1 қазан 2026 жыл. Шымкент қаласының №1 қалалық клиникалық ауруханасында отандық трансплантология тарихындағы тағы бір маңызды оқиға болып өтті — туысқан донордан 256-шы бүйрек трансплантациясы сәтті жүргізілді. Бұл операция Оңтүстік Қазақстан аймағындағы мамандандырылған медицина орталығының ұзақ жылғы еңбегінің жемісі ғана емес, бүкіл республикалық денсаулық сақтау жүйесінің жетістігі болып табылады.Операция 30 қыркүйекте жоспарлы түрде өткізілді. Науқас — бүйрегінің созылмалы ауруымен сегіз жыл бойы есепте тұрған ер адам. Оның негізгі диагнозы — тубулоинтерстициалдық нефрит фонында дамыған бүйрек жеткіліксіздігінің терминалдық сатысы. 2018 жылдан бастап науқас гемодиализ арқылы емделіп келді. Яғни ол сегіз жыл бойы апта сайын бірнеше рет аппаратқа қосылып, қанын тазалатып отырды — бұл адам өміріне, оның жұмыс қабілеттілігіне және жалпы өмір сапасына аса ауыр шектеулер қояды. Донор мен реципиент барлық қажетті медициналық зерттеулерден өтіп, заңнамада көзделген келісімдерді берді. Операция асқынусыз аяқталды, екі пациент де қарқынды терапия және реанимация бөліміне ауыстырылды. Қазіргі уақытта олардың жағдайы тұрақты деп бағаланады, ал реципиентте трансплантацияланған бүйректің ерте қалпына келу белгісі — жақсы диурез байқалуда.Шымкент қаласындағы трансплантология бағыты соңғы он жыл ішінде елеулі дамыды. №1 қалалық клиникалық аурухана Оңтүстік Қазақстанның ірі трансплантологиялық орталықтарының біріне айналды. Бүгінгі таңда мұнда жоғары білікті хирургтар, нефрологтар және анестезиологтардан тұратын кәсіби команда жұмыс істейді. «Бүйрек трансплантациясы — бүйрек жеткіліксіздігінің терминалдық сатысындағы науқастар үшін ең тиімді емдеу әдісі. Гемодиализбен салыстырғанда трансплантация пациенттің өмір сапасын түбегейлі жақсартады, өмір ұзақтығын арттырады және оған толыққанды тіршілік сүруге мүмкіндік береді», — дейді ауруханадағы трансплантология бөлімінің жетекшісі Асқар Жұматов.Бүйрек ауруларының таралуы Қазақстанда медициналық және әлеуметтік тұрғыдан өткір мәселе болып қала береді. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының деректері бойынша, бүкіл дүние жүзінде созылмалы бүйрек ауруымен 850 миллионнан астам адам ауырады. Қазақстан статистикасына сүйенсек, республикада бүйрек жеткіліксіздігінің терминалдық сатысымен диализге тәуелді пациенттер саны жыл сайын өсуде. Бүйрек трансплантациясы бұл адамдар үшін өмірді түбегейлі өзгертетін жалғыз нақты шешім болып табылады. Алайда донорлық органдарға деген қажеттілік пен олардың нақты санының арасындағы алшақтық бүгінде де өте үлкен. Туысқан донорлықтан трансплантация жасау — бұл алшақтықты азайтудың ең маңызды жолдарының бірі, өйткені ол кадавралық донорлықты күтуге байланысты уақытты жояды.Операцияның сәтті өтуі медицина мамандарының ғана емес, қоғамның да назарын аударды. Ауруханаға таяу орналасқан аудандардан келген науқастардың туыстары мен белсенді азаматтар бұл жаңалыққа ерекше қуанышпен қарады. «Менің ағам да бүйрек ауруымен бірнеше жыл бойы диализде жүрді. Осындай жаңалықтарды оқыған сайын үміт оянады. Демек, Шымкентте де мұндай операциялар жасала береді екен», — деді жергілікті тұрғын Зарина Есімова. Қалалық денсаулық сақтау басқармасының өкілі де бұл жетістікті жоғары бағалады: «256 операция — бұл сандық жетістік қана емес, ол Шымкенттегі трансплантологияның жоғары деңгейге жеткенін дәлелдейді. Біз осы бағытты одан әрі дамытуға барлық мүмкіндігімізді жұмсаймыз».Бүйрек трансплантациясының тарихына үңілсек, Қазақстанда бұл бағыт 1990-шы жылдардың аяғынан бастап жүйелі түрде дамып келеді. Алғашқы операциялар республикалық деңгейдегі орталықтарда ғана жасалды. Кейінірек, 2000-шы жылдардың ортасынан бастап, облыстық ауруханаларда да мамандандырылған бөлімдер ашыла бастады. Шымкент осы бағытта ерте қадам жасаған қалалардың бірі болды. Бүгінде ол тек Оңтүстік Қазақстан тұрғындарына ғана емес, іргелес аймақтардан, тіпті Орта Азия елдерінен келетін науқастарға да медициналық қызмет көрсетуге мүмкіндігі бар ірі орталыққа айналды.Сарапшылар болашақта трансплантологияның Қазақстанда одан әрі кеңеюін болжайды. Ең алдымен, кадавралық донорлық институтын нығайту бүйрек трансплантациясының қолжетімділігін арттырады деп күтілуде. Сонымен қатар, иммуносупрессивті терапияның жаңа препараттары мен хирургиялық технологиялардың дамуы операциядан кейінгі асқынулар санын одан сайын азайтады. «Алдағы жылдарда Шымкентте жылына 50-60 трансплантацияға жетуді жоспарлаудамыз. Бұл үшін жаңа мамандар даярлауды да, инфрақұрылымды жаңартуды да жалғастырамыз», — деп мәлімдеді ауруханының бас дәрігері Берік Сейткали.256-шы бүйрек трансплантациясы — бұл тек медициналық статистикадағы тағы бір жол ғана емес. Ол бір адамның тағдырын өзгерткен, оған жаңа өмір сыйлаған нақты оқиға. Сегіз жыл бойы диализ аппаратына тәуелді болып, күн сайын шектеумен өмір сүрген адам енді бүйрегі қалпына келіп, толыққанды өмірге оралу мүмкіндігіне ие болды. Бұл Шымкент медицинасының, оңтүстік өңір дәрігерлерінің және жалпы отандық денсаулық сақтаудың нақты жетістігі. Трансплантология — адам өміріне деген ең терең сыйластықтың медицинадағы көрінісі, ал Шымкент бұл жолда сенімді алға басуда.

Шымкент қаласының полиция департаменті жанындағы есірткі қылмасына қарсы күрес басқармасының қызметкерлері жүргізген жедел іс-шаралар нәтижесінде психотропты және есірткі заттарын сатумен айналысқан деп күдікті екі жергілікті тұрғын ұсталды. 2026 жылдың 1 қазанында жарияланған бұл ақпарат қалалық қауымдастықта үлкен резонанс тудырды. Қуатты оңтүстік мегаполисте есірткі бизнесімен күрес тоқтаусыз жалғасып келе жатқанын осы оқиға тағы бір мәрте дәлелдеді.Ұстау барысында күдіктілерден альфа-PVP психотропты затымен толтырылған 50 бума тәркіленді. Бұл заттың нарықта жедел таралуы — Қазақстан құқық қорғау органдары үшін соңғы бірнеше жылда ерекше алаңдаушылық тудырып отырған мәселе. Қазіргі заманның аса қауіпті синтетикалық есірткілерінің бірі саналатын альфа-PVP адам ағзасына аса жойқын әсер ететіндіктен, оны таратқандарға заң жүзінде ең ауыр жаза қолданылады. Оның үстіне, күдіктілердің бірінің тұрғылықты мекенжайын тінту барысында полицейлер қосымша 32 бума гашиш және шамамен 200 грамм гашиш майын тапты. Барлық заттар тәркіліп, сараптамаға жіберілді.Тергеу деректеріне сүйенсек, ұсталған екі тұрғын биылғы жылдың мамыр айынан бастап заңсыз есірткі айналымына қатысқан. Олар курьер ретінде жұмыс істеп, сонымен қатар есірткі заттарын буып-түйіп, тарату жүйесінде ортаңғы буынды иеленген. Мұндай "бөлшекті" жүйе — қазіргі есірткі желілерінің тән белгісі. Полиция ведомствосының деректеріне сәйкес, соңғы жылдары Шымкент пен оның айналасында есірткі таратушылардың желілік ұйымдасу деңгейі айтарлықтай өсті. Тергеуді жеделдету мақсатында сотқа дейінгі тергеу барысында барлық байланыстар мен ақшалай ағымдар анықталуда. Күдіктілер қамауға алынды.Шымкент — Қазақстанның үш миллионнан астам халқы бар ірі мегаполисі ретінде, сондай-ақ Орта Азияның маңызды транзиттік тораптарының бірі ретінде есірткі тасымалдаушылардың назарынан тыс қалған емес. Қала географиялық тұрғыдан Өзбекстан мен Қырғызстанмен шекаралас орналасқандықтан, есірткі контрабандасы үшін тартымды бағытқа айналуда. Ішкі істер министрлігінің мәліметтері бойынша, 2025 жылы Оңтүстік Қазақстан өңірінде есірткіге байланысты қылмыстардың саны алдыңғы жылмен салыстырғанда 14 пайызға өсті. Осы мәнмәтінде Шымкент полициясының жүргізіп жатқан операциялары маңыздылығын одан әрі арттыруда.Есірткіге қарсы күрес саласындағы мамандардың пікірінше, ұстаулар жүйелі профилактикалық жұмыспен бірге жүруі тиіс. "Бір торды жапқанмен, жүйені бұзбасаң — орнына екеуі пайда болады. Бізге тек ұстау емес, тамырымен жұлу керек," — деп түсіндіреді Шымкент мемлекеттік университетінің криминология кафедрасының доценті Ерлан Байжанов. Оның пікірінше, жасөспірімдер мен жастар арасындағы профилактика жұмысын күшейтпесе, есірткі таратушылардың тізбегі тоқтамайды. Мамандар есірткіге тәуелді адамдарды қоғамнан шеттету орнына оларға медициналық және психологиялық көмек беру жүйесін жетілдіруді де ерекше атайды.Қазақстан заңнамасы бойынша есірткінің заңсыз айналымы үшін 20 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған. Бұл — Қылмыстық кодекстің ең ауыр санкцияларының бірі. Соңғы бірнеше жылда заң шығарушылар жазаны ауырлату мәселесін талқылап, есірткі саудасына ұйымдасқан қылмыспен күрес шеңберінде қарауды ұсынды. Биылғы маусымда Мәжілісте есірткіге байланысты баптарды қатаңдату туралы жаңа заң жобасының бірінші оқылымы болып өтті. Сарапшылардың бір бөлігі жаза мөлшерін арттырудың ескерту рөлін атқара алатынын мойындай отырып, оның жеткіліксіз екенін де атап өтеді — себебі есірткі желісінің буындарын тек жаза арқылы ығыстыру мүмкін емес.Шымкент тұрғындары оқиғаға бейжай қарамады. Әлеуметтік желілерде пікірлер екіге жарылды: бір топ полицияның жедел жұмысын мақтаса, екінші бөлігі неге тек курьерлер ұсталып, желінің ұйымдастырушылары ашылмайды деп сұрақ қояды. "Балаларымыз оқитын мектеп маңында мұндай адамдар жүргені — ауыр жайт. Полиция жақсы жұмыс жасады, бірақ тізбек үзілмесін," — деді Шымкенттің Әл-Фараби ауданының тұрғыны Гүлнәр Сейтқалиева. Халықтың осы алаңдаушылығы — есірткіге қарсы күрестегі қоғамдық сананың өскенін айғақтайды.Полиция бұл іспен жұмыс аяқталмағанын, тергеу жалғасатынын мәлімдеді. Желінің жоғарғы буындарын анықтауға бағытталған тергеу іс-шаралары белсенді түрде жүргізілуде. Құқық қорғау органдары азаматтарды да белсенділікке шақырады: кез келген күдікті жағдайды 102 нөмірі арқылы немесе полицияның ресми платформалары арқылы хабарлауға шақырады. Шымкент полициясының мұндай жедел ұстау операциялары — есірткі таратушыларға қалада орын жоқтығының нақты сигналы. Бірақ нәтижелі күрес үшін тек полиция күші емес, бүкіл қоғамның, білім беру жүйесінің және медицина саласының бірлескен ерік-жігері қажет.

