облысының туристік әлеуетімен танысып, ірі курорттық кешен салуға қолайлы аумақтарды зерделеу болды.Облыс әкімі инвесторға жағажай туризмін дамытуға қолайлы Кендірлі курорттық аймағын және өңірдің басты табиғи көрікті жерлерінің бірі – Бозжыра шатқалын таныстырды. Сондай-ақ өңірде туризмді дамытуға бағытталған жоспарлар мен жүзеге асырылып жатқан инвестициялық жобалар туралы ақпарат берілді.Нұрдәулет Қилыбай Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың туризмді өңірлік экономиканың негізгі драйверлерінің бірі ретінде айқындағанын атап өтіп, 2025–2027 жылдары Маңғыстауда 13 ірі туристік жобаның іске асырылатынын айтты. Соның ішінде Кендірлі курорттық аймағы жыл сайын 350 мыңнан астам турист қабылдай алатын ірі туристік орталыққа айналмақ. Жоба аясында қонақүйлер, санаторийлер, аквапарк және басқа да демалыс нысандары салынбақ. Сонымен қатар, аймақта жаңа халықаралық әуежайдың құрылысы басталған.Келіссөздер барысында тараптар туризм саласындағы инвестициялық мүмкіндіктерді, халықаралық деңгейдегі курорттық жобаларды іске асыру перспективаларын және инвесторларға ұсынылатын мемлекеттік қолдау шараларын талқылады.Атап айтқанда, Кендірліде Sea Breeze тұжырымдамасына ұқсас заманауи курорттық аймақ құру, түркі халықтары арасындағы мәдени байланысты нығайту және этнотуризмді дамытуға бағытталған инфрақұрылымдық әрі мәдени жобаларды жүзеге асыру мәселелері қарастырылды.Айта кетейік, 2025 жылы Ақтау қаласы Түркі әлемінің мәдени астанасы мәртебесіне ие болды. Осы мәртебенің ресми ашылу салтанаты 5 сәуірде өтіп, оған Қазақстанның туризм жөніндегі елшісі Димаш Құдайберген қатысты.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mangystau-tourism/press/news/details/1269181?lang=ru

 2026 жылғы 7 қыркүйектен бастап Қазақстан Республикасы Әлеуметтік кодексіне[1] енгізілген өзгерістер күшіне енеді. Бұл өзгерістер БЖЗҚ салымшыларының зейнетақы жинақтарын басқару стратегиялары мен инвестициялық портфельдерді өз бетінше таңдау құқықтарын едәуір кеңейтеді. Енді салымшылар өздерінің зейнетақы жинақтарының 100%-ына дейін инвестициялық портфельді басқарушылардың (ИПБ) сенімгерлік басқаруына бере алады.Жаңашылдықтардың мақсаты – ең қолайлы инвестициялық стратегиясы мен табыстылық тарихы бар ИПБ-ны таңдау арқылы жинақтарды басқарудың ұзақ мерзімді кірістілігін арттыру.Міндетті зейнетақы жарналарының (МЗЖ) және ерікті зейнетақы жарналарының (ЕЗЖ) салымшылары, сондай-ақ пайдасына міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (МКЗЖ) мен ЕЗЖ аударылатын жеке тұлғалар сенімгерлік басқаруға берілетін зейнетақы жинақтарының көлемін өз бетінше айқындауға, бір немесе бірнеше ИПБ-ны, сондай-ақ өздерінің қаржылық мақсаттарына сәйкес бір немесе бірнеше инвестициялық портфельді таңдауға мүмкіндік алады. Таңдау мүмкіндігі арта түседіЗаңнамаға сәйкес әрбір ИПБ салымшыларға тәуекел деңгейі, инвестициялар құрылымы және инвестициялау мерзімі бойынша ерекшеленетін инвестициялық портфельдердің үш түріне дейін (консервативті, теңгерімді және тәуекелі жоғары) ұсына алады. Үш түрлі портфельдің болуы инвестицияларды салымшының жасына және жеке мүдделеріне қарай бейімдеуге мүмкіндік береді. Ал жинақтарды бірнеше ИПБ арасында бөлу құқығы олардың табыстылығының ауытқуына тәуелділікті азайтады.