Enbekshi QazaQ

Жаңалықтар

Нұрлан Кұлбатыров «QazTrade сауда саясатын дамыту орталығы» АҚ-ның бас директоры болып тағайындалды 14.09.2026
Еңбек қызметін 2009 жылы Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің «Экономикалық зерттеулер институты» АҚ-да бастады. Әр жылдары аға сарапшы, инвестициялық процестерді талдау басқармасының бастығы, Стратегиялық әзірлемелер және экономикалық зерттеулер орталығы директорының орынбасары, Кәсіпкерлікті дамыту орталығының директоры лауазымдарын атқарды.2016 жылдың мамыр айынан бастап «QazTrade» сауда саясатын дамыту орталығы» АҚ бас директорының орынбасары болып жұмыс істеді. Сауда талдамасы, ДСҰ және ЭЫДҰ-мен өзара іс-қимыл, интеграциялық процестер және санкциялық комплаенс мәселелері бағыттарына жетекшілік етті.Қазақстан мен ЭЫДҰ арасындағы ынтымақтастықтың Елдік бағдарламасын іске асыру жөніндегі жобалық топты басқарды, сондай-ақ Халықаралық сауда орталығының Ready for Trade Central Asia өңірлік жобасын үйлестірді.Назарбаев Университеті базасындағы Global Entrepreneurship Monitor халықаралық зерттеу жобасының ұлттық командасының мүшесі болып табылады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mti/press/news/details/1291014?lang=ru
1,5 трлн теңге: Алматы облысы биыл салық түсімін рекордтық деңгейге жеткізбек 14.09.2026
Алматы облысы биыл мемлекеттік бюджетке салықтар мен басқа да міндетті төлемдерден 1,5 трлн теңге түсіруді жоспарлап отыр. Бұл – өңір тарихындағы ең жоғары көрсеткіш. Былтыр облыс алғаш рет 1,1 трлн теңгеден астам түсім қамтамасыз еткен. Оның ішінде республикалық бюджетке – 490,5 млрд, жергілікті бюджетке 628,6 млрд теңге түсті, -  деп хабарлайды Алматы облысы әкімінің баспасөз қызметі.Салық түсімдерінің тұрақты өсуі өңір экономикасының да алға жылжып келе жатқанын көрсетеді. Соның бір мысалы – облыстық бюджетке қаржы аударатын донор аудандар санының көбеюі. Алматы облысы қайта құрылғанға дейін Іле және Қарасай аудандары ғана донор болса, қазір олардың қатарына Талғар, Еңбекшіқазақ, Жамбыл аудандары, сондай-ақ Қонаев және Алатау қалалары қосылды. Осылайша донор аумақтар саны 2-ден 7-ге жетті.Донор аумақтардың көбеюіне жаңа өндірістердің іске қосылуы, инвестицияның артуы және кәсіпкерліктің дамуы әсер етті. Соңғы жылдары облыста KT&G, PepsiCo, ТехноНИКОЛЬ және «Жетісу Вольфрамдары» сияқты ірі компаниялардың жаңа өндірістік жобалары іске қосылды. Сондай-ақ, Іле ауданында ФМК мен JTI кәсіпорындарының өндірістік қуаттарын кеңейтуі де салық түсімдерінің өсуіне ықпал етті.«Донор аудандардың саны ғана емес, облыстық бюджетке аударатын қаржы көлемі де артып келеді. 2024 жылы донор аудандардан облыстық бюджетке 276,5 млрд теңге түсті. 2025 жылы бұл көрсеткіш 292,5 млрд теңгеге жетті. Ал 2026 жылдың алғашқы алты айында 241,9 млрд теңге түсті. Биылғы жылдық жоспар – 542,6 млрд теңге. Ең көп түсім түсіретін аудан – Іле ауданы. Былтыр аудан облыстық бюджетке 249,3 млрд теңге аударса, биылғы жылдың бірінші жартыжылдығында – 165,2 млрд теңге түсті. Бұл облыстық бюджет кірістерінің 42,4 пайызын құрайды», – деді Алматы облысының Экономика және бюджеттік жоспарлау басқармасының басшысы Асылан Ораз.Салық түсімдерінің қазіргі өсім қарқыны сақталса, Алматы облысы 2029 жылға қарай республикалық бюджетке қаржы аударатын донор өңір мәртебесін алуы мүмкін.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almobl/press/news/details/1290991?lang=ru
Штрутхофтағы құрмет: қазақстандық дипломаттар нацизм құрбандарына арналған мемориалға гүл шоқтарын қойды 14.09.2026
Натсвиллер, 2026 жылғы 13 қыркүйек – Қазақстанның Страсбургтағы Бас консулдығы Эльзас өңіріндегі Нацвайлер-Штрутхоф мемориал аумағында өткен аттас концлагерь құрбандарын еске алуға арналған халықаралық рәсімге қатысты.Францияның Ардагерлер және соғыс құрбандары істері жөніндегі ұлттық басқармасы ұйымдастырған нацистік режим құрбандары мен өткен кезеңдегі қайғылы оқиғаларды еске алуға арналған іс-шараға жергілікті билік өкілдері, депортацияланғандардың отбасыларына көмек көрсетумен айналысатын ұйымдар мен бірлестіктердің мүшелері, сондай-ақ Францияның Үлкен Шығыс өңіріндегі дипломатиялық корпус өкілдері қатысты.Нацвайлер лагерінің құрбандары мен тұтқындарының тағдыры туралы тарихи жадты сақтау ісіне құрмет пен ниеттестіктің белгісі ретінде Страсбургтағы  қазақстандық миссия атынан сол кезеңдегі нацистік қылмыстардың қасіретін қоғам жадында сақтауға үндейтін ескерткіштің алдына гүл шоқтары қойылды.Іс-шара аясында Мемориал әкімшілігімен өткен әңгімелесулер барысында ҚР дипломаттары тарихи жадты сақтаудың және жауынгерлердің, соның ішінде Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Франция аумағында соғысқан, қаза тапқан қазақстандықтардың ерлігін мәңгі есте сақтаудың ерекше маңызын атап өтті.Соғыс жылдарында Францияны азат ету жолында қаза тапқан қазақстандық сарбаздардың жерленген орындарын іздестіру мәселелері бойынша өзара әрекеттесу мақсатында сарапшылық деңгейде тығыз байланыстар орнату үшін француз әріптестеріне қазақстандық зерттеушілерден алынған, Қазақ КСР-інен болуы мүмкін тұлғалардың тізімдері берілді. Нацвайлер-Штрутхоф (Natzweiler-Struthof) концентрациялық лагері 1941 жылғы мамырда нацистік Германия тарапынан аннексияланған Эльзас аумағында құрылды. Лагерь арқылы елуден астам ұлт өкілдерінен құралған шамамен 52 000 тұтқын өткен, олардың 22 000-ға жуығы қаза тапқан.Бүгінде бұрынғы лагерь Франциядағы нацистік қылмыстар туралы тарихи жадты сақтайтын аса маңызды орындардың бірі болып табылады. Оның аумағында сол кезеңдегі нацистік режимге қарсы тұрған депортацияланған Қарсыласу қозғалысы мүшелеріне арналған Еуропалық орталық қалыптасқан.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-strasbourg/press/news/details/1290948?lang=ru
Борышкерді банкрот деп тану және оны тарату туралы сотқа жүгіну негіздері. 14.09.2026
Борышкердің орнықты төлем қабілетсіздігі оның өзін банкрот деп тану және банкроттық рәсімін қозғай отырып тарату туралы өтінішпен сотқа жүгінуіне негіз болып табылады.Егер борышкердің міндеттемелері сотқа өтініш берілген күнге және өтініш берілген жылдың басына, сондай-ақ егер борышкер өтінішті күнтізбелік жылдың бірінші тоқсанында берген жағдайда, өтініш берілген жылдың алдындағы жылдың басына оның мүлкінің құнынан асып кетсе, төлем қабілетсіздігі орнықты болып табылады.Егер осы тармақта өзгеше белгіленбесе, заңды күшіне енген сот актісі немесе борышкерден ақшаны өндіріп алу туралы атқарушылық құжат негізінде борышкердің кредитор алдындағы орындалмаған ақшалай міндеттемесі не борышкердің борышын мойындауы кредитордың борышкерді банкрот деп тану және банкроттық рәсімін қозғай отырып оны тарату туралы өтінішпен сотқа жүгінуіне негіз болып табылады.Борышкердің салықтық берешек сомасын, сондай-ақ кедендік төлемдер, арнайы, демпингке қарсы, өтемақы баждары, пайыздар бойынша берешекті Қазақстан Республикасының салық және кеден заңнамасында айқындалған тәртіппен мәжбүрлеп өндіріп алудың барлық шарасы қабылданғаннан кейін өтемеуі кредитордың салықтық және кедендік төлемдер бойынша борышкерді банкрот деп тану және банкроттық рәсімін қозғай отырып, оны тарату туралы өтінішпен сотқа жүгінуіне негіз болып табылады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-astana/press/news/details/1290942?lang=ru
Қазақстанда ҰҚШҰ-ның «Шеп-2026» оқу-жаттығуының белсенді кезеңі басталды 14.09.2026