1 қазан 2026 жыл. Шымкент қаласының №1 қалалық клиникалық ауруханасы тағы бір адам өмірін сақтап қалды. Бұл жолы науқас — 25 жастағы Тәжікстан азаматы, «Алматы — Ташкент» халықаралық тас жолында жүк автомобілін жөндеу барысында болған баллон жарылысынан ауыр жарақат алған жас еркек. Оқиға медицина мамандарының кәсіби шеберлігін, Шымкент ауруханасының техникалық әлеуетін және Қазақстанның транзиттік маршруттар бойындағы халықаралық гуманитарлық жауапкершілігін тағы бір рет айқын көрсетті.Алынған ақпаратқа сәйкес, оқиға «Алматы — Ташкент» магистралі бойында болған. Жас тәжік жүргізушісі жүк көлігінің бұзылуына байланысты жол шетінде жөндеу жұмыстарын жүргізіп жатқан кезде, тасымал баллоны күтпеген жерден жарылды. Жарылыс күші соншалықты қуатты болды — жас жігіт ауыр бас жарақаты мен дене мүшелеріне елеулі зақым алды. Жедел жәрдем бригадасы оны тез арада Шымкенттің №1 қалалық клиникалық ауруханасына жеткізді. Реанимация бөліміне түскен кезде пациенттің жағдайы өте ауыр болды: есі жоқ, тіршілік белгілері тұрақсыз еді.Ауруханада дезиметциялы реанимация және интенсивті терапия бөлімінің дәрігерлері дереу іске кірісті. Бас дәрігердің орынбасары, хирург Ерлан Бекқалиұлының айтуынша, «пациент бізге өте ауыр күйде жетті, алайда біздің командамыз бірден үйлесімді жұмыс бастады. Мұндай жағдайларда алғашқы сағаттар — адамның өмірі мен өлімі арасындағы шекті белгілейді». Дәрігерлер нейрохирургия, реаниматология және жалпы хирургия мамандарын бір топқа біріктіре отырып, кешенді емдеу жоспарын жасады. Науқасқа тыныс алуды қолдайтын аппарат жалғанды, қаны тұрақтандырылды, мидың зақымдалу аймақтарын бағалау үшін КТ зерттеуі жүргізілді.Бірнеше күн бойы жастың жағдайы ауыр болып қала берді. Отбасы мен туыстары Тәжікстаннан байланысып, науқастың денсаулығы туралы ақпарат алып отырды. Шымкент ауруханасы оларға консульдық байланыс арқылы тұрақты хабарлама беріп отырды. Ақырында науқастың жағдайы жақсара бастады: сана оралды, тыныс алу тұрақтанды. Осыдан кейін оны реанимациядан шұғыл нейрохирургия бөліміне ауыстырды, онда консервативті емдеу жалғастырылып, тәулік бойы медициналық бақылау жүргізілуде. Бүгінгі таңда науқастың жағдайы тұрақты деп бағаланып отыр, оң динамика байқалуда.«Алматы — Ташкент» тас жолы — Орталық Азияның ең жүктелген халықаралық магистральдарының бірі. Бұл маршрут арқылы жыл сайын мыңдаған жүк автомобильдері, туристік автобустар мен жеке көліктер өтеді. Жол бойындағы апаттар мен техникалық ақаулар — өкінішке қарай, жиі кездесетін құбылыс. Қазақстан Жол полициясының деректері бойынша, тек 2025 жылдың бірінші жарты жылдығында осы магистральда 120-дан астам жол-көлік оқиғасы тіркелген, оның ішінде техникалық себептерден туындаған апаттардың үлесі 18 пайызды құраған. Сарапшылар жүк автомобильдерін жөндеу кезіндегі баллон жарылыстарының санасыздықтан болатын, алдын алуға болатын оқиға екенін атап өтеді.Шымкент — Оңтүстік Қазақстандағы ірі медициналық орталық. Қаланың №1 клиникалық ауруханасы аймақтас елдер — Өзбекстан, Тәжікстан, Қырғызстан азаматтарын жиі қабылдайды. Медицина ғылымдарының кандидаты, нейрохирург Дінмұхаммед Сейтқалиұлы осы жағдайға байланысты: «Біздің ауруханамыз тек Қазақстан азаматтарына ғана емес, Орталық Азия аймағына қызмет етеді. Транзиттік маршруттарда апатқа ұшыраған шетел азаматтарын дер кезінде медициналық көмекке жеткізу — ортақ гуманитарлық міндет. Бұл жолы да командамыз өз парызын орындады» — деді. Бұл сөздер шекара асатын медициналық ынтымақтастықтың маңыздылығын айрықша аша түседі.Оқиға Қазақстан мен Тәжікстан арасындағы ынтымақтастықтың нақты көрінісіне айналды. Тәжікстан консулдығының өкілі Шымкентте жатқан өз елінің азаматына барып, алғыс білдірді. «Қазақстан дәрігерлерінің кәсіпқойлығы мен адамгершілігі — екі ел арасындағы достықтың тірі дәлелі» деген сөздерді консулдық өкіл баспасөзге мәлімдеді. Ал науқастың анасы телефон арқылы берген сұхбатында: «Балам өмірге оралды. Шымкент дәрігерлеріне, Қазақстан халқына шексіз ризашылығымды білдіремін. Олар менің ұлымды аман алып қалды» — деп жылап сөйледі.Бұл оқиға бірнеше маңызды мәселені күн тәртібіне шығарады. Біріншіден, транзиттік маршруттар бойындағы медициналық инфрақұрылымды нығайту қажеттігі. Екіншіден, жол жөндеушілерге арналған қауіпсіздік нормаларын қатаң сақтату мен нұсқаулық беру мәселесі. Үшіншіден, аймақтық елдердің медициналық мекемелері арасындағы ақпарат алмасу және пациент тасымалдау тетіктерін жетілдіру. Осы мәселелерді Орталық Азия денсаулық сақтау министрліктерінің кезекті кеңесінде талқылау ұсынылып отыр. Ал Шымкенттің №1 клиникалық ауруханасы бұл жолы тағы бір рет — тек емдеу орны ғана емес, өмірді сақтаудың сенімді бекетіне айналғанын дәлелдеді. 25 жастағы тәжік жігітінің өмірге оралуы — бұл медицина ғылымының жетістігі ғана емес, адамзатты біріктіретін ортақ жауапкершіліктің де айқын белгісі.