ИПБ-ның инвестициялық портфельдерін қалыптастыруға қойылатын талаптарды Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі (ҚНРДА) айқындайды. Барлық ақпарат – бір платформадаСалымшыларға қолайлы болу үшін БЖЗҚ зейнетақы активтерін инвестициялық басқаруға қатысты негізгі ақпаратты біріктіретін invest.enpf.kz бірыңғай ақпараттық интернет-платформасын іске қосты. Платформа табыстылық туралы ақпаратқа ыңғайлы әрі құрылымдалған қолжетімділікті қамтамасыз етеді, белгіленген кезеңдер бойынша әртүрлі басқарушылардың (ҚР Ұлттық Банкі мен ИПБ-лардың) басқаруындағы инвестициялық портфельдердің көрсеткіштерін динамикада салыстыруға мүмкіндік береді. Салымшы инвестициялық портфельдерді бағалап, өзінің мүддесі мен инвестициялық мақсаттарына сәйкес басқарушыны және оның инвестициялық стратегияларын дербес таңдай алады. Зейнетақы жинақтарын сенімгерлік басқаруға қалай беруге болады?Зейнетақы жинақтарын сенімгерлік басқаруға беру үшін салымшы зейнетақы активтерін басқаруға рұқсат етілген инвестициялық портфельді басқарушылардың (ИПБ) тізілімінен басқарушы компанияны таңдауы және өтініш беруі қажет. (Толық ақпарат БЖЗҚ сайтындағы «Қызметтер – Сенімгерлік басқаруға аудару – Инвестициялық портфельді басқарушылар тізілімі» бөлімінде орналастырылған.)Өтінішті:kz сайтындағы жеке кабинет арқылы (электрондық цифрлық қолтаңбаны пайдалана отырып);жеке басын куәландыратын құжатты ұсыну арқылы БЖЗҚ-ның кез келген бөлімшесінде беруге болады.Зейнетақы жинақтарының бір бөлігін ИПБ-ға беру, бір ИПБ-дан екіншісіне ауыстыру немесе жинақтарды ИПБ-дан Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің (ҚРҰБ) басқаруына қайтару бойынша қадамдық нұсқаулық мына сілтеме бойынша орналастырылған: https://www.enpf.kz/kz/services/Invest/22218/. Өтініштің орындалу мәртебесін БЖЗҚ сайтындағы немесе мобильді қосымшасындағы жеке кабинеттен («Өтініштер» бөлімі) қадағалауға болады. Өтініштерді қабылдау және өңдеу үдерісі толық автоматтандырылған. Зейнетақы жинақтарын ИПБ-ның сенімгерлік басқаруына беру өтініш келіп түскен күннен бастап 30 күнтізбелік күн ішінде БЖЗҚ арқылы жүзеге асырылады. Бұл ретте зейнетақы жинақтарын бір ИПБ-дан екіншісіне ауыстыруға немесе оларды Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің басқаруына қайтаруға жинақтар инвестициялық портфельді басқарушының сенімгерлік басқаруына берілген күннен бастап кемінде бір жыл өткеннен кейін ғана рұқсат беріледі. ИПБ басқаруындағы зейнетақы жинақтарын қорғау тетіктеріЗейнетақы жинақтарын басқару мүмкіндіктерінің кеңеюі салымшының жауапкершілігінің де артуын білдіреді. ИПБ-ны таңдау – салымшының дербес шешімі. Ол ұсынылатын инвестициялық стратегияны, инвестициялық портфельдің құрылымын, тәуекел деңгейін және активтерді басқару нәтижелерін өз бетінше бағалайды.Заңнамада зейнетақы жинақтарын қорғаудың кешенді жүйесі көзделген:ИПБ-ның қаржылық жауапкершілігі. 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап табыстылықтың эталоны ретінде қолданылатын композиттік индекстер жүйесі енгізілді. Егер инвестициялық портфельдің табыстылығы белгіленген бағдардан төмен болса, басқарушы компания айырманы өз капиталы есебінен салымшыға өтеуге міндетті.