Жетісу облысындағы «Көктал» оқу-жаттығу полигонында Орталық Азия өңірінің Ұжымдық жедел өрістету күштерімен бірлескен «Шеп-2026» оқу-жаттығуы басталды.Оқу-жаттығу барысында Қазақстан, Қырғызстан, Ресей және Тәжікстан әскери қызметшілері бірлескен даярлық, басқару органдары мен ұлттық контингенттердің өзара іс-қимылы мәселелерін пысықтауда.Оқу-жаттығу жыл сайын өткізіледі және Ұжымдық жедел өрістету күштерінің өзара іс-қимыл деңгейі мен бірлескен міндеттерді орындауға әзірлігін арттыруға бағытталған.Салтанатты ашылу рәсіміне Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымы Бас хатшысының орынбасары Мирлан Тұрғынбеков, Қазақстан Республикасы Қарулы күштері Бас штабы бастығының орынбасары генерал-майор Асқар Жоламанов, ҰҚШҰ Біріккен штабы бастығының орынбасары генерал-лейтенант Руслан Шпекбаев және шақырылған лауазымды тұлғалар қатысты.Оқу-жаттығу 13-18 қыркүйек аралығында ҚР Қарулы күштері Десанттық-шабуылдау әскерлерінің қолбасшысы полковник Мақсұт Гусейновтің басшылығымен өтуде. Оған 1500-ге жуық әскери қызметші және 300-ден астам қару-жарақ, әскери және арнайы техника, оның ішінде 115 ұшқышсыз ұшу аппараты тартылған.Практикалық іс-қимылдар таулы-шөлейт жерлердің ерекшеліктерін ескере отырып жүргізіледі. Сондай-ақ Қазақстанның Шекара қызметі мен Ұлттық ұланы бөлімшелерімен өзара іс-қимыл жасауға баса назар аударылуда.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1290935?lang=ru
Мобильді аударымдар: азаматтардың жиі қойылатын сұрақтарына жауаптар 14.09.2026
Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті жеке тұлғалар арасындағы жеке мақсаттар үшін мобильді аударымдар заңды болып табылатынын және оларға салық салынбайтынын хабарлайды. Бақылау күнделікті тұрмыстық операцияларға емес, тауарлар мен қызметтер үшін төлемді жеке шоттарға жүйелі түрде қабылдау арқылы тіркелмеген кәсіпкерлік қызметті анықтауға бағытталған. Мобильді аударымдардың өзіне салық салына ма? Жоқ. Салық салу объектісі — жеке тұлғаның табысы, оны алу тәсілі емес. Егер аударым жеке сипатта болса — туыстарға көмек, туған күнге немесе үйлену тойына сыйлық, қарызды қайтару, мектеп қажеттіліктеріне жинау, ортақ шығындарды өтеу — мұндай түсімдер табыс деп танылмайды және оларға салық салынбайды. Банктер мемлекеттік кірістер органдарына қандай жағдайда мәлімет береді? Банктер мәліметті тек барлық шарттар бір мезгілде орындалған кезде ғана ұсынады: жеке тұлғаның кәсіпкерлік қызметке арналмаған банктік шотына қатарынан үш күнтізбелік айдың әрқайсысында жүз және одан да көп әртүрлі тұлғадан ақша түссе және осы кезеңдегі түсімдердің жалпы сомасы ең төменгі жалақының он екі еселенген мөлшерінен асса. 2026 жылы бұл шек 1 020 000 теңгені құрайды. Егер шарттардың ең болмағанда біреуі орындалмаса — үш айдың бірінде жіберушілер саны жүзден аз болса немесе жалпы сома белгіленген шектен аспаса — мәлімет салық органдарына берілмейді. Туыстар мен достардан келген аударымдар тексеріле ме? Жоқ. Отбасы мүшелері, жақын туыстар, достар мен әріптестер арасындағы аударымдар, сондай-ақ сыйлықтар мен жеке сипаттағы көмек жеке тұлғаның өз бетінше салық салынатын табыстарының тізбесіне кірмейді. Мұндай аударымдардың тұрақтылығының өзі бақылауға негіз болмайды. Хабарлама келсе не істеу керек? Банктің мәлімет беруі салықтың немесе айыппұлдың автоматты түрде есептелуін білдірмейді. Мемлекеттік кірістер органы камералдық бақылау жүргізіп, хабарлама жібереді. Азаматтың түсімдердің сипаты туралы түсініктеме беруге не, егер табыс кәсіпкерлік қызметке байланысты болса, бұзушылықты жоюға — табысты көрсетуге, салық пен әлеуметтік төлемдерді төлеуге не жеке кәсіпкер немесе өзін-өзі жұмыспен қамтыған тұлға ретінде тіркелуге 30 жұмыс күні бар. Аударымдар қашан кәсіпкерлік қызметтен түскен табыс деп танылуы мүмкін? Егер түсімдер жүйелі сипатта болса және тауарлар, жұмыстар немесе қызметтер үшін төлем болып табылса. Мұндай жағдайда төлемді кәсіпкерлік қызметке арналған шоттарға қабылдау және заңда көзделген есеп айырысуды тіркеу тәсілдерін қолдану ұсынылады. Тіркеусіз кәсіпкерлік қызметпен айналысу әкімшілік жауапкершілікке әкеледі. Бақылаудың мақсаты — азаматты тұрмыстық аударымдар үшін жазалау емес, бизнесті ашық жүргізетіндер үшін тең жағдайды қамтамасыз ету. Картаға түскен барлық қаражатты декларациялау керек пе? Жоқ. Декларациялауға Салық кодексі бойынша жеке тұлғаның өз бетінше салық салынатын табыстарына жататын кірістер ғана жатады. Жеке аударымдар, сыйлықтар және туыстардың көмегі мұндай табысқа жатпайды. Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті азаматтарды жеке аударымдарды кәсіпкерлік табыспен шатастырмауға және қызмет коммерциялық сипатта болса, оны уақтылы ресімдеуге шақырады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-mangistau/press/news/details/1290908?lang=ru
Жаңа салық кодексінің талаптары түсіндірілді 14.09.2026
Бүгін «Руханият» орталығында 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолданысқа енгізілген жаңа Салық кодексінің негізгі талаптарын түсіндіруге арналған кездесу өтті.Аудан әкімінің тапсырмасына сәйкес ұйымдастырылған жиынды аудан әкімінің орынбасары Диас Молдабаев жүргізіп:–Бүгінгі кездесудің негізгі мақсаты – жаңа Салық кодексіндегі өзгерістерді түсіндіру, салық салу жүйесіндегі жаңашылдықтарға тоқталу және салық түсімдерінің орындалу барысын талқылау. Жаңа Кодексте салықтық әкімшілендіруді жетілдіруге, кәсіпкерлерге түсетін жүктемені азайтуға және салық салу жүйесін оңтайландыруға бағытталған бірқатар өзгерістер қарастырылған. Сондықтан бұл өзгерістерді аудан аумағында дұрыс түсіндіру және кәсіпкерлердің жаңа талаптарды дұрыс орындауы маңызды, – деді.Жалпы ауданымызда кейінгі жылдары бюджет және өз кірістерінің орындалуы бойынша оң динамика қалыптасып келеді. Бүгінде 2026 жылға бекітілген ауданның өз кірістері 2025 жылдың жоспарымен салыстырғанда 34,3 пайызға жоғары.Жиынға Қызылорда облыстық мемлекеттік кірістер департаментінің басшысы Ғани Аманов арнайы келіп, кәсіпкерлер үшін қарастырылған жеңілдіктер және салықтық әкімшілендіру саласындағы жаңашылдықтар жөнінде түсіндірді.Сонымен қатар облыстық мемлекеттік кірістер департаментінің түсіндіру жұмыстары және байланыс орталығы басқармасының басшысы Гүлсара Қарымсақова жаңа Салық кодексінің нормалары бойынша толық ақпарат берді.Кездесу барысында кәсіпкерлер тарапынан сұрақтар қойылып, туындайтын мәселелер бойынша пікірлер мен ұсыныстар тыңдалды.-Жаңа Салық кодексінің талаптары мен енгізілген өзгерістерді дұрыс түсініп, оларды тәжірибеде тиімді қолдану баршамыз үшін маңызды екенін атап өткім келеді. Сондықтан бұл мәселелерді назарға алып, салықтық міндеттемелерді уақытылы әрі сапалы орындауға жауапкершілікпен қарау қажет,- деп Диас Асылбекұлы жиынды қорытындылады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda-karmakshy/press/news/details/1290857?lang=ru
Болашақ сарбаздарымыз отан алдындағы борышын өтеуге аттанды 14.09.2026