2026 жылдың 1 қазанында Қазақстандағы заманауи білім беру кеңістігінде тағы бір маңызды оқиға болды — Tomorrow School өзінің үшінші ағынын ресми түрде іске қосты. Ал 2 қазан күні осы ағынның қатысушыларына арналған алғашқы Check-in кездесуі өтіп, бүкіл оқу процесіне қуатты импульс берді. Бұл оқиға тек жай ғана танысу кешіне айналып қалған жоқ — ол жүздеген жас жүректерде білімге деген шын ықыласты жандырып жіберген нағыз мотивациялық серпіліс болды.Tomorrow School — бүгінгі Қазақстандағы ең жылдам дамып келе жатқан онлайн білім беру платформаларының бірі. Мектеп өз жұмысын бірнеше жыл бұрын скромный стартап ретінде бастаған болатын, алайда қысқа мерзімде ол отандық EdTech нарығындағы танымал атауға айналды. Бірінші және екінші ағындарының табысты нәтижелері платформаға деген сенімді арттырып, үшінші топтың қалыптасуына мықты негіз жасады. Бүгінгі күні Tomorrow School-дың аудиториясы тек Алматы мен Астанамен шектелмейді — онлайн форматтың арқасында Қазақстанның барлық өңірлерінен, тіпті шет елдерден де оқушылар қосылып жатыр.Қазіргі кезде Қазақстанда цифрлық білім берудің қарқыны жылдан жылға артып келеді. Ұлттық статистика агенттігінің деректеріне сәйкес, соңғы үш жылда онлайн оқу курстарына деген сұраныс елімізде 340 пайызға өскен. Пандемиядан кейінгі дәуірде дистанциялық оқытудың мүмкіндіктерін бағалаған қазақстандықтар санының артуы — бұл тенденцияның басты себебі. Сонымен қатар, мемлекеттің "Цифрлық Қазақстан" бағдарламасы аясында онлайн білім берудің инфрақұрылымы айтарлықтай жақсарды. Дәл осы жағдайда Tomorrow School сияқты платформалардың пайда болуы кездейсоқтық емес, сала дамуының заңды жалғасы болып табылады.Check-in іс-шарасына қатысқан жас маман, 24 жастағы Айгерім Бекова өз ойымен бөлісті: "Мен алдыңғы ағындардың нәтижелерін зерттеп, Tomorrow School-ға саналы түрде келдім. Бірінші Check-in-ақ мені толығымен сендірді — бұл жерде тек теория емес, нақты өмірге қажетті дағдылар беріледі. Тренерлердің беретін энергиясы бізді бірден сілкіндіріп жіберді". Осындай пікірлерді іс-шара барысында жиі естуге болатын еді. Тағы бір қатысушы, Шымкенттен келген 31 жастағы Нұрлан Сейіт: "Мен бұрын да бірнеше онлайн курстарды аяқтаған адаммын. Бірақ Tomorrow School-дың форматы басқа — мұнда қоғамдастық сезімі бар, командалық рух бар. Check-in кездесуі осыны дәл бірінші күннен сездіртті" деп атап өтті.Іс-шараны ұйымдастырушылар тарапынан да маңызды түсініктемелер алынды. Tomorrow School командасының жетекшісі: "Біздің үшінші ағынымыз — бұл тек сан жағынан өсу ғана емес, сапа жағынан да жаңа белеске шығу. Алдыңғы ағындардан алынған сабақтарды ескере отырып, оқу бағдарламасын тереңдеттік, менторлар тобын кеңейттік және практикалық тапсырмалардың үлесін арттырдық. Check-in барысында оқушылардың көзіндегі от бізге өздеріміз де шабыт берді — бұл ең үлкен марапат" деді. Платформа деректеріне сүйенсек, үшінші ағынға тіркелгендердің 68 пайызы алдыңғы түлектердің ұсынысы бойынша келген. Бұл цифр сөзсіз: Tomorrow School репутациясы нақты нәтижелермен қалыптасқан.Tomorrow School феноменін кеңірек контексте қарастырсақ, ол Қазақстандағы білімге деген жаңа көзқарастың айнасы іспетті. Бүгінгі жастар тек диплом алу үшін оқымайды — олар нақты дағдыларды, тәжірибелі менторларды және бір-бірін қолдайтын қоғамдастықты іздейді. Дәл осы үшеуін Tomorrow School ұсынады. Білім саласының сарапшысы, педагогика ғылымдарының докторы Зауре Мұхамеджанова бұл жайлы: "Қазіргі онлайн платформалардың ең үздіктері контент сапасына ғана емес, оқушы тәжірибесіне — яғни эмоциялық байланыс пен мотивацияны ұстап тұруға — ерекше мән береді. Check-in форматы — оқушыны бірінші күннен ұжымға енгізудің ақылды тәсілі" деп бағалады.Тарихи тұрғыдан алып қарасақ, Қазақстандағы білім реформасы ұзақ жылдар бойы негізінен мемлекеттік мекемелер арқылы жүргізілді. Алайда соңғы онжылдықта жеке сектордың осы салаға белсенді кіруі жаңа мүмкіндіктер ашты. Атап айтқанда, жылдамдық пен икемділік жағынан жеке платформалар мемлекеттік жүйеден бір саты алда тұрады. Tomorrow School — осы жаңа толқынның жарқын өкілі. Мектептің үшінші ағынының ашылуы тек бір платформаның өсуі емес, бүтін бір саланың жетілуінің белгісі.Алдағы уақытта Tomorrow School үшінші ағыны оқушылары алдында нақты жетістіктерге жету міндеті тұр. Платформа алдыңғы ағындардың түлектерінің 78 пайызы өз саласында мансаптық өсуге қол жеткізгенін мәлімдейді. Бұл — жай ғана маркетингтік сан емес, нақты адамдардың нақты өзгерістері. Үшінші ағынның қатысушылары бұл жолды Check-in кездесуінің ыстық энергиясымен, шабытпен және өзгеруге деген нық бекіген ұмтылыспен бастады. Tomorrow School командасы мен оқушылары ортақ мақсатқа бірігіп, Қазақстандағы заманауи білім беру тарихына өз беттерін жазуда.

1 қазан 2026 жыл. Биылғы күзде Шымкент технологиялық кеңістігі — Shymkent Hub — тағы бір маңызды оқиғаның куәсі болды. Қазан айының басында өткен AI Creator Challenge іс-шарасы қатысушыларға жасанды интеллект арқылы бейне контент жасаудың жаңа горизонттарын ашып берді. Бұл оқиға жергілікті технологиялық қоғамдастық үшін ғана емес, бүкіл Қазақстанның цифрлық трансформация жолындағы маңызды белес болып табылады.Іс-шара «AI Month» — Жасанды интеллект айы шеңберінде өтті. Аталған бастама бірнеше жыл бұрын Қазақстанның ірі қалаларында қалыптаса бастаған технологиялық мәдениеттің табиғи жалғасы болып саналады. Мемлекеттік «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасы іске қосылғаннан бері елімізде IT-білім берудің маңыздылығы күрт артты. Статистикаға жүгінсек, соңғы үш жылда ғана Қазақстанда технологиялық стартаптар саны екі есеге өсті, ал жасанды интеллект саласына деген қызығушылық жыл сайын 40 пайызға артып келеді. Осындай контексте Шымкент хабының ұйымдастырған іс-шарасы ерекше мәнге ие болады.AI Creator Challenge форумына қатысқан Айгерім Сейткали — жас контент-жасаушы — өз әсерін жасырмады: «Мен бұған дейін жасанды интеллект тек бағдарламашылар мен инженерлер үшін қол жетімді деп ойлайтынмын. Бірақ бүгін мен түсіндім: бұл — кез келген шығармашыл адамның қолынан келетін құрал. Ең бастысы — оны дұрыс пайдалана білу». Оның сөздері залда отырған жүзден астам қатысушының пікірін дәл бейнеледі. Шара барысында тек теория ғана емес, тікелей практикалық жаттығулар ұйымдастырылды, бұл оқиғаны қарапайым семинардан бөлек деңгейге шығарды.Іс-шараның негізгі бағдарламасы үш маңызды блоктан тұрды. Біріншіден, қатысушылар тегін қол жетімді AI-платформалармен танысты: Runway, Pika Labs, Sora сынды сервистер қазіргі таңда бейне өндірісін демократияландырып, кәдімгі смартфоны бар кез келген адамға кинематографиялық деңгейдегі контент жасауға мүмкіндік беріп отыр. Екіншіден, спикерлер жасанды интеллект арқылы бейне жасаудың қадамдық алгоритмін түсіндірді — идеядан дайын өнімге дейінгі жолды нақты кейстер арқылы көрсетті. Үшіншіден, қатысушылар нақты жобаларда жаңа инструменттерді өздері сынап көрді.Форумның бас спикері, цифрлық маркетинг саласының маманы Дамир Қожахметов өз баяндамасында нарықтың ағымдағы жай-күйін нақты деректермен суреттеді: «Қазіргі уақытта дүние жүзіндегі контент-жасаушылардың 65 пайызы жасанды интеллект құралдарын жұмыс процесіне кіріктіре бастады. Бірақ Орталық Азия аймағында бұл көрсеткіш әлі де 20-25 пайыз деңгейінде. Демек, алда үлкен мүмкіндіктер бар». Эксперт сондай-ақ жасанды интеллект жұмысты алмастырмайтынын, керісінше, оны күшейтетінін атап өтті. «Болашақта бәсекеге қабілетті болғың келсе — AI-мен жұмыс істей білуің шарт» деді ол.Тарихи тұрғыдан қарасақ, бүгін болып жатқан технологиялық революция 1990-жылдардағы интернеттің пайда болуымен немесе 2000-жылдардағы смартфондар дәуірінің басталуымен салыстыруға болады. Дәл сол кездері де «бұл тым күрделі», «бұл тек мамандарға арналған» деген пікірлер айтылды. Бірақ уақыт өте технологиялар жалпыға ортақ болды. Жасанды интеллект те осы жолдан өтіп жатыр — тек бұл процесс әлдеқайда жылдам жүруде. Shymkent Hub осындай трансформацияның Оңтүстік Қазақстандағы алдыңғы шебінде тұр.Іс-шараның соңында Shymkent Hub директоры Нұрлан Әбілов болашақ жоспарлар туралы сөз қозғады: «Біздің мақсатымыз — Шымкентті Орталық Азияның технологиялық орталықтарының бірі ету. Biz осы жолда бір қадам жасадық, алайда алда тағы да көптеген практикалық іс-шаралар, хакатондар мен форумдар жоспарланған. AI-технологиялар — бұл тек тренд емес, бұл жаңа іскерлік шындық». Оның сөздеріне залда отырған қатысушылар шапалақпен жауап берді. Кеңістіктің алдағы айларда өткізетін іс-шаралары туралы тізім бекітілгені де белгілі болды.Жалпы алғанда, AI Creator Challenge форумы Шымкент пен бүкіл Қазақстандағы технологиялық оянудың айқын символына айналды. Жасанды интеллект контент өнеркәсібін түбегейлі өзгертіп жатқан бүгінгі таңда осындай білім беру бастамалары аса маңызды рөл атқарады. Болашақты болжаушылар мен экономистердің пікірінше, 2027–2028 жылдары AI-инструменттерді меңгерген мамандарға деген сұраныс бірнеше есе артады — бұл Қазақстан экономикасы үшін де жаңа мүмкіндіктер есігін ашады. Шымкент хабы осы мүмкіндіктерге дайын адамдар тәрбиелеуде жетекші рөл алуға талпынып отыр. Іс-шараның нәтижесі — жүздеген жас маман бар инструменттерді игеріп, жаңа технологиялық кеңістікте өзінің орнын табуға бір қадам жақындады.

