Жаңалықтар
Құны жоғары жеңіл автомобильді сатып алу кезінде акциз төлеу қажет 08.11.2026
Құны жоғары жеңіл автомобильді сатып алу кезінде акциз төлеу қажет2026 жылдан бастап Қазақстан Республикасының Салық кодексінде сатып алу құны тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің (АЕК) 18 000 еселенген мөлшеріне тең немесе одан жоғары жеңіл автомобильдерге акциз салу көзделген.Акцизді кім төлейді?Қазақстан Республикасы Салық кодексінің 535-бабына сәйкес, Қазақстан аумағында осындай автомобильдерді сатып алатын жеке тұлғалар акциз төлеушілер болып танылады.Бұл талап бұрын пайдаланылған автомобильдерге де қолданылады. Егер бұрынғы иесінен сатып алынған көлік құралының құны белгіленген шекке тең немесе одан жоғары болса, акциз төлеу міндеттемесі туындайды.Акциз қалай есептеледі?Салық кодексінің 537-бабына сәйкес, акциз мөлшерлемесі сатып алынған көлік құралы құнының 10%-ын құрайды.Автомобиль Қазақстан Республикасының аумағында сатып алынған жағдайда, оның құны сатып алу-сату шартында немесе көлік құралын сатып алуға негіз болған өзге де келісімде көрсетілген баға бойынша айқындалады.Автомобильді қайта сату кезінде акциз төлеу қажет пе?Иә. Егер жаңа сатып алушы автомобильді белгіленген шекке тең немесе одан жоғары бағаға сатып алса, онда акциз төлеу бойынша жеке міндеттеме туындайды. Бұл ретте бұрынғы иесі төлеген акциз жаңа сатып алушының міндеттемесі есебіне жатқызылмайды.Салық міндеттемелерін қандай мерзімде орындау қажет?Жеке тұлға:- автомобиль сатып алынған айдан кейінгі айдың 15-інен кешіктірмей 400.00 нысаны бойынша акциз декларациясын ұсынуға;- акцизді автомобиль сатып алынған айдан кейінгі айдың 20-сынан кешіктірмей немесе көлік құралын мемлекеттік тіркеуге құжаттар тапсырылған күннен кешіктірмей — осы екі күннің қайсысы ертерек болса, сол мерзімде төлеуге міндетті.Осылайша, құны жоғары жеңіл автомобильді сатып алу кезінде оның бағасын ғана емес, сонымен қатар туындайтын салық міндеттемелерін де алдын ала ескеру қажет.Негіздеме:** Қазақстан Республикасы Салық кодексінің 535, 536, 537, 539, 549 және 551-баптары.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-kostanay/press/news/details/1314356?lang=ru
ТАРАЗ ЖӘНЕ ҰЛТТЫҚ ҚАУІПСІЗДІК: ҚОРҒАНЫС МИНИСТРЛІГІНІҢ 104-ТЕН АСТАМ НЫСАНЫ ТЕКСЕРІЛДІ 07.11.2026
2026 жылғы 6 қарашада Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігіндегі істердің жай-күйін кешенді тексеріп жатқан комиссияның аралық нәтижелері жарияланды. Мемлекет басшысының тапсырмасымен құрылған комиссия қорғаныс ведомствосының 104-тен астам нысанын тексерумен қамтыған. Тексеріс республикалық деңгейде жүргізіліп жатыр; жарияланған мәліметте Тараз қаласындағы жеке әскери бөлімдердің нәтижелері бөлек көрсетілмеген.Комиссия қызметінің маңызды бағыттарының бірі – әскери қызметшілердің қауіпсіздігін қамтамасыз ету. Тексеру барысында әскери қызмет өткеру жағдайлары, жеке құрамның күнделікті тұрмысы және қызметті ұйымдастыру мәселелері қарастырылған. Сонымен қатар азық-түлік пен киім-кешекпен қамтамасыз ету сапасына, медициналық көмек көрсетуге және мемлекеттік мүліктің сақталуына назар аударылған.Бұдан бөлек, бюджет қаражатын пайдалану тиімділігіне аудит жалғасып жатыр. Бұл жұмыс қорғаныс саласындағы материалдық және қаржылық ресурстардың қалай жұмсалатынын бағалауға бағытталған. Комиссияның аралық қорытындысы бойынша анықталған жекелеген құқықбұзушылық белгілеріне қатысты сотқа дейінгі тергеп-тексеру басталған.6 қарашадағы ресми жарияланымда қылмыстық қудалау органдарының қарауында 37 іс бар екені айтылды. Тергеу мүддесіне байланысты олардың егжей-тегжейі әзірге жария етілмейді. Бұл санды сот үкімімен дәлелденген қылмыстар саны ретінде түсіндіруге болмайды: істер бойынша құқықтық шешімдер тиісті рәсімдер аяқталған соң қабылданады.Тексеріс «Заң мен тәртіп» қағидатына сүйеніп жүргізілуде. Комиссия жұмысының мақсаты – Қарулы күштердің жауынгерлік әзірлігін қамтамасыз етуге, әскери тәртіпті күшейтуге және әскери қызмет жағдайларын жақсартуға арналған жүйелі ұсыныстар әзірлеу. Комиссия ұсынымдары әскери реформа жоспарын іске асыру барысында да пайдаланылып жатыр.Жарияланған жоспарға сәйкес, комиссия жұмысын 2026 жылғы қараша айында аяқтауы тиіс. Тараз бен Жамбыл облысының тұрғындары үшін бұл жаңалық елдің қорғаныс қабілеті, әскердегі қауіпсіздік және мемлекеттік қаражаттың мақсатты жұмсалуы жөніндегі жалпыұлттық ақпарат ретінде маңызды. Алайда өңірдегі нақты әскери нысандарға қатысты жеке қорытынды жарияланбағандықтан, олар туралы қосымша дерек келтіруге негіз жоқ.Дереккөз (мақала сілтемесі): https://z-taraz.kz/?p=115446
ТАРАЗДА БЕЙНЕБАҚЫЛАУ АРҚЫЛЫ МАС ЖҮРГІЗУШІ АНЫҚТАЛДЫ 07.11.2026
2026 жылғы 5 қарашада Қазақстан Республикасы Ішкі істер министрлігі Жамбыл облысында бейнебақылау көмегімен анықталған жол қозғалысы ережесін бұзу дерегі туралы хабарлады. Ресми мәліметке сәйкес, оқиға 3 қараша күні түнгі сағат 01:29 шамасында болған. Жедел басқару орталығының инспекторлары Тәуке хан көшесіндегі «Қазақ хандығы» монументінің алдындағы тұрақта ВАЗ-21099 автокөлігінің қасында тұрған бес ер адамның күдікті әрекетін байқаған.Бақылау камераларынан алынған ақпарат дереу полиция жасағына жолданған. Оқиға орнына келген қызметкерлер тексеру жүргізіп, көлікті басқарған 21 жастағы азаматтың алкогольдік масаң күйде болғанын анықтаған. Автокөлік арнайы айып тұрағына жеткізілген. Сот шешімімен жүргізуші жеті жыл мерзімге көлік басқару құқығынан айырылып, әкімшілік қамауға алынған.Бұл дерек жол қауіпсіздігін қамтамасыз етуде жедел басқару орталығының атқаратын қызметін көрсетеді. Камералар арқылы күмәнді әрекет байқалғаннан кейін ақпаратты патрульдік полицияға жылдам жеткізу құқықбұзушылықты уақытында анықтауға мүмкіндік берген. Ресми хабарламада бейнебақылау жүйелері құқықбұзушылықты тіркеумен қатар азаматтардың қауіпсіздігіне төнетін қатерлердің алдын алуға көмектесетіні атап өтілген.Масаң күйде көлік басқару жүргізушінің өзіне ғана емес, жолаушыларға, жаяу жүргіншілерге және жолдағы басқа адамдарға қауіп төндіреді. Сондықтан мұндай жағдайға қатысты әкімшілік жауапкершілік қатаң белгіленген. Нақты оқиғада қолданылған жаза туралы ақпаратты полиция сот шешіміне сілтеме жасай отырып жариялаған.Тараздағы аталған жағдайдың маңызды ерекшелігі — құқықбұзушылық жол бойындағы әдеттегі тексеріс кезінде емес, жедел басқару орталығы инспекторларының бақылауы нәтижесінде анықталуы. Қаладағы қоғамдық кеңістіктер мен жол қозғалысы учаскелерін қадағалау полиция бөлімшелерінің өзара үйлесімді жұмысын талап етеді. Камерадан алынған белгі жедел тексеруге негіз болғанымен, құқықтық шешім тиісті тексеру мен сот қарауының қорытындысы бойынша қабылданған.5 қарашадағы ресми жарияланым Таразда жол қозғалысы қауіпсіздігін сақтау, масаң күйде көлік жүргізуге жол бермеу және техникалық бақылау құралдарын тиімді пайдалану мәселелеріне назар аударады. Жүргізушілер үшін негізгі талап өзгермейді: алкоголь қолданған жағдайда көлік тізгініне отырмау және жолдағы өзге адамдардың өмірі мен денсаулығына қауіп төндірмеу.Ішкі істер министрлігінің 5 қарашадағы хабарламасында оқиғаның нақты уақыты, орны, жүргізушінің жасы және сот қолданған шаралар көрсетілген. Сонымен бірге полиция бес адамның әрекеті камерадан байқалғанын хабарлағанымен, олардың барлығына құқықбұзушылық бойынша айып тағылғаны айтылмайды. Ресми расталған жауапкершілік 21 жастағы жүргізушіге қатысты. Осы айырмашылықты сақтау оқиға туралы ақпаратты дәл жеткізу үшін маңызды. Жедел басқару орталығының қызметкерлері күмәнді әрекетті анықтап, тексеруді патрульге тапсырған.Дереккөз (мақала сілтемесі): https://beta.egov.kz/org/qriim/press/news/details/1324329?directionId=50