Тәуелсіз кастодиан-банк. Барлық активтер кастодиан-банкте (тәуелсіз ірі банкте) сақталады. Ол активтердің заңнама талаптарына сәйкес орналастырылуын бақылайды. Бұл ретте активтер салымшының БЖЗҚ-дағы жеке зейнетақы шотында (ЖЗШ) есепке алынуын жалғастырады және ИПБ-ның меншікті активтерінен бөлек сақталады. ИПБ банкрот болған жағдайда салымшылардың зейнетақы активтері оның міндеттемелерін орындауға пайдаланылмайды.Инвестициялық шектеулер және әртараптандыру. Реттеуші ИПБ инвестициялай алатын қаржы құралдарының тізбесін белгілейді. Олардың қатарына Қазақстан Республикасының және шет мемлекеттердің мемлекеттік бағалы қағаздары, қазақстандық және шетелдік ұйымдардың үлестік және борыштық бағалы қағаздары, сондай-ақ тиісті кредиттік рейтингі бар екінші деңгейдегі банктер мен бейрезидент-банктердегі салымдар кіреді. Жоғары тәуекелді цифрлық және криптоактивтер бұл тізбеге енгізілмеген, сондықтан зейнетақы жинақтарын оларға инвестициялауға жол берілмейді. Сонымен қатар заңнамада инвестициялау лимиттері белгіленген. Әрбір ИПБ реттеуші талаптарын ескере отырып, өзінің инвестициялық декларациясында басқару стратегиясын дербес айқындайды.Басқарушы компанияларға қойылатын талаптар. Зейнетақы активтерін басқаруға қаржылық тұрғыдан орнықты ИПБ ғана жіберіледі. Ол реттеушінің капитал жеткіліктілігіне, клиенттердің активтерін басқару тәжірибесіне, сондай-ақ ірі акционерінің немесе рейтингі «BBB» деңгейінен төмен емес бейрезидент акционерінің болуына қатысты реттеушінің талаптарына сәйкес келуі тиіс. Зейнетақы активтерін басқаруға рұқсат берілген ИПБ-лар тізілімі ҚНРДА мен БЖЗҚ-ның ресми интернет-ресурстарында жарияланған. Қазіргі уақытта зейнетақы активтерін басқару алты компанияның құзыретінде: «Alatau City Invest» АҚ, «BCC Invest» АҚ, «Halyk Global Markets» АҚ[2], «Halyk Finance» АҚ, «Сентрас Секьюритиз» АҚ және «Tansar Capital» АҚ. ИПБ тізілімнен шығарылған жағдайда салымшылардың зейнетақы жинақтары Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің басқаруына қайтарылады. БЖЗҚ 2013 жылғы 22 тамызда «ГНПФ» ЖЗҚ» АҚ негізінде құрылды. БЖЗҚ құрылтайшысы және акционері – Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің «Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті» ММ арқылы Қазақстан Республикасының Үкіметі. БЖЗҚ зейнетақы активтерін сенімгерлікпен басқаруды Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жүзеге асырады. Зейнетақы заңнамасына сәйкес БЖЗҚ міндетті зейнетақы жарналарын, жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын, ерікті зейнетақы жарналарын тартуды, сондай-ақ "Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банктерінде орналастырылған депозиттерге міндетті кепілдік беру туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес депозиттерге міндетті кепілдік беруді жүзеге асыратын ұйым аударған кепілдік берілген депозит бойынша кепілдік берілген өтемнің талап етілмеген сомасы есебінен қалыптастырылған ерікті зейнетақы жарналарын есепке алып, оның есебін жүргізеді, зейнетақы төлемдерін жүзеге асыруды қамтамасыз етеді. Сондай-ақ Қор нысаналы активтер мен нысаналы талаптарды есепке алуды, нысаналы жинақтау шоттарына нысаналы жинақтарды (НЖ) есепке алу мен есептеуді, НЖ төлемдерін оларды алушының банк шоттарына есептеуді, "Ұлттық қор – балаларға" бағдарламасы шеңберінде Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған тәртіппен НЖ қайтарымдарын есепке алуды жүзеге асырады (толығырақ www.enpf.kz сайтында).   [1]ҚР Әлеуметтік кодексінің 37-1 бабы, 4-тармағы   [2] "Halyk Global Markets" АҚ 2027 жылдан бастап сенімгерлік басқару туралы шартты бұзу туралы хабарлама жіберді. Осыған байланысты БЖЗҚ 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап салымшылардың зейнетақы активтерін оның басқармасына ауыстыру туралы жаңа өтініштерін қабылдамайды. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-mendykarin-audany-akimat/press/news/details/1269182?lang=ru

«Маңғыстауға саяхат» бағдарламасының кезекті шығарылымы Бозащы түбегінде орналасқан «Көгез» этноауылына арналды.«Этноауыл» жобасын жергілікті тұрғын Мұқағали Ербозов өзге кәсіпкерлермен бірлесіп жүзеге асырған.Жобаның басты мақсаты – шетелдік қонақтарға қазақ халқының бай мәдениеті мен салт-дәстүрін, сондай-ақ Маңғыстаудың бірегей табиғатын таныстыру.Айта кетейік, жобаның табысты жүзеге асуына Маңғыстау облыстық туризм басқармасы мен «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры қолдау көрсеткен.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mangystau-tourism/press/news/details/1269172?lang=ru

Туризм саласындағы халықаралық ынтымақтастықты нығайту мақсатында Маңғыстау облысының Туризм басқармасы Әзербайжанның 12 жетекші туроператоры үшін ақпараттық тур ұйымдастырды.Бағдарламаның салтанатты ашылуы Ақтау қаласында өтті. Іс-шараға Маңғыстау облысы әкімінің орынбасары Аббат Өрісбаев қатысып, қонақтарды құттықтады.«Маңғыстау жері – көне тарихтың, қайталанбас табиғаттың және киелі орындардың мекені. Біз әзербайжандық әріптестерімізді қуана қарсы аламыз және туризм саласындағы ынтымақтастығымыз елдеріміз арасындағы берік көпірге айналады деп сенеміз», – деді ол.Ақпараттық турдың мақсаты – іскерлік байланыстарды дамыту және Маңғыстау облысын бірегей туристік бағыт ретінде халықаралық нарықта ілгерілету.Іс-шара аясында әзербайжандық және ақтаулық туроператорлар арасында B2B кездесулер ұйымдастырылып, бірлескен туристік өнімдерді әзірлеу мүмкіндіктері, туристердің сұранысы және салалық тәжірибе талқыланды.Төрт күндік бағдарлама барысында қатысушылар Бозжыра, Қызылқұп, Шерқала, Айрақты, Жығылған, Шақпақ ата, Торыш және Көгез сияқты Маңғыстаудың негізгі туристік нысандарын аралайды.Сапар қорытындысында жаңа туристік бағыттарды қалыптастыру, Әзербайжаннан Қазақстанға келетін туристік ағынды ұлғайту және екі ел арасындағы мәдени әрі іскерлік ынтымақтастықты кеңейту көзделіп отыр.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mangystau-tourism/press/news/details/1269174?lang=ru