1 қазан 2026 жыл. Оңтүстік Қазақстанның іскерлік орталығы — Шымкент қаласында өткен аптада маңызды оқу шарасы аяқталды. 28-30 қыркүйек аралығында Shymkent Hub алаңында студенттерге арналған үш күндік AI Bootcamp сәтті өтті. Жиырма жас маман үш тәулік бойы жасанды интеллект құралдарының көмегімен заманауи видеоконтент жасауды үйренді. Бұл оқиға — жай ғана бір тренинг емес, аймақтағы технологиялық білім берудің жаңа кезеңінің басталуы деп те бағалауға болады.Бүгінгі таңда жасанды интеллект технологиялары әлемнің барлық саласын қамтып, адам өміріне тереңдей енуде. Еңбек нарығы да өзгеруде: бұрын бірнеше маманның жұмысын атқарған процестерді енді бір адам AI құралдарының көмегімен орындай алады. Халықаралық еңбек ұйымының болжамы бойынша, 2030 жылға қарай дүниежүзілік жұмыс орындарының 40 пайызға жуығы автоматтандыру мен жасанды интеллект салдарынан түбегейлі өзгеріске ұшырайды. Бұл жағдайда жастарды цифрлық сауатты, технологияны еркін меңгерген мамандар ретінде дайындау — мемлекеттік деңгейдегі басымдыққа айналып отыр. Қазақстан да бұл үрдістен тыс қалмай, Digital Kazakhstan бағдарламасы аясында IT және технологиялық білім беруге ерекше назар аударуда.Shymkent Hub — Оңтүстік Қазақстанда технологиялық стартаптар мен жас кәсіпкерлерге арналған алғашқы толыққанды хаб орталықтарының бірі. Осы алаңда жыл бойы әртүрлі оқу іс-шаралары, воркшоптар мен хакатондар ұйымдастырылады. Дегенмен AI Bootcamp форматы бұл орталық үшін де жаңалық болды. Үш күндік интенсив бағдарламасы теориялық дәрістер мен практикалық тапсырмалардың үйлесімінен тұрды. Қатысушылар ChatGPT арқылы идея генерациялап, контент үшін сценарийлер жазды; арнайы AI құралдары арқылы визуалдық материалдар дайындады; Higgsfield және басқа да заманауи платформаларды пайдаланып бейнелер жасады. Нәтижесінде әрбір студент бастапқы идеядан толыққанды дайын видеожобаға дейінгі бүкіл процесті өз қолымен жасап шықты.Bootcamp-ке қатысқан студенттердің бірі, Шымкент университетінің үшінші курс студенті Аружан Сейітқали өз әсерін бөліспеді: «Бұған дейін жасанды интеллект туралы тек YouTube-тан видео көрген болатынмын. Ал мұнда үш күн ішінде нақты жоба жасап шықтым. ChatGPT-мен сценарий жаздым, визуалдар дайындадым, содан соң Higgsfield арқылы бәрін видеоға айналдырдым. Бұл дағдылар маған жұмыс іздеуде үлкен артықшылық береді деп сенемін». Тағы бір қатысушы, 21 жасар Нұрмұхаммед Бейсенов да осыған үн қосады: «Үш күнде меңгерген нәрсем — бұрын бір семестр бойы оқи алмаған болатынмын. Практика — бәрінен тиімді оқыту тәсілі екен». Бұл пікірлер bootcamp форматының тиімділігін айқын көрсетеді: жылдам, нақты, практикаға бағытталған оқыту заманауи жастарға ең жақын тәсіл болып отыр.Іс-шараны ұйымдастырушылардың бірі, Shymkent Hub жобалар менеджері Бекзат Əлімов та оқу интенсивінің нәтижесімен қанағаттанғанын жасырмады: «Бізде 20 студент болды, бірақ бастапқыда 50-ден астам өтінім келіп түсті. Бұл жастардың жаңа технологияларға деген ынтасының қаншалықты жоғары екенін көрсетеді. Алдағы уақытта мұндай bootcamp-терді тұрақты форматқа айналдырып, аймақ бойынша таратуды жоспарлаудамыз». Шынында да, аймақтардағы технологиялық сауаттылық деңгейін арттыру — Қазақстанның цифрлық дамуының негізгі тірегі. Астана мен Алматыдан тыс жерлерде мұндай іс-шаралардың ұйымдастырылуы — оң тенденция.Осы оқиғаны тарихи контекстте қарастырсақ, бұдан бес жыл бұрын Қазақстанда AI тақырыбындағы кәсіби оқу іс-шаралары сирек кездесетін. 2021-2022 жылдары өткізілген алғашқы IT воркшоптар негізінен бағдарламалауға бағытталған болатын. Бүгін ахуал мүлдем басқа: жасанды интеллект тек IT мамандары үшін ғана емес, гуманитарлық, экономикалық, шығармашылық мамандықтар өкілдері үшін де маңызды құралға айналды. Контент жасаушылар, маркетологтар, журналистер, дизайнерлер — барлығы да AI-ды күнделікті жұмысына енгізуде. Демек, AI Bootcamp сияқты іс-шаралар тек техникалық мамандарды ғана емес, кең ауқымды аудиторияны қамтуы тиіс.Мамандар пікірінше, алдағы жылдарда Қазақстанда жасанды интеллект саласындағы мамандарға деген сұраныс кемінде екі есе артады. Қазір еліміздің IT секторы жылына шамамен 15-20 мың маманның тапшылығын сезінуде. Бұл олқылықты толтырудың бір жолы — дәстүрлі университет білімімен қатар, bootcamp, интенсив және онлайн-курс форматтарын кеңінен дамыту. Шымкенттегі үш күндік іс-шара дәл осы бағыттағы қадам болып табылады. Оңтүстік Қазақстан облысы — 3,5 миллионнан астам тұрғынмен ел бойынша халқы ең көп аймақтардың бірі. Мұндай өңірде технологиялық сауаттылықты арттыру — стратегиялық маңызы бар мәселе.Шымкенттегі AI Bootcamp аяқталды, бірақ оның маңызы одан да зор. Бұл іс-шара — жастардың жаңа технологияларға деген зор ынтасын, аймақтық деңгейде технологиялық білім беруге мүмкіндіктің бар екенін және дұрыс ұйымдастырылған практикалық оқытудың нәтиже беретінін дәлелдеді. Егер Shymkent Hub жоспарлағандай мұндай bootcamp-тер тұрақты жүргізілетін болса, Оңтүстік Қазақстан аймақтық технологиялық білім берудің маңызды орталықтарының біріне айналуы əбден мүмкін. Жасанды интеллект — бұл болашақ емес, бүгін. Ал болашаққа дайын жастарды тәрбиелеу — бүгінгі күннің парызы.

Технологиялар дамыған сайын олармен бірге адамзатқа төнетін қауіп-қатерлер де күрделене түсуде. Жасанды интеллект бүгінгі таңда тек ғылыми зерттеу зертханаларының жемісі емес — ол қарапайым азаматтардың смартфонына, жұмыс орнына және күнделікті тіршілігіне тереңінен еніп үлгерді. Алайда осы ыңғайлылықтың екінші беті бар: киберқылмыскерлер де дәл осы технологияны қаруға айналдырып отыр. 1 қазан 2026 жылы Шымкент қаласында өткізілетін «Жасанды интеллект дәуіріндегі киберқауіпсіздік» атты ашық шара — осы өзекті мәселеге жауап іздейтін алғашқы практикалық қадамдардың бірі болмақ.Неліктен қазір және неліктен Шымкент?Қазақстанда интернет пайдаланушылар саны соңғы бес жылда екі есеге артты. Ұлттық киберқауіпсіздік комитетінің мәліметтері бойынша, 2025 жылы елімізде тіркелген киберінциденттердің саны алдыңғы жылмен салыстырғанда 40 пайызға өсті. Фишингтік шабуылдар, жеке деректерді ұрлау, алаяқтық сілтемелер — бұлардың барлығы Алматы мен Астанамен ғана шектелмей, Оңтүстік Қазақстан өңірін де жайлай бастады. Шымкент — 1 миллионнан астам тұрғыны бар мегаполис ретінде цифрлық сауаттылық мәселесінде ерекше назар аударуды қажет етеді. Shymkent Hub алаңында 6 қазанда өтетін бұл шара осы олқылықтың орнын толтыруға бағытталған.Іс-шараның мазмұны: практика бірінші орындаШараның бірегейлігі — күрделі терминологиядан аулақ тұрып, нақты өмірлік жағдаяттарға негізделген тәжірибелік білім беру форматында өтетіндігінде. Қатысушылар жеке деректерін қалай қорғау керектігін, фишингтік хаттар мен алаяқтық сілтемелерді қалай тануды үйренеді. Сонымен бірге жасанды интеллект құралдарын қауіпсіз пайдаланудың жолдары да талқыланады. Бағдарламаның авторлары жасанды интеллект технологияларының адамзатқа қосқан үлесін теріске шығармайды — керісінше, оны дұрыс және сауатты пайдаланудың маңыздылығын алға тартады.Цифрлық қауіпсіздік саласының маманы Аружан Сейткалиқызы шараның маңыздылығы туралы былай дейді: «Бүгінгі таңда смартфон ұстаған әрбір адам потенциалды нысанаға айналып отыр. Киберқылмыскерлер жасанды интеллектіні пайдаланып, фишингтік хаттарды соншалықты шынайы жасай алады — оларды ажырату кәдімгі пайдаланушыға өте қиын. Сондықтан халықты сауаттандыру — бүгінгі күннің ең өткір міндеті». Оның бұл пікірі тектен-тек айтылған жоқ: соңғы зерттеулер көрсеткендей, Қазақстанда киберінциденттердің 70 пайыздан астамы адам факторы — яғни пайдаланушының абайсыздығы немесе хабарсыздығы салдарынан туындайды.Жаһандық контекст: AI қауіп ретіндеЖасанды интеллект технологиясының дамуы бірқатар жаңа қауіп түрлерін туғызды. Deepfake — жалған бейне мен дыбыс жасау технологиясы — алаяқтардың ең сүйікті қуралына айналды. 2025 жылы ғана әлем бойынша deepfake арқылы жасалған қаржылық алаяқтықтан болған шығын 25 миллиард долларды асып кетті. Ал фишинг хаттары енді жасанды интеллект арқылы миллиондаған адамға жеке баптап жіберіледі — бұрынғыдай қате жазылған орыс тілді хаттар емес, сіздің атыңызбен, жұмыс орныңызды атап, сенімді тілмен жазылған хабарламалар. АҚШ-тың киберқауіпсіздік агенттігі CISA мәліметтері бойынша, AI-негізделген фишинг шабуылдарының тиімділігі дәстүрлі фишингке қарағанда 3 есеге жоғары.Шымкент Hub-тың технологиялық бағдарлама жетекшісі Нұрлан Әбенов: «Біз халыққа технологияларды қолданбаңдар демейміз. Керісінше — оны дұрыс қолдануды үйретеміз. Телефоныңызда VPN орнату, күшті құпия сөз қою, екі факторлы аутентификацияны іске қосу — бұлардың барлығы үш минуттық операциялар. Бірақ олар сіздің цифрлық өміріңізді мүлдем басқа деңгейде қорғайды» деп атап өтеді.Тарихи параллель: цифрлық сауаттылық — жаңа сауаттылықХХ ғасырдың басында сауатсыздықпен күрес ұлттық міндет болды. Бүгін де дәл сондай төңкеріс жүріп жатыр — тек бұл жолы «цифрлық сауатсыздық» деп аталады. 1990-жылдары интернет пайда болғанда ешкім оның осылай жайылып кетерін болжамаған. 2010-жылдары смартфондар кеңінен таралғанда да жағдай дәл солай болды. Ал қазір жасанды интеллект — сол айналымды тағы бір рет жылдамдатты. Осы өзгерістер алдында тұрған халыққа дайындық пен білім беру — мемлекеттің де, азаматтық қоғамның да міндеті.Болашаққа қадам: бір шарадан асатын нәрсе6 қазандағы іс-шара тек бір күндік оқиға емес — ол цифрлық қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыру жолындағы жүйелі жұмыстың бастауы. Ұйымдастырушылар бұл бастаманы тұрақты форматқа айналдырып, өңірдің басқа қалаларына да жаюды жоспарлап отыр. Қатысу мүлдем тегін болғандықтан, мақсатты аудитория — студенттер, үй шаруасындағы жандар, зейнеткерлер, яғни цифрлық сауаттылық тренингтеріне ақша жұмсауды ойламайтын, бірақ күн сайын интернетті қолданатын адамдар.Қоғамдық белсенді Гүлнара Мырзахметова: «Мен өзім осыған дейін фишинг дегенді жақсы түсінбейтінмін. Бір туысым карточкасынан ақша ұрланып қалды — содан кейін ғана бұл мәселенің маңыздылығын сездім. Мұндай шаралар жалпы халыққа, әсіресе орта жастан асқан адамдарға өте қажет» деп өз ойын бөліседі.Технологиялар тоқтамайды. Жасанды интеллект ертеңгі таңда тіпті күшейе түседі. Ал адамдардың оны дұрыс пайдалану мен онан қорғану дағдысы — тек өз еріктеріне байланысты. 6 қазан күні Шымкентте өтетін осы шараға қатысу — сол дағдыны меңгерудің ең оңай жолы. Shymkent Hub (Север 66/2) мекен-жайында таңғы сағат 10:00-де басталатын іс-шара Оңтүстік Қазақстан тұрғындарына цифрлық дүниені сеніммен және қауіпсіз игерудің практикалық кілтін ұсынады. Бұл мүмкіндікті жіберіп алмаңыз.