ТАРАЗ ЖӘНЕ ЖАМБЫЛ ОБЛЫСЫ: ИНТЕРНЕТ-АЛАЯҚТЫҚҚА ҚАТЫСТЫ 88 АДАМ ҰСТАЛДЫ 07.11.2026
2026 жылғы 5 қарашада Жамбыл облысындағы интернет-алаяқтыққа қарсы күрестің нәтижелері жарияланды. Мәліметке сәйкес, жыл басынан бері өңірде интернет арқылы алаяқтық жасаумен айналысқан 88 адам анықталып, жауапкершілікке тартылған. Он ай ішінде облыс бойынша 787 алаяқтық дерегі тіркелген. Бұл мәліметтер Тараз тұрғындары үшін де онлайн сауда мен цифрлық төлем қауіпсіздігінің өзектілігін көрсетеді.Полиция анықтаған тәсілдердің бірі — тауарды нарықтағыдан арзан бағамен ұсынып, алдын ала төлем алу. Кейбір күдіктілер азаматтарға қайтарымсыз грант рәсімдеп беремін деп уәде еткен. Ақша аударылғаннан кейін сатушымен немесе делдалмен байланыс үзілген. Телеарнаға пікір білдірген тұрғынның айтуынша, оған тауарды сатып алу үшін 400 мың теңге көлемінде алдын ала төлем жасау ұсынылған. Бұл мысал күмәнді ұсынысты тексерудің маңызын аңғартады.Жамбыл облысы полиция департаментінің киберқылмысқа қарсы іс-қимыл басқармасының аға жедел уәкілі Сағи Романовтың мәліметінше, жедел-іздестіру шаралары барысында интернет-алаяқтықпен кәсіби айналысқан 88 адам анықталған. Бұдан бөлек, SIM-карталарды жаппай тіркеумен байланысты 18 адам белгілі болып, шамамен 700 SIM-карта тәркіленген. Мұндай құралдар қашықтан байланыс орнатуға негізделген алаяқтық әрекеттерді тергеуде маңызды мәнге ие.Материалда жалған инвестициялық жобалар, арзан тауар жарнамалары және мемлекеттік төлемдерге қатысты ұсыныстар жиі қолданылатын айла ретінде аталды. Алаяқтар азаматтармен әлеуметтік желіде немесе телефон арқылы байланысады. Құқық қорғау органдары күдіктілердің басқа өңірден әрекет етуі қылмысты ашуды қиындататынын түсіндіреді.Өңірде интернет-алаяқтыққа қарсы мекемеаралық киберполиция құрылымы жұмыс істейді. Оның міндеттеріне алаяқтыққа қатысы бар шоттарды анықтау, бұғаттау және келтірілген шығынды қайтаруға жәрдемдесу кіреді. Биыл тұрғындармен 499 профилактикалық кездесу өткізіліп, 35 мыңнан астам ақпараттық парақша таратылған.Тараз тұрғындарына белгісіз сатушыларға ірі алдын ала төлем жасамау, банк деректерін және бір реттік растау кодтарын бөгде адамдарға бермеу, грант немесе инвестиция туралы ұсынысты ресми арналардан тексеру маңызды. 5 қарашада жарияланған статистика құқық қорғау органдарының жұмысы жалғасып жатқанын және алдын алу шараларының өзектілігін көрсетеді.Полиция өкілі интернет-алаяқтық үшін қылмыстың ауырлығына қарай үш жылдан бес жылға дейін немесе бес жылдан он екі жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы көзделуі мүмкін екенін айтқан. Жарияланған 787 дерек облыс көлеміндегі он айдың көрсеткіші екенін ескерген жөн: бұл сан тек Тараз қаласына қатысты емес. Ал 88 адам туралы мәлімет — жыл басынан бері жүргізілген жедел-іздестіру жұмыстарының нәтижесі. Профилактикалық кездесулер мен таратылған парақшалардың саны да бүкіл өңір бойынша берілген.Дереккөз (мақала сілтемесі): https://khabar.kz/kk/news/okiga/192427-zhambyl-oblysynda-ynternetalaiakhtykhpen-ainalyskhan-88-adam-ustaldy
ТАРАЗДА ЖАСӨСПІРІМДЕР ҚАУІПСІЗДІГІ: ПРОФИЛАКТИКАЛЫҚ ЖҰМЫСҚА ЖАҢА ТАЛАП ҚОЙЫЛДЫ 07.11.2026
2026 жылғы 5 қарашада Жамбыл облысы әкімдігінің ресми сайтында кәмелетке толмағандар арасындағы құқықбұзушылықтың алдын алу мәселесіне арналған штаб отырысының қорытындысы жарияланды. Жиынды облыс әкімі Ербол Қарашөкеев өткізді. Отырыста Тараз қаласы мен облыс аудандарындағы жасөспірімдер қауіпсіздігі, құқықбұзушылықтың себептері және жауапты мекемелер жүргізіп отырған жұмыстың нәтижелілігі қаралды.Өңір басшысы профилактикалық шаралардың бір бөлігі формалды сипатта қалып отырғанын сынға алды. Оның бағалауынша, ашық сабақтар, тренингтер, сауалнамалар мен рейдтер саны нақты нәтижені алмастыра алмайды. Әсіресе балалардың сауалнамалар арқылы жеткізген дабылдарына дер кезінде назар аудару қажеттігі айтылды. Мәселе тек мектептің немесе полицияның міндеті емес, ата-аналар мен қоғам өкілдерінің де ортақ жауапкершілігі ретінде көтерілді.Отырыста аудандық полиция бөлімдерінің басшыларына Тараз қаласы мен аудан әкімдерімен бірлесіп, 9–10-сынып оқушылары және олардың ата-аналарымен кездесулер ұйымдастыру тапсырылды. Мұндай кездесулерге ауыл ақсақалдары мен қоғам белсенділерін тарту ұсынылды. Талқыланатын негізгі мәселелердің қатарында буллинг, әлімжеттік, ата-ананың жауапкершілігі және балаларға төнетін нақты қауіптер бар.Білім беру ұйымдарының басшылары мен құқық қорғау органдары қатысатын кеңейтілген алқа мәжілісін өткізу, мектеп психологтарының жұмысын тексеру де міндеттелді. Полиция есебінде тұрған немесе әкімшілік құқықбұзушылық бойынша хаттама толтырылған балаларға қатысты мектепішілік профилактикалық жұмысты күшейту, оларды спорт секциялары мен шығармашылық үйірмелерге тарту қажеттігі атап өтілді.Сонымен қатар мектептердегі, саябақтар мен көшелердегі бейнебақылау камераларының жұмысын тексеру, тәуекел тобындағы отбасылармен байланысты күшейту және балалардың бос уақытын тиімді ұйымдастыру тапсырылды. Тараз қалалық және аудандық комиссияларының қызметін жандандырып, ерекше назарды қажет ететін балалармен жұмыс нәтижесін тоқсан сайын қарау көзделген.Жиын қорытындысында облыс әкімінің жауапты орынбасарына сөгіс, Байзақ, Жамбыл, Талас және Қордай аудандарының әкімдеріне, сондай-ақ облыстық білім басқармасының басшысына қатаң сөгіс беру туралы шешім қабылданды. Аталған төрт ауданның полиция бөлімдері басшыларына қатысты қызметтік тексеру жүргізу тапсырылды. Бұл шешімдер профилактикалық жұмысты есеп үшін емес, нақты қауіптің алдын алу үшін ұйымдастыру талабын күшейтті.Ресми ақпаратта профилактикалық есепте тұрған балалардың бос уақытын ұйымдастыруға ерекше көңіл бөлінген. Оларды үйірмелерге және спорт секцияларына тарту тапсырмасы тәрбиелік жұмысты мектеп қабырғасынан тыс жалғастыруға бағытталған. Сондай-ақ камералардың жұмысын тексеру тек мектеп ғимараттарымен шектелмейді: саябақтар мен көшелер де қамтылған. Тараз қаласындағы комиссиялардың жұмысы мен тоқсан сайынғы талдау тапсырмасы қабылданған шаралардың орындалуын жүйелі бақылауға мүмкіндік береді.Дереккөз (мақала сілтемесі): https://beta.egov.kz/org/zhambyl/press/news/details/1324383?lang=kk
ҚЫЗМЕТТІҢ ҚАНДАЙ ТҮРЛЕРІ ТІРКЕУ ЕСЕБІНЕ ҚОЮҒА ЖАТАДЫ? 07.11.2026