  Қазақстанда азаматтардың лайықты зейнетақымен қамсыздандыруға қатысты саналы көзқарасы жыл санап дамып келеді. Бұл үрдіс басқа елдерде әлдеқашан қалыптасқан тәжірибе. Зейнетақы жинақтарын өзінің қартайған кездегі әл-ауқат деңгейіне тікелей әсер ететін ұзақ мерзімді қаржылық капиталы ретінде қабылдайтын азаматтар саны көбеюде. Бұған зейнетақы жинақтары көлемінің серпінді өсуі, халықты жинақтаушы зейнетақы жүйесімен (ЖЗЖ) қамту ауқымының кеңеюі, зейнетақы жарналарын тұрақты төлейтін азаматтар санының артуы дәлел. Зейнетақы шоттары мен ондағы жинақтардың өсуі 2026 жылғы 1 шілдедегі жағдай бойынша қазақстандықтардың БЖЗҚ-дағы зейнетақы жинақтары 28,09 трлн теңгеге жетіп, бір жыл ішінде 4,08 трлн теңгеге немесе 17,0%-ға өсті.ЖЗЖ дамуының негізгі көрсеткіштерінің бірі – зейнетақы шоттары санының тұрақты өсуі. 2026 жылғы 1 шілдедегі жағдай бойынша «Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры» АҚ-да 18,78 млн зейнетақы шоты ашылған. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 1,11 млн немесе 6,3%-ға көп. Олардың ішінде салымшылардың (алушылардың) 12,80 млн жеке зейнетақы шоты бар. Оның ішінде 11,36 млн шот – міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ), 786,27 мың шот – міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (МКЗЖ), 462,40 мың шот – ерікті зейнетақы жарналары (ЕЗЖ) бойынша ашылған. Бұдан бөлек, БЖЗҚ-да жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналары (ЖМЗЖ) бойынша келіп түскен мәліметтер есепке алынатын 5,97 млн шартты зейнетақы шоты ашылған.Шоттар мен жинақтар туралы барлық ақпарат ашық әрі азаматтарға тәулік бойы, аптасына 7 күн қолжетімді. Оны БЖЗҚ-ның сайтындағы немесе мобильді қосымшасындағы жеке үзінді көшірмеден, сондай-ақ БЖЗҚ-ның өңірлік бөлімшелерінен алуға болады. Халықтың зейнетақы жарналарын төлеу белсенділігін қалай бағалаған жөн?Азаматтардың зейнетақы жарналарын төлеу белсенділігін бағалау кезінде бірқатар маңызды жайттарды ескеру қажет. МЗЖ есепке алынатын шоттардың жалпы санына (11,36 млн) объективті себептерге байланысты жарналар түспейтін шоттар да кіреді. Оларға азаматтардың мынадай санаттары жатады:зейнет жасына жетіп, зейнетақы төлемдерін алып жүрген және еңбек қызметін әрі қарай жалғастырып, табысы болған жағдайда да зейнетақы жарналарын төлеуден босатылған зейнеткерлер;мерзімсіз уақытқа бірінші және екінші топтағы мүгедектігі белгіленген адамдар;2016 жылдан бастап толық мемлекеттік зейнетақымен қамсыздандыруға көшірілген әскери қызметшілер;елден тыс жерлерге тұрақты тұруға көшіп кеткен, бірақ зейнетақы жинақтарын алуға жүгінбеген салымшылар;қайтыс болған, ал мұрагерлері зейнетақы жинақтарына мұрагерлік рәсімін әлі ресімдемеген салымшылар;Қазақстан заңнамасына сәйкес шоттарына зейнетақы жарналары түспеуі тиіс салымшылардың (алушылардың) басқа да санаттары.Сонымен қатар, әр адамның өмірінде зейнетақы жарналары төленуі тиіс табысы болмайтын объективті жағдайлар кездеседі. Оларға мыналар жатады:оқу орындарында білім алу;әскери қызмет өткеру;балаға және туыстарына күтім жасау;жұмыс іздеу және жұмыс ауыстыру кезеңдері;шетелде жұмыс істеу;жұмыстың маусымдық сипатына байланысты үзілістер;күнтізбелік жыл ішінде табысы тұрақты түрде түспейтін жұмысты атқару;ұзақ уақыт емделуге және оңалтуға байланысты кезеңдер.Сондықтан халықаралық тәжірибеде халықтың жинақтаушы зейнетақы жүйесіне тартылуын бағалаудың жалпыға бірдей қабылданған әрі неғұрлым объективті көрсеткіштері ретінде табыс алатын азаматтардың саны және сәйкесінше жыл ішінде кемінде бір жарна түскен белсенді жеке зейнетақы шоттарының саны қарастырылады.