AI & Digital Bridge 2026 халықаралық технологиялық форумы аясында жасанды интеллект, цифрлық технологиялар мен цифрлық трансформацияны дамытуға үлес қосқан үздік жобаларды, компаниялар мен командаларды марапаттайтын жыл сайынғы AI & Digital Bridge Awards 2026 жүлдесінің жеңімпаздары жарияланды.Марапаттау рәсімі 3 қазанда, AI & Digital Bridge 2026 форумының қорытынды күні өтті. Оған Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі Олжас Бектенов қатысып, форум қатысушылары алдында сөз сөйледі және AI & Digital Bridge Awards 2026 жеңімпаздарына жүлделерді табыстады.Өз сөзінде Олжас Бектенов Қазақстанның цифрлық инфрақұрылымының дамуын, экономиканың нақты секторына жасанды интеллекттің енгізілуін және халықаралық технологиялық ынтымақтастықтың маңызын атап өтті. Премьер-Министр сондай-ақ AI & Digital Bridge алаңының мемлекетті, бизнесті, технологиялық компанияларды, инвесторларды және халықаралық сарапшылар қоғамдастығын біріктіретін рөліне тоқталды.Қазақстанның технологиялық экожүйесінің дамуына қатысты халықаралық көзқарасты рәсімге қатысушылар — DREAM компаниясының негізін бірлесіп қалаушы және президенті, Аустрияның бұрынғы Федералды канцлері Себастьян Курц, Freedom Holding Corp. бас директоры Тимур Турлов, Crimson Education негізін қалаушы Джейми Битон және Higgsfield AI негізін бірлесіп қалаушы әрі бас директоры Алекс Машрабов таныстырды.«Соңғы 12 айда мен Қазақстанға үшінші рет келіп отырмын және бұл кездейсоқтық емес. Қазақстан цифрландыру, IT және жасанды интеллект саласындағы көшбасшылардың қатарында. Ел AI-инфрақұрылымды, суперкомпьютерлерді, меншікті тілдік модельді, Data Center Valley пен мемлекеттік қызметтерді цифрландыруды дамытудың арқасында технологиялық орталыққа айналып келеді. АҚШ пен Қытай арасындағы технологиялық бәсекеде Қазақстан сияқты алдыңғы қатарда бола алатын және бір мезгілде Шығыс пен Батыс арасында көпір қызметін атқара алатын елдердің бар екені ерекше маңызды», — деді DREAM компаниясының негізін бірлесіп қалаушы және президенті, Аустрияның бұрынғы Федералды канцлері Себастьян Курц.Жасанды интеллекттің дамуы Қазақстан мен бизнес үшін ашып жатқан мүмкіндіктерін Тимур Турлов жалғастырды.«Қазір Қазақстанның алдында жасанды интеллект саласында жаңа мүмкіндіктер терезесі ашылып жатыр. Жоба артынан жоба жүзеге асырылып, Қазақстан жаһандық жасанды интеллект картасынан сырттай бақылаушы емес, бәсекенің толыққанды қатысушысы ретінде өз орнын иеленуде. Цифрлық трансформация архитектурасы әлдеқашан қалыптасты. Бизнестің міндеті — оны мазмұнмен толтыру және мемлекеттің сенімді серіктесі болу. Бұл өзгерістер жолынан біз бірге өтеміз», — деп атап өтті Freedom Holding Corp. бас директоры Тимур Турлов.Қазақстанның технологиялық кәсіпкерлердің жаңа буынын дамытатын алаң ретіндегі әлеуеті туралы Джейми Битон айтты.«Қазақстан мемлекеті кәсіпкерлердің жаңа буынын қалыптастыруда маңызды рөл атқарады, ал қазақстандық кәсіпкерлердің алдымен өңірде ауқымын кеңейтіп, жаһандық венчурлық капиталды тартып, содан кейін әлемдік нарыққа шығуға барлық мүмкіндігі бар. Қазақстанның мықты халықаралық байланыстары технологиялық компаниялар үшін қуатты бастапқы алаңға айнала алады. Елдің энергетикалық ресурстары, мемлекеттің қолдауы және білім беру жүйесі бар — бұлар жасанды интеллект дәуірінде даму үшін маңызды шарттар», — деді Crimson Education негізін қалаушы Джейми Битон.Осы тұста AI & Digital Bridge Awards жүлдесі цифрлық шешімдерді дамытып, оларды нарыққа шығарып жүрген нақты жобалар мен командаларды атап өтеді.2026 жылы жүлделер жеті номинация бойынша табысталды: GovTech Project of the Year, EdTech Project of the Year, Startup of the Year, Corporate AI Transformation of the Year, International Breakthrough of the Year, VC of the Year және Creative Industry Project of the Year.Іріктеу екі кезеңнен өтті. Алдымен жасанды интеллект технологияларын қолдана отырып, әр номинация бойынша бес үміткерден тұратын қысқа тізім жасалды. Содан кейін финалистер қазылар алқасының онлайн-дауыс беруіне ұсынылып, нәтижесінде жеңімпаздар анықталды.AI & Digital Bridge Awards 2026 жеңімпаздары:GovTech Project of the Year — eGov.GPT, «ҰАТ» АҚ;EdTech Project of the Year — GoPrep, «Aleem Labs» ЖШС;Startup of the Year — Rette (Defect AI);Corporate AI Transformation of the Year — Aventa, QazCode;International Breakthrough of the Year — Higgsfield AI, Higgsfield Ltd.;VC of the Year — MA7 Ventures;Creative Industry Project of the Year — ōzen, «OZEN XO» ЖШС.Жүлде жеңімпаздары цифрлық мемлекеттік қызметтер мен білім беруден бастап медицинаға, корпоративтік жасанды интеллектке, венчурлық нарық пен креативті индустрияларға дейінгі технологиялық экономиканың әртүрлі бағыттарын ұсынады.Қазақстанда жасалған технологиялық жобаның жаһандық нарыққа шығуының мысалдарының бірі — International Breakthrough of the Year жүлдесін алған Higgsfield AI болды.«Осы үш күн ішінде Астананың әлемдегі жетекші технологиялық көшбасшылардың бас қосатын орталығына айналғанын көрдік. Біз Higgsfield компаниясында бұл көпірді кері бағытта — Қазақстаннан әлемге қарай салып жатырмыз. Генеративті медианың жаһандық нарығына шыққан өнім жасап шығардық. Біздің басты байлығымыз — модельдер немесе өнім емес, Қазақстанның талантты жастары мен мамандары. Higgsfield компаниясын бірге дамыту үшін бүгінде оларды елге қайтарып жатқанымыз мен үшін айрықша маңызды. Astana Hub халықаралық стандарттарға сай жаһандық деңгейдегі технологиялық көшбасшы болуға мүмкіндік беретін мықты іргетас қалады. Дәл осы экожүйенің және жасалған жағдайдың арқасында Қазақстаннан шыққан алғашқы жасанды интеллект дарамүйізге айналдық. Бұл — тек бастамасы ғана, алда әлі талай жаңа дарамүйіз шығатынына сенімдімін», — деп атап өтті Higgsfield AI негізін бірлесіп қалаушы әрі бас директоры Алекс Машрабов.Осылайша, AI & Digital Bridge Awards 2026 байқауының жүлдегерлері қазақстандық технологиялық экожүйенің әртүрлі сегменттерін — GovTech, EdTech, HealthTech, генеративті жасанды интеллект, венчурлық инвестициялар және креативті индустриялар бағыттарын біріктірді.Рәсімді қорытындылай келе, Олжас Бектенов алдағы міндетті — жекелеген технологиялық шешімдерден оларды экономикаға ауқымды түрде енгізуге көшу қажеттігін атап өтті.«Келесі кезең — тиімділігін көрсеткен технологияларды ауқымды түрде жүзеге асыру, сондай-ақ экономикамызға жаңа технологиялар мен цифрлық стандарттарды енгізу. Ол үшін мемлекет, ғылым және халықаралық технологиялық компаниялар осы бағытта бірлесіп жұмыс істеуі тиіс. Digital Bridge дәл осындай іскер серіктестер арасындағы байланысты нығайтатын алаң. Биыл 60-тан астам жаңа келісімге қол қойылды», — деді Қазақстан Республикасының Премьер-Министрі Олжас Бектенов.AI & Digital Bridge 2026 форумы Астанада 1–3 қазан аралығында өтіп, мемлекет, бизнес, технологиялық компаниялар, стартаптар, инвесторлар және халықаралық сарапшылар қауымдастығының өкілдерін бір алаңға біріктірді.Ұйымдастырушылар — Қазақстан Республикасының Жасанды интеллект және даму министрлігі, Astana Hub және Астана әкімдігі.AI & Digital Bridge 2026 форумын өткізу демеушілік қаражат есебінен және форум серіктестерінің қолдауымен қамтамасыз етілді.Алтын серіктестер — Freedom Банкі, Kaspi Bank, «Самрук-Қазына» АҚ және «Қазахтелеком» АҚ. Күміс серіктес — Halyk Bank. Бизнес-серіктес — Beeline Қазақстан. Қола серіктес — Yandex Qazaqstan. Телеком-серіктес — «Freedom Telecom Operations» ЖШС. Технологиялық серіктестер — «Транстелеком» АҚ, ресми әуе серіктесі (Official Airline Partner) — Air Astana.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/maidd/press/news/details/1304384?lang=ru