Бүгін «Руханият» орталығында Жергілікті әскери басқару органдарының құрылғанына 35 жыл толуына және кәсіби мерекеге орай, аудан әкімінің тапсырмасымен болашақ сарбаздарды Отан алдындағы қасиетті борышын өтеуге шығарып салу рәсімі өтті.Алғашқы құттықтау сөзін алған аудан әкімінің орынбасары Диас Молдабаев сала қызметкерлерін мерейтоймен құттықтап:—Президентіміздің бастамасымен жүзеге асырылып жүрген «Қуатты армия – қауіпсіз ел» қағидатының негізінде дәл сіздердей әскери сала қызметкерлерінің еңбегі жатыр.Сіздердің тынымсыз әрі абыройлы еңбектеріңіздің арқасында еліміздің қорғаныс саласы жыл сайын дамып, нығайып келеді. Ата Заңымызда айқындалғандай, «Қазақстан Республикасын қорғау – оның әрбір азаматының қасиетті парызы және міндеті». Бүгінде осы ұлы мұратты берік ұстанған Қармақшы жастары Отан алдындағы қасиетті борышын өтеуге үлкен ынтамен аттануда. Еліміз аман, жұртымыз тыныш, шекарамыз берік болсын! Отанға адал қызмет ететін жастар көбейе берсін,- деп ел қорғанысын нығайту жолындағы жасалып жүрген еңбекке жоғары баға берді.Жалпы көктемгі әскери шақыру науқаны аясында ауданымыз 100 пайызға әскери тапсырысты толық орындаған болса, қазір күзгі науқан бойынша да бекітілген межені уақытылы орындау жұмыстары жүргізілуде.Салтанатты жиын барысында өз міндеттерін абыроймен атқарып жүрген бірқатар азаматқа «Алғыс хат» табысталды.Бұдан бөлек аудандық қорғаныс істері жөніндегі бөлім бастығының міндетін атқарушы Қайсар Мусаев, аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Асқар Мереков және Ауған соғысының ардагері Асқар Ерманов сөз сөйлеп, елге адал қызмет етудің маңыздылығын атап өтті.Шара барысында жастарға патриоттық рух сыйлайтын концерттік бағдарлама ұсынылды. Отан қорғау – қасиетті міндет. Сондықтан кездесуде аудан ардагері Қуанышбек Сулеев жастарға ақ батасын берді.Жиын соңында болашақ сарбаздарға сәттілік тіленіп, Отан алдындағы әскери борышын өтеуге салтанатты түрде шығарып салынды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda-karmakshy/press/news/details/1290860?lang=ru
«Алғашқы орақ – 2026»: еңбек пен берекенің бастауы 14.09.2026
Жыл бойы маңдай терін төккен диқан қауымының еңбегі ақталатын жауапты кезең басталды. Бұл – еңбек пен ырыстың сабақтастығын дәріптейтін тағылымды мереке. Осы мақсатта бүгін Ақжар ауылында ел ырысын еселеген еңбек адамдарының еңбегін ұлықтап, 2026 жылғы егін жинау науқанының басталуына арналған «Алғашқы орақ – 2026» салтанатты іс-шара өткізілді.Кездесуде аудан әкімі Жандос Еркінбек сөз сөйлеп, құттықтауын жеткізді.-Егін егу – үлкен еңбек болса, оны ысырапсыз жинап алу – одан да үлкен жауапкершілік. Алдымызда аса маңызды егін жинау науқаны тұр. Осы кезеңде барлық шаруашылықтар мен жауапты мекемелер ұйымшылдық танытып, техникалардың дайындығына, еңбек қауіпсіздігіне және жиналған өнімнің ысырапсыз сақталуына ерекше назар аударуы қажет.Құрметті жерлестер!Егін жинау науқаны сәтті өтіп, әрбір шаруашылықтың қамбасы астыққа толсын!Ақ күріштің атасы атанған Сыр елінің мерейі әрдайым үстем болсын! Өніміміз мол, қамбамыз астыққа толы болсын,-деді аудан басшысы.Аудан бойынша биыл 25 231 гектар жерге егіс орналастырылып, оның ішінде негізгі дақыл – күріш 11 449 гектарға егілген. Сондай-ақ су тапшылығы жағдайында суды тиімді пайдалану мақсатында 600 гектар егістік алқапта су үнемдеу технологиялары қолданылуда.Іс-шарада аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы Асқар Мереков пен «Ораз Ахун ЛТД» ЖШС директоры Жомарт Жалғасбев ауыл шаруашылығы саласының еңбеккерлеріне ақжарма тілектерін айтып, диқандардың еңбегін ерекше атап өтті.Сондай-ақ ауыл шаруашылығы өнімдерінің көрмесі ұйымдастырылып, «Ақ әжелер» ансамблі мен аудан өнерпаздары өз өнерлерін ортаға салса, қарияларымыз ақ батасын беріп, көптен күткен «Алғашқы орақ» рәсімі өткізілді.Ауданымыздың барша еңбеккерлері үшін жаңа науқан берекелі басталып, дала төсіндегі әрбір дән ел қамбасына молынан құйылсын! Қамбамыз астыққа, дастарханымыз берекеге толсын!Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda-karmakshy/press/news/details/1290864?lang=ru
Батыс Қазақстан облысы «Сарбаз жолы» эстафетасын қолдады: әскерге шақырылушылар Алматыға қызмет өткеруге аттанды 14.09.2026
Орал қаласында Батыс Қазақстан облысының тұрғындарын мерзімді әскери қызметке салтанатты түрде шығарып салу рәсімі өтті. Іс-шара Қорғаныс министрлігі бастамашылық еткен жаңа армиялық дәстүр – «Сарбаз жолы» аясында Жеңіс алаңындағы Мәңгілік алау стеласының жанында ұйымдастырылды.Салтанатты шараға Батыс Қазақстан облысының әкімі Нариман Төреғалиев, әскери қызметшілер, ардагерлер, қоғам өкілдері, әскерге шақырылушылардың ата-аналары мен жақындары қатысты.Батыс Қазақстан облысынан шақырылған азаматтар Алматыда орналасқан Ішкі істер министрлігі Ұлттық ұланының 5571 әскери бөліміне мерзімді әскери қызмет өткеруге аттанды.  Облыс әкімі Нариман Төреғалиев әскерге шақырылушыларға әскери жолды абыроймен өтіп, Отан алдындағы борышын адал атқаруды және елге аман-есен, шыңдалып оралуды тіледі.«Әскери қызмет – жауапкершілікке, тәртіпке және батылдыққа тәрбиелейтін мектеп. Мұнда сіздер жаңа білім мен дағдыларды меңгеріп, топпен жұмыс істеуге және шешім қабылдауға үйренесіздер. Бір-біріңізге қамқор болып, Отан алдындағы борыштарыңызды абыроймен атқарыңыздар», – деді өңір басшысы.Ата-аналар мен жақындары үшін бұл күн толғаныс пен қуаныш қатар өрбіген маңызды сәт болды. Жас сарбаздарды алда әскери даярлықтан өту, Әскери ант қабылдау, әскери-есептік мамандықты меңгеру және туған жерден жырақта қызмет етудің алғашқы айлары күтіп тұр.Қорғаныс министрлігінің өкілдері әскерге шақырылушылар мен олардың ата-аналарына ақпараттық-түсіндіру жұмыстарын жүргізді. Олар әскери қызмет өткеру тәртібі, әлеуметтік кепілдіктер және әскери қызметшілерге берілетін мүмкіндіктер туралы ақпарат ұсынды.Қызмет барысында әскери қызметшілер дене даярлығын жетілдіріп, қару-жарақ пен әскери техниканы меңгереді, практикалық дағдыларын шыңдайды және қабылдаған шешімдері үшін жауапкершілік алуға үйренеді.Мерзімді әскери қызметті лайықты өткерген және белгіленген талаптарға сәйкес келетін әскери қызметшілер үшін заңнамада көзделген жеңілдіктер мен білім беру гранттарын пайдалана отырып, оқуын жалғастыру мүмкіндіктері қарастырылған.Салтанатты шараның көркін Қарулы күштердің Ұлттық әскери-патриоттық орталығының әскери оркестрі мен шығармашылық ұжымдары айшықтай түсті.Оралдағы әскерге шығарып салу рәсімі Абай облысында бастау алған «Сарбаз жолы» жаңа армиялық дәстүрінің жалғасы болды. Оның негізгі мақсаты – армияны, отбасын және қоғамды ел қорғауға дайын, жауапты, тәртіпті әрі отансүйгіш азамат тәрбиелеу жолында біріктіру.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1290849?lang=ru
Күзгі тазалық – ортақ жауапкершілік 14.09.2026
«Таза Қазақстан» жалпыұлттық экологиялық акциясы аясында Ақтөбе облысында күзгі экологиялық науқан басталды.Науқанның алғашқы сенбілігіне Ақтөбе облысының жастар саясаты мәселелері басқармасы мен Облыстық волонтерлік фронт-офисінің волонтерлері бірлесіп қатысып, қоршаған ортаны абаттандыру және тазалық жұмыстарын жүргізді.Бұл – табиғатты қорғау ғана емес, қоршаған ортаға деген жауапкершілікті арттырып, жастарды қоғамдық іске жұмылдыруға бағытталған маңызды бастама.Күзгі науқан алдағы уақытта да жалғасып, өңір жастарының белсенді қатысуымен түрлі экологиялық іс-шаралар ұйымдастырылатын болады.Таза орта – таза болашақ!Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/aktobe-zhastar1/press/news/details/1290800?lang=ru
Махаббат, сенім мен еңбекті ұштастырған отбасы 14.09.2026