Қазақстан Республикасының Салық кодексінің 104-бабына сәйкес қызметтің жекелеген түрлерін жүзеге асыратын салық төлеушілер мемлекеттік кірістер органдарында тіркеу есебіне тұруға міндетті.🔹 Кімдер тіркеу есебіне тұруға міндетті?Оларға мынадай қызмет түрлерін жүзеге асыратын тұлғалар жатады:▪️ бензинді (авиациялық бензинді қоспағанда), дизель отынын және Кодексте көрсетілген отынның басқа да түрлерін өндіру;▪️ аталған отын түрлерін көтерме және бөлшек саудада өткізу;▪️ этил спирті мен алкоголь өнімін өндіру;▪️ алкоголь өнімін көтерме және бөлшек саудада өткізу;▪️ темекі өнімдерін өндіру және көтерме саудада өткізу;▪️ ойын бизнесі саласындағы қызмет;▪️ Салық кодексінде көзделген жекелеген акцизделетін тауарларды өндіру және құрастыру (жинақтау);▪️ тауарлардың электрондық саудасы.📌 Тіркеу қай жерде жүргізіледі?Тіркеу есебіне қою тиісті қызметті жүзеге асыру кезінде пайдаланылатын салық салу объектілері және (немесе) салық салуға байланысты объектілер орналасқан жер бойынша мемлекеттік кірістер органдарында жүргізіледі.📌 Хабарламаны қандай мерзімде беру қажет?Салық кодексінің 104-бабының 4-тармағында көзделген қызмет түрлері бойынша қызметтің басталғаны немесе тоқтатылғаны туралы хабарлама қажетті құжаттармен бірге тиісті қызметті бастауға дейін кемінде үш жұмыс күні бұрын салық органына ұсынылады.📌 Әрбір объектіні жеке тіркеу қажет пе?Иә. 104-баптың 1-тармағының 1)–5) тармақшаларында көрсетілген қызмет түрлерін жүзеге асыру кезінде бірнеше объект болған жағдайда, әрбір салық салу объектісі және салық салуға байланысты объект жеке тіркеу есебіне қойылады.Сондай-ақ әрбір ойын мекемесі жеке тіркеу есебіне қойылады. Ойын мекемесінің аумағында тіркеу есебіне қойылмаған салық салу объектілері мен салық салуға байланысты объектілерді пайдалануға және орналастыруға тыйым салынады.📌 Тіркеу қандай мерзімге жүргізіледі?Егер тиісті қызмет түрі лицензиялауға жататын болса, лицензия болған жағдайда тіркеу есебіне қою лицензияның қолданылу мерзімінен аспайтын мерзімге жүргізіледі.Маңызды! Қызметті бастамас бұрын оның тіркеу есебіне қоюға жататын қызмет түрлеріне кіретінін тексеріп, салық заңнамасында белгіленген талаптарды уақтылы орындаңыз.#Заң_мен_тәртіп#Закон_и_порядок#законипорядок#заңментәртіпАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-sko/press/news/details/1314334?lang=ru
2026 жылдың 6 қазан күні Тасқарасу ауылдық округ әкімі Жақсылық Мысаханұлы Альмахуновтың 2026 жылдың II жартыжылдығындағы халықпен кездесуі өтті. 07.11.2026
Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/uigur-taskarasu/press/news/details/1314335?lang=ru
Сыйға алынған пәтерді сату кезінде ЖТС төлеу міндеттемесі қашан туындайды? 07.11.2026
Сыйға алынған пәтерді сату кезінде ЖТС төлеу міндеттемесі қашан туындайды?Сыйға алынған жылжымайтын мүлікті сату кезінде жеке тұлғалардың табыстарына салық салу тәртібін түсіндіреміз.Мысалы, азамат 2025 жылы пәтерді сыйға алып, 2026 жылы оны сатуға шешім қабылдады. Мұндай жағдайда жеке табыс салығын (ЖТС) төлеу міндеттемесі туындай ма?Қазақстан Республикасы Салық кодексінің 382 және 383-баптарына сәйкес, тұрғын жылжымайтын мүлікті сату кезінде салықтық міндеттемелер мүлікке иелік ету мерзіміне және құн өсімінен кірістің болуына байланысты айқындалады.Құн өсімінен кіріс қашан туындайды?Егер пәтерге меншік құқығы 2026 жылғы 1 қаңтарға дейін тіркелсе және пәтер бір жылдан аз уақыт меншікте болса немесе меншік құқығы 2026 жылғы 1 қаңтардан кейін тіркеліп, пәтер екі жылдан аз уақыт меншікте болса, оны сату кезінде құн өсімінен кіріс туындауы мүмкін.Құн өсімінен кіріс сату бағасы мен жылжымайтын мүліктің бастапқы құны арасындағы оң айырма ретінде айқындалады.Өтеусіз алынған пәтерді сату кезінде бастапқы құн Салық кодексінің нормаларына сәйкес айқындалады. Атап айтқанда, жеке тұлғалардың мүлік салығы салынатын жылжымайтын мүлік үшін меншік құқығы туындаған жылдың 1 қаңтарындағы мүлік салығын есептеу мақсатында белгіленген бағалау құны қолданылады.Нені ескеру қажет?Егер мүлікті сату нәтижесінде салық салынатын кіріс туындаса, жеке тұлға ЖТС-ты өз бетінше есептейді, кірістер мен мүлік туралы декларацияны тапсырады және салықты заңнамада белгіленген мерзімде төлейді.Бұл ретте салықтық міндеттемелерді айқындау үшін меншік құқығының мемлекеттік тіркелген күнін, жылжымайтын мүліктің түрін және Салық кодексінің қолданылатын нормаларын ескеру қажет.Қостанай облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті азаматтарға жылжымайтын мүлікті сату мәмілесін жоспарлау кезінде салықтық міндеттемелерін алдын ала нақтылауды ұсынады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-kostanay/press/news/details/1314340?lang=ru
«ЖЕР ЖАННАТЫ - ЖЕТІСУ» облыстық телевизиялық байқауының Гала-концерті 07.11.2026
Өтетін орны: Б.Римова атындағы академиялық драма театрыӨтетін уақыты:2026 жылғы, 20 қазан сағат 19:00 Байланыс телефондары:8 (7282) 24-34-07; Электронды пошта: 7su.ocnt@mail.ru Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/zhetysu-archive/press/news/details/1314321?lang=ru
Қостанайда жер асты жаяу жүргіншілер өткелдері жаңартылуда 07.11.2026
Бүгін «Второй подъём» ауданындағы жерасты жаяу жүргіншілер өткелінде жөндеу жұмыстарының аяқталу барысы тексерілді. Қазіргі уақытта өткелдің қаптамасы жаңартылып, брусчатка төселуде, жарықтандыру және бейнебақылау жүйелері орнатылуда. Сонымен қатар қозғалысы шектеулі азаматтар үшін қолайлы жағдайлар жасалуда.Қостанай қаласында үш жерасты жаяу жүргіншілер өткелі бар. Былтыр Қайырбеков көшесіндегі № 9 мектептің жанында орналасқан өткел күрделі жөндеуден өтті. Ал келесі жылы ГАИ аялдамасы маңындағы өткелді жөндеу жоспарланып отыр.«Тобыл Арена» автотұрағы мен Kostanay Plaza сауда-ойын-сауық орталығының арасындағы төртінші жерасты өткелінің құрылысын 1 қарашаға дейін аяқтау көзделген. Жоба инвестор қаражаты есебінен жүзеге асырылуда.Қалада Назарбаев даңғылында, Гашек көшесінде және теміржол вокзалы маңында орналасқан үш жерүсті жаяу жүргіншілер өткелі де бар.Осылайша, Қостанайда жаяу жүргіншілер инфрақұрылымын кезең-кезеңімен жаңарту жұмыстары жалғасуда. Негізгі мақсат — тұрғындардың қауіпсіз әрі кедергісіз қозғалысын қамтамасыз етіп, қаладағы жаяу жүргіншілерге қолайлы жағдай жасау.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-kalasy-akimat/press/news/details/1314297?lang=ru
Назарбаев Университетімен білім саласындағы ынтымақтастық талқыланды 07.11.2026
Тбилисиде Қазақстанның Грузиядағы Елшісі Талғат Адуов Назарбаев Университетінің Есептеу техникасы және жасанды интеллект мектебінің қауымдастырылған профессоры Майкл Льюиспен және Студенттерді қабылдауды басқару департаментінің бас менеджері Айсұлу Тұқтұбаевамен кездесті.Кездесу барысында білім беру саласындағы қазақстандық-грузин ынтымақтастығын дамыту, студенттік ұтқырлық бағдарламасы (Student Mobility Program) аясында алмасуларды ұйымдастыру және алдағы бірлескен жобаларды іске асыру перспективалары талқыланды.Тараптар Назарбаев Университеті мен Грузияның жоғары оқу орындары арасында байланыстар орнатудың маңызын атап өтті. Академиялық ұтқырлықты кеңейтуге және білім мен тәжірибе алмасуға қолайлы жағдай жасау мәселелеріне назар аударылды.Сондай-ақ университеттің білім беру мүмкіндіктерін Грузияда таныстыру және жастардың Қазақстанда жоғары білім алуға қызығушылығын арттыру жөнінде пікір алмасу өтті.Кездесу қорытындысында қатысушылар талқыланған бастамаларды одан әрі пысықтау және білім беру саласындағы әріптестікті нығайту мақсатында жұмыс байланыстарын жалғастыруға дайын екендіктерін білдірді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-tbilisi/press/news/details/1314265?lang=ru
Қазақстан құрамасы FIE әлемдік рейтингінде алғаш рет көш бастады 07.11.2026
Қазақстан ерлер құрамасы шпагамен семсерлесуден Халықаралық семсерлесу федерациясының (FIE) әлемдік рейтингінде алғаш рет бірінші орынға көтерілді.Бұл тарихи жетістікке қазақстандық шпагашылар ірі халықаралық жарыстарда сәтті өнер көрсетуінің арқасында қол жеткізді. 2025 жылы қарашада ұлттық құрама Сауд Арабиясының Эр-Рияд қаласында өткен Ислам ынтымақтастығы ойындарында топ жарды. 2026 жылғы маусымда Үндістанның Нью-Дели қаласында Азия чемпионы атанса, шілдеде Қытайдың Гонконг қаласында өткен әлем чемпионатында алтын медаль жеңіп алды. Ал биыл күзде Аичи мен Нагояда (Жапония) өткен Азия ойындарында да жеңіске жетті.Сонымен қатар, Қазақстан құрамасы Марокконың Касабланка қаласында өткен Әлем кубогы кезеңінде алтын медаль жеңіп, осы жеңістің арқасында әлемдік рейтингте бірінші орынға көтерілді.Отандастарымызды тарихи жетістігімен құттықтаймыз! Алдағы жарыстарда толағай табыс пен жаңа жеңістер тілейміз! Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-bratislava/press/news/details/1314268?lang=ru
