2026 жылғы 15 наурызда республикалық референдумда қабылданған Қазақстан Республикасының Конституциясы мен «Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты туралы» Конституциялық заңының аудиожазбалары қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде қолжетімді. Аудиожазбаларды төмендегі сілтемелер арқылы тыңдауға болады:🔹 Қазақстан Республикасының Конституциясы:https://www.gov.kz/org/ksrk/press/article/details/247111?lang=kk🔹 «Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты туралы» Конституциялық заңы:https://www.gov.kz/org/ksrk/press/article/details/248246?lang=kk Бастама құқықтық ақпаратқа қолжетімділікті кеңейтуге, инклюзивті ортаны дамытуға және Қазақстанның конституциялық негіздерін қалың жұртшылық арасында кеңінен насихаттауға бағытталған. Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының ресми ақпараттық ресурстары:🌐 Ресми сайты: https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk?lang=kk✈️ Telegram: https://t.me/consot_kz📷 Instagram: https://www.instagram.com/consud_kz📘 Facebook: https://www.facebook.com/share/18PYtTuBuU/Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-erevan/press/news/details/1314989?lang=ru

3 қараша 2026 жыл Шымкент қаласындағы Shymkent Hub инновациялық кеңістігінде өткен «Startup Roast» іс-шарасы жергілікті стартап қауымдастығының өміріндегі маңызды оқиғалардың біріне айналды. 29 қазанда өткізілген бұл кешікпей назар аударған шара барысында жас кәсіпкерлер өз жобаларын тәжірибелі сарапшылар алдында таныстырып, сын мен бағаға ие болды. Іс-шараның атауындағы «roast» сөзі ағылшын тілінен «прожарка» деп аударылады — бұл дегеніміз жобалардың тек мақталып қоймай, олардың әлсіз тұстары да ашық талқыланатынын білдіреді. Дәл осы форматтың өзі шараның маңыздылығын арттырды, өйткені Қазақстан кәсіпкерлік ортасында мұндай сыни баға беру мәдениеті жаңа ғана қалыптасып келеді.Shymkent Hub — Оңтүстік Қазақстанда стартап экожүйесін дамытуға арналған алаңдардың ішіндегі ең белсендісі. Соңғы бірнеше жыл ішінде бұл кеңістік жас кәсіпкерлерге, бағдарламашыларға, дизайнерлер мен инвесторларға ортақ пайдаланылатын жұмыс орны ғана емес, сонымен бірге идеялар туатын, серіктестіктер орнайтын, жобалар өмірге келетін орынға айналды. Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы болғандықтан, мұнда кәсіпкерлік потенциал өте жоғары. Алайда, сарапшылардың пікірінше, бұл потенциал мен оның іске асырылуы арасындағы алшақтық әлі де сезіледі. Дәл осы себептен «Startup Roast» сияқты іс-шаралар аймақ үшін ерекше мәнге ие.Іс-шара бағдарламасы бірнеше маңызды бөлімнен тұрды. Бастапқыда стартап иелері өз жобаларын таныстырды — бұл кез келген кәсіпкер үшін ерекше сын, өйткені идеяңды нақты сөзбен жеткізе білу, инвестор немесе сарапшының алдында оны дәлелдей алу — бизнестің іргетасы. Одан кейін сарапшылар нақты жобалар бойынша талдау жасады: не жақсы, не жетіспейді, қандай бағытта дамыту керек деген сұрақтарға жауап берілді. Бұдан кейін нетворкинг сессиясы өтті, онда қатысушылар бір-бірімен танысып, тәжірибе алмасты.Тарихи тұрғыдан алғанда, стартап мәдениеті Қазақстанда 2010 жылдардың ортасынан бастап дамыды. Алғашқы кезеңде бұл саладағы белсенділік негізінен Алматы мен Астанада шоғырланды. Алайда соңғы үш-төрт жылда аймақтық қалаларда, оның ішінде Шымкентте де кәсіпкерлік инфрақұрылым қарқынды дамып жатыр. Бүгінгі таңда Қазақстандағы стартаптардың жалпы саны бірнеше мыңға жеткен деп бағаланады, ал оңтүстік аймақтардағы жобалар жыл сайын 15-20 пайызға артып отыр. Бұл статистика Shymkent Hub-тың іс-шараларына деген қызығушылықтың артуымен де дәлелденеді.Іс-шара аяқталысымен қатысушылар арасында белсенді пікір алмасу жалғасты. Pizza Time форматындағы бейресми бөлімде де іскерлік әңгімелер тоқтамады, жаңа танысулар орнады, кейбір жобалар бойынша алғашқы серіктестік келіссөздері де өз бастауын тапты. Іс-шараның ұйымдастырушылары мерч таратып, қатысушылардың ынтасын тағы да арттырды. Жалпы алғанда, шара тек бизнес мазмұнымен ғана емес, ашық атмосферасымен де ерекшеленді деп бағаланды.Болашаққа қарайтын болсақ, «Startup Roast» форматының Shymkent Hub-та тұрақты іс-шараға айналуы мүмкін. Ұйымдастырушылардың жоспарына сәйкес, мұндай кездесулер тоқсанына бір рет немесе айына бір рет өткізілсе, жергілікті стартап экожүйесі анағұрлым жылдам дамиды. Алматы мен Астанадағы тәжірибе мұны растайды: MOST Business Incubator немесе Astana Hub сияқты алаңдар дәл осындай тұрақты іс-шаралар арқылы инвесторлар мен кәсіпкерлерді бір ортаға жинай отырып, ондаған жобаның жетістікке жетуіне ықпал етті. Шымкент те осы жолда. Аймақтық деңгейде стартап инфрақұрылымының дамуы тек жекелеген кәсіпкерлердің ғана емес, тұтастай аймақ экономикасының мүддесіне сай келеді.Shymkent Hub-тың «Startup Roast» іс-шарасы — бұл тек бір кешкілік кездесу емес. Бұл Шымкент жас кәсіпкерлік қауымдастығының жетіліп жатқанының, пісіп-толғанының айғағы. Бұл форум қатысушыларға не берді? Сын — бұл сыйлық деген ұстанымды тәжірибеде сезіну мүмкіндігін. Жобаңды жетілдіру жолын нақты көрсете алатын сарапшылардың бағасын. Ең бастысы — сен жалғыз емессің, мұнда да инновация бар, мұнда да ерік-жігер бар деген сенімді. Шымкент стартап қауымдастығының алдында — ұзақ да серпінді жол, ал Shymkent Hub — сол жолдың сенімді бастауы.

3 қараша 2026 жыл Шымкент қаласындағы Shymkent Hub инновациялық кеңістігінде өткен «Startup Roast» іс-шарасы жергілікті стартап қауымдастығының өміріндегі маңызды оқиғалардың біріне айналды. 29 қазанда өткізілген бұл кешікпей назар аударған шара барысында жас кәсіпкерлер өз жобаларын тәжірибелі сарапшылар алдында таныстырып, сын мен бағаға ие болды. Іс-шараның атауындағы «roast» сөзі ағылшын тілінен «прожарка» деп аударылады — бұл дегеніміз жобалардың тек мақталып қоймай, олардың әлсіз тұстары да ашық талқыланатынын білдіреді. Дәл осы форматтың өзі шараның маңыздылығын арттырды, өйткені Қазақстан кәсіпкерлік ортасында мұндай сыни баға беру мәдениеті жаңа ғана қалыптасып келеді.Shymkent Hub — Оңтүстік Қазақстанда стартап экожүйесін дамытуға арналған алаңдардың ішіндегі ең белсендісі. Соңғы бірнеше жыл ішінде бұл кеңістік жас кәсіпкерлерге, бағдарламашыларға, дизайнерлер мен инвесторларға ортақ пайдаланылатын жұмыс орны ғана емес, сонымен бірге идеялар туатын, серіктестіктер орнайтын, жобалар өмірге келетін орынға айналды. Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы болғандықтан, мұнда кәсіпкерлік потенциал өте жоғары. Алайда, сарапшылардың пікірінше, бұл потенциал мен оның іске асырылуы арасындағы алшақтық әлі де сезіледі. Дәл осы себептен «Startup Roast» сияқты іс-шаралар аймақ үшін ерекше мәнге ие.Іс-шара бағдарламасы бірнеше маңызды бөлімнен тұрды. Бастапқыда стартап иелері өз жобаларын таныстырды — бұл кез келген кәсіпкер үшін ерекше сын, өйткені идеяңды нақты сөзбен жеткізе білу, инвестор немесе сарапшының алдында оны дәлелдей алу — бизнестің іргетасы. Одан кейін сарапшылар нақты жобалар бойынша талдау жасады: не жақсы, не жетіспейді, қандай бағытта дамыту керек деген сұрақтарға жауап берілді. Бұдан кейін нетворкинг сессиясы өтті, онда қатысушылар бір-бірімен танысып, тәжірибе алмасты.Тарихи тұрғыдан алғанда, стартап мәдениеті Қазақстанда 2010 жылдардың ортасынан бастап дамыды. Алғашқы кезеңде бұл саладағы белсенділік негізінен Алматы мен Астанада шоғырланды. Алайда соңғы үш-төрт жылда аймақтық қалаларда, оның ішінде Шымкентте де кәсіпкерлік инфрақұрылым қарқынды дамып жатыр. Бүгінгі таңда Қазақстандағы стартаптардың жалпы саны бірнеше мыңға жеткен деп бағаланады, ал оңтүстік аймақтардағы жобалар жыл сайын 15-20 пайызға артып отыр. Бұл статистика Shymkent Hub-тың іс-шараларына деген қызығушылықтың артуымен де дәлелденеді.Іс-шара аяқталысымен қатысушылар арасында белсенді пікір алмасу жалғасты. Pizza Time форматындағы бейресми бөлімде де іскерлік әңгімелер тоқтамады, жаңа танысулар орнады, кейбір жобалар бойынша алғашқы серіктестік келіссөздері де өз бастауын тапты. Іс-шараның ұйымдастырушылары мерч таратып, қатысушылардың ынтасын тағы да арттырды. Жалпы алғанда, шара тек бизнес мазмұнымен ғана емес, ашық атмосферасымен де ерекшеленді деп бағаланды.Болашаққа қарайтын болсақ, «Startup Roast» форматының Shymkent Hub-та тұрақты іс-шараға айналуы мүмкін. Ұйымдастырушылардың жоспарына сәйкес, мұндай кездесулер тоқсанына бір рет немесе айына бір рет өткізілсе, жергілікті стартап экожүйесі анағұрлым жылдам дамиды. Алматы мен Астанадағы тәжірибе мұны растайды: MOST Business Incubator немесе Astana Hub сияқты алаңдар дәл осындай тұрақты іс-шаралар арқылы инвесторлар мен кәсіпкерлерді бір ортаға жинай отырып, ондаған жобаның жетістікке жетуіне ықпал етті. Шымкент те осы жолда. Аймақтық деңгейде стартап инфрақұрылымының дамуы тек жекелеген кәсіпкерлердің ғана емес, тұтастай аймақ экономикасының мүддесіне сай келеді.Shymkent Hub-тың «Startup Roast» іс-шарасы — бұл тек бір кешкілік кездесу емес. Бұл Шымкент жас кәсіпкерлік қауымдастығының жетіліп жатқанының, пісіп-толғанының айғағы. Бұл форум қатысушыларға не берді? Сын — бұл сыйлық деген ұстанымды тәжірибеде сезіну мүмкіндігін. Жобаңды жетілдіру жолын нақты көрсете алатын сарапшылардың бағасын. Ең бастысы — сен жалғыз емессің, мұнда да инновация бар, мұнда да ерік-жігер бар деген сенімді. Шымкент стартап қауымдастығының алдында — ұзақ да серпінді жол, ал Shymkent Hub — сол жолдың сенімді бастауы.