Отбасы — махаббат, құрмет, сенім мен өзара түсіністік сияқты ең маңызды адами құндылықтар қалыптасатын орта. Арман мен Асель Аблекеновтердің отбасы — бір-біріне деген сүйіспеншілігімен қатар, мемлекеттік кірістер органдарындағы ортақ кәсіби жолы да тоғыстырған берекелі әрі тату отбасының жарқын үлгісі.Олардың таныстығы жиырма жылдан астам уақыт бұрын басталған. 2005 жылы олар «Бахты» кеден бекетінде танысқан. Сол кезде жас маман Асель Шығыс Қазақстан облысы бойынша Кедендік бақылау департаментінен әріптестерімен бірге «Бахты» кеден бекетіне ауысқан болатын. Дәл осы жерде, отбасы отағасы Арман Аблекеновтің айтуынша, олардың тағдыр жолдары тоғысты.Бір жылдан кейін, 2006 жылы, Арман мен Асель шаңырақ көтерді. Содан бері олар отбасылық және кәсіби өмірдің талай белесін бірге еңсеріп, өз шаңырақтарын құрып, балаларын тәрбиелеп, бір-біріне әрдайым қолдау көрсетіп келеді.Бүгінде Арман Зайнолдинұлы мен Асель Ережепқызы — ШҚО бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің тәжірибелі мамандары. Олар өз жұмысына жауапкершілікпен қарап, еңбексүйгіштігімен әріптестерінің құрметіне ие болып келеді. Ал ерлі-зайыптылар үшін ең басты жетістік — отбасы және ұлы Дастан мен қызы Санияның тәрбиесі.Аблекеновтер отбасы отыз жылға жуық уақытқа созылған ортақ өмір жолында басты құндылықтарын сақтап келеді. Олардың тарихы — ортақ құндылықтар, өзара қолдау мен сүйіспеншілік отбасы жылуын ұзақ жылдар бойы сақтауға мүмкіндік беретінінің жарқын мысалы.💐 Отбасы күні құтты болсын! Әр шаңырақта махаббат, өзара түсіністік, құрмет пен бақыт орнасын. Жақын жандар әрдайым қасымыздан табылсын!Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-vko/press/news/details/1290805?lang=ru
Таиланд шетел азаматтары үшін 60 күндік визасыз режимнің күшін жояды 14.09.2026
Таиланд бірқатар мемлекеттердің, оның ішінде Қазақстан Республикасының азаматтары үшін визасыз болу мерзімін 60 күннен 30 күнге дейін қысқартады.Таиланд Министрлер кабинетінің тиісті шешімі 2026 жылғы 15 қыркүйекте күшіне енеді.Аталған норма күшіне енгеннен кейін Қазақстан азаматтарына Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Таиланд Корольдігінің Үкіметі арасындағы ұлттық паспорт иелерін визалық талаптардан босату туралы келісімнің ережелері қолданылатын болады.Келісімге сәйкес, Қазақстан азаматтары Таиланд аумағында елге кірген күннен бастап 30 күнтізбелік күнге дейін визасыз бола алады, бұл ретте әрбір 180 күндік кезең ішінде болудың жиынтық мерзімі 90 күнтізбелік күннен аспауға тиіс.Осыған байланысты Таиландқа сапар жоспарлап отырған Қазақстан азаматтарына көші-қон режиміндегі өзгерістерді ескеру ұсынылады.Елде 30 күннен астам уақыт болу қажет болған жағдайда, тиісті визаны алдын ала рәсімдеу қажет.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-thailand/press/news/details/1290732?lang=ru
Қазақстан Бар портымен және Будва муниципалитетімен ынтымақтастықтың жаңа мүмкіндіктерін қарастыруда 13.09.2026
Бар-Будва, 2026 жылғы 11 қыркүйек – Қазақстан Республикасының Черногориядағы Елшісі Дәулет Батырашев Бар теңіз портының өндірістік мүмкіндіктерімен танысып, «Luka Bar» A.D. компаниясының атқарушы директоры Александр Слабиджоревскиймен және Будва муниципалитетінің төрағасы Никола Йовановичпен кездесулер өткізді.Бар портына сапар барысында тараптар Қазақстан, Батыс Балқан елдері және Еуропа нарықтары арасындағы жүк тасымалдарын дамыту үшін Черногорияның көлік-логистикалық инфрақұрылымын пайдалану перспективаларын қарастырды.Қазақстандық дипломат Транскаспий халықаралық көлік бағытының (Орта дәліз) дамуы туралы хабардар етіп, Қазақстанның халықаралық көлік бағыттарын одан әрі әртараптандыруға және олардың географиясын кеңейтуге мүдделі екенін атап өтті. Осы тұрғыда Бар портын қазақстандық жүктерді ауыстырып тиеу және оларды Батыс Балқан мен Орталық Еуропа елдеріне одан әрі жеткізу үшін өңірлік логистикалық тораптардың бірі ретінде пайдалану мүмкіндіктері қарастырылды.Қазақстандық ауыл шаруашылығы және азық-түлік өнімдерін, оның ішінде астық өнімдерін тасымалдау перспективаларына, сондай-ақ контейнерлік және басқа да жүк тасымалдарын дамытуға ерекше назар аударылды.Мүдделі қазақстандық компаниялардың Бар портымен өзара іс-қимылының ықтимал форматтары, оның ішінде терминалдық және қоймалық инфрақұрылымды пайдалану, бірлескен логистикалық жобаларды іске асыру және инвестициялық ынтымақтастық мүмкіндіктерін зерделеу мәселелері талқыланды.Сұхбаттасушылар тікелей жұмыс байланыстарын жалғастыруға және ықтимал жобаларды олардың экономикалық тиімділігі мен қолда бар инфрақұрылымды ескере отырып, нақты пысықтауға уағдаласты.Сол күні Будва қаласында Елшінің Будва муниципалитетінің төрағасы Никола Йовановичпен кездесуі өтті.Кездесу барысында өңіраралық ынтымақтастықты дамыту, туристік алмасуларды кеңейту, бірлескен инфрақұрылымдық жобаларды іске асыру және іскер топтар арасында тікелей байланыстар орнату перспективалары қарастырылды.Д.Батырашев Қазақстан азаматтарының Черногорияға туристік бағыт ретінде қызығушылығының артып келе жатқанын атап өтіп, азаматтардың сапарлары үшін қолайлы жағдайларды сақтау, тікелей әуе қатынасын дамыту және өзара туристік ағындарды одан әрі ұлғайтудың маңыздылығына назар аударды.Н.Йованович муниципалитеттің қазақстандық инвестицияларды тартуға мүдделі екенін білдіріп, жергілікті билік органдарының құзыреті шеңберінде әлеуетті инвесторларға қолдау көрсетуге дайын екенін жеткізді.Тараптар сондай-ақ Будва мен Алматы арасында тікелей әріптестік байланыстар орнату перспективасын талқылады. Мұндай өзара іс-қимыл туризм, инвестициялар және кәсіпкерлік салаларындағы нақты жобалармен, сондай-ақ бірлескен іскерлік іс-шаралармен толықтырылуы мүмкін екені атап өтілді.Д.Батырашев Қазақстанның Будва қаласында Құрметті консулдық ашуға дайын екенін хабарлады. Құрметті консулдық Черногория жағалауындағы муниципалитеттермен, іскер топтармен және екі елдің азаматтарымен байланыстарды дамытуға ықпал ететін болады.Өткен кездесулер 2026 жылғы маусымда Қазақстан мен Черногория мемлекеттері басшыларының келіссөздері қорытындысында қол жеткізілген уағдаластықтарды практикалық іске асырудың жалғасы болды және тараптардың қазақ-черногориялық сауда-экономикалық, инвестициялық, көлік-логистикалық, туристік және өңіраралық ынтымақтастықты одан әрі кеңейтуге өзара мүдделілігін растады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-zagreb/press/news/details/1290703?lang=ru
Мемлекет басшысы «БРИКС плюс» саммитіне қатысты 13.09.2026
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Нью-Делиде «аутрич»/«БРИКС плюс» форматындағы пленарлық отырыста сөз сөйледі. Жиын «Орнықтылықты, инновацияны, ынтымақтастық пен тұрақтылықты нығайту» тақырыбына арналған.Мемлекет басшысы қонақжайлық танытқан және БРИКС саммитін жоғары деңгейде ұйымдастырған Премьер-министр Нарендра Модиге алғыс айтты.– Біздің кездесуіміз Үндістанның бірегей бай мәдени мұрасын паш ететін Нью-Дели қаласында өтіп жатыр. Мұның өзі символдық мәнге ие. Бүгінде «Адамзат – бәрінен маңызды» қағидасына негізделген және халықтардың мүддесін көздейтін күн тәртібі аса өзекті. БРИКС аясындағы ынтымақтастықтың 20 жылдығымен тұспа-тұс келген Үндістанның төрағалығы бұл бағытқа айрықша серпін берді, – деді Қазақстан Президенті.Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтуынша, жаһан жұртының жартысына жуығын құрайтын және әлемдік ішкі жалпы өнімнің 40 пайызын беретін БРИКС – айтарлықтай мүмкіндікке ие. Сонымен бірге аталған құрылым алауыздықты азайтып, нақты нәтижеге қол жеткізуге де жауапты.– Дегенмен халықаралық қоғамдастық алдында тұрған іргелі мәселелердің шешімін тауып, жетекші державалар арасындағы сенім деңгейін қалпына келтірмейінше, БРИКС әлеуетін толық іске асыру мүмкін емес. Бұл үрдіс 2026 жылы жарияланған Жаһандық бейбітшілік индексінде айқын көрініс тапты. Геосаяси қақтығыстар ушығып, милитаризация күшейген, көпжақты институттар әлсіреп, сауда кедергілері көбейген кезеңді сипаттайтын «Жаппай жікке бөліну» деген ұғым пайда болды. Былтыр қақтығыстардың салдарынан жаһандық экономика шамамен 22 триллион доллар зиян шекті. Яғни әлемдік ішкі жалпы өнімнің 10 пайызына парапар. Бұл – алаңдатарлық ахуал. Біз аймақтық кикілжіңдердің қақтығысушы тараптармен шектелмей, халықаралық экономикаға зардабын тигізе бастағанына куә болып отырмыз. Маңызды теңіз жолдарының үзілуі жаһандық энергетика, азық-түлік және сауда тізбегіндегі осал тұстарды анық көрсетті, – деді Мемлекет басшысы.