The Republic of Kazakhstan: From the Declaration of State Sovereignty to Middle-Power Status in 36 Years 07.11.2026
The International Institute for Middle East and Balkan Studies (IFIMES) in Ljubljana regularly analyzes developments in the Middle East, the Balkans and around the world. Its latest analysis, entitled “The Republic of Kazakhstan: From the Declaration of State Sovereignty to Middle-Power Status in 36 Years/Республика Казахстан: от Декларации о государственном суверенитете до статуса средней державы за 36 лет”, examines Kazakhstan’s 36-year journey of statehood, its multi-vector foreign policy, economic diversification, digital transformation and regional connectivity, with particular emphasis on strengthening cooperation with Slovenia and the European Union. Presented below are the key highlights of the analysis.The Republic of Kazakhstan: From the Declaration of State Sovereignty to Middle-Power Status in 36 YearsOn 25 October, Kazakhstan celebrates Republic Day, a national holiday of particular historical significance for the formation of modern Kazakh statehood. On this day in 1990, the Declaration of State Sovereignty of the Kazakh Soviet Socialist Republic was adopted, marking a major political and legal milestone on the path to independence. Thirty-six years later, the principles set out in the Declaration—sovereignty, territorial integrity, autonomy and responsibility for the country’s own future—continue to shape Kazakhstan’s strategic development.For Kazakhstan, the date is not only an opportunity to look back at the origins of modern statehood, but also to reflect on the journey so far, assess the results achieved and identify priorities for further development. At a time of profound change in international relations, accelerating technological advances and growing interdependence among states, a country’s ability to set its own national priorities, modernise its economy consistently and strengthen the confidence of international partners takes on particular importance.Historical Choices and the Formation of StatehoodAdopted on 25 October 1990, the Declaration of State Sovereignty was one of the key documents that established the political and legal foundations of Kazakhstan’s future independence. It enshrined the principles of autonomy for the republican authorities, territorial integrity, citizenship, economic independence and the right to conduct independent international relations. The document thus marked a transition to a new understanding of the state’s responsibility to its people and laid the groundwork for the subsequent formation of the independent Republic of Kazakhstan.The proclamation of state independence on 16 December 1991 was a natural continuation of this historical process. The country faced enormous tasks: establishing independent state institutions, creating a national legal system, transitioning to a market economy, building foreign-policy ties and integrating into the international community. These processes unfolded in difficult economic and geopolitical conditions, requiring both strategic vision and the ability to make complex practical decisions.In the first years of independence, Kazakhstan established the fundamental principles of its statehood: preserving territorial integrity, strengthening interethnic harmony, developing national culture, maintaining domestic stability and pursuing an independent foreign policy. The multinational character of society became not an obstacle but an important factor in shaping a model of statehood in which civic identity is combined with respect for cultural and linguistic diversity.Building its own system of international relations was of vital importance. Kazakhstan established diplomatic ties with countries around the world, joined international organisations and treaties, and created a legal framework for trade, economic and humanitarian cooperation. Membership in the United Nations since 1992 confirmed the country’s standing as a full-fledged member of the international community.From the outset, independence was therefore regarded not merely as a political and legal status, but as a practical opportunity to determine the course of national development independently, protect citizens’ interests and build relations with other states on the basis of mutual respect and equality.Restoring and strengthening statehood required considerable effort. Yet it was during this period that the foundations were laid for Kazakhstan’s modern institutional system, its international standing and its long-term development strategy.Kazakhstan in a Changing International OrderSince the early years of independence, Kazakhstan has pursued a foreign policy grounded in the protection of national interests, the development of good-neighbourly relations, pragmatism and cooperation with diverse centres of global economic and political influence. The country’s geographic position and international economic ties make a broad range of partnerships and the ability to navigate complex global interdependencies an objective necessity.In this context, a multi-vector foreign policy means seeking constructive relations with states and international organisations on the basis of sovereign equality, respect for territorial integrity, non-interference in internal affairs and the peaceful settlement of disputes. Its practical value lies in expanding diplomatic room for manoeuvre, economic cooperation and the protection of national interests.As geopolitical tensions intensify, preserving international law and the effectiveness of multilateral institutions becomes especially important. For states with an interest in stability, predictability and free trade, compliance with international norms is an essential precondition for long-term development.Kazakhstan consistently supports dialogue and multilateral cooperation within the United Nations. The country’s priorities include international security, sustainable development, nuclear non-proliferation, confidence-building and resolving regional issues through negotiations. These priorities are reflected in the Concept of the Foreign Policy of the Republic of Kazakhstan for 2020–2030.Nuclear disarmament occupies a special place in Kazakhstan’s international profile. The decision to close the Semipalatinsk Nuclear Test Site in 1991 and the subsequent renunciation of the inherited nuclear arsenal were important milestones in the country’s history and in international security policy. This experience remains a significant part of Kazakhstan’s contribution to global efforts to prevent the proliferation of nuclear weapons and strengthen international trust.The regional dimension of foreign policy is also strategically important. Central Asia’s resilience depends on the development of trade ties, the rational use of water resources, transport connectivity, energy cooperation and joint efforts to address environmental challenges. None of these issues can be effectively resolved by countries acting alone.Closer cooperation among the countries of Central Asia expands the region’s ability to pursue independent economic development, enhance its international competitiveness and respond to shared challenges in a coordinated manner. Kazakhstan