3 қараша 2026 жыл Қазақстанның оңтүстік өңірінде инновация мен кәсіби өсуге ынталы жастарды біріктіретін маңызды іс-шара өтуге дайындалып жатыр. 12 қараша күні Shymkent Hub алаңында Global Coffee мен Coyote компанияларының бірлескен ұйымдастыруымен хакатон өткізіледі. Бұл оқиға тек жарыс қана емес, сонымен бірге Шымкент пен оған іргелес аймақтардың жас мамандары үшін нақты мансаптық мүмкіндіктердің есігін ашатын алаң болмақ.Хакатон форматы Қазақстанда соңғы бірнеше жылда айтарлықтай танымалдылыққа ие болды. Бұл IT саласының дамуымен ғана емес, жалпы кәсіпкерлік экожүйенің жетілуімен де тікелей байланысты. Алматы мен Астанада өткізілген ондаған хакатондардан алынған тәжірибе бүгінде аймақтық қалаларға да тарап жатыр. Шымкент, Қазақстанның үшінші ірі қаласы ретінде, технологиялық іс-шаралар картасында өзіндік орнын белсенді түрде бекітіп келеді. Shymkent Hub сияқты алаңдардың пайда болуы осы үдерістің айқын дәлелі болып табылады.Іс-шараның бас жүлдесі — Global Coffee өнімдеріне арналған 100 000 теңгелік сертификат. Алайда сарапшылардың пікірінше, бұл жарыстың басты ерекшелігі ақшалай сыйақыда ғана емес. Coyote компаниясы жарыс барысында жоғары нәтиже көрсеткен қатысушыларды өз командасына жұмысқа шақыру мүмкіндігін ашып отыр. Бұл — жас мамандар үшін резюме мен портфолионың ең жақсы нұсқасы, өйткені нақты жағдайда тапсырманы орындап, кәсіби деңгейін практика жүзінде дәлелдеу мүмкіндігі баға жетпес тәжірибе болып саналады.Global Coffee брендінің хакатонды қолдауы да кездейсоқ емес. Компания жастарды дамытуға және инновациялық бастамаларды қаржыландыруға бет бұрып отыр. Бас жүлде ретінде өз өнімдеріне сертификат ұсыну — бұл жарнамалық жобадан гөрі терең мағынаға ие шешім. Бренд өзін жас технологиялық қауымдастықпен тығыз байланыстырып, болашақ тұтынушыларымен эмоционалдық байланыс орнатуды мақсат тұтады. Осы стратегия қазіргі заманда ірі компаниялар арасында кең таралған тәсілге айналып отыр.Іс-шара 12 қараша күні сағат 15:00-де Shymkent Hub-та басталады. Ұйымдастырушылардың мәліметі бойынша, қатысушыларды жаңа идеялар, тың мүмкіндіктер және ерекше атмосфера күтеді. Шымкент хабтары бүгінде тек кеңсе кеңістіктері ретінде ғана емес, сонымен бірге кәсіби желілерді қалыптастыратын, менторлық байланыстар орнайтын және бірлескен жобалардың тұтанатын орталығы ретінде танылып келеді. Мұндай форматтағы алаңдардың аймақтық деңгейде дамуы жас мамандардың Алматы немесе Астанаға кетпей, туған өңірінде өз мансабын жасай алуына жол ашады.Статистикаға сүйенсек, Қазақстанда жыл сайын өткізілетін хакатондар саны соңғы бес жылда үш есеге өскен. 2021 жылдан бастап аймақтық қалаларда өтетін мұндай іс-шаралар жиілей бастады. Шымкент, Семей, Қарағанды — осы қалалардың технологиялық қауымдастықтары белсенді кезеңге аяқ басты. Сарапшылардың бағалауы бойынша, 2026 жылы Қазақстандағы хакатондарға қатысушылар санының жалпы саны 15 000 адамнан асады деп күтілуде. Бұл сан елдің инновациялық дайындығының өсіп жатқанын айқын бейнелейді.Coyote компаниясы туралы айтар болсақ, олардың хакатон арқылы таланттарды іздеу тәжірибесі — бүгінгі жұмыс берушілер арасындағы озық үрдістің бір белгісі. Дәстүрлі жалдау процесі біртіндеп өзгеріп, компаниялар қызметкерлерді практикалық тапсырмалар арқылы іріктей бастауда. Бұл тәсіл екі тараппен де тиімді: кандидат өзінің мүмкіндіктерін дәлелдейді, ал жұмыс беруші нақты нәтиже негізінде шешім қабылдайды. Оңтүстік Қазақстан өңіріндегі IT және технология саласы соңғы жылдары жеделдетілген қарқынмен дамуда, ал Coyote сияқты компаниялардың жергілікті таланттарға назар аударуы бұл дамуды одан әрі ынталандырады.Хакатон маңыздылығы тек жеке мансаптық мүдделермен шектелмейді. Мұндай іс-шаралар аймақтың жалпы инвестициялық тартымдылығына да оң ықпал етеді. Шымкенттегі белсенді технологиялық қауымдастықтың болуы, жаңа форматтағы іс-шаралардың тұрақты өткізілуі — бұлар қаланы болашақ инвесторлар мен ірі компаниялардың аймақтық кеңсе ашу туралы шешім қабылдауына ықпал ететін факторлар. Осы тұрғыдан алғанда, Global Coffee × Coyote Hackathon — бұл жай ғана бір жарыс емес, Шымкенттің инновациялық экожүйесіне қосылатын мазмұнды үлес. Жас мамандар үшін бұл — өзіңді танытудың, командамен жұмыс жасаудың және нақты тапсырмаларды шешудің бірегей алаңы. 12 қарашада Shymkent Hub-та бас қосатын қатысушылар тек жүлде үшін ғана емес, болашақ үшін бәсекелеседі.

3 қараша 2026 жыл Қазақстанның оңтүстік өңірінде инновация мен кәсіби өсуге ынталы жастарды біріктіретін маңызды іс-шара өтуге дайындалып жатыр. 12 қараша күні Shymkent Hub алаңында Global Coffee мен Coyote компанияларының бірлескен ұйымдастыруымен хакатон өткізіледі. Бұл оқиға тек жарыс қана емес, сонымен бірге Шымкент пен оған іргелес аймақтардың жас мамандары үшін нақты мансаптық мүмкіндіктердің есігін ашатын алаң болмақ.Хакатон форматы Қазақстанда соңғы бірнеше жылда айтарлықтай танымалдылыққа ие болды. Бұл IT саласының дамуымен ғана емес, жалпы кәсіпкерлік экожүйенің жетілуімен де тікелей байланысты. Алматы мен Астанада өткізілген ондаған хакатондардан алынған тәжірибе бүгінде аймақтық қалаларға да тарап жатыр. Шымкент, Қазақстанның үшінші ірі қаласы ретінде, технологиялық іс-шаралар картасында өзіндік орнын белсенді түрде бекітіп келеді. Shymkent Hub сияқты алаңдардың пайда болуы осы үдерістің айқын дәлелі болып табылады.Іс-шараның бас жүлдесі — Global Coffee өнімдеріне арналған 100 000 теңгелік сертификат. Алайда сарапшылардың пікірінше, бұл жарыстың басты ерекшелігі ақшалай сыйақыда ғана емес. Coyote компаниясы жарыс барысында жоғары нәтиже көрсеткен қатысушыларды өз командасына жұмысқа шақыру мүмкіндігін ашып отыр. Бұл — жас мамандар үшін резюме мен портфолионың ең жақсы нұсқасы, өйткені нақты жағдайда тапсырманы орындап, кәсіби деңгейін практика жүзінде дәлелдеу мүмкіндігі баға жетпес тәжірибе болып саналады.Global Coffee брендінің хакатонды қолдауы да кездейсоқ емес. Компания жастарды дамытуға және инновациялық бастамаларды қаржыландыруға бет бұрып отыр. Бас жүлде ретінде өз өнімдеріне сертификат ұсыну — бұл жарнамалық жобадан гөрі терең мағынаға ие шешім. Бренд өзін жас технологиялық қауымдастықпен тығыз байланыстырып, болашақ тұтынушыларымен эмоционалдық байланыс орнатуды мақсат тұтады. Осы стратегия қазіргі заманда ірі компаниялар арасында кең таралған тәсілге айналып отыр.Іс-шара 12 қараша күні сағат 15:00-де Shymkent Hub-та басталады. Ұйымдастырушылардың мәліметі бойынша, қатысушыларды жаңа идеялар, тың мүмкіндіктер және ерекше атмосфера күтеді. Шымкент хабтары бүгінде тек кеңсе кеңістіктері ретінде ғана емес, сонымен бірге кәсіби желілерді қалыптастыратын, менторлық байланыстар орнайтын және бірлескен жобалардың тұтанатын орталығы ретінде танылып келеді. Мұндай форматтағы алаңдардың аймақтық деңгейде дамуы жас мамандардың Алматы немесе Астанаға кетпей, туған өңірінде өз мансабын жасай алуына жол ашады.Статистикаға сүйенсек, Қазақстанда жыл сайын өткізілетін хакатондар саны соңғы бес жылда үш есеге өскен. 2021 жылдан бастап аймақтық қалаларда өтетін мұндай іс-шаралар жиілей бастады. Шымкент, Семей, Қарағанды — осы қалалардың технологиялық қауымдастықтары белсенді кезеңге аяқ басты. Сарапшылардың бағалауы бойынша, 2026 жылы Қазақстандағы хакатондарға қатысушылар санының жалпы саны 15 000 адамнан асады деп күтілуде. Бұл сан елдің инновациялық дайындығының өсіп жатқанын айқын бейнелейді.Coyote компаниясы туралы айтар болсақ, олардың хакатон арқылы таланттарды іздеу тәжірибесі — бүгінгі жұмыс берушілер арасындағы озық үрдістің бір белгісі. Дәстүрлі жалдау процесі біртіндеп өзгеріп, компаниялар қызметкерлерді практикалық тапсырмалар арқылы іріктей бастауда. Бұл тәсіл екі тараппен де тиімді: кандидат өзінің мүмкіндіктерін дәлелдейді, ал жұмыс беруші нақты нәтиже негізінде шешім қабылдайды. Оңтүстік Қазақстан өңіріндегі IT және технология саласы соңғы жылдары жеделдетілген қарқынмен дамуда, ал Coyote сияқты компаниялардың жергілікті таланттарға назар аударуы бұл дамуды одан әрі ынталандырады.Хакатон маңыздылығы тек жеке мансаптық мүдделермен шектелмейді. Мұндай іс-шаралар аймақтың жалпы инвестициялық тартымдылығына да оң ықпал етеді. Шымкенттегі белсенді технологиялық қауымдастықтың болуы, жаңа форматтағы іс-шаралардың тұрақты өткізілуі — бұлар қаланы болашақ инвесторлар мен ірі компаниялардың аймақтық кеңсе ашу туралы шешім қабылдауына ықпал ететін факторлар. Осы тұрғыдан алғанда, Global Coffee × Coyote Hackathon — бұл жай ғана бір жарыс емес, Шымкенттің инновациялық экожүйесіне қосылатын мазмұнды үлес. Жас мамандар үшін бұл — өзіңді танытудың, командамен жұмыс жасаудың және нақты тапсырмаларды шешудің бірегей алаңы. 12 қарашада Shymkent Hub-та бас қосатын қатысушылар тек жүлде үшін ғана емес, болашақ үшін бәсекелеседі.