Қазақстан Президенті трансшекаралық инфрақұрылымға төнген қауіп-қатердің ұлғая түсуін тағы бір күрделі проблема ретінде атады.– Дәл осы себепті бейбітшілік пен стратегиялық тұрақтылық экономикалық және орнықты дамуға қажетті алғышарттар саналады. Алайда бұл экономика шеңберіне де сыймайтын мәселе. Саяси диалог пен дәйекті дипломатия арқылы аймақтағы шиеленісті бәсеңдетіп, ұзақмерзімді тұрақтылық орнатуға басымдық берілуге тиіс. Кеңірек қарайтын болсақ, халықаралық қауіпсіздік архитектурасының күйреуі және ұзаққа созылған қақтығыстар жаңа қарулану жарысы мен стратегиялық қателіктерді, сондай-ақ жаңсақ шешімдер қабылдау қаупін күшейтеді. Сондықтан ядролық, соның ішінде жаңа технологияларға қатысты қатерлерді азайту мақсатында атом қаруы бар державалардың жоғары деңгейдегі диалогы өте қажет, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.Мемлекет басшысының пайымдауынша, жетекші державалар арасында сенім деңгейінің төмендеуі Біріккен Ұлттар Ұйымының тиімді әрекет ету мүмкіндіктерін шектейді.– Алайда БҰҰ-ға балама жоқ. Реформа Ұйымның қақтығыстардың алдын алып, ұжымдық шешімдер қабылдау әлеуетін нығайтуға тиіс. БҰҰ Жарғысы мүлтіксіз сақталуы қажет. Оны әркім өз бетінше қолдануына болмайды. Қауіпсіздік Кеңесін реформалау кезінде қазіргі әлемнің жағдайы ескеріліп, оның құрамында Азия, Африка және Латын Америкасы елдерінің өкілдері болуын қамтамасыз еткен жөн. Дамып келе жатқан орта державалар да жаһандық ауқымдағы шешім қабылдауға салмақты үн қосуы керек. Өйткені олар диалогты өрбітіп, геосаяси қайшылықтар мен келіспеушіліктерді еңсеруге ықпал ете алады. Қазақстан серіктес ел ретінде БРИКС-ті нақты ынтымақтастыққа арналған, БҰҰ-ның көпжақты жүйедегі жетекші рөлін толықтыратын әрі халықтарды, өңірлер мен нарықтарды өзара байланыстыратын ашық алаң ретінде қарастырады. Әрбір күрделі мәселенің шешімін іздеу – біздің бұлжымас ұстанымымыз. Бұл Қазақстанның барлық серіктестермен өзара тиімді ықпалдастыққа ұмтылатын теңгерімді, нақты нәтижеге бағдарланған сыртқы саясатына сай келеді, – деді Президент.Қасым-Жомарт Тоқаев былтыр Қазақстанның БРИКС-қа мүше және серіктес елдермен тауар айналымы 72 миллиард долларға жуықтағанын айтты.– Біз барлық БРИКС мемлекеттерімен сауда-экономикалық және инвестициялық байланыстарды әртараптандыруға ниеттіміз. Оған өнеркәсіп, транзит және технологиялық әлеуетіміз жетеді. Қазақстан Еуразиялық экономикалық одақтың қазіргі төрағасы ретінде БРИКС-пен экономикалық ынтымақтастықты кеңейтуді және Үндістанмен еркін сауда туралы келісім жасасуды құптайды. Еліміз негізгі шикізат көздерін жеткізетін сенімді серіктес ретінде дүние жүзіндегі тасымал тізбегінің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге үлес қосып келеді. Біздің ойымызша, энергетика, аса маңызды минералдар және ауыл шаруашылығы салаларында өнімді терең өңдеу бойынша серіктестікті дамытуға мүмкіндік мол. Бұл ретте технология мен білім алмасуға және бірлескен инвестицияға айрықша мән берген жөн. Бұдан бөлек, біздің ауқымды инфрақұрылым жобаларды, соның ішінде халықаралық маңызы бар бастамаларды бірлеске іске асыруға әлеуетіміз жетеді. Жаңа даму банкі БРИКС елдеріндегі, сондай-ақ Қазақстандағы коммерциялық тұрғыдан өміршең жобаларды қаржыландыру мүмкіндігін қарастыра алар еді, – деді Мемлекет басшысы.Қазақстан Президенті көлік қатынасын нығайту мүмкіндіктерге жол ашып, ортақ экономикалық өсімге тың серпін береді деп санайды.– Қазақстан Еуразиядағы басты транзит-логистика орталықтарының бірі ретінде теміржол желілерін, порттар мен цифрлық инфрақұрылымды дамыту арқылы трансшекаралық жүк тасымалын анағұрлым тез әрі болжамды қалыпқа түсіргісі келеді. Өткен жылы Қазақстан арқылы 40 миллион тоннаға жуық транзиттік жүк тасымалданды. Ұзақмерзімді жоспар бойынша осы көрсеткішті жылына 100 миллион тоннаға жеткізуді мақсат етіп отырмыз. Қазір Қытай мен Еуропа арасындағы құрлық жолдарымен жеткізілетін жүктің 85 пайызы Қазақстан аумағымен өтеді. Еліміз Транскаспий халықаралық көлік бағыты аясында Азия мен Еуропа арасын Каспий теңізі арқылы жалғайтын стратегиялық нүкте саналады. Бұл маңызды бағдарды «Бір белдеу, бір жол» бастамасымен және «Солтүстік – Оңтүстік» халықаралық көлік дәлізімен ұштастыру Еуразияның барынша интеграцияланған және орнықты көлік желісін қалыптастыруға мүмкіндік береді. Осы орайда, Үндістан логистика және жеткізу тізбегі салаларындағы ынтымақтастықты көздейтін БРИКС Негіздемелік бағдарламасын ұсынды. Мен мұны құптаймын. Өйткені ол БРИКС плюс форматындағы нақты ынтымақтастықты нығайтуға ықпал етеді, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.Мемлекет басшысы экономиканы, қоғамды және күштердің жаһандық теңгерімін өзгерте бастаған жасанды интеллектінің рөліне тоқталды.– БРИКС қарқынды дамып келе жатқан мемлекеттердің технологиялық әлеуетін олардың ауқымымен ұштастырып, инновация, инвестиция және тұрақты экономикалық өсімнің жаңа мүмкіндігін ұсына алады. Қазақстан үшін жасанды интеллект стратегиялық басымдыққа ие. Бұл ретте еліміз БРИКС плюс аясындағы тиімді ынтымақтастықтың аясын кеңейту үшін алдыңғы қатарлы есептеу инфрақұрылымын, сондай-ақ БҰҰ-ның ұлттық және цифрлық орталықтарын жұмылдыруға дайын. Нақты шара ретінде жасанды интеллект саласы бойынша БРИКС плюс серіктестігін іске қосуды ұсынамын. Оның аясында ұлттық ЖИ орталықтарын біріктіруге, зертханалар мен ғылыми жобаларды қолжетімді етуге, сондай-ақ бірлесіп көптілді шешімдер әзірлеуге болады, – деді Президент.Қасым-Жомарт Тоқаевтың пікірінше, орнықтылық технологиялық тұрғыдан алға басумен ғана өлшенбейді.– Бәріміз үшін зор маңызға ие су ресурстары мәселесін көтергім келеді. Жаһандық деңгейде су ресурстарын басқару ісі шашыраңқы жүргізіліп келеді. Осы орайда, әлем елдерінің күш-жігерін бір арнаға тоғыстырып, мемлекетаралық үйлестіру жұмыстарын нығайту үшін Халықаралық су ұйымын құруды ұсындық. Ол БҰҰ-ның арнаулы құрылымы ретінде қызмет етеді. БРИКС-ке мүше мемлекеттер мен серіктестерімізді осы маңызды жобаны қолдау үшін Қазақстан бастамашы болған халықаралық консультацияларға қосылуға шақырамын, – деді Мемлекет басшысы.Президент сөзін түйіндей келе, тиімді көпжақты ынтымақтастық болмаса, көпполярлы жүйе жікке бөлінуді одан сайын ушықтырып, адамзатқа қауіп төндіретінін айтты. Оның пікірінше, Қазақстан егемендікке, мүдделердің теңгеріміне және ортақ жауапкершілікке негізделген жасампаз көпполярлы жүйені қолдайды. Қасым-Жомарт Тоқаев Нью-Делидегі саммит нақты ынтымақтастық пен бірлескен прогресс арқылы осы көзқарасты ілгерілетуге ықпал етеріне сенім білдірді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-ashgabat/press/news/details/1290900?lang=ru
Қарулы күштер әскери қызметшілері Отбасы күнін атап өтті 13.09.2026