regards regional stability and development as important conditions for its own long-term security and prosperity.At the same time, the country is interested in deepening engagement with the European Union and its member states. European partners are of considerable interest in industry, energy, transport, education, science, digital technologies and environmental modernisation. For Kazakhstan, such cooperation offers a way to expand export opportunities, attract investment and gain access to advanced technological solutions.Ultimately, a country’s international role is determined not only by its economic resources or geographic position, but also by its ability to turn these advantages into practical results, sustain dialogue and consistently honour its commitments.Economic Transformation: From Adaptation to DiversificationSince independence, Kazakhstan’s economy has undergone profound structural change. The country has established its own financial system, national currency, institutions for regulating economic activity and mechanisms for attracting foreign investment. The development of natural resources, industry and infrastructure, together with the expansion of trade ties, has enabled Kazakhstan to strengthen its position in the regional and global economy.Natural resources remain an important part of the country’s economic potential. Kazakhstan has substantial reserves of hydrocarbons, uranium, non-ferrous and rare metals, as well as significant agricultural capacity. The country’s resource base could underpin new production chains, provided that processing and technological capabilities are developed. According to the World Bank, Kazakhstan has more than 5,000 unexplored deposits of rare and rare-earth metals, with an estimated potential value exceeding US$46 trillion.However, the long-term resilience of the economy depends not only on using these advantages effectively, but also on broadening the production base, raising labour productivity, developing competitive processing industries and creating new sources of growth.That is why economic diversification, the development of non-commodity exports and investment in high-value-added sectors are of strategic importance. The aim is a gradual shift from a model in which extractive industries play a substantial role towards a more sophisticated economic structure built on technology, skilled workers, efficient infrastructure and entrepreneurial initiative.Kazakhstan’s economic performance in recent years reflects both growing business activity and the ongoing challenge of diversification. According to revised data from the Bureau of National Statistics, the country’s GDP reached 159.6 trillion tenge in 2025, representing real growth of 6.5 per cent; at the average exchange rate for the year, this was equivalent to approximately US$306 billion. As part of a new investment cycle and its economic development framework, Kazakhstan plans to attract an additional US$150 billion in foreign investment by 2029. The highest growth rates were recorded in transportation and storage, construction, trade, industry, and information and communications. During the first nine months of 2026, the short-term economic indicator rose by 4.8 per cent year on year. This performance points to broader activity across a range of sectors, although its long-term sustainability will depend on productivity gains and the development of non-commodity production. In August 2026, S&P Global Ratings raised the country’s sovereign rating to BBB with a stable outlook; Moody’s maintains its rating at Baa1 with a stable outlook. These assessments describe the government’s creditworthiness, but do not in themselves replace an analysis of investment quality, productivity or the sustainability of growth. Foreign trade and transport connectivity add to this picture. According to the Bureau of National Statistics, Kazakhstan’s total trade with all foreign partners amounted to US$143.9 billion in 2025. The country’s geographic position creates opportunities to develop transit between Asia and Europe, but realising them depends on infrastructure capacity, logistics efficiency and the predictability of freight movements. International indicators related to innovation, education and digital skills also show changes. In the WIPO Global Innovation Index 2026, Kazakhstan ranked 73rd; the organisation noted the country’s most significant rise in the Central and Southern Asia region.These indicators reflect an expansion of economic activity beyond the traditional commodity sector. At the same time, the sustainability of this growth will depend on the country’s ability to improve investment efficiency, develop domestic competition, strengthen the business environment and enable small and medium-sized enterprises to play a broader role in creating added value.It is important to move from an approach to investment policy focused primarily on volume to a more selective model centred on project quality, technological content, export potential and long-term benefits for the national economy. Investment in raw-material processing, engineering, the agro-industrial sector, pharmaceuticals, digital solutions and logistics can support economic growth while strengthening resilience to external volatility.The development of entrepreneurship remains equally important. Small and medium-sized enterprises create jobs, make the economy more flexible and provide a basis for the diffusion of innovation. Their further development requires access to finance, predictable regulation, effective protection of property rights and a level playing field for competition.Ultimately, economic modernisation should be assessed not only by macroeconomic indicators. Its most important test is whether it gives citizens broader opportunities for employment, professional fulfilment and a better quality of life.Transit Potential and a New Economic GeographyKazakhstan’s position between Europe and Asia has historically shaped its role in regional exchange. Today, this advantage is gaining further importance as international logistics chains are reconfigured, e-commerce expands and businesses seek alternative routes for transporting goods.Kazakhstan is developing transport infrastructure, rail and road corridors, logistics hubs and multimodal solutions. The Trans-Caspian International Transport Route, known as the Middle Corridor, plays an important role in this system, linking China and Central Asia with the Caucasus and European markets via the Caspian and Black Seas.The development of such routes matters for more than transit revenues. It helps expand trade opportunities, improve connectivity between regions, attract logistics operators and create new avenues for industrial cooperation. The competitiveness of transport corridors, however, is determined by more than geography alone: it requires harmonised customs procedures, predictable delivery times, efficient port infrastructure and digital data exchange among all parties involved in freight transport.In this respect, cooperation with European partners offers Kazakhstan additional opportunities. The European market is of interest not only as an export destination, but also as a source of technology, engineering solutions, investment expertise and modern standards for infrastructure management.At the same time, Kazakhstan needs