Қазіргі заманда жоғары оқу орындарының бәсекеге қабілеттілігі тек ішкі ресурстармен ғана емес, сонымен бірге халықаралық ғылыми кеңістікке интеграциялану деңгейімен де өлшенеді. Осы тұрғыдан алғанда, 3 қараша 2026 жылы Auezov University-ге Бельгияның Ghent University университетінің профессоры Abdul M. Mouazen-нің жұмыс сапарымен келуі университет тарихындағы маңызды оқиғалардың бірі болды. Бұл кездесу жай ғана ресми сыпайылықтың белгісі емес — Еуропалық Horizon Europe бағдарламасы аясында іске асырылуы мүмкін ірі ғылыми-технологиялық серіктестіктің бастауы.Ghent University — Бельгияның ең беделді университеттерінің бірі. Дүниежүзілік рейтингтерде үнемі жоғары орын алатын бұл оқу орны ауыл шаруашылығы, биоинженерия, қоршаған ортаны зерттеу және жаңа технологиялар салаларында айтарлықтай ғылыми мектебін қалыптастырған. Профессор Abdul M. Mouazen-нің мамандану бағыты — топырақтануды қашықтан зондтау технологиялары, дәлдікті егіншілік және ауылшаруашылық инновациялары. Бұл бағыттардың Қазақстан үшін стратегиялық маңызы жоғары: ел аумағының едәуір бөлігі ауылшаруашылық алқаптарынан тұратын, ал өнімділікті арттыру мен топырақ деградациясын болдырмау — заманауи агроғылымның ең өзекті мәселелерінің бірі.Сапар барысында профессор Abdul M. Mouazen Auezov University-дің ғылыми-зерттеу зертханаларымен жан-жақты танысты. Оның назарын аударған негізгі бағыттар — зертхана жабдықтарының техникалық деңгейі, жүргізілетін зерттеулердің ғылыми тереңдігі және оларды халықаралық стандарттарға сәйкестендіру мүмкіндіктері. Университет ұсынған ғылыми-техникалық базаның Horizon Europe жобаларына қатысу критерийлеріне сай келетіндігі туралы алғашқы бағалаулар өте жағымды болды.Horizon Europe — 2021–2027 жылдарға арналған Еуропалық Одақтың ғылым мен инновация саласындағы жетекші қаржыландыру бағдарламасы. Оның жалпы бюджеті 95,5 миллиард еуродан асады. Бағдарлама тек ЕО елдерімен ғана шектелмейді: үшінші елдердің ғылыми мекемелері де белгілі бір шарттар орындалғанда толыққанды қатысушы мәртебесін алуы мүмкін. Қазақстан осындай серіктес елдер тізіміне кіреді, бұл Auezov University үшін Еуропалық гранттар мен консорциумдарға қол жеткізуге айтарлықтай мүмкіндік ашады. Статистикалық мәліметтерге сүйенсек, Horizon Europe аясында орта есеппен бір жоба бюджеті бірнеше миллион еуродан асады, ал бірлескен зерттеулер жоғары импакт-факторлы халықаралық журналдарда жарияланады.Auezov University-дің Оңтүстік Қазақстандағы ғылыми орталық ретіндегі рөлі соңғы жылдары айтарлықтай күшейді. Университет өзінің зерттеу инфрақұрылымын жүйелі түрде жаңартып, ғалымдарды халықаралық конференцияларға белсенді қатыстыра бастады. Ректораттың мәліметтері бойынша, соңғы үш жылда шетелдік университеттермен жасалған меморандумдар мен ынтымақтастық келісімдерінің саны екі есеге өсті. Бұл серпін ішкі ғылыми саясаттың нәтижесі ғана емес, сонымен бірге мемлекеттің жоғары білімді интернационалдандыру жөніндегі кең ауқымды стратегиясының жемісі.Сапардың маңыздылығы географиялық шекарадан асып кетеді. Orta Азиядағы жоғары білім кеңістігінде Еуропалық ғылыми бағдарламаларға интеграциялану мәселесі барлық елдер үшін өзекті. Қырғызстан, Тәжікстан, Өзбекстан университеттері де осы бағытта белсенді жұмыс жүргізіп жатыр. Алайда Auezov University-дің Ghent University сияқты ірі серіктеспен тікелей байланыс орнатуы бүкіл аймақтық ғылыми қауымдастық үшін оң үлгі болуы мүмкін. Бұл ынтымақтастық тек гранттарды меңгерумен шектелмей, студенттер мен ғалымдардың академиялық ұтқырлығына, бірлескен диссертациялық зерттеулерге және тәжірибе алмасу бағдарламаларына да жол ашады.Қорытынды кездесуде екі жақ болашаққа нақты қадамдар белгіледі. Жақын арада бірлескен жобалар тізімін дайындауға кірісу, Horizon Europe конкурстық шақыруларына ортақ өтінімдер беру және жыл сайынғы ғылыми-практикалық семинарлар өткізу жоспарланған. Алдағы жылдың бірінші тоқсанында Auezov University ғалымдарының тобы Ghent University-ге барып, тереңдетілген жұмыс кеңестерін өткізеді деп күтілуде. Бұл қадамдар жай ғана ниет хаттары деңгейінде қалмайды деген сенімге негіз бар: екі жақтың да нақты ресурстары, тәжірибесі және саяси еркі бар.Auezov University мен Ghent University арасындағы ынтымақтастықтың берік іргетасы қаланып жатқан бұл кездесу — Қазақстанның ғылыми дипломатиясы үшін нышанды оқиға. Халықаралық ғылым кеңістігіне нақты бір жобалар арқылы ену, жаһандық зерттеу консорциумдарының толыққанды мүшесіне айналу — бұл ел болашағы үшін академиялық парыздан туындайтын стратегиялық міндет. Профессор Abdul M. Mouazen-нің Auezov University-ге жасаған бұл сапары сол міндеттің орындалуына қосылған маңызды үлес болып тарихқа жазылары сөзсіз.

3 қараша 2026 жыл. Қазақстанда жасөспірім оқушылардың қолынан шыққан бір жоба бүкіл қоғамды таңдандырды. Инкар Шаяхмет пен Зарина Бектулла атты екі мектеп оқушысы нашар көретін және есту қабілеті бұзылған адамдарға домбра үйренуге мүмкіндік беретін бірегей Dombra Sense жүйесін жасап шықты. Бұл жоба жай ғана оқушылық жұмыс емес — ол қазақ музыкасы мен заманауи технологияның тоғысынан туған нағыз жаңалық.Жобаның идеясы өткен жылы пайда болды. Мектеп партасынан алыс кетпеген екі оқушы ерекше мақсат қойды: қазақтың ұлттық музыкасын барлық адамға, денсаулығы мен мүмкіндіктеріне қарамастан, қолжетімді ету. Бүгінгі таңда Қазақстанда мүмкіндігі шектеулі адамдардың саны бірнеше жүз мыңды құрайды. Оның ішінде есту қабілеті бұзылған азаматтардың үлесі өте жоғары. Осы адамдар үшін музыка дүниесінің есігі көбінесе жабылып қалады. Инкар мен Зарина дәл осы есікті ашуды өздеріне міндет санады.Ақылды домбраның техникалық шешімі өте ойластырылған. Аспап светодиодтық индикаторлармен, вибромоторлармен және Брайль жазуымен жабдықталған. Жасыл түс — үстіңгі ішекті басу керек екенін білдіреді, қызыл түс — астыңғы ішекке нұсқайды. Жоғарғы мотор дірілдесе — соққыны жоғары қарай жасау керек. Бұл қарапайым, бірақ тиімді кодтық жүйе нашар көретін адамға да, естімейтін адамға да бірдей дұрыс бағыт береді. Есту қабілеті бұзылған пайдаланушылар үшін тактильді сигналдар ойын барысында бағдарлауға мүмкіндік береді. Ал соқыр пайдаланушылар үшін арнайы кейске Брайль жазуымен белгілер енгізілген. Осылайша бір аспаптың өзінде бірнеше мүмкіндіктің кешені жинақталған.Жобаның айрықша тұстарының бірі — қосымша аксессуар ретінде жасалған білезік. Бұл білезік дірілдеу арқылы қолдың қай бағытта қозғалу керектігін нақты көрсетеді. Нашар көретін немесе мүлдем көрмейтін адам үшін бұл шешім ерекше маңызды: ол аспапты сезіну арқылы ойнайды, тактильді импульстар арқылы ырғақ пен әуенді меңгереді. Мұндай тәсіл музыкалық оқытуда бұрын-соңды қолданылмаған жаңашыл бағыт болып табылады.Қазір жасөспірім өнертапқыштар мен олардың ұстазы патент алу үшін қажетті құжаттарды дайындауда. Қурылғының өзіндік құнын төмендету — команданың алдағы басты мақсаттарының бірі. Зарина Бектулланың айтуынша, аспаптың бағасы мүмкіндігінше арзан болуы керек, өйткені оның негізгі пайдаланушылары — ерекше қолдауды қажет ететін адамдар. Бұл пікір жобаның тек технологиялық жетістік ретінде ғана емес, терең гуманистік негізде туғанын аңғартады. Іс жүзіндегі нәтижеге қол жеткізу үшін мектептер мен мемлекеттік мекемелердің, сондай-ақ жеке инвесторлардың қолдауы аса маңызды болмақ.