Қазақстанда әр жылдың қыркүйек айының екінші жексенбісінде Отбасы күні аталып өтеді. Әскери қызметші үшін отбасы – оның басты тірегі әрі күш-қуат беретін сенімді ортасы. Осыған байланысты Қарулы күштерде әскери қызметшілердің отбасыларымен жұмыс жүйелі түрде жүргізіледі. Бұл бағыттағы міндеттер тәрбие құрылымдарының офицерлері мен әскери қызметшілердің отбасы мүшелерімен жұмыс жөніндегі мамандарға жүктелген. Әскери қызметтің ерекшелігі мен жағдайларын ескере отырып, отбасыларға жан-жақты қолдау көрсетіледі. Олардың әлеуметтік қорғалуын қамтамасыз етуге, балалардың білім алуына, тәрбиесі мен денсаулығын нығайтуына қажетті жағдай жасауға ерекше көңіл бөлінеді.Биыл республикалық «Балдаурен» оқу-сауықтыру орталығының филиалдарында әскери қызметшілер мен азаматтық персоналдың 800-ден астам баласы демалды. Ал «Мектепке жол» акциясы аясында көпбалалы және қызметтік міндетін орындау кезінде қаза болған әскери қызметшілердің отбасыларынан 4 мыңнан астам бала қамтылды. Қазіргі таңда еліміздің Қарулы Күштерінде 33 мыңнан астам әскери қызметшілер отбасы бар. Оның ішінде шамамен 9 мыңы – жас отбасылар, 7 мыңнан астамы – көпбалалы отбасылар.– Әскери қызмет жиі қоныс аударуды, ерлі-зайыптылардың ұзақ мерзімді іссапарларға жіберілуін талап етеді. Мұндай жағдайда біз отбасылардың жаңа ортаға бейімделуіне көмектесіп, әйелдерін жұмысқа орналастыруға және балаларын білім беру ұйымдарына орналастыруға қолдау көрсетеміз. Сонымен қатар бітімгерлердің, жас отбасылардың шаңырақтарына барып, отбасылық құндылықтарға арналған психологиялық тренингтер ұйымдастырамыз, – деді Қарулы күштердің әскери қызметшілерінің отбасы мүшелерімен жұмысты ұйымдастыру бөлімінің басшысы Тәтігүл Смағұлова.Мерекеге орай гарнизондарда ашық есік күндері, экскурсиялар, мәдени және спорттық шаралар ұйымдастырылды. Олардың барлығы әскери қызметшілер отбасыларының дәстүрлерін сақтап, өзара бірлігін нығайтуға бағытталды. Мәселен, ҚР Ұлттық қорғаныс университетінде жеті команда қатысқан «Әке, ана, мен – спорттық отбасымыз» атты спорттық жарыс өтті.– Отанға деген сүйіспеншілік отбасына деген махаббаттан, жақындарыңа қамқорлық жасаудан және отбасылық құндылықтарды құрметтеуден басталады. Жауапкершілік, өзара көмек пен адалдық сияқты маңызды қасиеттер ең алдымен отбасында қалыптасады. Барлық жарыс қатысушыларына зор денсаулық, спорттық жігер және жеңіс тілеймін. Әр шаңырақта махаббат, өзара түсіністік, келісім мен жылулық орнасын, – деді жарысқа қатысушыларға арналған құттықтау сөзінде Ұлттық қорғаныс университетінің бастығы генерал-майор Бауыржан Әбжанов.Отбасын қолдау Қарулы күштер қызметінің маңызды бағыттарының бірі болып қала береді. Өйткені әр әскери қызметшінің артында оның қызметтегі қиындықтарын бірге бөлісіп, қандай жағдайда да өзіне деген сенімін нығайтатын отбасы тұр. Сондықтан әскери қызметшілердің отбасыларына көңіл бөлу – тек қамқорлықтың көрінісі ғана емес, әскери ұжымдардың бірлігін нығайтып, ұйымшылдығын сақтаудың маңызды тетігі.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1290679?lang=ru
Прокуратура қолдауы: Шымкенттегі инвестициялық жобаның жаңа серпілісі 12.09.2026
Шымкент қаласының «Жұлдыз» индустриялық аймағында іске асырылып жатқан ірі инвестициялық жоба бюрократиялық кедергілерді бастан өткере отырып, прокуратураның тікелей ықпалымен жаңа серпіліс алды. 2026 жылдың 12 қыркүйегінде белгілі болғандай, Еңбекшін ауданының прокуратурасы «YUG PLASTIC KZ» компаниясының жолын кесіп тұрған әкімшілік тосқауылдарды жойып, 1,4 миллиард теңгелік жобаның толыққанды жалғасуына мүмкіндік туғызды. Бұл оқиға тек жекелеген кәсіпкердің жеңісі ғана емес — мемлекеттің инвестициялық ортаны тазартуға деген ерік-жігерінің айқын көрінісі.Жобаның ауқымы мен маңызы ерекше назар аудартады. «YUG PLASTIC KZ» компаниясы пластик өнімдерін өндіруге маманданған кәсіпорын ретінде «Жұлдыз» индустриялық аймағында орналасқан. Бастапқы жоспарға сәйкес, кәсіпорын аяқталғаннан кейін 100-ден астам тұрақты жұмыс орны ашылады деп күтілуде. Дайын өнім қоймасын салу үшін инвесторға қосымша бір гектар жер телімі бөлінген болатын. Алайда жер пайдалану және индустриялық аймақтағы қызметке қатысты шарттарды уақытылы рәсімдемеу салдарынан компания іс жүзінде жобасын толық көлемде жалғастыра алмай қалды. Бұл — жай ғана кешіктіру емес, нақты экономикалық шығын әкелетін жүйелік мәселе.Мамандардың пікірінше, Қазақстандағы инвестициялық ортаның басты проблемаларының бірі — жер мәселелерімен байланысты бюрократиялық кешігулер. Экономист Серік Жақсыбеков өз пікірін былайша білдіреді: «Инвестор ақшасын салып, жерді алып, құрылысқа дайын тұр — бірақ қарапайым шарт рәсімделмегендіктен ай бойы тоқтап қалады. Бұл жүйенің ішкі ақауы. Прокуратураның осындай жағдайларда іске кіріскені дұрыс, бірақ мұндай кедергілер алдын ала болдырылмауы тиіс». Шынында да, инвестициялық жобаларда рәсімдік тосқауылдар жиі кездесетін құбылысқа айналды. Статистикаға жүгінсек, соңғы үш жыл ішінде Қазақстанда тіркелген инвестициялық шағымдардың 30 пайызға жуығы жер мәселесіне байланысты болып шықты.Шымкент — Қазақстанның тез дамып жатқан үшінші ірі қаласы. Тәуелсіз мегаполис мәртебесін 2018 жылы алған бұл қала соңғы жылдары өнеркәсіптік инфрақұрылымын белсенді түрде дамытуда. «Жұлдыз» индустриялық аймағы — сол стратегияның тірегі. Аймақта жалпы сомасы 50 миллиард теңгеден асатын жобалар іске асырылуда, оның ішінде химия, тамақ өнеркәсібі, жеңіл өнеркәсіп салаларындағы кәсіпорындар бар. Шымкент әкімдігінің деректері бойынша, осы аймақтың толық жұмыс қуатына жеткен кезде 2 000-нан астам тұрақты жұмыс орны қалыптасатын болады. Осы тұрғыдан алғанда, «YUG PLASTIC KZ» жобасы жалғыз ізашар емес, ауқымды бастаманың бір буыны.Прокуратураның ықпалымен жағдай тез шешімін тапты. Еңбекшін ауданының прокуратурасы тиісті мекемелерге ұсыным жіберіп, қажетті шарттарды дереу рәсімдеуді талап етті. Аудандық прокурор Аскар Нұрланов бұл туралы мынадай түсіндірме берді: «Инвесторға тосқауыл болып тұрған әкімшілік кедергілер заңсыз болды. Бізге хабарластырылғаннан кейін аз уақыт ішінде барлық құжаттар рәсімделді. Прокуратура инвестициялық орта мен кәсіпкерлік бостандықты қорғауды өз міндетінің ажырамас бөлігі деп санайды». Бұл пікір мемлекеттің инвесторларға деген жаңаша көзқарасын айқын бейнелейді — бақылаушы рөлінен нақты қорғаушы рөліне ауысу.Осыған ұқсас жағдайлар бұрын да болған. 2023 жылы Алматы облысындағы логистикалық орталық жобасы да дәл осы себепті — жер шартының рәсімделмеуі салдарынан — бес айға тоқтап қалды. Сол жолы да прокуратуранның арасы ашып беруімен ғана мәселе шешілді. Сарапшылар мұны жүйелік проблеманың белгісі ретінде бағалайды: атқарушы органдар арасындағы үйлестірілмеген жұмыс, нормативтік базадағы олқылықтар және жауапкершіліктің шашыраңқылығы кез келген ірі жобаны кідіртіп тастауы мүмкін. Дегенмен 2024 жылы қабылданған «Инвестициялар туралы» заңға енгізілген өзгерістер осы тетіктерді жетілдіруге бағытталған болатын.Жобаның болашақ перспективасы да зор. Қойма пайдалануға берілген соң, компания өнімін аймақтық және халықаралық нарықтарға жеткізу қарқынын арттыруды жоспарлауда. Кәсіпорын басшысы Жандос Есімовтің айтуынша, «YUG PLASTIC KZ» жақын екі жылда өндіріс қуатын 40 пайызға ұлғайтуды мақсат етіп қойып отыр. «Бізге тосқауылдың алынуы — тек бір ғимараттың салынуы ғана емес. Бұл бізге болашаққа сеніммен қарауға жол ашты. Мемлекет бізге осы жерде керек екенін, бізді қолдайтынын іс жүзінде көрсетті» деді ол. Мұндай сенімнің экономикалық маңызы артып келеді — инвестор сенімі елдің жалпы экономикалық тартымдылығының негізгі өлшемі болып табылады.Жалпы алғанда, бұл оқиға Қазақстанда инвестициялық ортаны жақсарту жолында жүріп жатқан іргелі өзгерістердің шағын, бірақ нақты бейнесі. Прокуратураның рөлі мұнда тек заң қорғаушы ретінде ғана емес, нақты экономикалық нәтиже үшін жауап беретін мемлекеттік орган ретінде де көрінеді. «Жұлдыз» индустриялық аймағы дами берсе, оның артында тек инвесторлардың ерік-жігері ғана емес, мемлекеттің тиімді ынтымақтастықты қалыптастырудағы саяси еркі де тұр. Шымкент тәжірибесі — отандық инвестициялық саясатта дер кезінде шешім қабылдаудың қаншалықты маңызды екенін тағы бір рет дәлелдейтін нақты мысал.