Тек 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында мұндай шоттардың саны 7,20 млн-нан 7,34 млн-ға дейін, яғни 150,3 мың шотқа артты. Сәйкесінше, бұл шоттардағы зейнетақы жинақтарының көлемі де өсті. 2026 жылдың бірінші жартыжылдығында олардың көлемі 20,95 трлн теңгеден 22,24 трлн теңгеге дейін, яғни шамамен 1,29 трлн теңгеге немесе 6,2%-ға ұлғайды.Белсенді шоттардың негізгі бөлігі тұрақты еңбек қызметін жүзеге асыратын және МЗЖ-ны жүйелі түрде төлейтін азаматтарға тиесілі. Олардың саны алты ай ішінде 6,77 млн-нан 6,93 млн-ға дейін өсті, ал осы шоттардағы жинақтар 20,10 трлн теңгеден 21,07 трлн теңгеге дейін ұлғайды. Зейнетақы жарналарын төлеудің тұрақтылығы мен толықтығыЖЗЖ-ға қатысу ұзақтығынан бөлек, жеткілікті зейнетақы жинақтарын қалыптастырудың маңызды факторларының бірі – жарналарды тұрақты әрі толық көлемде төлеу.Қазақстанда бір жыл ішіндегі МЗЖ төлеудің орташа тұрақтылық көрсеткіші біртіндеп өсіп келеді:- жалдамалы қызметкерлер арасында бұл көрсеткіш 2024 жылғы 8,95 жарнадан 2025 жылы 8,98 жарнаға дейін өсті;- өзін-өзі жұмыспен қамтығандар арасында 7,36-дан 7,53 жарнаға дейін артты.Бұл ретте 2025 жылы жалдамалы қызметкерлердің 80%-ы және өзін-өзі жұмыспен қамтығандардың 64%-ы зейнетақы жарналарын жылына 6-дан 12 ретке дейін аударған.2025 жылы жарналардың орташа мөлшері жалдамалы қызметкерлер арасында 43 661 теңгені құрады. Бұл республика бойынша орташа жалақы деңгейіндегі табыстан төленетін жарна мөлшерімен үйлеседі. Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар арасында бұл көрсеткіш 23 225 теңге болды, бұл ең төменгі жалақыдан жоғары, алайда медиандық жалақыдан төмен табыстан төленетін жарнаны көрсетеді.Ұзақ мерзімді динамика да халықты ЖЗЖ-мен қамту деңгейінің және МЗЖ төлеу тәртібінің біртіндеп жақсарып келе жатқанын көрсетеді. Егер 2015 жылы МЗЖ есепке алынатын белсенді шоттардың саны 6,07 млн болса, 2025 жылы олардың саны 7,20 млн-нан асты. Жарналарды жылына 6-дан 12 ретке дейін төлейтін азаматтардың үлесі 2015 жылғы 71%-дан 2025 жылы 78%-ға дейін өсті. Тиісінше, жарналарды жүйелі түрде емес, яғни жылына 1-ден 5 ретке дейін аударатын азаматтардың үлесі 29%-дан 22%-ға дейін төмендеді. Зейнетақы жарналарының салымшылар табысының деңгейіне тәуелділігіСалымшылардың табыс деңгейіне қарай МЗЖ есепке алынатын белсенді жеке шоттардың құрылымында да оң өзгерістер байқалады.2025 жылдың қорытындысы бойынша (2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай) ең төменгі жалақыдан (ЕТЖ) төмен табыстан жарна төленетін шоттардың үлесі 12%-дан 9%-ға дейін қысқарды. Мұндай шоттардың саны 838,3 мыңнан 652,4 мыңға дейін, яғни 22,2%-ға азайды. Олардың қатарына жұмыс күні толық емес немесе ауысымдық жұмыспен қамтылған салымшылар жатады.Сонымен бірге жоғары мөлшердегі табыстан жарна түсетін шоттардың да саны артты. 2025 жылдың қорытындысы бойынша медиандық жалақыдан орташа айлық жалақыға дейінгі аралықтағы табысы бар белсенді шоттардың үлесі 44%-дан (2025 жылғы 1 қаңтардағы) 45%-ға (2026 жылғы 1 қаңтарда) дейін өсті. Ал мұндай белсенді шоттардың саны 3,17 млн-нан 3,28 млн-ға дейін артты.