3 қараша 2026 жыл. Шымкент қаласында буын эндопротезіне алмастыру операциялары МСМС жүйесі арқылы тегін жүргізілуде. 2026 жылдың басынан бері қалада тізе, жамбас және иық буындарын алмастыру бойынша 200-ден астам хирургиялық ота жасалды. Бұл мәліметтер — ел денсаулық сақтау жүйесіндегі маңызды өзгерістің айқын куәсі.Буын ауруы — бүгінгі күні миллиондаған адамды мазалайтын өткір мәселе. Қазақстанда тірек-қозғалыс аппараты аурулары халықтың еңбекке қабілеттілігін жоғалтуының негізгі себептерінің бірі болып табылады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының деректеріне сүйенсек, артроз ауруымен 60 жастан асқан адамдардың 30 пайыздан астамы зардап шегеді. Қазақстанның ірі қалаларында, соның ішінде Шымкентте де бұл мәселе жыл өткен сайын өткірлене түсуде. Бұрын мұндай операцияларды жүргізу тек жекеменшік клиникалар арқылы мүмкін болатын және 1,5 миллион теңгеден жоғары бағамен орындалатын, бұл қарапайым зейнеткерлер мен орташа табысты отбасылар үшін іс жүзінде қол жетімсіз шығынды білдіретін еді.Шымкенттің №1 қалалық клиникалық ауруханасы және қаладағы тағы бір медициналық ұйым — міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі аясында эндопротезирлеуді толықтай тегін жүргізетін екі мекеме. Бұл мүмкіндік — ондаған жылдар бойы ауруымен күрескен, бірақ операцияға қаражат жинай алмаған науқастар үшін шынайы мөлшерден асқан жеңілдік. №1 қалалық клиникалық ауруханасының ортохирургия бөлімінің меңгерушісі Нуржан Естемесов осы іске тікелей басшылық жасайтын дәрігерлердің бірі.Осы жылы буын ауысымы операциясынан өткен науқастардың ішінде өзіне тән тарихымен ерекшеленетін жағдайлар жеткілікті. Солардың бірі — 67 жастағы Шымкент тұрғыны, оң тізе буынының деформациялық артрозымен 15 жыл бойы күрескен науқас әйел. Аурудың осынша жылдарға созылуы оның өмір сапасын түбегейлі өзгертті: күнделікті қозғалыс шектелді, қатты ауырсыну серік болды, консервативтік емдеу болса тиісті нәтиже бермеді. Дәрігерлер мұқият тексергеннен кейін зақымдалған буынды толық алмастыру туралы шешім қабылдады. Операция бір жарым сағатқа созылды. Сол кезде науқас анестезия алды, алайда есінен танбай, сана-сезімін сақтады. Операция жемісті аяқталды, қазір әйел дәрігерлердің бақылауында болып, медициналық оңалту бағдарламасын күтуде.Эндопротезирлеу операциясына жіберу тізімі нақты медициналық көрсеткіштерге сүйенеді. Тізе мен жамбас буынының артрозы, сан сүйегі мойнының сынуы, сан сүйегі басының асептикалық некрозы, сондай-ақ ауыр жарақаттардың салдары — осы операцияның негізгі нұсқаулары қатарына жатады. Операция жасау туралы шешімді дәрігерлер науқасты кешенді тексергеннен кейін ғана қабылдайды. Бұл ретте науқастың жас ерекшеліктері, жалпы денсаулық жағдайы, созылмалы аурулары және операцияға төзімділігі жан-жақты бағаланады. Шымкент ауруханаларында бүгінгі күні бұл хирургиялық ота ағымдық технологиялар мен тәжірибелі мамандардың арқасында жоғары нәтижемен жүргізілуде.Шымкенттің медицина жүйесіндегі бұл жетістік — облыстық деңгейде ғана емес, жалпы республикалық масштабта да маңызы бар оң үлгі. Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінің нәтижелілігін арттыру, буын аурулары бойынша мамандандырылған орталықтарды дамыту және жоғары технологиялы медициналық жабдықпен қамтамасыз ету мемлекеттің денсаулық сақтау саласындағы басым бағыттарының бірі болып қалуда. Жыл соңына дейін Шымкентте бұл операциялар санының одан әрі артуы күтілуде, бұл жүздеген науқасқа тіршіліктің сапасын жақсарту мүмкіндігін береді.

3 қараша 2026 жыл. Шымкент қаласының полиция департаменті «Қауіпсіз қоғам» бағыты аясында жол қозғалысы ережелерін бұзушыларды анықтауда заманауи технологияларды белсенді пайдалана бастады. Бұл бастама тек бір қаланың ғана емес, тұтас Қазақстанның жол қауіпсіздігі мәдениетін жаңа деңгейге көтеру жолындағы маңызды қадам болып табылады.Бүгінгі таңда беспилотті ұшу аппараттары, яғни дрондар, әлемнің көптеген мемлекеттерінде жол қозғалысын бақылаудың тиімді құралына айналған. Ұлыбритания, Германия, Нидерланды сынды елдер осы технологияны он жылдан астам уақыт бойы сәтті қолданып келеді. Қазақстанда бұл тәжірибе соңғы жылдары бірте-бірте енгізіліп жатыр, ал Шымкент осы бағытта елімізде алдыңғы қатарлы қалалардың бірі болып отыр. Мегаполистің жол торабы күннен күнге күрделеніп, қозғалыс қарқыны артып отырған жағдайда дрондардың рөлі ерекше маңызды.Шымкент полиция департаментінің мәліметтеріне сүйенсек, беспилотниктердің көмегімен ең жиі анықталатын бұзушылықтар үш топқа жіктеледі: жол белгілеуін сақтамау, тоқтау және тұрақтау ережелерін бұзу, сондай-ақ қауіпсіздік белбеуін дұрыс пайдаланбау. Аталған бұзушылықтардың әрқайсысы жекелей алғанда қарапайым болып көрінгенімен, олардың зардабы өмірге нақты қауіп төндіреді.Жол белгілеуін бұзу, әсіресе қайта тізілу мен озып өту кезінде, аса қауіпті жағдайлар туғызады. Жүргізуші қарсы жолақта кенеттен пайда болуы немесе өзге көліктерге кедергі жасауы мүмкін. Биіктіктен жасалған бейнежазба мұндай жағдайларды жер деңгейіндегі камералар байқай алмайтын бұрыштан тіркеуге мүмкіндік береді. Шымкент жолдарында, соның ішінде «Нурсат» шағын ауданы маңындағы жол торабы мен қаланың орталық бөліктеріндегі қозғалысы қарқынды учаскелерде осындай жолақ ережелерін бұзу жиі кездесетіні мамандардың назарын аударып отыр.Дұрыс тұрақтамау мәселесі де алдыңғы орындардан оналмайды. Жаяу жүргіншілер өтетін жерлер мен қиылыстар маңына қойылған автомобиль жүргізушілердің де, жаяу жүргіншілердің де көріністерін жауып, апатты жағдай туғызады. Тар көшелерде немесе автобус аялдамалары жанында тұрақтаған көліктер жалпы қозғалысты бұзып, кептеліс тудырады.Қауіпсіздік белбеуін тағу талабы 1970-жылдардан бері белгілі болса да, бүгінге дейін бұл ереже жеткілікті деңгейде сақталмай отыр. Статистика бойынша, белбеусіз жол апатына ұшыраған жолаушылардың тіршілікке қолайсыз жарақат алу қаупі бірнеше есеге артады. Шымкент медицина мекемелерінің деректері де осыны растайды: жыл сайын жеңіл жол апаттарынан ауыр жарақат алған науқастардың едәуір бөлігі белбеу таққан болса, зардабы мардымсыз болар еді. Қысқа сапар болсын, ұзақ болсын — белбеусіз отыру ешқашан ақтауы жоқ тәуекелге баруды білдіреді.Дрон тіркеген бейнежазба автоматты түрде адамды кінәлі деп танымайтынын айта кету маңызды. Қазақстан заңнамасы жол бұзушылықтарды қарастырудың нақты тәртібін белгілейді: жағдайды уәкілетті орган зерделейді, тиісті рәсімдер сақталады және тек осыдан кейін ғана шешім шығарылады. Бұл тәсіл бір мезгілде технологияның тиімділігі мен азаматтардың заңды құқықтарын қорғауды үйлестіреді. Полиция тарапынан бұлай ескерілуі жұртшылықтың жаңа бақылау жүйесіне деген сенімін арттырудың кілті болып табылады.«Қауіпсіз қоғам» бағдарламасы Қазақстанда жол апаттарының санын азайтуға бағытталған кешенді мемлекеттік стратегияның бір бөлігі болып табылады. Соңғы жылдардағы деректер елімізде жол апаттарынан жыл сайын мыңдаған адам зардап шегетінін, олардың арасында жүздеген адам қаза табатынын көрсетеді. Шымкент бойынша да жай-күй алаңдатарлық: халықтың өсуімен бірге қозғалыс жүктемесі де артуда, ал ережені сақтамаудың зардаптары күннен күнге ауырлай түсуде. Дрондарды қолдану осы ахуалды жақсартудың технологиялық тұрғыдан негізделген шешімі ретінде қаралуда.Маманнан маманға дейін, бірнеше мемлекеттің тәжірибесі дрондардың жол қауіпсіздігіне нақты оң әсер ететінін дәлелдейді. Мысалы, Нидерланды үкіметінің зерттеулері беспилотниктер енгізілгеннен кейін бақыланатын аумақтарда жол бұзушылықтардың орташа 30 пайызға азайғанын көрсетті. Шымкент полициясы да осындай нәтижеге қол жеткізуге ұмтылуда. Алайда технологиялық бақылаудан да маңыздысы — жол қатысушыларының санасындағы өзгеріс. Ережені жазадан қорыққандықтан емес, жақын адамдары мен өзгелердің өміріне жауапкершілікпен қарайтындықтан сақтау — бұл жол мәдениетінің ең жоғары деңгейі.Жол қозғалысына шыкқанда жүргізушілердің орындауы тиіс қарапайым ережелер бар: жолға шыкпас бұрын белбеулерді тексеру, маневр жасамас бұрын қауіпсіздікке көз жеткізу, өзгелерге кедергі жасайтын жерге автомобилді тастамау. Бұл қарапайым іс-әрекеттер апаттың алдын алудың ең тиімді жолы болып табылады. Шымкент полициясының дрондары мен «Қауіпсіз қоғам» бағдарламасы сайып келгенде бір мақсатқа қызмет етеді: адамдар жолда сауларын сақтап үйге оралсын. Бұл міндет жазаның қатаңдығымен емес, жауапты азаматтардың ортақ ерік-жігерімен шешіледі.

Осы жерде  тағы бір  өзекті мәселеге тоқталып өткен жөн деп санаймын. Бұл – тілдегі бірізділік мәселесі. Өкінішке қарай, қазір  қазақ тіліндегі кейбір сөздер, ұғымдар, тіпті, түсініктер әртүрлі қолданылып жүр. Бұл – жылы жауып қоя салатын жеңіл-желпі дүние емес. Себебі, мұндай жағдай  жұртты шатастырып, тіл тазалығына кері әсерін тигізеді. Сондықтан, қазақ тілін қолдану ісінде нақты жүйенің, белгілі бір тәртіптің болуына баса мән берген жөн. Жалпы осы мәселеге кең ауқымда қараған дұрыс.Ең алдымен, емле мен ережені түгендеп, жүйелеу керек.Бұған қоса, барлық сөздікті, соның ішінде орфографиялық сөздікті жаңартатын уақыт келді.Жоғарғы Кеңес Президиумының Жарлығымен ресми түрде бекітілген Қазақ тілінің Орфография сөздігі Кеңес заманында, яғни 1983 (мың тоғыз жүз сексен үшінші) жылы шыққан. Әрине, одан кейін де бірнеше сөздік жарық көрді.Алайда, олардың ешқайсысы  мемлекеттік деңгейде бекітілмеген, заңды күші жоқ.