Жедел жәрдем бригадаларына бейнебелгілер: медицина қызметкерлерінің қауіпсіздігі жаңа деңгейге шықты 12.09.2026
12 қыркүйек 2026 жыл. Шымкент қаласының жедел жәрдем станциясы отандық медицина тарихында жаңа бет ашты: бригадалардың барлық мүшелері бүгіннен бастап бейнебелгілермен жабдықталады. Бұл шешім кездейсоқ туындаған жоқ — артында жылдар бойы жинақталған мәселелер, медицина қызметкерлерінің зорлық-зомбылыққа ұшырау жайттары және мемлекет тарапынан қорғауды күшейту талаптары жатыр. Бүгін жүзеге асырылып жатқан пилоттық жоба — Қазақстанның жедел жәрдем жүйесін түбегейлі жаңғыртудың алғашқы қадамы.Жедел жәрдем станциясы барлығы 240 бейнебелгі алды — әрбір бригадаға екіден. Құрылғылар бейне мен дыбысты жазып отырады, шақыру барысындағы барлық жағдайды тіркейді. Алайда бұл техниканың ең басты ерекшелігі — SOS батырмасы. Оны басқан сәтте сигнал тікелей құқық қорғау органдарына жетеді, олар бригаданың орналасқан жерін нақты уақыт режимінде анықтай алады. Жазбалар қорғалған серверлерде сақталады, оған тек уәкілетті қызметкерлер ғана қол жеткізе алады. Конфиденциалдылықты талап ететін медициналық манипуляциялар кезінде бейнежазба өшіріледі.Бұл бастаманың маңыздылығын толық түсіну үшін соңғы жылдардағы ахуалға үңілу қажет. Қазақстан денсаулық сақтау министрлігінің мәліметтері бойынша, 2022–2025 жылдар аралығында жедел жәрдем қызметкерлеріне қатысты тіркелген зорлық-зомбылық оқиғаларының саны жыл сайын өсіп отырды. Тек 2024 жылдың өзінде республика бойынша медицина персоналына шабуыл жасау фактілері бойынша 180-нен астам қылмыстық іс қозғалды. Бұл — тек ресми тіркелген деректер. Сарапшылар нақты санның екі-үш есе жоғары екенін болжайды, өйткені медицина қызметкерлерінің көпшілігі шағым жазуға уақыт пен рухани күш таппайды немесе жай ғана үндемей кете береді. Шымкент — ел бойынша жедел жәрдем шақыруларының ең жоғары жиілігі тіркелген қалалардың қатарында тұр. Тәулік сайын орта есеппен 1200-ден 1500-ге дейін шақыруға жауап беретін бригадалар жиі қиын жағдайларға тап болады: жанжалды ортада, есірткі немесе алкогольдің ықпалындағы адамдардың арасында жұмыс жасауға мәжбүр.Шымкент жедел жәрдем станциясының бас дәрігері Серікбол Дүйсенов бұл жайында ашық айтты: «Бізге жыл сайын жаңа кадрлар қажет болады, себебі тәжірибелі мамандардың бір бөлігі жұмысты тастайды. Себебін сұрасаңыз — психологиялық шаршаудан басқа, қауіпсіздіктің жеткіліксіздігін атайды. Бейнебелгілердің енгізілуі — алғашқы нақты қадам. Қызметкерлер енді өздерін аз да болса қорғалған сезінеді». Медицина мамандары да бұл жаңалықты жылы қарсы алды. Жедел жәрдем дәрігері Айгүл Нұрмағамбетова: «Бейнекамера бар екенін біліп тұрған адам екі рет ойланады. Бұл — тек техника емес, психологиялық тосқауыл», — деді.Жүйенің технологиялық жағы да назар аударарлық. Бейнебелгілер заманауи шифрлау технологиясымен жабдықталған, деректер бұлтты сақтауда сенімді түрде қорғалады. Полиция мен жедел жәрдем станциясы арасындағы байланыс жүйесі бірыңғай платформаға біріктірілген. Цифрлық трансформация жөніндегі сарапшы Дамир Әбенов бұл туралы: «Бұл — жай ғана камера емес. Бұл — медицина мен құқық қорғау жүйелерінің цифрлық интеграциясы. Болашақта осындай деректерді жасанды интеллект арқылы талдай отырып, қауіпті шақырулардың қай аймақтарда, қай уақытта жиілейтінін болжауға болады», — деп атап өтті.Халықаралық тәжірибеге жүгінсек, мұндай жүйелер әлемнің бірқатар елінде табысты қолданылуда. Ұлыбританияда медицина қызметкерлеріне арналған дене камераларын 2018 жылдан бастап енгізген. Нәтижесінде шабуыл жасау оқиғалары 40 пайызға азайған. Германияда ұқсас технологияны 2020 жылы жалпы ұлттық деңгейде қабылдап, медицина персоналына қатысты қылмыстардың санын 35 пайызға төмендеткен. Австралияның Квинсленд штатында бейнебелгілер соттық дәлелдемелер ретінде пайдаланылып, айыпкерлерді жазаға тарту тиімділігін айтарлықтай арттырды. Осы тәжірибені ескере отырып, Қазақстанның бұл бастамасы дер кезінде жасалған шешім екені анық.Пилоттық жоба қазір Шымкент пен Жамбыл облысында сынақтан өтуде. Жыл соңына дейін жүйені бүкіл республикаға таратып, барлық жедел жәрдем бригадаларын бейнебелгілермен қамтамасыз ету жоспарлануда. Денсаулық сақтау министрлігі өкілінің мәліметі бойынша, ел бойынша жедел жәрдем бригадаларының жалпы саны 3500-ден асады, яғни 7000-нан астам бейнебелгі қажет болады. Бұл — елеулі қаржылық және логистикалық міндет. Алайда мамандар атап өткендей, болашақта болдырмаудың болашақта болатын шығынды азайтатыны сөзсіз.Бастаманың айналасында қоғамда да белсенді талқылау жүруде. Бір жақта — медицина қызметкерлерінің қауіпсіздігін қолдаушылар. Екінші жақта — деректердің жеке өмірге қол сұқпауын алаңдайтын азаматтық белсенділер. Адвокат Жанар Сейткали: «Конфиденциалдылық кепілдіктері заңнамада нақты бекітілуі тиіс. Деректерге кімнің, қандай жағдайда қол жеткізетіні ашық айтылуы керек», — деп ескертеді. Бұл сындар негізді, алайда тәжірибеде жазбаны тоқтату мүмкіндігі медициналық конфиденциалдылықты сақтаудың белгілі бір кепілі болып табылады. Жалпы, бейнебелгілердің енгізілуі — медицина мен қоғам арасындағы жаңа келісімшарттың белгісі. Бұл технология тек қызметкерді қорғап қана қоймайды — ол науқасқа да сапалы және есепті қызмет алуға кепілдік береді. Шымкенттегі бастама — өмірді сақтаудың жаңа тілі.
Тұран ауданында киберқылмысқа қарсы профилактикалық жұмыстар жүргізілді 12.09.2026
2026 жылдың 12 қыркүйегінде Тұран ауданы аумағында интернет-алаяқтыққа қарсы күрес бойынша кешенді профилактикалық іс-шара өтті. Халық арасында кең ауқымда ұйымдастырылған бұл жұмыстың мақсаты — ақпараттық технологияларды пайдалану арқылы жасалатын киберқылмыстардың алдын алу және азаматтарды заманауи алаяқтық схемалардан қорғау болды. Іс-шараға жастар арасында танымал блогер, Шымкент қаласының белсенді азаматы Мақсат Мамраймов та қатысып, тұрғындарға тікелей ақпарат жеткізді.Соңғы жылдары Қазақстанда интернет-алаяқтық жағдайлары күрт өсіп отыр. Ішкі істер министрлігінің мәліметтері бойынша, 2025 жылы елімізде тіркелген киберқылмыс оқиғаларының саны алдыңғы жылмен салыстырғанда 34 пайызға артқан. Жалпы алғанда, соңғы бес жылда цифрлық алаяқтыққа байланысты шағымдардың жалпы саны үш есеге жуық өскен. Зардап шеккендердің басым бөлігі — 18 мен 45 жас аралығындағы, интернетті белсенді пайдаланатын азаматтар. Бұл мәселе тек Тұран ауданы үшін емес, бүкіл Оңтүстік Қазақстан өңірі үшін өзекті болып отыр, себебі аймақтың тығыз халқы мен жастардың цифрлық белсенділігі жоғары деңгейде сақталып келеді.Іс-шара барысында ерекше назар банк карталарын, шоттарды және электрондық әмияндарды заңсыз пайдаланатын тұлғаларды анықтау мен олардың іс-әрекеттерінің алдын алу мәселелеріне аударылды. Алаяқтар қолданатын схемалар жыл сайын күрделенуде: фишингтік сайттар арқылы жеке деректерді ұрлау, жалған интернет-дүкендер ашу, телефон арқылы банк қызметкері немесе полиция ретінде өзін таныстырып, карта деректерін алу сияқты тәсілдер жиі кездеседі. Тұран ауданының тергеу бөлімінің бастығы Ермек Сейтқалиевтің айтуынша, «Биылғы жылдың алғашқы сегіз айында ауданымызда интернет-алаяқтыққа байланысты 47 қылмыстық іс тіркелді, бұл өткен жылдың сол кезеңімен салыстырғанда 28 пайызға жоғары. Алаяқтардың ең жиі қолданатын тәсілі — әлеуметтік желілер арқылы жасалатын жалған ұтыс хабарламалары мен несие алуға уәде беру».Түсіндіру жұмыстары халық көп шоғырланатын орындарда: нарықтарда, саябақтарда, мәдени орталықтарда және тұрғын үй кешендерінде өткізілді. Жұмысты ұйымдастырушылар азаматтарға арнайы брошюралар мен ақпараттық парақшалар таратып, жиі кездесетін алаяқтық жағдайлардың нақты мысалдарын келтіре отырып түсіндірді. Iс-шараға 500-ден астам тұрғын тікелей қатысты деп хабарлады ұйымдастырушылар. Тұрғын Гүлнәр Ахметова өз ойымен бөлісіп: «Мен бұрын мұндай алаяқтықтардан өзімді алыс ұстаймын деп ойлайтынмын. Бірақ бүгін тыңдап отырып, өзімнің де осындай жалған хабарламаларға ден қойғаным есіме түсті. Бақытымызға орай, ақша аудармадым. Ендігі жерде отбасыма да осы туралы айтатын боламын» деді.