to develop its own logistics and production base so that it serves not only as a transit territory but also as a place where high-value-added goods and services are created. It is the combination of transport connectivity, industrial development and technological renewal that can turn geographic position into a lasting competitive advantage.Digital Transformation and Artificial IntelligenceDigitalisation is becoming one of the most significant drivers of contemporary development. It is changing how governments and citizens interact, how businesses operate, and how education, healthcare and international trade are organised. For Kazakhstan, the development of digital technologies offers an opportunity to accelerate economic modernisation, improve public services and broaden access to knowledge and innovation.A key condition for digital transformation is the creation of a comprehensive ecosystem that brings together government agencies, universities, research centres, entrepreneurs and international technology partners. Sustainable results depend not only on introducing new software solutions, but also on developing skills, ensuring access to digital infrastructure, protecting data and building trust in technology.Artificial intelligence is attracting particular attention. Its use offers prospects for improving industrial efficiency, refining transport planning, analysing agricultural data, advancing personalised medicine and automating administrative processes. At the same time, wider use of AI calls for a responsible approach to safety, algorithmic transparency, personal data protection and workforce training. In the Government AI Readiness Index 2025, which assesses the readiness of public institutions to use artificial intelligence, Kazakhstan ranked 60th among 195 countries. These results show progress, but further improvement will require sustained investment in science, universities, workforce development and the adoption of technology across the economy. In the UN E-Government Development Index (eGov), Kazakhstan rose from 29th to 24th place globally, entering the top 25 digital governments.Human Capital: The Foundation of Long-Term ProgressNeither natural resources, geographic position nor technological infrastructure alone can guarantee sustainable development. Ultimately, the decisive factors are people’s knowledge, skills, health and initiative.Kazakhstan’s cultural diversity is also a significant asset. The Kazakh language and national traditions are an essential part of the country’s historical heritage, while multilingualism and openness to international engagement broaden opportunities for citizens in education, science, diplomacy and business.Preserving historical memory, developing culture and supporting creative initiatives are not secondary objectives; they are part of long-term social development. They strengthen ties between generations, help shape civic identity and enable Kazakhstan to present itself to international audiences through its history, art, literature and traditions.In 2026, Kazakhstan entered a new stage of constitutional development: the Constitution adopted at the national referendum on 15 March came into force on 1 July 2026. Official materials on the new Basic Law emphasise the importance of sovereignty and independence, human rights and freedoms, the supremacy of the Constitution, national unity, knowledge, innovation and human-capital development.Kazakhstan and Slovenia: 34 Years of Diplomatic RelationsCooperation with Slovenia—a country with which Kazakhstan shares more than three decades of diplomatic relations, mutual respect and a common interest in practical partnership—holds a special place in Kazakhstan’s European foreign policy.Diplomatic relations between the Republic of Kazakhstan and the Republic of Slovenia were established on 20 October 1992. Over the past 34 years, bilateral engagement has gradually expanded to include political dialogue, trade, investment, industrial cooperation, culture, education and scientific ties.An important milestone in the development of bilateral relations was the official visit of Slovenian President Nataša Pirc Musar to Kazakhstan in March 2025. The agreements reached gave fresh impetus to discussions on the prospects for economic cooperation and the practical implementation of joint initiatives. In 2024, Kazakhstan opened an Embassy in Slovenia, creating additional institutional capacity to develop bilateral ties.Economic cooperation between the two countries has considerable potential. Kazakhstan is interested in European technology, investment and production expertise, while Slovenian companies have experience in pharmaceuticals, medical technology, industrial equipment, digital solutions and other high-value-added sectors.Promising areas of cooperation include pharmaceuticals and biotechnology, digitalisation, artificial intelligence, transport and logistics, energy, industrial cooperation and infrastructure development. Practical issues include making use of the Port of Koper in Slovenia to expand Kazakhstan’s transport and logistics links with European markets.Trade turnover between Kazakhstan and Slovenia amounted to €193.5 million in 2025, an increase of 20.6 per cent compared with 2024. Trade turnover in 2024 totalled €160.4 million, while from January to August 2026 it amounted to €132.2 million. Further deepening of cooperation will involve not only increasing trade volumes, but also expanding joint projects, production links, technology exchange and contacts between business communities. Intergovernmental mechanisms, direct company-to-company contacts, cooperation among research institutions and the development of educational programmes can all play an important role in this process.Humanitarian ties remain equally important. Exchanges between universities, cooperation among researchers, cultural events and tourism contacts help people in both countries learn more about each other’s history, traditions and contemporary achievements. These ties provide a strong public foundation for a long-term partnership.The 34th anniversary of diplomatic relations is an opportune moment not only to take stock, but also to identify new practical priorities. Kazakhstan and Slovenia have the potential to expand cooperation further, drawing on the complementary nature of their economies, their shared interest in innovation and their commitment to strengthening links between Central Europe and Central Asia.ConclusionThe 36th anniversary of the adoption of the Declaration of State Sovereignty takes us back to the origins of modern Kazakhstan and reminds us that statehood is not only a historical legacy, but also an enduring responsibility for the country’s future.Over the past decades, Kazakhstan has established its own state institutions, strengthened international ties, developed its economy and broadened its participation in regional and global affairs. At the same time, further progress requires sustained efforts to diversify the economy, improve the quality of public governance, develop human capital, modernise technology and strengthen infrastructure resilience.Relations with Slovenia form part of Kazakhstan’s broader strategy to strengthen partnerships with European countries. Joint projects in industry, pharmaceuticals, logistics, science and digital technologies can contribute not only to the growth of bilateral trade, but also to new links between the economies of Central Asia and the European Union.Kazakhstan is entering the next stage of its history, drawing on its accumulated experience, economic potential and human capital. The country’s ability to meet the challenges of the 21st century and create new opportunities for future generations will depend on how successfully it combines these resources with strong institutions, innovation and international partnership.Ljubljana/Brussels/Bishkek/Astana, 20 October 2026https://www.ifimes.org/en/researches/the-republic-of-kazakhstan-from-the-declaration-of-state-sovereignty-to-middle-power-status-in-36-years/6042? Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-ljubljana/press/news/details/1314248?lang=ru