Голан жоталарында қызмет атқарып жатқан Қазақстанның ұлттық бітімгерлік контингенті БҰҰ-ның бөлінуді бақылау жөніндегі күштер штабы (UNDOF) өткізген бағалау инспекциясынан сәтті өтті.Инспекция қорытындысы бойынша қазақстандық контингенттің қызметіне жоғары баға берілді. Әскери қызметшілер кәсіби даярлық деңгейін және түрлі шұғыл жағдайларда қойылған міндеттерді тиімді орындауға дайын екенін көрсетті. Қазақстанның үшінші ұлттық бітімгерлік контингентін подполковник Ілияс Алматов басқарады. Миссия мандаты аясында қазақстандық бітімгерлер патрульдеу, бақылау-өткізу бекеттерін күзету, жарылғыш заттарды жою, сондай-ақ БҰҰ қызметкерлерін алып жүру және эвакуациялау міндеттерін атқарып келеді. Маусым-қыркүйек айлары аралығында ұлттық контингент 470 жедел іс-шара өткізді. Оның ішінде патрульдеу жұмыстарымен қатар, 49 уақытша түнгі бақылау бекеті ұйымдастырылып, жедел әрекет ету күштерінің 11 оқу-жаттығуы өткізілді. Сонымен қатар жергілікті қауымдастық өкілдерімен 11 кездесу ұйымдастырылды. Инженерлік-саперлік топ 350 жарылғыш зат пен атыс қаруына арналған 1 800 дана оқ-дәріні анықтап, жойды. Қазақстандық бітімгерлік контингент БҰҰ мандатына сәйкес міндеттерін орындауды жалғастыруда. Олар жауапкершілік аймағында жағдай тұрақтылығын бақылауға және кез келген жағдайда жедел әрекет етуге әзір.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1304343?lang=ru

Вена, 2026 жылғы 29 қыркүйек – 1 қазан. Венада Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу туралы шарттың (ЯСЖТШ) қол қою үшін ашылғанына 30 жыл толуына орай бірқатар іс-шара өтті.29 қыркүйекте Вена қалалық әкімдігінде (Ратушада) салтанатты рәсім өтті. Оған ЯСЖТШ-ға қол қойған мемлекеттердің, халықаралық ұйымдардың және дипломатиялық қауымдастықтың өкілдері қатысты. Іс-шарада ЯСЖТШ Ұйымының Атқарушы хатшысы Роберт Флойд, Аустрияның Еуропалық және халықаралық істер жөніндегі федералдық министрі Беате Майнль-Райзингер және Атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттіктің (АЭХА) Бас директоры Рафаэль Гросси құттықтау сөздерін сөйледі.Қатысушылар Шарттың ядролық сынақтарға қарсы халықаралық норманы қалыптастырудағы тарихи маңызын, сондай-ақ жаһандық қауіпсіздікті қамтамасыз ету мен ядролық сынақтарды бақылаудың халықаралық режимін нығайтудағы Халықаралық мониторинг жүйесінің маңызды рөлін атап өтті.1 қазанда мерейтойлық бағдарлама ЯСЖТШ Ұйымының «Нөлге апарар жол» (The Road to Zero) атты қысқаметражды фильмінің көпшілікке арналған көрсетілімімен аяқталды. Фильмде дипломаттардың, ғалымдардың және тиісті сала мамандарының естеліктері мен ой-пікірлері арқылы халықаралық қоғамдастықтың соңғы үш онжылдықтағы негізгі жетістіктері баяндалып, ядролық сынақтарды тоқтатуға бағытталған жаһандық күш-жігердің тарихы хронологиялық ретпен көрсетілді. Фильмде ядролық сынақтар санының 2000-нан асқан кезеңінен бастап, ЯСЖТШ қол қою үшін ашылғаннан кейін олардың айтарлықтай қысқаруына дейінгі халықаралық қоғамдастықтың жүріп өткен жолына ерекше назар аударылған.Фильм көптеген жылдар бойы ядролық сынақтарға толық тыйым салуды дәйекті түрде қолдап келген мемлекет ретінде танылған Қазақстанның қолдауымен түсірілді. Фильмде Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі Мұхтар Тілеубердінің атап өтуінше, осы мақсатқа бейілділік Қазақстанның халықаралық қызметінің негізгі бағыттарының бірі болып қалуда.Қазақстан ядролық қаруды таратпау және қарусыздану саласындағы халықаралық режимдерді нығайтуға елеулі үлес қосып келеді. Бұл бейілділіктің тарихи үлгісі ретінде Семей ядролық сынақ полигонының жабылуы танылды. Бүгінде Қазақстан ЯСЖТШ Ұйымының қызметіне белсенді қатысу және Шарттың күшіне енуіне бағытталған халықаралық күш-жігерді ілгерілету арқылы осы ұстанымын жалғастырып келеді. Фильмді төмендегі сілтеме арқылы көруге болады:https://www.youtube.com/watch?v=uMN9QkWra7kАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-vienna/press/news/details/1304286?lang=ru

Берн, 2 қазан – Швейцарияда Қазақстанның конституциялық реформасы мен әлеуметтік-экономикалық даму перспективаларына арналған дөңгелек үстел өтті. Іс-шараға Конфедерацияның Федералдық жиналысының депутаттары, мемлекеттік органдарының, сарапшылар қауымдастығының және академиялық топтарының өкілдері қатысты.Іс-шарада барысында Қазақстанның Швейцариядағы Елшісі Қайрат Саржанов жаңа Конституцияның қабылдануы, бір палаталы Құрылтайдың құрылуы және парламенттік сайлаудың нәтижелері, консультативтік орган – Халық Кеңесінің жұмысы, сондай-ақ Вице-президент институтының енгізілуі туралы хабардар етті.Дипломат аталған қадамдар билік тармақтары арасындағы қатынастардың оңтайлы теңгерімін қалыптастыруға және олардың арасындағы өкілеттіктерді тиімді қайта бөлуге бағытталғанын атап өтті. Бұл Әділетті Қазақстан құру бағдары аясында экономиканы, адами капиталды, білім беруді, ғылым мен инновацияларды дамытуға қолайлы жағдай жасауға ықпал етеді. Қазақстан-Швейцария әріптестігінің барлық салада дәйекті әрі серпінді дамып келе жатқаны атап өтілді.Еуразиялық кеңістіктегі байланыстарды нығайтуға, Орнықты даму мақсаттарына қол жеткізуге және БҰҰ рөлін күшейтуге, өңірде және әлемде бейбітшілік пен қауіпсіздікті ілгерілетуге ұмтылатын орта держава ретінде Қазақстанның сыртқы саяси бағытының басымдықтарына ерекше назар аударылды.Іс-шараға қатысушылар Қазақстанның саяси трансформациясы мен экономикалық дамуының басымдықтары туралы ақпаратты қызығушылықпен қабылдады. Пікірталас барысында екі ел арасындағы саяси диалогтың, соның ішінде белсенді парламентаралық өзара іс-қимылдың жоғары қарқыны, сауда-инвестициялық ынтымақтастықты тереңдету үшін елеулі әлеуеттің бар екені атап өтілді. 2025 жылы елдер арасындағы тауар айналымы 1,5 млрд долларды құрады, ал Қазақстан экономикасына салынған швейцариялық тікелей инвестициялардың жиынтық көлемі 36 млрд доллардан асты. Осы көрсеткіш бойынша Швейцария Қазақстандағы үшінші ірі шетелдік инвестор болып табылады. Федералдық жиналыстың төменгі палатасының депутаты Р. Бюхель, Лугано қаласы муниципалитетінің өкілі, Швейцария Парламентінің жоғарғы палатасының бұрынғы төрағасы Ф. Ломбарди, Федералдық экономика департаментінің кеңесшісі Й. Янссен, федералдық дипломатиялық қызмет пен Швейцария сыртқы саясат қауымдастығы басқармасының өкілдері де осы тұрғыда пікір білдірді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-bern/press/news/details/1304250?lang=ru

Женева, 2026 жылғы 2 қазан – Қазақстан 2026 жылғы 9-10 қарашада Женевада өтетін Дүниежүзілік зияткерлік меншік ұйымының (ДЗМҰ) жасанды интеллект (ЖИ) және зияткерлік меншік жөніндегі Бірінші жаһандық форумына төрағалық етеді. Форум ҚР Дүниежүзілік сауда ұйымы (ДСҰ) жанындағы және халықаралық экономикалық ұйымдардағы Тұрақты өкілі Қайрат Төребаевтың төрағалығымен өтеді.Жаңа халықаралық алаң министрлерді, ұлттық ведомстволар басшыларын, технологиялық компаниялар, ғылыми орта және шығармашылық индустриялар өкілдерін біріктіреді. Талқылаудың негізгі тақырыптары – ЖИ әзірлеу кезінде шығармалар мен деректерді пайдалану, авторлар мен өнертапқыштардың мүдделерін қорғау, сондай-ақ жаңа технологиялар қалыптастыратын экономикалық құнды бөлу мәселелері.Форумға дайындықтың алғашқы кезеңі ретінде бүгін, 2 қазанда ДЗМҰ штаб-пәтерінде мүше мемлекеттердің елшілеріне арналған брифинг өтті. Оны Тұрақты өкіл Қ. Төребаев ДЗМҰ Бас директорының көмекшісі Кен Нацумэмен бірлесіп өткізді. Қатысушылар Форумның мақсаттары мен бағдарламасын талқылады.Тұрақты өкіл Қ. Төребаев жасанды интеллект дәуірінде зияткерлік меншік экономикалық дамудың негізгі құралдарының біріне айналып келе жатқанын атап өтті. Бұл саладағы шешімдер елдердің бәсекеге қабілеттілігіне, контент жасаушыларға тиісті сыйақы төлеуге және ұлттық инновацияларды дамыту мүмкіндіктеріне әсер етеді. Сонымен қатар, олар мәдени және тілдік әртүрлілікті сақтауға қатысты болғандықтан, бұл мәселелерді талқылау саяси және дипломатиялық деңгейде стратегиялық маңызға ие.Пікірталас барысында елшілер технологияларға қолжетімділікті кеңейтуге, ұлттық құзыреттерді нығайтуға және цифрлық алшақтықты қысқартуға ерекше назар аударды. Адам шығармашылығын қорғау мен технологиялық дамуды қолдау арасындағы теңгерімді қамтамасыз ету, сондай-ақ дамушы және шағын мемлекеттердің инновациялық үдерістерге белсенді қатысуына мүмкіндік жасау қажеттігі талқыланды.Тұрақты өкіл Қ. Төребаев мемлекеттерді Форумға дайындық жұмыстарына белсенді қатысуға, бейінді министрліктер мен ведомстволарды тартуға, практикалық тәжірибемен бөлісуге және талқылауға арналған тақырыптарды ұсынуға шақырды.Қазақстан үшін Форум халықаралық қауымдастыққа жасанды интеллект және зияткерлік меншік саласындағы жетістіктерін таныстыруға мүмкіндік береді.Қазақстанның ДЗМҰ-ның жаңа алаңына төрағалық етуі елдің инновациялар мен шығармашылықтың болашағы жөніндегі жаһандық диалогқа қатысуын нығайтып, халықаралық ынтымақтастық үшін қосымша мүмкіндіктер ашады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-wto/press/news/details/1304242?lang=ru