Іс-шараның ерекше белгісі — оған белгілі блогер Мақсат Мамраймовтың қатысуы болды. Жастар арасында беделді тұлға ретінде танылған Мамраймов өзінің интернет-платформасында жүздеген мың жазылушыға ие. Ол тұрғындарға интернет-алаяқтықтан сақтану жолдары туралы нақты, жаттанды сөздерден аулақ, ашық тілде ақпарат жеткізді. «Алаяқтар бізді ең осал жерімізден — жылдам пайда табу немесе қиын жағдайда жәрдем алу үмітінен ұстайды. Сондықтан кез келген «тегін сыйлық» немесе «шұғыл несие» туралы хабарлама келгенде, алдымен терең тыныс алып, ойланыңыз», — деп атап өтті блогер. Оның осы іс-шарадағы сөзі кейін әлеуметтік желіде кеңінен таралып, жүздеген рет бөлісілді.Жастардың осындай қоғамдық маңызды іс-шараларға белсенді қатысуы — бүгінгі күннің оң тенденциясы. Мамраймов сияқты танымал тұлғалар аудиториясын пайдалы бағытқа жұмсаған кезде, хабардың аудиторияға жету деңгейі айтарлықтай артады. Цифрлық сауаттылық зерттеушісі, педагогика ғылымдарының кандидаты Айгүл Нұрмағамбетованың пікірінше, «Профилактикалық жұмыстарда жастарға таныс тілде сөйлей алатын жетекшілерді тарту — ең тиімді тәсілдердің бірі. Ресми хабарлама мен ықпалды блогердің жеке тәжірибесі мүлдем бөлек ықпал жасайды».Тұран ауданындағы бұл іс-шара жекелеген акция ретінде қалып қоймайды деп күтілуде. Ұйымдастырушылар алдағы айларда осындай түсіндіру жұмыстарын ауданның барлық шағын ауылдарына дейін жеткізуді жоспарлап отыр. Сонымен қатар, жергілікті мектептер мен колледждерде оқушылар арасында арнайы сабақтар мен семинарлар өткізу де күн тәртібіне қойылды. Полиция өкілдері де алаяқтар туралы жедел ақпарат жинаудың жаңа механизмдерін енгізуді қолға алып жатқандықтарын мәлімдеді. Бұл жұмыстардың жүйелі сипат алуы — аймақтағы киберқылмыс деңгейін едәуір төмендетуге мүмкіндік береді деп болжануда.Қорытындылай келе, Тұран ауданында өткізілген бұл профилактикалық іс-шара — тек бір күндік акция емес, азаматтарды цифрлық қауіптерден қорғауға бағытталған кешенді жұмыстың бастауы. Интернет-алаяқтық мәселесі бүгінгі таңда мемлекет, қоғам және жеке азаматтың бірлескен күш-жігерін талап ететіні анық. Мамраймов сияқты азаматтық позициясы бар жастардың осы ортақ іске атсалысуы — болашаққа деген оптимистік сигнал. Ауданда жүргізілген бұл жұмыс өңір бойынша үлгі ретінде таралып, ұқсас бастамаларға жол ашады деп сенуге барлық негіз бар.
Дрон бақылады, жазасын алды: Шымкентте заңсыз қоқыс тастаған жүргізуші жауапқа тартылды 12.09.2026
12 қыркүйек 2026 жыл. Шымкент қаласының аспанында патрульдік дрон кезекті мониторинг жасап барады. Камера объективі бір КамАЗ жүк көлігінің рұқсат етілмеген жерге үлкен көлемде қоқыс тастап кетіп бара жатқанын дәл тіркейді. Бірнеше минут өтпей, полиция қызметкерлері жүргізушіні ұстайды. Нарушитель тек айыппұл төлеп қана қоймайды — сол жерге қайтарылып, өз қолымен тастаған қоқысын жинауға мәжбүр болады. Бұл оқиға «Таза Қазақстан» бастамасының сөз жүзінде емес, іс жүзінде жұмыс істейтінін тағы бір рет дәлелдеді.Шымкент — Қазақстандағы ең ірі мегаполистердің бірі, халқы үш миллионнан асатын оңтүстіктің ірі орталығы. Қала инфрақұрылымы жылдан жылға жетіліп келеді, алайда тазалық мәселесі бұрыннан да, бүгін де өзектілігін жоймаған. Тұрғындар санының өсуімен бірге қоқыс шығарудың да көлемі артып, оны рұқсатсыз жерлерге тастаушылардың саны кемімеді. Дәл осы себепті «Таза Қазақстан» қағидаты Шымкент үшін ерекше мәнге ие: бұл жай ұран емес, қалалық ортаны сақтаудың жүйелі бағдарламасы.«Таза Қазақстан» бастамасы мемлекет басшысының тапсырмасымен іске қосылған жалпыұлттық экологиялық жоба. Оның мақсаты — қоғамдық орындар мен қоршаған ортаның тазалығын қамтамасыз ету, азаматтардың жауапкершілік санасын қалыптастыру. Бағдарлама аясында жергілікті атқарушы органдар, полиция және коммуналдық қызметтер бірлескен жұмыс жүргізеді. Шымкентте осы бағдарламаның іске асырылуы ерекше белсенді сипатқа ие болды: жыл басынан бергі уақытта ғана отыз мыңнан астам тәртіп бұзушылық анықталып, тиісті шаралар қолданылды. Бұл сан — бағдарламаның масштабын да, мәселенің ауқымын да айқын көрсетеді.Полиция жаңа технологияларды белсенді пайдалануда. Бейнебақылау камераларымен қатар дрондардың қолданылуы бақылау аймағын айтарлықтай кеңейтті. Ашық алаңдар, өнеркәсіптік аймақтардың шеттері, қала маңы жолдары — бұрын бақылаусыз қалатын аумақтар енді камера көзінен тыс қала алмайды. Шымкент полициясының өкілі Нұрлан Әбенов бұл туралы былай дейді: «Заманауи бақылау құралдары бізге бұзушылықты нақты уақыт режимінде тіркеуге және нарушительге жедел жауап беруге мүмкіндік береді. Дрон жай ғана ұшатын камера емес — бұл тәртіп пен заңдылықтың нышаны». Расында да, дронның КамАЗды ауадан тіркеп, полицияны дер кезінде хабардар етуі — жаңа технологиялар мен дәстүрлі бақылау жүйесінің үйлесімді жұмысының жарқын үлгісі.Ұсталған жүргізушінің жазасы бірнеше деңгейде болды. Біріншіден, автомобиль мамандандырылған тұрақ алаңына жіберілді. Екіншіден, тиісті айыппұл салынды. Үшіншіден — және бұл ең маңызды педагогикалық шара — нарушительді сол жерге қайтарып, тастаған қоқысын өз қолымен жинауға міндеттеді. Бұл тәсіл жай жазалаудан гөрі тиімдірек деп есептейтін сарапшылар аз емес. Шымкент мемлекеттік университетінің экология кафедрасының оқытушысы Гүлнар Сейткали: «Адам өз тастаған қоқысын өзі жинаса, бұл оның санасына мүлде басқаша әсер етеді. Бір айыппұл ұмытылады, бірақ масқара болу сезімі ұзақ есте қалады. Бұл — мінез-құлықты өзгертудің ең тиімді жолдарының бірі», — дейді. Аталмыш шараның қоғамдық резонансы да маңызды: сол жерде болғандар мен бейнежазбаны көргендер осы оқиғадан сабақ алады.Жыл басынан бері Шымкентте тіркелген отыз мыңнан астам бұзушылық — бұл тек санақ емес, жүйелі жұмыстың нәтижесі. Алайда бұл сан бізге тағы бір ойланатын мәселені де ұсынады: неге қала тұрғындарының бір бөлігі қоғамдық ортаны ластауды дұрыс деп санайды? Экологиялық психология саласының зерттеушілері мұны жалпы мәдени дағдының жетіспеушілігімен байланыстырады. Дамыған елдердің тәжірибесі — Германия, Жапония, Сингапур — тазалықтың тек заңмен ғана емес, тәрбиемен де қамтамасыз етілетінін көрсетеді. Сингапурда 1980-жылдары ауқымды айыппұл жүйесі енгізіліп, кейін оған қоғамдық сананы тәрбиелеу бағдарламасы қосылды. Нәтижесінде бүгін ол — Азияның ең таза қалаларының бірі. Шымкент те осы жолда.Шымкент тұрғыны, үш баланың анасы Айгүл Дүйсенова оқиға туралы пікірін жасырмайды: «Мұндай адамдар өздері тастаған қоқысты жинауы — өте дұрыс шешім. Мен балаларыма үнемі: «Кейіннен кім жинайды?» деп сұраймын. Барлығымыз бірге жасасаймыз, барлығымыз бірге жауапкершілік аламыз». Осы қарапайым сөздерде «Таза Қазақстан» бастамасының терең мәні жатыр: тазалық — ортақ іс, ортақ жауапкершілік.Болашаққа қарасақ, Шымкент полициясы дрондар мен бейнебақылау жүйесін одан әрі кеңейту жоспарларын іске асырып жатыр. Бақылау аймағын қалаішілік ғана емес, қала маңы аумақтарына да тарату жоспарланған. Сонымен қатар бұзушылықтар туралы деректерді онлайн режимде жариялау, азаматтардың хабарлама жіберуіне арналған мобильді қосымшаларды жетілдіру де күн тәртібінде. Мамандар санкциялардың қаталдануымен қатар экологиялық білім беру бағдарламаларының кеңеюі бұзушылықтар санын айтарлықтай азайтады деп болжайды. Тазалық заңмен басталады, бірақ санамен аяқталады. Шымкент осы екеуін де ұштастырған. Дрон — тек техникалық құрал; оның артында — ұлттың болашаққа деген жауапкершілігі тұр.