Қазақстан Республикасы Конституциясының және «Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты туралы» Конституциялық заңның аудионұсқалары 07.11.2026
2026 жылғы 15 наурызда республикалық референдумда қабылданған Қазақстан Республикасы Конституциясының, сондай-ақ «Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты туралы» Конституциялық заңның қазақ, орыс және ағылшын тілдеріндегі аудионұсқалары.Аудиоресурстарға сілтемелер: Қазақстан Республикасының Конституциясы (аудио)«Қазақстан Республикасының Конституциялық Соты туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңы (аудио) ҚР Конституциялық Сотының ресми ақпараттық ресурстарына сілтемелер: Ресми сайт: https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk?lang=kkTelegram: https://t.me/consot_kzInstagram: https://www.instagram.com/consud_kzFacebook: https://www.facebook.com/share/18PYtTuBuU/.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-amman/press/news/details/1314209?lang=ru
Заңның жекелеген бабына немесе ережесіне дау айтуға бола ма? 07.11.2026
Азамат нормативтік құқықтық актіге, оның нормасына немесе жекелеген ережесіне, егер олар өзінің конституциялық құқықтары мен бостандықтарына тікелей қатысты болса, дау айта алады. Бұл ретте Конституциялық Сотқа жүгінудің жол берілетіндігіне қойылатын талаптар сақталуы тиіс.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/ksrk/press/news/details/1314216?lang=ru
Қырғыз Республикасы Есеп палатасына 30 жыл: Қазақстанның мемлекеттік аудиторлары Бішкекке барды 07.11.2026
Қазақстан Республикасы Жоғары аудиторлық палатасының делегациясы Қырғыз Республикасы Есеп палатасы қызметінің 30 жылдығына арналған ресми іс-шараларға қатысу үшін Бішкек қаласына жұмыс сапарымен барды.Негізгі іс-шара «Мемлекеттік басқару жүйесіндегі жоғары аудит органының рөлі мен орны: тәуелсіздік – тиімділік пен сенімнің негізі» тақырыбында халықаралық дөңгелек үстел болды.Іс-шараға ҚР Жоғары аудиторлық палатасының өкілдерімен қатар Әзербайжан, Беларусь, Грузия, Қырғызстан, Түркия және басқа да елдердің жоғары аудит органдарының өкілдері қатысты. Сондай-ақ диалогқа INTOSAI Даму бастамасының (IDI) мамандары қосылды.Қырғызстан Есеп палатасының төрағасы Алмазбек Акматовты, іс-шараға қатысушыларды және әріптестерді кәсіби мерейтойымен ҚР Жоғары аудиторлық палатасының мүшесі Амангелді Есенов құттықтады. Ол ведомствоның елдің дамуына елеулі үлес қосып, қаржылық тәртіпті нығайтуға және мемлекеттік ресурстарды тиімді басқаруға ықпал етіп келе жатқанын атап өтті.«Бүгінде Қырғыз Республикасының Есеп палатасы – ел ішінде де, халықаралық аудиторлық қоғамдастықта да құрметке ие, беделді мемлекеттік аудит институты», — деді ол.Амангелді Есенов ведомствоның мемлекеттік аудиттің кәсіби және құқықтық негіздерін нығайту, халықаралық стандарттар мен INTOSAI қағидаттарын енгізу бағытындағы кәсіби қызметін атап өтті. Оның айтуынша, бұл бағыттағы маңызды қадамдардың бірі – 2023 жылы «Қырғыз Республикасының Есеп палатасы туралы» конституциялық заңның қабылдануы. Бұл заң Палатаның тәуелсіздігінің құқықтық кепілін нығайтты.Амангелді Есенов атап өткендей, Қазақстанның Жоғары аудиторлық палатасы мен Қырғызстанның Есеп палатасы арасындағы ынтымақтастық өзара сенім, құрмет және қолдау қағидаттарына негізделген.Екі ведомствоның өзара іс-қимылының көпжылдық тарихы бар және екіжақты форматта да, INTOSAI, ASOSAI, TURKSAI және басқа да халықаралық алаңдар аясында да табысты дамып келеді.«Біздің ынтымақтастығымыз туралы меморандумға сонау 2008 жылы қол қойылды. Ал биыл 16 қыркүйекте Астанада меморандумды жаңарттық. Біз мұны жай ғана құжатты жаңарту емес, әріптестігіміздің жаңа кезеңінің бастауы деп білеміз», — деп түйіндеді Жоғары аудиторлық палатаның мүшесі.Дөңгелек үстел аясында Жоғары аудиторлық палата өкілдері жоғары аудит органының тәуелсіздігін қамтамасыз ету бағытындағы Қазақстан тәжірибесімен бөлісті. 2022 жылғы конституциялық реформа барысында Палатаның мәртебесі көтеріліп, өкілеттіктері кеңейді.Қазіргі уақытта Жоғары аудиторлық палата мемлекеттік басқару тиімділігіне, жергілікті бюджеттерге аудит жүргізеді. Ал 2025 жылдан бастап аудит жүргізу аясына бюджеттен тыс қорлар да енді.Палатаның тәуелсіздігі биыл аяқталған әріптестік бағалау нәтижелерімен де расталды. Бағалауға Литва, Португалия жәнеТүркиядан келген кәсіби аудиторлар қатысты. Сонымен қатар Дүниежүзілік банк пен Азия даму банкі 2025 жылы жүргізген PEFA бағалауының нәтижелері бойынша Қазақстан «Сыртқы аудит» компонентінен B+ бағасын алды.Қазақстанның мемлекеттік аудит саласындағы алдағы басымдықтары Жоғары аудиторлық палатаның 2026-2030 жылдарға арналған даму стратегиясында көрсетілген. Олар: INTOSAI стандарттарын енгізу, тәуелсіздікті одан әрі нығайту, аудит сапасын арттыру және жасанды интеллект элементтерін қолдана отырып, қызметті толық цифрландыру.Telegram-каналға жазылуАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/esep/press/news/details/1314182?lang=ru
«Таза Қазақстан»: Шымкентте дрондар тазалық ережелерін бақылауға тартылды 06.11.2026
2026 жылғы 2 қарашадағы жағдай бойынша Шымкентте «Таза Қазақстан» бастамасы аясында қоғамдық орындардың тазалығын қадағалауға дрондар қолданылып келеді. Қалалық полицияның ресми мәліметтері әуеден бақылау абаттандыру қағидаларын бұзу және қоқысты рұқсат етілмеген орындарға тастау фактілерін анықтауға көмектесетінін көрсетеді.Мәселен, 28 қыркүйекте жарияланған ақпаратқа сәйкес, Әл-Фараби ауданында жыл басынан бері абаттандыру талаптарына байланысты 3 600-ге жуық құқық бұзушылық анықталған. Соның 677-сі дрон көмегімен тіркелген. Ал 27 қазандағы хабарламада осы ауданда бір ай ішінде анықталған 796 құқық бұзушылықтың 347-сі ұшқышсыз аппарат арқылы белгілі болғаны айтылды.Еңбекші ауданында да әуе бақылауы пайдаланылған. Қалалық полиция бір апта ішінде дрон көмегімен 102 әкімшілік хаттама толтырылғанын хабарлады. Бұл деректер әртүрлі аумақтар мен кезеңдерге қатысты болғандықтан, оларды қосып, бүкіл қала бойынша бірыңғай көрсеткіш ретінде ұсынуға болмайды.Дрондардың артықшылығы — үлкен аумақты шолып, тиісті қызметтерге жағдай туралы ақпаратты жедел жеткізуі. Дегенмен әрбір құқық бұзушылық бойынша шешім заңнама талаптарына сай қабылдануы тиіс. Техникалық бақылау профилактикалық түсіндіру жұмыстары мен тұрғындардың жеке жауапкершілігін алмастырмайды.Шымкенттің тазалығы тек коммуналдық қызметтердің жұмысына емес, тұрғындардың күнделікті әдетіне де байланысты. Қалдықты белгіленген орынға тастау, аулалар мен қоғамдық кеңістіктерді ұқыпты пайдалану және абаттандыру ережелерін сақтау — ортақ міндет. «Таза Қазақстан» бастамасының ұзақ мерзімді нәтижесі де осы мәдениеттің қалыптасуымен өлшенеді.