 Қазіргі таңда тіліміздің келешегіне ешқандай қауіп төніп тұрған жоқ деп анық айтуға болады.  Бүгінде  қазақ тілі озық технологиялар саласына кең ауқымда еніп, заман талабына сай дамып келе жатыр.Жалпы, соңғы жылдары мемлекеттік тілді меңгергісі келетін адамдардың қатары көбейіп жатыр. Оларға  барынша жағдай жасау – біздің азаматтық парызымыз. Қазақ тілін дамыту – Еліміздегі өзге тілдердің дамуына кедергі келтіру емес. Басқаша айтқанда, ана тілімізді басқа тілдерге қарсы қоюға мүлдем болмайды. Тілдерді пайдаланып, қоғамдық жанталас, жанжал жасағысы келетін арандатушылар өте қауіпті істермен айналысып жүр.Осы жерде тағы да қайталап айтқым келеді: кез келген тілге қарсы шығу – Жаратқанның адамға берген нығметіне қарсы шығумен бірдей. Бір Тілді  басқа тілге қарсы қоюға болмайды. Бұл – үлкен күнә. Оның салдарын  өз көзімізбен көріп жатырмыз.  Біз қазақ тілін ең алдымен бірлік пен ынтымақ тілі ретінде дамытуымыз керек.Ана тіліміз жаһан жұртшылығына тартымды тіл болуы керек.    Біртұтас халқымызды бөліп-жаруға мүлдем болмайды. Өз тұтастығын сақтай алмаған халық басқаларға үлгі-өнеге  көрсете алмайды, басқа Елдердің құрметіне ешқашан ие болмайды.

2026 жылғы 28 қазанда Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Жаңа тарихи кезеңдегі Қазақстанның өзекті міндеттері» атты Жолдауы жарияланғаннан кейін мегаполиске жұмыс сапарымен министрліктердің, Халық кеңесінің өкілдері келді. Сондай-ақ қалалық Қоғамдық кеңестің өкілдері Шымкенттің барлық аудандарында бірқатар кездесу өткізді.Ауқымды сапардың басты мақсаты – Президент айқындаған негізгі бағдарларды түсіндіру және мегаполис тұрғындарының талап-тілектерін тікелей өз аузынан есту.Қаланың барынша көп аумағын және кәсіби қауымдастықтарын қамту үшін жұмыс тобы бірнеше ақпараттық топқа бөлінді. Бірінші жұмыс тобының құрамына ҚР Ұлттық құрылтайының І шақырылым депутаты Б.М. Нарымбетов, ҚР Кәсіподақтар федерациясының төрағасы С.Т. Дәулеталин және Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігі Фармацевтикалық бақылау комитетінің төрағасы Б.А. Джусипов кірді. Екінші топ спикерлерінің құрамын ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау бірінші вице-министрі Е.Ж. Тұяқбаев, Шымкент қаласы Қоғамдық кеңесінің төрағасы Б.Р. Парманов, Қазақстан Халық кеңесінің мүшесі А.Р. Иманқұлов және ҚР Ұлттық экономика министрлігі Арнайы бағдарламалар комитетінің төрағасы Б.М. Сыздыков құрады.Кездесулер кестесі өте тығыз болды: Сайрам тұрғын алабының, Қаратау және Әл-Фараби аудандары тұрғындарымен ашық диалогтардан бастап, салалық еңбек ұжымдарымен кездесулерге дейін ұйымдастырылды.Пікірталас алаңдарындағы жұмыс барысында спикерлер Президент қойған стратегиялық міндеттерді егжей-тегжейлі талқылады:Инфрақұрылымдық серпіліс және «Халықтық құрылыс» бағдарламасы: Кездесулерде әлеуметтік инфрақұрылымды алдағы ауқымды жаңғыртуға ерекше назар аударылды. «Халықтық құрылыс» аясында барлық өңірде көптеген әлеуметтік нысандар – мектептер, ауруханалар, емханалар, ерекше қажеттіліктері бар балаларға арналған оңалту орталықтары, мәдениет және өнер орталықтары, спорт орталықтары салынады. Бұл нысандар азаматтарымыздың күнделікті өмірін сапалы түрде өзгертеді.«Оңтүстік Жарық» ЖШС алаңында сарапшылар энергетикалық желілерді жаңғырту, коммуналдық шаруашылықтың тұрақтылығын қамтамасыз ету және өңірлік жобаларға инвестиция тарту мәселелерін талқылады.Денсаулық сақтау және адамға қамқорлық: «Нұрсат» шағын ауданындағы перинаталдық орталықтың медицина ұжымымен кездесу барысында Жолдаудағы жаңа денсаулық сақтау нысандарын салу және қолданыстағы нысандар қорын жаңғырту жөніндегі бастамалар талқыланды. Спикерлер сапалы медициналық қызметтер әрбір азаматқа тұрғылықты жеріне қарамастан қолжетімді болуы тиіс екенін атап өтті.Еңбекті қолдау және табысты арттыру: Кәсіпорындардың еңбек ұжымдарымен кездесулерде жұмыс топтарының өкілдері ең төменгі жалақыны арттыру, еңбеккерлердің құқықтарын қорғау және әлеуметтік көмекті оның атаулы әрі әділ болып қалуы үшін жетілдіру жөніндегі мемлекеттің кезең-кезеңімен жүзеге асыратын қадамдарын түсіндірді.Кадрлық әлеует, жастар және келісім: Делегация өкілдері М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университетіне және «Қоғамдық келісім» КММ-ге барды. Белсенді жастармен кездесуде инженерлік және техникалық мамандықтардың сұранысқа ие болуы, сондай-ақ жас кәсіпкерлерге түсетін реттеушілік жүктемені азайту мәселелері сөз болды. «Қоғамдық келісімде» этномәдени бірлестіктер ел тұрақтылығының іргетасы ретінде қоғамдық бірлікті нығайту мәселесін талқылады.Мәдениетті дамыту: Әл-Фараби атындағы қалалық кітапхана ғимаратында өнер және мәдениет қайраткерлерімен шығармашылық қауымдастықты қолдау және барлық өңірдегі мәдениет нысандарын жаңарту мәселелері бойынша тікелей әңгіме өтті.Шымкент тұрғындары республикалық деңгейдегі басшыларға ең өзекті мәселелер бойынша сұрақтарын қойды. Жол инфрақұрылымын дамыту, тұрғын алаптарды абаттандыру, білім сапасы және шағын бизнеске арналған жағдайлар тақырыптары көтерілді.Делегация қатысушылары атап өткендей, қала тұрғындары айтқан барлық ұсыныстар мен ескертулер жұмысқа қабылданды. Кездесулердің қорытындысы орталық биліктің өңірлермен тікелей диалогы Әділетті Қазақстан құру бағытын іске асырудағы негізгі тетік болып қала беретінін көрсетеді.

Компания SITA eWAS+ қосымшасын таныстырды. Ол метеорологиялық және операциялық ақпаратты бір платформада біріктіреді. Ал SITA OptiFlight® шешімін де пайдаланатын әуе компаниялары үшін қосымша отын шығынын азайту жөніндегі ұсынымдарды тиісті ұшу жағдайлары туралы деректермен бірге көрсетеді.ЖЕНЕВА, 2026 жылғы 5 қараша — SITA компаниясы ұшудың барлық кезеңінде ұшқыштарды кешенді ақпаратпен қамтамасыз ететін SITA eWAS+ жаңа қосымшасын таныстырды. Электрондық ұшу планшетіне (Electronic Flight Bag, EFB) арналған бұл шешім метеорологиялық және операциялық деректерді біріктіріп, экипаждарға жағдай өзгерген кезде дер кезінде әрекет етуге және неғұрлым сенімді шешім қабылдауға көмектеседі.Жаңа қосымша 12 жылдан астам уақыт бойы қолданылып келе жатқан SITA eWAS шешімінің негізінде әзірленген. Қа4зіргі таңда оны 60-тан астам әуе компаниясының 40 000-нан астам ұшқышы пайдаланады.Метеорологиялық және операциялық ақпараттың бір қосымшада біріктірілуі ұшқыштарға аса маңызды жағдайларда жедел әрі негізделген шешім қабылдауға көмектеседі. Мысалы, қосымша борттық метеорологиялық радиолокатор анықтай алмайтын ашық аспандағы турбуленттілік қаупі туындағанда ұшу биіктігін өзгертудің орындылығын бағалауға қажетті деректерді ұсынады. Ұшу биіктігін өзгерту туралы шешімді экипаждың өзі қабылдайды.Осылайша, ұшқыштар бірнеше жүйедегі бастапқы деректерді өз бетінше талдаудың орнына қажетті ақпаратты дер кезінде және тиісті мәнмәтінде ала алады.«Бүгінде ұшқыштардың қолында бұрын-соңды болмаған көлемде дерек бар. Алайда кабинада шешім қабылдауға бөлінетін уақыт өзгерген жоқ, — деді SITA for Aircraft бөлімшесінің қосымшалар мен деректер бағытының жетекшісі Альберт Домингес. — Түпкілікті шешімді әрқашан ұшқыш қабылдайды. Технологиялардың міндеті — жағдайды бағалауға көмектесетін ең маңызды ақпаратты дер кезінде ұсыну. SITA eWAS+ қосымшасын әзірлеу барысында біз бірге жұмыс істейтін әуе компаниялары мен ұшқыштардың пікірлерін ескердік. Алдағы уақытта да олардың тәжірибелік қажеттіліктеріне сүйене отырып, қосымшаны жетілдіруді жалғастырамыз».SITA eWAS+ метеорологиялық ақпарат ұсынатын 10-нан астам сертификатталған провайдердің және 40-тан астам метеорологиялық ақпараттық өнімнің деректерін біріктіреді. Олардың қатарында турбуленттілік, жел, мұздану және найзағай белсенділігі туралы мәліметтер бар.Бұл деректер ұшу траекториясы, әуе кеңістігі және әуежайлар туралы ақпаратпен біріктіріліп, картада және маршруттың тік профилінде көрсетіледі.Төрт өлшемді ахуалдық хабардарлық (4D Operational Awareness) функциясы әуе кемесі маршруттың әрбір нүктесіне жеткен сәтте жағдайдың қалай өзгеретіні туралы ақпарат береді.SITA OptiFlight® шешімін де пайдаланатын әуе компанияларының ұшқыштары алдағы метеорологиялық және операциялық жағдайларды ескере отырып, осы жүйе қалыптастыратын отын үнемдеу жөніндегі ұсынымдарды бағалай алады.SITA OptiFlight® — ұшудың барлық кезеңін оңтайландыруға арналған шешім. Ол отын шығыны мен шығарындылар көлемін азайту мақсатында ұшу профилін түзету жөнінде ұсынымдар береді.Осы шешімді пайдаланатын клиенттер үшін SITA eWAS+ қосымшасы SITA OptiFlight® ұсынымдарын тиісті метеорологиялық және операциялық ақпаратпен бірге көрсетеді. Бұл ұшқыштарға биіктікке көтерілу, крейсерлік ұшу және төмендеу кезеңдерінде ұсынылған өзгерістерді бағалауға мүмкіндік береді.SITA eWAS+ iPadOS және Windows операциялық жүйелерінде бірдей функционалдық мүмкіндіктер мен техникалық қолдауды қамтамасыз етеді. Қосымша әуе компанияларының корпоративтік қосымшалар дүкендері, сондай-ақ жалпыға қолжетімді App Store арқылы ұсынылады.SITA eWAS+ туралы толығырақ: SITA eWASSITA компаниясы туралыSITA — авиация саласының цифрлық инфрақұрылымын қамтамасыз ететін және саяхаттардың қауіпсіздігін, қолайлылығын әрі экологиялық тұрақтылығын арттыруға ықпал ететін халықаралық технологиялық компания.Коммерциялық авиация қалыптаса бастаған кезеңнен бастап бүгінгі цифрлық трансформация дәуіріне дейін SITA саланың түрлі қатысушыларын байланыстырып, озық технологиялық шешімдерді енгізу арқылы оның дамуына үлес қосып келеді.Компания бүкіл әлем бойынша шамамен 2 500 клиентке қызмет көрсетеді. SITA технологиялары 1 000-нан астам әуежайда және 19 600-ден астам әуе кемесінде қолданылады. Сонымен қатар компания 70-тен астам мемлекетке шекара қауіпсіздігі мен халықаралық сапарлардың қолайлылығы арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз етуге көмектеседі.SITA авиация саласы қатысушылары арасында алмасатын деректердің 45–50%-ының берілуін қамтамасыз етіп, күрделі жаһандық инфрақұрылымның үздіксіз әрі сенімді жұмыс істеуіне ықпал етеді.Компания өз бизнесін белсенді түрде трансформациялап келеді. Жолаушыларға арналған озық өзіне-өзі қызмет көрсету жүйелері мен операциялық қызметті басқарудан бастап әуежайларды жобалау және шекаралық бақылауды цифрландыруға дейін SITA саяхат индустриясының болашағын қалыптастыруға атсалысуда. Бұл бағытта Materna IPS, ASISTIM және CCM сияқты компанияларды стратегиялық тұрғыдан сатып алу да маңызды рөл атқарады.SITA авиация саласынан тыс бағыттарда да қызметін кеңейтіп келеді. Атап айтқанда, SmartSea бастамасы компанияның тәжірибеде сыналған технологияларын круиз индустриясында, теміржол көлігінде және қалалық әуе мобильділігі саласында қолдануға бағытталған.Бұл трансформация тек жаңа өнімдер әзірлеумен шектелмейді. SITA кәсіби құзыреттерді дамытуға, технологиялық құралдарға және серіктестік қатынастарға инвестиция салып, саланың неғұрлым интеллектуалды әрі икемді болуына көмектеседі.Интеллектуалды жүйелерді, кедергісіз деректер алмасуды және тұрақты инновацияларды біріктіру арқылы компания көлік инфрақұрылымының тиімділігін арттыруға ықпал етеді. Жаһандық жолаушылар ағыны ұлғайған жағдайда процестердің үздіксіз жұмыс істеуі ерекше маңызға ие.Климаттық стратегиясы аясында SITA жыл сайын шығарындылар көлемін 4,2%-ға қысқартып, 2050 жылға қарай парниктік газдардың таза шығарындыларын нөлдік деңгейге жеткізуді мақсат етеді.Компанияның ғылыми негізделген климаттық мақсаттарын Science Based Targets (SBTi) бастамасы растаған. Сонымен қатар SITA шешімдерінің кеңейіп келе жатқан портфелі клиенттеріне де өздерінің көміртегі ізін азайтуға көмектеседі.SITA авиация саласының қатысушыларына тиесілі және олардың қажеттіліктерін ескере отырып дамиды. Компания әлемнің 200-ден астам елі мен аумағында қызмет атқарады.Толығырақ: www.sita.aero