Бұл динамика ресми жұмыспен қамту және табыстың өсуін ғана емес, азаматтардың өз табыстарынан жарналарды ашық әрі толық көлемде төлеу арқылы қалыптастыруға ұмтылысын да көрсетеді.2025 жылдың қорытындысы бойынша жалдамалы қызметкерлердің жүйемен қамтылу деңгейі 91%-ға жетті. Бұл олардың толық дерлік қамтылғанын және зейнетақы жинақтарын қалыптастырудағы белсенділіктерін көрсетеді.Өзін-өзі жұмыспен қамтығандар арасында қамту деңгейі төменірек. Осыған байланысты халықаралық оң тәжірибені ескере отырып, оларды зейнетақы жүйесіне тарту бойынша кешенді шараларды іске асыру қажет. Бұл аса маңызды, өйткені базалық зейнетақы мөлшері де еңбек өтіліне байланысты. Ал еңбек өтілі БЖЗҚ-ға МЗЖ-ның ай сайын түсуі негізінде айқындалады. Осылайша, қазіргі жағдайда зейнетақы жинақтарын қалыптастыру зейнеткерлікке шыққаннан кейінгі табысты қамтамасыз ету тетігі ғана емес, сонымен қатар қоғамның қаржылық мәдениеті мен азаматтардың қаржылық дербестігінің маңызды элементіне айналып келеді.Азаматтар өз шоттарының жай-күйін үнемі бақылап, БЖЗҚ-ның электрондық сервистерін пайдаланады, инвестициялық кірісті қадағалап, зейнетақы активтерін басқару мүмкіндіктерін зерделейді. Азаматтардың өз жинақтарын қалыптастыруға қатысуы, жарналарды тұрақты түрде төлеуі және жинақтарды басқаруға қызығушылық танытуы Қазақстанда ұзақ мерзімді қаржылық жоспарлау мәдениетінің біртіндеп қалыптасып келе жатқанын көрсетеді. Бұл ретте болашақтағы әл-ауқат үшін жауапкершілік мемлекет, жұмыс берушілер және азаматтардың өздері үшін ортақ міндетке айналуда. БЖЗҚ 2013 жылғы 22 тамызда «ГНПФ» ЖЗҚ» АҚ негізінде құрылды. БЖЗҚ құрылтайшысы және акционері – Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің «Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті» ММ арқылы Қазақстан Республикасының Үкіметі. БЖЗҚ зейнетақы активтерін сенімгерлікпен басқаруды Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жүзеге асырады. Зейнетақы заңнамасына сәйкес БЖЗҚ міндетті зейнетақы жарналарын, жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын, ерікті зейнетақы жарналарын тартуды, сондай-ақ "Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банктерінде орналастырылған депозиттерге міндетті кепілдік беру туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес депозиттерге міндетті кепілдік беруді жүзеге асыратын ұйым аударған кепілдік берілген депозит бойынша кепілдік берілген өтемнің талап етілмеген сомасы есебінен қалыптастырылған ерікті зейнетақы жарналарын есепке алып, оның есебін жүргізеді, зейнетақы төлемдерін жүзеге асыруды қамтамасыз етеді. Сондай-ақ Қор нысаналы активтер мен нысаналы талаптарды есепке алуды, нысаналы жинақтау шоттарына нысаналы жинақтарды (НЖ) есепке алу мен есептеуді, НЖ төлемдерін оларды алушының банк шоттарына есептеуді, "Ұлттық қор – балаларға" бағдарламасы шеңберінде Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған тәртіппен НЖ қайтарымдарын есепке алуды жүзеге асырады (толығырақ www.enpf.kz сайтында).  Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-mendykarin-audany-akimat/press/news/details/1269175?lang=ru