«Өнеркәсіп пен ғылым» HUB: Шымкентте ғылыми идеялар өндіріс міндеттерімен ұштасты 06.11.2026
2026 жылғы 2 қарашада Шымкенттегі Мұхтар Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университетінде өткен ICITE-2026 халықаралық конференциясының нәтижелері назар аудартады. Университеттің 30 қазанда жариялаған ақпаратына сәйкес, конференция аясында өнеркәсіптік мәселелерге арналған хакатон және «Өнеркәсіп пен ғылым» HUB сессиясы ұйымдастырылған.Хакатон Шымкент қаласы әкімдігінің тапсырысы бойынша өткізіліп, өңір үшін өзекті бес бағытты қамтыды. Қатысушылар тиімді агрохимикаттарды әзірлеу, ауыл шаруашылығы жерлерін өңдеуде көміртекті технологияларды қолдану, цемент өндірісіндегі CO және CO₂ шығарындыларын азайту, керамзит өндіру технологиясын оңтайландыру және Шымкенттің ауа бассейнін тазарту жүйелерін жетілдіру мәселелерін қарастырды.Университет мәліметінше, іс-шара барысында ғалымдар, ғылыми-зерттеу ұйымдарының және өндірістік кәсіпорындардың өкілдері бас қосты. Олар ғылыми ұсыныстарды практикалық міндеттермен байланыстыру, кәсіпорындардың қажеттіліктерін анықтау және жаңа инженерлік шешімдер ұсыну бағытында пікір алмасты.«Өнеркәсіп пен ғылым» HUB сессиясында зерттеу нәтижелерін коммерцияландыру, бірлескен жобаларды іске асыру және өндіріс сұранысына сәйкес мамандар даярлау мәселелері де талқыланды. Бұл бағыттар ғылыми жұмыстың нәтижесін нақты технологияға айналдыру үшін маңызды.Шымкенттің өндірістік әлеуеті мен университеттердің зерттеу мүмкіндіктерін жақындастыру өңір экономикасына жаңа серпін беруі мүмкін. Алайда ұсынылған идеялардың өндірісте қолданылғаны туралы айту үшін кейінгі сынақтар, инвестициялық шешімдер және іске асыру нәтижелері қажет. Хакатонның басты жетістігі — ғылым мен кәсіпорындар арасындағы диалогты күшейту.
Жасанды интеллект журналисті алмастыра ала ма? Әуезов университетінде болашақ мамандармен кездесу өтті 06.11.2026
2026 жылғы 2 қарашада Шымкенттегі Мұхтар Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университетінде өткен кәсіби кездесу туралы ақпарат медиа саласының өзекті мәселелерін қайта қозғады. Университеттің ресми Instagram парақшасында жарияланған бейнематериалға сәйкес, Қазақстан Журналистер одағының мүшелері студенттермен жүздесіп, қазіргі журналистиканың дамуы мен жасанды интеллекттің ықпалын талқылаған. Жарияланым кездесудің нақты өткізілген күнін көрсетпейді, сондықтан 2 қараша — осы мақаланың күні.Кездесудің негізгі мақсаты — болашақ журналистерді медиа кеңістігіндегі жаңа үрдістермен таныстырып, кәсіби тәжірибе алмасуға жағдай жасау. Университет жариялаған мәтінде заманауи журналистиканың даму бағыттары, әлеуметтік желілердің ақпарат таратудағы рөлі, тележурналистика мен цифрлық медианың өзара байланысы талқыланғаны айтылған.Қазір жаңалық аудиторияға телеарна мен газет арқылы ғана емес, әлеуметтік желілер, бейнеплатформалар және мессенджерлер арқылы да жетеді. Бұл журналистен мәтін жазумен қатар, ақпаратты тексеру, бейне және аудиомен жұмыс істеу, әртүрлі платформаның ерекшелігін түсіну сияқты дағдыларды талап етеді. Алайда жариялау жылдамдығы артқан сайын деректің дәлдігі мен ақпаратқа жауапкершілік мәселесі де маңызды бола түседі.Жасанды интеллект журналистің күнделікті жұмысын жеңілдететін құралдардың бірі бола алады. Ол сұхбаттың дыбысын мәтінге айналдыруға, көлемді материалды жүйелеуге немесе тақырыпқа қатысты бастапқы мәліметтерді жинауға көмектеседі. Бірақ мұндай жүйелердің жауабында қателік кездесуі мүмкін. Сондықтан алынған ақпаратты түпнұсқа дереккөзбен салыстыру, оқиғаға қатысушылардың пікірін нақтылау және соңғы редакциялық шешімді адам қабылдауы қажет.Университеттің бейнежазбасында «Бүгінгі телевизия қандай?», «Телевизия енді деген стереотипті шындыққа жанаспайды» деген тақырыптық тұжырымдар көрсетілген. Бұл тележурналистиканың өзгерген ортадағы орнын талқылауға назар аударылғанын аңғартады. Дәстүрлі телевизия мен жаңа медианы бір-біріне қарсы қоюдан гөрі, олардың өзара ықпалдастығын түсіну болашақ мамандар үшін маңызды.Осындай кездесулер студенттерге аудиторияда алған білімін кәсіби тәжірибемен салыстыруға мүмкіндік береді. Тәжірибелі журналистермен пікір алмасу ақпараттың шынайылығын тексеру, қоғам алдындағы жауапкершілік және технологияны орынды қолдану туралы ойлануға жетелейді. Жасанды интеллект журналистиканың жұмыс тәсілдерін өзгерткенімен, нақты дерекке сүйену мен адам алдындағы жауапкершілік мамандықтың негізгі қағидалары болып қала береді.
RoboPark Самал-3 шағынауданында жаңа робототехника бағытын іске қосты 06.11.2026
2026 жылғы 2 қарашада Шымкенттегі балалардың қосымша білім алу мүмкіндіктеріне қатысты жаңа бастама назар аудартты. Қаланың Самал-3 шағынауданында орналасқан «Дара Kids» балалар орталығында RoboPark робототехника бағыты жұмысын бастады. Бұл туралы RoboPark өзінің ресми Instagram парақшасында хабарлады. Жарияланымда нақты ашылу күні көрсетілмегендіктен, 2 қараша материалдың күні ретінде беріліп отыр.Ұйымның хабарлауынша, «Дара Kids» орталығы RoboPark-тің арнайы әдістемесін меңгеріп, оның тәжірибесі мен оқыту жүйесіне сүйене отырып жаңа бағытты іске қосқан. Осылайша, Шымкенттегі балалар орталығы робототехника сабақтарын ұсынатын білім беру алаңдарының қатарына қосылды. RoboPark өкілдері серіктес орталыққа сенім білдіріп, бірлескен жұмысқа қолдау көрсеткені үшін алғыс айтты.Робототехника баланы дайын құрылғыны пайдалануға ғана емес, оның қалай жұмыс істейтінін түсінуге үйретеді. Құрастыру, қозғалтқыштар мен сенсорларды танып-білу, қарапайым алгоритмдер құру және нәтижені сынау барысында оқушылар өз идеясын тәжірибеде тексере алады. Мұндай тапсырмалар логикалық ойлауға, ұқыптылыққа және мәселені кезең-кезеңімен шешуге баулиды.RoboPark-тің ресми сайтында балаларға арналған бағдарламалар жас ерекшелігіне қарай ұсынылған. Бастапқы деңгейде құрастыру мен логикаға басымдық берілсе, келесі кезеңдерде бағдарламалау, роботты басқару және инженерлік жобалар қарастырылады. Алайда осы бағдарламалардың барлығы «Дара Kids» орталығында бірден ашылғаны туралы нақты ақпарат жарияланбаған.Самал-3 шағынауданындағы жаңа бағыттың маңызы — технологиялық білімді балалардың тұрғылықты жеріне жақындату. Қосымша білім беру орталықтары мектептегі теориялық сабақтарды тәжірибелік тапсырмалармен толықтыра алады. Роботтың қозғалысын бақылау немесе бағдарламадағы қатені түзету арқылы бала математика мен информатикадағы ұғымдардың іс жүзінде қалай қолданылатынын көреді.RoboPark жарияланымында жобаның мақсаты тек бір орталықта білім берумен шектелмейтіні атап өтілген. Ұйым робототехникаға деген қызығушылықты арттырып, мұндай мүмкіндікке көбірек баланың қол жеткізуін көздейді. «Дара Kids» орталығымен ынтымақтастық осы бағыттағы қадамдардың бірі ретінде ұсынылған.Жаңа бастама Шымкенттегі қосымша білім беру мүмкіндіктерінің кеңеюін көрсетеді. Оның нақты нәтижесін уақыт өте келе сабаққа қатысатын балалар саны, оқу бағдарламасының мазмұны және оқушылардың жобалары арқылы бағалауға болады. Әзірге ресми жарияланым Самал-3 шағынауданында RoboPark бағыты іске қосылғанын растайды.