Компания SITA eWAS+ қосымшасын таныстырды. Ол метеорологиялық және операциялық ақпаратты бір платформада біріктіреді. Ал SITA OptiFlight® шешімін де пайдаланатын әуе компаниялары үшін қосымша отын шығынын азайту жөніндегі ұсынымдарды тиісті ұшу жағдайлары туралы деректермен бірге көрсетеді.ЖЕНЕВА, 2026 жылғы 5 қараша — SITA компаниясы ұшудың барлық кезеңінде ұшқыштарды кешенді ақпаратпен қамтамасыз ететін SITA eWAS+ жаңа қосымшасын таныстырды. Электрондық ұшу планшетіне (Electronic Flight Bag, EFB) арналған бұл шешім метеорологиялық және операциялық деректерді біріктіріп, экипаждарға жағдай өзгерген кезде дер кезінде әрекет етуге және неғұрлым сенімді шешім қабылдауға көмектеседі.Жаңа қосымша 12 жылдан астам уақыт бойы қолданылып келе жатқан SITA eWAS шешімінің негізінде әзірленген. Қа4зіргі таңда оны 60-тан астам әуе компаниясының 40 000-нан астам ұшқышы пайдаланады.Метеорологиялық және операциялық ақпараттың бір қосымшада біріктірілуі ұшқыштарға аса маңызды жағдайларда жедел әрі негізделген шешім қабылдауға көмектеседі. Мысалы, қосымша борттық метеорологиялық радиолокатор анықтай алмайтын ашық аспандағы турбуленттілік қаупі туындағанда ұшу биіктігін өзгертудің орындылығын бағалауға қажетті деректерді ұсынады. Ұшу биіктігін өзгерту туралы шешімді экипаждың өзі қабылдайды.Осылайша, ұшқыштар бірнеше жүйедегі бастапқы деректерді өз бетінше талдаудың орнына қажетті ақпаратты дер кезінде және тиісті мәнмәтінде ала алады.«Бүгінде ұшқыштардың қолында бұрын-соңды болмаған көлемде дерек бар. Алайда кабинада шешім қабылдауға бөлінетін уақыт өзгерген жоқ, — деді SITA for Aircraft бөлімшесінің қосымшалар мен деректер бағытының жетекшісі Альберт Домингес. — Түпкілікті шешімді әрқашан ұшқыш қабылдайды. Технологиялардың міндеті — жағдайды бағалауға көмектесетін ең маңызды ақпаратты дер кезінде ұсыну. SITA eWAS+ қосымшасын әзірлеу барысында біз бірге жұмыс істейтін әуе компаниялары мен ұшқыштардың пікірлерін ескердік. Алдағы уақытта да олардың тәжірибелік қажеттіліктеріне сүйене отырып, қосымшаны жетілдіруді жалғастырамыз».SITA eWAS+ метеорологиялық ақпарат ұсынатын 10-нан астам сертификатталған провайдердің және 40-тан астам метеорологиялық ақпараттық өнімнің деректерін біріктіреді. Олардың қатарында турбуленттілік, жел, мұздану және найзағай белсенділігі туралы мәліметтер бар.Бұл деректер ұшу траекториясы, әуе кеңістігі және әуежайлар туралы ақпаратпен біріктіріліп, картада және маршруттың тік профилінде көрсетіледі.Төрт өлшемді ахуалдық хабардарлық (4D Operational Awareness) функциясы әуе кемесі маршруттың әрбір нүктесіне жеткен сәтте жағдайдың қалай өзгеретіні туралы ақпарат береді.SITA OptiFlight® шешімін де пайдаланатын әуе компанияларының ұшқыштары алдағы метеорологиялық және операциялық жағдайларды ескере отырып, осы жүйе қалыптастыратын отын үнемдеу жөніндегі ұсынымдарды бағалай алады.SITA OptiFlight® — ұшудың барлық кезеңін оңтайландыруға арналған шешім. Ол отын шығыны мен шығарындылар көлемін азайту мақсатында ұшу профилін түзету жөнінде ұсынымдар береді.Осы шешімді пайдаланатын клиенттер үшін SITA eWAS+ қосымшасы SITA OptiFlight® ұсынымдарын тиісті метеорологиялық және операциялық ақпаратпен бірге көрсетеді. Бұл ұшқыштарға биіктікке көтерілу, крейсерлік ұшу және төмендеу кезеңдерінде ұсынылған өзгерістерді бағалауға мүмкіндік береді.SITA eWAS+ iPadOS және Windows операциялық жүйелерінде бірдей функционалдық мүмкіндіктер мен техникалық қолдауды қамтамасыз етеді. Қосымша әуе компанияларының корпоративтік қосымшалар дүкендері, сондай-ақ жалпыға қолжетімді App Store арқылы ұсынылады.SITA eWAS+ туралы толығырақ: SITA eWASSITA компаниясы туралыSITA — авиация саласының цифрлық инфрақұрылымын қамтамасыз ететін және саяхаттардың қауіпсіздігін, қолайлылығын әрі экологиялық тұрақтылығын арттыруға ықпал ететін халықаралық технологиялық компания.Коммерциялық авиация қалыптаса бастаған кезеңнен бастап бүгінгі цифрлық трансформация дәуіріне дейін SITA саланың түрлі қатысушыларын байланыстырып, озық технологиялық шешімдерді енгізу арқылы оның дамуына үлес қосып келеді.Компания бүкіл әлем бойынша шамамен 2 500 клиентке қызмет көрсетеді. SITA технологиялары 1 000-нан астам әуежайда және 19 600-ден астам әуе кемесінде қолданылады. Сонымен қатар компания 70-тен астам мемлекетке шекара қауіпсіздігі мен халықаралық сапарлардың қолайлылығы арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз етуге көмектеседі.SITA авиация саласы қатысушылары арасында алмасатын деректердің 45–50%-ының берілуін қамтамасыз етіп, күрделі жаһандық инфрақұрылымның үздіксіз әрі сенімді жұмыс істеуіне ықпал етеді.Компания өз бизнесін белсенді түрде трансформациялап келеді. Жолаушыларға арналған озық өзіне-өзі қызмет көрсету жүйелері мен операциялық қызметті басқарудан бастап әуежайларды жобалау және шекаралық бақылауды цифрландыруға дейін SITA саяхат индустриясының болашағын қалыптастыруға атсалысуда. Бұл бағытта Materna IPS, ASISTIM және CCM сияқты компанияларды стратегиялық тұрғыдан сатып алу да маңызды рөл атқарады.SITA авиация саласынан тыс бағыттарда да қызметін кеңейтіп келеді. Атап айтқанда, SmartSea бастамасы компанияның тәжірибеде сыналған технологияларын круиз индустриясында, теміржол көлігінде және қалалық әуе мобильділігі саласында қолдануға бағытталған.Бұл трансформация тек жаңа өнімдер әзірлеумен шектелмейді. SITA кәсіби құзыреттерді дамытуға, технологиялық құралдарға және серіктестік қатынастарға инвестиция салып, саланың неғұрлым интеллектуалды әрі икемді болуына көмектеседі.Интеллектуалды жүйелерді, кедергісіз деректер алмасуды және тұрақты инновацияларды біріктіру арқылы компания көлік инфрақұрылымының тиімділігін арттыруға ықпал етеді. Жаһандық жолаушылар ағыны ұлғайған жағдайда процестердің үздіксіз жұмыс істеуі ерекше маңызға ие.Климаттық стратегиясы аясында SITA жыл сайын шығарындылар көлемін 4,2%-ға қысқартып, 2050 жылға қарай парниктік газдардың таза шығарындыларын нөлдік деңгейге жеткізуді мақсат етеді.Компанияның ғылыми негізделген климаттық мақсаттарын Science Based Targets (SBTi) бастамасы растаған. Сонымен қатар SITA шешімдерінің кеңейіп келе жатқан портфелі клиенттеріне де өздерінің көміртегі ізін азайтуға көмектеседі.SITA авиация саласының қатысушыларына тиесілі және олардың қажеттіліктерін ескере отырып дамиды. Компания әлемнің 200-ден астам елі мен аумағында қызмет атқарады.Толығырақ: www.sita.aero