Белград, 2026 жылғы 1 қазан – Жыл сайын өтетін халықаралық Ethnology Fest фестивалі аясында биыл «назардағы ел» ретінде таңдалған Қазақстанның мәдени мұрасы таныстырылды.Этнографиялық музейде өткен іс-шараға Сербияның Мәдениет министрі Никола Селакович, Гендерлік теңдік министрі Татьяна Мацура, Сербияның іскерлік, мәдени, академиялық және БАҚ өкілдері, сондай-ақ, Сербияда аккредиттелген дипломатиялық корпус өкілдері қатысты. Іс-шара Сербияның Бірінші ханымы Тамара Вучичтің қолдауымен ұйымдастырылды.Бағдарлама аясында Қазақстанның Aspara сән үйінің туындылары ұсынылып, қобыз аспабындағы танымал орындаушысы Акерке Тәжібаеваның музыкалық өнері паш етілді.Іс-шараны аша отырып, Қазақстан Елшісі Болат Иманбаев Қазақстанда Ұлы даланың тарихи-мәдени мұрасы мен дәстүрлерінің қадір-қасиеті жоғары бағаланатынын, оларды кейінгі ұрпаққа жеткізу мақсатында ұлттық мәдени кодтың қалыптастырылып, заманауи мәдениетпен үйлесімді сабақтастырыла дамып келе жатқанын атап өтті.Сондай-ақ, Елші Қазақстан мен Сербия арасындағы биыл атап өтілетін дипломатиялық қатынастардың орнағанына 30 жыл толуына орай мәдени дипломатия екі ел арасындағы өзара түсіністік пен достықты нығайтудың маңызды тетігі болып табылатынын атап жеткізді.Фестиваль қонақтары Қазақстан дизайнерлерінің шығармашылығына үлкен қызығушылық танытып, қазақ халқының дәстүрлері мен ұлттық өнерінің өзіндік ерекшелігін жоғары бағалады. Әсіресе ұлттық киімдерге, дәстүрлі элементтердің заманауи үйлесуіне және музыкалық өнерге ерекше назар аударылды.Ethnology Fest – материалдық емес мәдени мұраны кеңінен насихаттауға, мәдени бірегейлікті сақтауға, сондай-ақ, дәстүрлі қолөнерді заманауи сәнмен ұштастыруға бағытталған жыл сайынғы халықаралық фестиваль. 2026 жылы фестивальдің 10 жылдық мерейтойы аясында Қазақстан шығармашылық ұжымының қатысуы Qazaq Creative Креативті индустрияларды дамыту қорының қолдауымен жүзеге асырылды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-belgrad/press/news/details/1304246?lang=ru

Аддис-Абеба, 2026 жылғы 1 қазан – Қазақстан Республикасының Эфиопиядағы Елшілігі Эфиопия Туроператорлар қауымдастығымен (ETOA) бірлесіп, Қазақстан мен Эфиопияның туристік әлеуетін насихаттауға арналған семинар өткізді.Іс-шараға СІМ өкілдері мен халықаралық ұйымдардың (ЮНЕСКО, ЮНЕКА) басшылары, туризм саласының мамандары және БАҚ өкілдері қатысты.Қазақстанның Эфиопиядағы Елшісі Ж.Әділбаев өз сөзінде қатысушыларды Қазақстандағы туризм индустриясының дамуы, танымал туристік бағыттар, сондай-ақ еліміздің айтулы табиғи және тарихи-мәдени көрікті жерлері туралы хабардар етті. Сонымен қатар, қазақстандық дипломат Орталық Азия мен Шығыс Африка өңірлері арасындағы көлік-логистикалық өзара байланысты дамытудың үлкен әлеуеті туралы айтып берді.Өз кезегінде Эфиопияның туристік компанияларының өкілдері де өз елдерінің мәдени мұрасы мен бірегей табиғи орындарын қоса алғанда, көрікті жерлері туралы әңгімелеп, кофе отаны мен адамзат бесігіне баруға ниет білдірген қазақстандық азаматтарға арналған туристік пакеттерді ұсынуға дайын екендіктерін білдірді.Бұдан басқа, олар қазақстандық серіктестермен туризм саласындағы ынтымақтастықты дамытуға үлкен қызығушылық танытты. Олар заманауи инфрақұрылымы, тартымды табиғи ландшафтары және бай мәдениеті бар Қазақстан эфиопиялық азаматтар үшін жаңа туристік бағытқа айнала алатынын атап өтті.Іс-шара аясында Қазақстанның әсем пейзаждарын, биоәруантүрлілігі мен бірегей табиғи игіліктерін көрнекі түрде паш еткен арнайы фотокөрме және деректі фильмдер көрсетілімі ұйымдастырылды, бұл қонақтарға елдің туристік тартымдылығын визуалды түрде бағалауға мүмкіндік берді.Іс-шара қатысушылар арасында пікір алмасу үшін практикалық мүмкіндік беріп, туризм және көлік саласындағы өзара байланыс саласындағы ұзақ мерзімді ынтымақтастықты нығайтуға негіз қалады.  Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-addis-ababa/press/news/details/1304247?lang=ru

Жеке практикамен айналысатын тұлғаларға (бұдан әрі – ЖПАТ) жекеше нотариустар, жеке сот орындаушылары, адвокаттар және кәсіби медиаторлар жатады.Салық кодексінің 394-бабына сәйкес, жеке практикамен айналысатын тұлғаның табысына тиісті қызмет түрін жүзеге асырудан алынған табыстар жатады.Осылайша, жеке табыс салығы салынатын объектіге ЖПАТ-тың нотариаттық, адвокаттық қызметті, жеке сот орындаушысының қызметін немесе кәсіби медиатор қызметін жүзеге асыруына байланысты алған табыстары жатады.Бұл ретте салық төлеуші заңнамада көзделген салықтық шегерімдерді қолдануға құқылы:әлеуметтік төлемдер бойынша салықтық шегерім;базалық салықтық шегерім;әлеуметтік салықтық шегерімдер.Салық кодексінің 363-бабына сәйкес, жеке практикамен айналысатын тұлғалардың табыстарына салық салынатын табыстың 9 пайызы мөлшерінде жеке табыс салығы салынады.ЖПАТ үшін жеке табыс салығын есептеу және төлеудің ай сайынғы тәртібі белгіленген.Есептелген салық сомасы салық есептелген айдан кейінгі айдың 5-күнінен кешіктірілмей төленуге тиіс.2026 жылғы 1 қаңтардан бастап жеке практикамен айналысатын тұлғаларға қатысты қосылған құн салығын (ҚҚС) қолдану тәртібіне елеулі өзгерістер енгізілді.Жаңа Салық кодексінің өтпелі ережелеріне сәйкес, ол қолданысқа енгізілген күннен бастап ЖПАТ ҚҚС төлеушілері болып табылмайды және ҚҚС бойынша тіркеу есебінен шығарылуға жатады.2026 жылдан бастап жеке практикамен айналысатын тұлғалар үшін әлеуметтік салық:өзі үшін – 2 АЕК мөлшерінде;әрбір жұмыскер үшін – 1 АЕК мөлшерінде есептеледі.Сонымен қатар ЖПАТ Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен әлеуметтік төлемдер бойынша міндеттемелерді орындайды.Жеке практикамен айналысатын тұлға кірістер мен мүлік туралы декларацияны (270.00 нысаны) есепті жылдан кейінгі жылдың 15 қыркүйегінен кешіктірмей тапсырады. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-vko/press/news/details/1304214?lang=ru

ҚР Сыртқы істер министрі Мұхтар Тілеуберді Ресейдің Қазақстандағы Уақытша сенімді өкілі Александр Комаровпен кездесті.Кездесуде соғыс қимылдары аймағында қалған Қазақстан Республикасы азаматтарының жағдайы талқыланды.Тараптар қазақстандық азаматтарды елге қайтару бойынша бірлескен іс-қимылдарды әзірлеу туралы уағдаласты.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/1304217?lang=ru