Компания SITA eWAS+ қосымшасын таныстырды. Ол метеорологиялық және операциялық ақпаратты бір платформада біріктіреді. Ал SITA OptiFlight® шешімін де пайдаланатын әуе компаниялары үшін қосымша отын шығынын азайту жөніндегі ұсынымдарды тиісті ұшу жағдайлары туралы деректермен бірге көрсетеді.ЖЕНЕВА, 2026 жылғы 5 қараша — SITA компаниясы ұшудың барлық кезеңінде ұшқыштарды кешенді ақпаратпен қамтамасыз ететін SITA eWAS+ жаңа қосымшасын таныстырды. Электрондық ұшу планшетіне (Electronic Flight Bag, EFB) арналған бұл шешім метеорологиялық және операциялық деректерді біріктіріп, экипаждарға жағдай өзгерген кезде дер кезінде әрекет етуге және неғұрлым сенімді шешім қабылдауға көмектеседі.Жаңа қосымша 12 жылдан астам уақыт бойы қолданылып келе жатқан SITA eWAS шешімінің негізінде әзірленген. Қа4зіргі таңда оны 60-тан астам әуе компаниясының 40 000-нан астам ұшқышы пайдаланады.Метеорологиялық және операциялық ақпараттың бір қосымшада біріктірілуі ұшқыштарға аса маңызды жағдайларда жедел әрі негізделген шешім қабылдауға көмектеседі. Мысалы, қосымша борттық метеорологиялық радиолокатор анықтай алмайтын ашық аспандағы турбуленттілік қаупі туындағанда ұшу биіктігін өзгертудің орындылығын бағалауға қажетті деректерді ұсынады. Ұшу биіктігін өзгерту туралы шешімді экипаждың өзі қабылдайды.Осылайша, ұшқыштар бірнеше жүйедегі бастапқы деректерді өз бетінше талдаудың орнына қажетті ақпаратты дер кезінде және тиісті мәнмәтінде ала алады.«Бүгінде ұшқыштардың қолында бұрын-соңды болмаған көлемде дерек бар. Алайда кабинада шешім қабылдауға бөлінетін уақыт өзгерген жоқ, — деді SITA for Aircraft бөлімшесінің қосымшалар мен деректер бағытының жетекшісі Альберт Домингес. — Түпкілікті шешімді әрқашан ұшқыш қабылдайды. Технологиялардың міндеті — жағдайды бағалауға көмектесетін ең маңызды ақпаратты дер кезінде ұсыну. SITA eWAS+ қосымшасын әзірлеу барысында біз бірге жұмыс істейтін әуе компаниялары мен ұшқыштардың пікірлерін ескердік. Алдағы уақытта да олардың тәжірибелік қажеттіліктеріне сүйене отырып, қосымшаны жетілдіруді жалғастырамыз».SITA eWAS+ метеорологиялық ақпарат ұсынатын 10-нан астам сертификатталған провайдердің және 40-тан астам метеорологиялық ақпараттық өнімнің деректерін біріктіреді. Олардың қатарында турбуленттілік, жел, мұздану және найзағай белсенділігі туралы мәліметтер бар.Бұл деректер ұшу траекториясы, әуе кеңістігі және әуежайлар туралы ақпаратпен біріктіріліп, картада және маршруттың тік профилінде көрсетіледі.Төрт өлшемді ахуалдық хабардарлық (4D Operational Awareness) функциясы әуе кемесі маршруттың әрбір нүктесіне жеткен сәтте жағдайдың қалай өзгеретіні туралы ақпарат береді.SITA OptiFlight® шешімін де пайдаланатын әуе компанияларының ұшқыштары алдағы метеорологиялық және операциялық жағдайларды ескере отырып, осы жүйе қалыптастыратын отын үнемдеу жөніндегі ұсынымдарды бағалай алады.SITA OptiFlight® — ұшудың барлық кезеңін оңтайландыруға арналған шешім. Ол отын шығыны мен шығарындылар көлемін азайту мақсатында ұшу профилін түзету жөнінде ұсынымдар береді.Осы шешімді пайдаланатын клиенттер үшін SITA eWAS+ қосымшасы SITA OptiFlight® ұсынымдарын тиісті метеорологиялық және операциялық ақпаратпен бірге көрсетеді. Бұл ұшқыштарға биіктікке көтерілу, крейсерлік ұшу және төмендеу кезеңдерінде ұсынылған өзгерістерді бағалауға мүмкіндік береді.SITA eWAS+ iPadOS және Windows операциялық жүйелерінде бірдей функционалдық мүмкіндіктер мен техникалық қолдауды қамтамасыз етеді. Қосымша әуе компанияларының корпоративтік қосымшалар дүкендері, сондай-ақ жалпыға қолжетімді App Store арқылы ұсынылады.SITA eWAS+ туралы толығырақ: SITA eWASSITA компаниясы туралыSITA — авиация саласының цифрлық инфрақұрылымын қамтамасыз ететін және саяхаттардың қауіпсіздігін, қолайлылығын әрі экологиялық тұрақтылығын арттыруға ықпал ететін халықаралық технологиялық компания.Коммерциялық авиация қалыптаса бастаған кезеңнен бастап бүгінгі цифрлық трансформация дәуіріне дейін SITA саланың түрлі қатысушыларын байланыстырып, озық технологиялық шешімдерді енгізу арқылы оның дамуына үлес қосып келеді.Компания бүкіл әлем бойынша шамамен 2 500 клиентке қызмет көрсетеді. SITA технологиялары 1 000-нан астам әуежайда және 19 600-ден астам әуе кемесінде қолданылады. Сонымен қатар компания 70-тен астам мемлекетке шекара қауіпсіздігі мен халықаралық сапарлардың қолайлылығы арасындағы тепе-теңдікті қамтамасыз етуге көмектеседі.SITA авиация саласы қатысушылары арасында алмасатын деректердің 45–50%-ының берілуін қамтамасыз етіп, күрделі жаһандық инфрақұрылымның үздіксіз әрі сенімді жұмыс істеуіне ықпал етеді.Компания өз бизнесін белсенді түрде трансформациялап келеді. Жолаушыларға арналған озық өзіне-өзі қызмет көрсету жүйелері мен операциялық қызметті басқарудан бастап әуежайларды жобалау және шекаралық бақылауды цифрландыруға дейін SITA саяхат индустриясының болашағын қалыптастыруға атсалысуда. Бұл бағытта Materna IPS, ASISTIM және CCM сияқты компанияларды стратегиялық тұрғыдан сатып алу да маңызды рөл атқарады.SITA авиация саласынан тыс бағыттарда да қызметін кеңейтіп келеді. Атап айтқанда, SmartSea бастамасы компанияның тәжірибеде сыналған технологияларын круиз индустриясында, теміржол көлігінде және қалалық әуе мобильділігі саласында қолдануға бағытталған.Бұл трансформация тек жаңа өнімдер әзірлеумен шектелмейді. SITA кәсіби құзыреттерді дамытуға, технологиялық құралдарға және серіктестік қатынастарға инвестиция салып, саланың неғұрлым интеллектуалды әрі икемді болуына көмектеседі.Интеллектуалды жүйелерді, кедергісіз деректер алмасуды және тұрақты инновацияларды біріктіру арқылы компания көлік инфрақұрылымының тиімділігін арттыруға ықпал етеді. Жаһандық жолаушылар ағыны ұлғайған жағдайда процестердің үздіксіз жұмыс істеуі ерекше маңызға ие.Климаттық стратегиясы аясында SITA жыл сайын шығарындылар көлемін 4,2%-ға қысқартып, 2050 жылға қарай парниктік газдардың таза шығарындыларын нөлдік деңгейге жеткізуді мақсат етеді.Компанияның ғылыми негізделген климаттық мақсаттарын Science Based Targets (SBTi) бастамасы растаған. Сонымен қатар SITA шешімдерінің кеңейіп келе жатқан портфелі клиенттеріне де өздерінің көміртегі ізін азайтуға көмектеседі.SITA авиация саласының қатысушыларына тиесілі және олардың қажеттіліктерін ескере отырып дамиды. Компания әлемнің 200-ден астам елі мен аумағында қызмет атқарады.Толығырақ: www.sita.aero

Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев қазақ тілінің мемлекеттік мәртебесі, қоғамдағы қолданыс аясы мен болашағы туралы пікір білдіріп, ана тіліміздің ел бірлігін нығайтудағы, ұлттық құндылықтарды дәріптеудегі және Қазақстанның халықаралық беделін арттырудағы маңыздылығына тоқталды.Президент қазақ тілін Тәуелсіздіктің мызғымас символы, мемлекеттіліктің басты нышандарының бірі және ұлттың мәңгілік жаны ретінде қабылдау қажеттігін атап өтті. Оның айтуынша, қазақ тіліне құрмет көрсету – әрбір азаматтың азаматтық әрі адамгершілік борышы. Сонымен қатар мемлекеттік тілдің мәртебесі мен абыройы елдің экономикалық, технологиялық және өркениеттік жетістіктерімен тікелей байланысты.«Біз экономикасы дамыған, инновациясы мен технологиясы үздік, әлем жұртшылығы мойындаған, өркениетті, мықты мемлекет болсақ, қазақ тілі де қуатты тіл болатыны анық. Мемлекеттің беделі артқан сайын, мемлекеттік тілдің де абыройы күшейеді. Бұл – ақиқат», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.Бүгінде қазақ тілінің білім беру саласындағы қолданыс аясы да кеңейіп келеді. Президенттің мәліметінше, балабақша мен мектептерде балалардың басым бөлігі қазақ тілінде білім алуда. Биыл мектеп табалдырығын аттаған оқушылардың 71 пайызы қазақ сыныптарына қабылданған. Сондай-ақ колледждер мен жоғары оқу орындарында қазақ тілінде білім беретін бөлімдердің саны артып келеді.Мемлекет басшысы қазақ тілінің мәдениет пен шығармашылық индустриядағы қолданысына да ерекше назар аударды. Ана тілімізде жарық көретін кітаптардың, әндердің және фильмдердің нарықтағы үлесі жылдан-жылға ұлғаюда. Мәселен, былтыр баспадан шыққан 6 мыңнан астам кітаптың 70 пайызы қазақ тілінде басылған. Ал биыл Қазақстанда түсірілген 71 фильмнің 63-і ана тілімізде жарыққа шыққан.Президент бұл көрсеткіштер қазақ тіліне деген қоғамдық сұраныстың артып келе жатқанын көрсететінін айтып, аталған бағыттағы жұмыстарды жүйелі түрде жалғастыру қажеттігін жеткізді.Сонымен бірге қазақ тілі ұлтты ұйыстыратын, ұлттық мәдениет пен руханиятты әлемге танытатын, өркениетіміздің өрісін кеңейтетін маңызды «жұмсақ күшке» айналып келеді. Бұған тарихта өзіндік орны бар тұлғалар мен бүгінгі таңда халықаралық деңгейде танылып жүрген отандастарымыздың жетістіктері дәлел.Президент әлемге әйгілі тарихи тұлға Бейбарыс сұлтанды, ұлы ойшыл Абайды, көрнекті ғалым Қаныш Сәтбаевты атап өтіп, қазіргі қазақ мәдениеті мен зияткерлік әлеуетін жаһанға танытып жүрген Димаш Құдайберген, Самал Еслямова, Бибісара Асаубаева, сумо балуаны Ерсін Балтағұл (Кимбозан Харуки) және Higgsfield AI жаһандық стартапының жетекшісі Ерзат Дулатовтың еңбегіне тоқталды.Мемлекет басшысының айтуынша, бұл азаматтар – Қазақстанның мәдениетін, руханиятын, өнері мен зияткерлік қуатын халықаралық деңгейде дәріптеп жүрген нағыз рухани елшілер.Қазақ тілінің болашағы туралы айтқанда, Президент оның технологиялық даму үдерісіндегі мүмкіндіктеріне де тоқталды. Бүгінде ана тіліміз цифрлық платформалар мен жасанды интеллект жүйелерінде кеңінен қолданыла бастады. Әлемнің жетекші технологиялық компаниялары да қазақ тілінің әлеуетін мойындап отыр.Мәселен, OpenAI компаниясы жүргізген зерттеуге сәйкес, қазақ тілі соңғы үш жылда жасанды интеллект жүйелеріндегі қолданыс аясы қарқынды кеңейіп келе жатқан тілдердің қатарына енген. Ал Yandex компаниясы өзінің белгілі бір өнімін қазақ тілінде пайдаланатын адамдар саны былтырдан бері 30 пайызға артқанын мәлімдеген. Сонымен қатар Google компаниясы өткен жылы қазақ тілін Gemini тілдік моделіне енгізді.Бұл бастамалар қазақ тілінің тек күнделікті қарым-қатынас құралы ғана емес, ғылым, білім, инновация және заманауи технологиялар тілі ретінде де дамып келе жатқанын көрсетеді.Президент өткен кезеңдерде саяси қысымға қарамастан қазақ тілінің әдебиетшілер, тіл мамандары, журналистер, зиялы қауым және қарапайым азаматтардың арқасында сақталып, дамуын тоқтатпағанын атап өтті. Бүгінде мемлекеттік тілдің келешегіне қауіп төніп тұрған жоқ екенін айтып, оның болашағына қатысты орынсыз күмән мен теріс көзқарастан арылуға шақырды.«Қазақ тілінің тағдыры күмәнді, белгісіз деп зарлай берсек, өзге елдер мен халықтар бізге қалай қарайды, қалай сенеді?! Үнемі түңіле беру оң нәтиже әкелмейді, мұндай әңгімені доғаратын кез келгеніне көзіміз әбден жетті», – деді Мемлекет басшысы.Осы орайда Қасым-Жомарт Тоқаев қазақ тілін дамыту бағытындағы жүйелі жұмысты тоқтатпай, оның барлық саладағы қолданысын кеңейту қажеттігін баса айтты.«Қазақ елі барда қазақ тілі тұғырдан түспейді», – деген Президент сөзі ана тіліміздің болашағына деген сенімнің, ұлттық бірегейлік пен елдіктің айқын көрінісі болып табылады.

 Шымкентте Мемлекет басшысының Жолдауында белгіленген міндеттерді түсіндіру және тұрғындардың ұсыныс-пікірлерін тыңдау мақсатында бірқатар кездесу өтті. Жиындарға республикалық деңгейдегі мемлекеттік органдардың өкілдері, қоғам қайраткерлері, медицина қызметкерлері, жастар мен этнос өкілдері қатысты.Алғашқы жұмыс тобының құрамындағы Ұлттық құрылтайдың І шақырылым депутаты Б.М. Нарымбетов, ҚР Кәсіподақтар федерациясының төрағасы С.Т. Дәулеталин және Денсаулық сақтау министрлігі Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитетінің төрағасы Бауыржан Джусипов Өзбек драма театрында Сайрам тұрғын алабының халқымен кездесті.Басқосуда елдің әлеуметтік-экономикалық дамуы, халықтың әл-ауқатын арттыру және азаматтардың тұрмыс сапасын жақсарту мәселелері сөз болды. Б.М. Нарымбетов Жолдаудағы міндеттерді жүзеге асыруда мемлекеттік органдармен қатар қоғамның белсенділігі мен әр азаматтың жауапкершілігі маңызды екенін атап өтті.Одан кейін делегация өкілдері қалалық перинаталдық орталықтың медицина қызметкерлерімен жүздесті. Кездесуде ана мен бала денсаулығын қорғау, медициналық көмектің сапасы мен қолжетімділігін арттыру, денсаулық сақтау нысандарының материалдық-техникалық әлеуетін нығайту мәселелері сөз болды. Бауыржан Джусипов саладағы негізгі міндет халыққа сапалы әрі қолжетімді медициналық көмек көрсету екенін жеткізді.Екінші жұмыс тобының өкілдері – ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау бірінші вице-министрі Е.Ж. Тұяқбаев, Шымкент қаласы Қоғамдық кеңесінің төрағасы Б.Р. Парманов, Қазақстан Халық кеңесінің мүшесі Ә.Р. Иманқұлов және ҚР Ұлттық экономика министрлігі Арнайы бағдарламалар комитетінің төрағасы Б.М. Сыздықов «Қоғамдық келісім» ғимаратында этнос өкілдерімен кездесті. Жиында қоғамдық бірлік, этносаралық татулық пен азаматтық келісімді нығайту мәселелері ортаға салынды.Сондай-ақ М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университетінде студенттермен кездесу өтті. Онда білім мен ғылымды дамыту, еңбек нарығына қажетті мамандар даярлау, жастардың кәсіби әлеуетін арттыру және олардың қоғамдық өмірге белсенді қатысуы жөнінде пікір алмасты.Кездесулер барысында қатысушылар Жолдауда көтерілген бастамаларға қатысты ойларын ортаға салып, ұсыныстарын жеткізді. Мұндай ашық диалогтар мемлекеттік саясаттың басым бағыттарын түсіндіруге және өңір тұрғындарының пікірін ескеруге мүмкіндік береді.

Шымкент қаласында балалардың көпқабатты тұрғын үйлердің терезелерінен құлау жағдайларының алдын алуға бағытталған кешенді профилактикалық іс-шара ұйымдастырылды.Шараның негізгі мақсаты – тұрғындар арасында қауіпсіздік мәдениетін қалыптастыру, ата-аналардың жауапкершілігін арттыру және балалардың өмірі мен денсаулығын қорғау.Іс-шара барысында тұрғындарға көпқабатты үйлердегі ашық терезелердің балалар үшін қауіпті екені түсіндіріліп, жазатайым оқиғалардың алдын алу жолдары жөнінде ақпарат берілді. Әсіресе, кішкентай балаларды терезе маңында қараусыз қалдырмау, терезелерге арнайы қауіпсіздік құрылғыларын орнату және балалардың терезені өздігінен ашуына жол бермеу қажеттігі айтылды.Мамандардың айтуынша, балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету ең алдымен ересектердің жауапкершілігіне байланысты. Сондықтан мұндай түсіндіру жұмыстарының жүйелі жүргізілуі маңызды. Өйткені, қарапайым сақтық шараларының өзі қайғылы жағдайлардың алдын алуға мүмкіндік береді.Шараға қатысқан №13 үйдің тұрғыны Майя Ташпулатова балалар қауіпсіздігіне қатысты мұндай бастамалардың маңыздылығын атап өтті.    – Балалардың қауіпсіздігі – әрбір ата-ана үшін ең маңызды мәселе. Әсіресе, көпқабатты үйлерде тұратын отбасылар терезеден құлау қаупінің алдын алуға ерекше көңіл бөлуі керек. Мұндай түсіндіру жұмыстарының тұрғындар арасында жүргізілгені өте орынды. Кейде күнделікті тіршіліктің қамымен жүріп, осындай қауіптерді ескере бермейтініміз бар. Баланы үйде жалғыз қалдырмау, терезе қауіпсіздігін қадағалау әрбір отбасының назарында болуы тиіс қарапайым талаптар. Осындай профилактикалық шаралар тұрғындардың жауапкершілігін арттырып, балалардың өмірі мен денсаулығын қорғауға ықпал етеді деп сенемін, – деді ол.Айта кетейік, бала қауіпсіздігі – тек ата-ананың ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті. Сондықтан әрбір тұрғын қауіпсіздік талаптарын сақтап, балаларға қолайлы әрі қауіпсіз орта қалыптастыруға үлес қосуы қажет.

Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Жарлығымен каратэші Софья Берульцева мемлекеттік наградаға ие болды.Спортшы Жапонияда өткен XX жазғы Азия ойындарында алтын медаль жеңіп алып, Азиаданың екі дүркін чемпионы атанды. Ол бұған дейін Токио Олимпиадасында қола жүлдеге қол жеткізген.«Бұл жетістіктің артында үлкен еңбек пен тер жатыр. Мен 6 жасымнан спортпен айналысамын. 20 жыл ішінде қаншама жарақат, қаншама жаттығу болды. Қазір елімізде жаңа спорт базалары салынып жатыр. Президентпен кездесу біз үшін ерекше маңызды», - дейді Софья Берульцева

Мемлекеттік бюджет қаражатын тиімді әрі мақсатты пайдалану – ел экономикасын дамытудың және халықтың өмір сүру сапасын арттырудың маңызды тетігі. Бөлінген әрбір қаржы нақты нәтижеге бағытталып, қоғамның сұранысы мен тұрғындардың қажеттілігін ескеруі тиіс. Өйткені мемлекеттік шығындардың тиімділігі тек игерілген қаражат көлемімен емес, оның ел дамуына және азаматтардың күнделікті өміріне тигізген оң әсерімен өлшенеді.Бұл ретте кез келген жобаны жүзеге асыру барысында экономикалық тиімділікпен қатар, әлеуметтік қайтарымға да басымдық берілуі қажет. Мәселен, инфрақұрылымды жаңарту, жолдар мен инженерлік желілерді дамыту, әлеуметтік нысандардың құрылысын жүргізу және тұрғындарға көрсетілетін қызметтердің сапасын арттыру – бюджет қаражатының халық игілігіне бағытталуының нақты көрінісі. Мұндай бастамалар тек бүгінгі мәселелерді шешіп қана қоймай, өңірлердің ұзақ мерзімді дамуына да негіз қалайды.Сонымен қатар, мемлекеттік қаражатты жоспарлау мен игеру кезінде ашықтық пен жауапкершілік қағидаттарын сақтау ерекше маңызды. Қаржының мақсатты жұмсалуын бақылау, жобалардың сапалы орындалуын қамтамасыз ету және бөлінген қаражаттың нақты нәтижесін бағалау – мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыратын негізгі факторлар. Әрбір жоба халықтың қажеттілігіне сай іріктеліп, оның нәтижесі тұрғындар үшін нақты пайда әкелуі керек.Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауында көтерілген бұл ұстаным бюджет саясатына деген көзқарастың маңызын айқындайды. Мемлекеттік қаражаттың басты мақсаты – ел экономикасын нығайту ғана емес, азаматтардың әл-ауқатын арттыру, өмір сүруіне қолайлы жағдай жасау және әлеуметтік мәселелерді жүйелі түрде шешу.