Жалақыны уақытылы әрі толық төлеу – жұмыс берушінің басты міндеттерінің бірі және жұмыскерлердің еңбек құқықтарын қорғаудың маңызды кепілі.Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 113-бабына сәйкес, жалақыны айына кемінде бір рет және келесі айдың бірінші онкүндігінен кешіктірілмей төленуге тиіс. Төлемнің нақты күні еңбек немесе ұжымдық шартта белгіленеді. Егер белгіленген төлем күні демалыс не мереке күніне сәйкес келсе, жалақы одан бұрынғы күндерде төленеді.Жалақы кешіктірілсе, не істеу керек?Алдымен жұмыскер жұмыс берушіге жүгініп, кешіктіру себебін анықтап, берешекті өтеуді талап ете алады.Мәселе шешілмесе, жұмыскер жұмыс берушінің тұрған жеріндегі Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі Мемлекеттік еңбек инспекциясы комитетінің аумақтық департаментіне жүгінуге құқылы. Өтінішті eOtinish жүйесі арқылы электрондық форматта да жіберуге болады.Өтінішке еңбек қатынастарын және жалақы бойынша берешекті растайтын қолда бар құжаттарды қоса тапсыру керек. Ол жерде еңбек шарты, есеп айырысу парақтары, банк көшірмелері, бұйрықтар және өзге де растайтын материалдар болуы мүмкін.Өтініш қаралғаннан кейін қандай іс-шаралар жүргізіледі?Қажет болған жағдайда мемлекеттік еңбек инспекторлары заңнамада белгіленген тәртіппен бақылау іс-шараларын жүргізеді.Берешек фактісі расталса, жұмыс берушіге бұзушылықты жоюға, оның ішінде жалақы бойынша берешекті өтеуге міндетті орындалуға тиіс нұсқама беріледі. Нұсқаманың орындалуын мемлекеттік еңбек инспекторлары бақылауға алады.Сонымен қатар жұмыс беруші жұмыскерге жалақы берешегін ғана емес, кешіктірілген әрбір күнтізбелік күн үшін тұрақсыздық айыбын да төлеуге міндетті. Оның мөлшері жалақы төлеу міндеттемесі орындалған күні қолданыста болған ҚР Ұлттық Банкі базалық мөлшерлемесінің 1,25 еселенген мөлшері бойынша есептеледі.Жұмыс берушіге қандай жауапкершілік көзделген?Жалақыны толық көлемде, белгіленген мерзімде төлемегені үшін, сондай-ақ жұмыс берушінің кінәсінен тұрақсыздық айыбын есептемегені және төлемегені үшін Қазақстан Республикасының Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 87-бабында әкімшілік жауапкершілік көзделген.Айыппұл мөлшері:лауазымды адамдарға – 30 АЕК;шағын кәсіпкерлік субъектілеріне немесе коммерциялық емес ұйымдарға – 60 АЕК;орта кәсіпкерлік субъектілеріне – 100 АЕК;ірі кәсіпкерлік субъектілеріне – 150 АЕК мөлшетін құрайды.Жалақының кешіктірілуі жұмыскердің еңбек құқықтарының бұзылуы болып табылатынын еске саламыз. Егер жұмыс беруші жалақыны белгіленген мерзімде төлемесе, жұмыскер заңнамада көзделген шараларды қабылдап, өз құқықтарын қалпына келтіру үшін мемлекеттік еңбек инспекциясы органдарына жүгіне алады. #Заңжәнетәртіп#Еңбекжәнехалықтыәлеуметтікқорғау министрлігі#Законипорядок#Министерствотрудаисоциальнойзащитынаселения   Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almobl-enbek/press/news/details/1304199?lang=ru

Новосибирск қаласында «Astana Tourism» туризмді дамыту орталығы SCAT Airlines әуе компаниясымен бірлесіп, Астананың туристік әлеуеті мен әуе компаниясының 2026/2027 жылдарға арналған қысқы ұшу бағдарламасын таныстырды.Презентацияға Новосибирск туристік қоғамдастығының 115 өкілі қатысты.Қатысушылар елордадағы іс-шаралар күнтізбесімен, жаңа туристік нысандармен, Wonderland Astana қысқы қалашығымен, сондай-ақ жаңа турбағдарламалар әзірлеу және екі қала арасындағы туристік ағынды арттыру мүмкіндіктерімен танысты.Ресей Астана үшін негізгі туристік нарықтардың бірі болып қала береді: елордаға келетін туристердің жалпы санының шамамен 40%-ын Ресейден келген туристер құрайды.Әуе компанияларымен ынтымақтастық Астананың туристік бағыт ретіндегі қолжетімділігін арттыруға, елорданы жаңа, оның ішінде транзиттік маршруттарға қосуға және шетелдік қонақтарды тартуға қосымша мүмкіндіктер береді.Өз кезегінде, Astana Tourism әуе компаниялары, туристік бизнес және нарықтың басқа да қатысушылары арасындағы байланыстырушы буын ретінде олардың мүмкіндіктерін біріктіріп, Астанаға жаңа туристік өнімдер мен маршруттарды қалыптастыруға ықпал етеді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/astana-uir/press/news/details/1304204?lang=ru

Жыл сайын 1 қазан күні әлемнің көптеген елдерінде, соның ішінде Қазақстанда да Халықаралық қарттар күні аталып өтеді. Елімізде жасы бойынша зейнетақы алатын 2,6 миллионға жуық азамат бар. Мемлекет тарапынан аға буын өкілдерін әлеуметтік қорғау, зейнетақымен қамсыздандыру жүйесін жетілдіру және олардың белсенді өмір сүруіне жағдай жасау бойынша тұрақты жұмыс жүргізілуде.2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап ынтымақты зейнетақы мөлшері 10%-ға артты. Сонымен қатар күнкөріс деңгейінің өзгеруіне байланысты базалық зейнетақы мөлшері де ұлғайтылды. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес базалық зейнетақыны кезең-кезеңімен арттыру жалғасып келеді. Биыл базалық зейнетақының ең төменгі мөлшері ең төменгі күнкөріс деңгейінің 70%-ына дейін, ал ең жоғары мөлшері 110%-дан 118%-ға дейін жеткізілді.Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі аға буын өкілдерінің әлеуметтік жағдайын жақсартумен қатар, олардың белсенді өмір сүруіне және қоғам өміріне араласуына да ерекше көңіл бөледі. Бүгінде елімізде 132 Белсенді ұзақ өмір сүру орталығы жұмыс істейді. Орталықтар «бір терезе» қағидаты бойынша белсенді ұзақ өмір сүру, денсаулық мәдениеті және қоғаммен байланыс бағыттарында қызмет көрсетеді. Мұнда қарт адамдардың бос уақытын тиімді өткізуіне, денсаулығын нығайтуына және жаңа дағдыларды меңгеруіне жағдай жасалған. Атап айтқанда, йога, скандинавиялық жүріс, цифрлық сауаттылық, ағылшын тілі, мотивациялық және кәсіпкерлік курстар ұйымдастырылады.Қарттар күніне орай Астана қаласындағы, Ұлытау, Павлодар және Ақмола облыстарындағы зейнетақысы ең төменгі мөлшерде және одан төменгі мөлшерде алушыларға, Маңғыстау облысындағы және Шымкент қаласындағы 70 жастан асқан адамдарға, Қарағанды облысындағы 75 жастан асқан адамдарға, Түркістан облысындағы үйде арнаулы әлеуметтік қызметтер алатын жалғызбасты қарт адамдарға жалпы сомасы 3,8 млрд теңгені құрайтын, 274,2 мың адамды қамтитын біржолғы материалдық көмек көрсетіледі. Жалпы, 2026 жылы шамамен 120 мың қарт азаматты әлеуметтік қолдауға 6,6 млрд теңгеден астам қаражат бағытталды. Қаражат қатты отын сатып алуға, тұрмыстық және коммуналдық шығындарын өтеуге, дәрі-дәрмек алуға, емделуге, сауықтыруға, санаторий-курорттық ем алуға және басқа да әлеуметтік көмек түрлеріне жұмсалады.Қарт адамдарды қолдау – әлеуметтік қорғау жүйесінің тұрақты бағыттарының бірі. Бұл жұмыс зейнетақымен қамсыздандырумен шектелмей, аға буын өкілдерінің тұрмыс сапасын жақсартуға, денсаулығын сақтауға, белсенді өмір сүруіне және қоғамның толыққанды мүшесі ретінде өз әлеуетін жүзеге асыруына жағдай жасауға бағытталған.Анықтама үшін: Халықаралық қарттар күні БҰҰ Бас Ассамблеясының 1990 жылғы 14 желтоқсандағы 45-сессиясында жарияланды. Бұл күн қарт адамдардың қоғамға қосқан үлесіне құрмет көрсетуге, олардың құқықтары мен қажеттіліктеріне назар аударуға және аға буынға жан-жақты қолдау көрсетудің маңызын атап өтуге арналған.   Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almobl-enbek/press/news/details/1304207?lang=ru

Бүгін Astana Tourism мен Rakuten Sports компаниясы арасында өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойылды. Меморандум Астанада спорттық туризмді дамытуға және ірі халықаралық спорттық іс-шараларды өткізуге бағытталған.​         Rakuten Sports компаниясымен ынтымақтастық тәжірибе алмасуға, бірлескен серіктестік жобаларды дамытуға, сондай-ақ спорт, ойын-сауық индустриясы және бұқаралық іс-шараларды өткізудің заманауи форматтары арқылы Астананың халықаралық аренадағы танымалдығын арттыруға жаңа мүмкіндіктер ашады.​         Rakuten Group – 1997 жылы Токиода құрылған жаһандық технологиялық топ. Компания электрондық коммерция, финтех, цифрлық контент, коммуникациялар және спорт салаларында кең ауқымды қызметтерді дамытады. Rakuten спорт саласындағы жобалары мен серіктестіктерімен де танымал. Олардың қатарында Vissel Kobe футбол клубы мен Tohoku Rakuten Golden Eagles бейсбол клубына иелік ету, сондай-ақ NBA-ның Golden State Warriors командасымен демеушілік серіктестік бар.​         Rakuten Sports – Rakuten Group-тың спорт саласындағы бизнес бағыты. Компанияның негізгі ұстанымы – спорттың тіліне, мәдениетіне және географиялық орналасуына қарамастан, адамдарды біріктіретін күш екендігіне негізделген. Компания спорт саласындағы 130-дан астам құқық иеленушіні, соның ішінде командаларды, лигаларды, спортшыларды және халықаралық спорттық іс-шараларды біріктіретін кең ауқымды желіге қол жеткізе алады.Rakuten Sports осы мүмкіндіктерді пайдалана отырып, әлемнің түрлі нарықтарында серіктестік байланыстар орнатуға және дамытуға ықпал етеді.​Іс-шаралар портфеліндегі жобалардың бірі – Rakuten Cup турнирі. Турнир аясында елге FC Barcelona және Chelsea FC командалары келіп, екі матч өткізілді: Barcelona – Chelsea ойыны Saitama Stadium стадионында, ал Vissel Kobe – Barcelona кездесуі Кобе қаласында өтті.​         Rakuten Sports компаниясы NBA-мен бірлесіп NBA Japan Games турнирін ұйымдастырды. 2022 жылы Rakuten NBA ойындарын Жапонияға әкеліп, Golden State Warriors және Washington Wizards командалары Saitama Super Arena аренасында екі кездесу өткізді.​Rakuten теннис турнирлерінің жаһандық серіктесі, сондай-ақ Davis Cup by Rakuten және ATP 500 жарыстарының титулдық серіктесі атанды. Дерккөз: https://global.rakuten.com/corp/news/press/2026/1001_02.htmlhttps://www.instagram.com/p/Dd8xSygIhvj/ Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/astana-uir/press/news/details/1304210?lang=ru