2026 жылғы 8 қыркүйек, Женева – Женевадағы БҰҰ бөлімшесі жанындағы Қазақстан Республикасының Тұрақты өкілдігі Қырғызстан, Тәжікстан, Түрікменстан және Өзбекстан миссияларымен бірлесіп, «Семей шарты» деп аталатын Орталық Азиядағы ядролық қарудан азат аймақ (ОАЯҚАА) туралы шартқа қол қойылғанының 20-жылдығына орай іс-шара өткізді.Іс-шараға Африка, Латын Америкасы және Кариб бассейніндегі, Оңтүстік-Шығыс Азиядағы және Оңтүстік Тынық мұхитындағы ядролық қарудан азат аймақтарға қатысушы мемлекеттердің, ядролық қаруға ие мемлекеттердің, Қарусыздану жөніндегі конференцияға мүше мемлекеттердің, сондай-ақ халықаралық және үкіметтік емес ұйымдардың өкілдері қатысты.Женевадағы БҰҰ жанындағы Қазақстанның Тұрақты өкілі Ержан Қазыхан мен Женевадағы БҰҰ кеңсесінің Бас директоры Татьяна Валовая қатысушыларға арналған кіріспе сөз сөйледі.Қазақстанның Елшісі еліміздің жаһандық ядролық қарусыздану және таратпау күш-жігеріне қосқан үлесін, сондай-ақ Семей шартының саяси және практикалық маңыздылығын атап өтті. Ол Орталық Азияның ядролық қарусыз мәртебесін одан әрі нығайтудың және тәжірибе алмасуды және бірлескен тәсілдерді ілгерілетуді қоса алғанда, қолданыстағы ядролық қарусыз аймақтар арасындағы ынтымақтастықты кеңейтудің маңыздылығын атап өтті.Қатысушылар Семей шартының халықаралық ядролық қаруды таратпау және қарусыздану режимін нығайтудағы рөлін, сондай-ақ ядролық қарусыз аймақтар арасындағы ынтымақтастықтың перспективаларын талқылады.Орталық Азия ядролық қарудан азат аймақ туралы шарт 2006 жылғы 8 қыркүйекте Семейде бес Орталық Азия мемлекетінің Сыртқы істер министрлері тарапынан қол қойылды және содан бері халықаралық ортада «Семей шарты» деп аталып жүр.Биыл Женевадан бөлек, осындай іс-шаралар Вена мен Нью-Йоркте де өтуде. Олар 2026 жылғы мерейтойлық күндеріне, оның ішінде Семей сынақ полигонын жабылуының 35-жылдығы, Орталық Азиядағы Ядролық қарудан азат аймақ туралы шартқа қол қоюдың 20-жылдығы және Ядролық сынақтарға жан-жақты тыйым салу туралы шартқа қол қоюдың 30-жылдығына сәйкес келетіндей етіп жалғастырылған.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-geneva/press/news/details/1287997?lang=ru

Астана, 2026 жылғы 8 қыркүйек – Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі Мұхтар Тілеуберді АҚШ-тың Қазақстандағы Елшісі Джули Стаффтты қабылдады.Тараптар екіжақты күн тәртібіндегі өзекті мәселелерді және кеңейтілген стратегиялық әріптестікті одан әрі дамыту перспективаларын талқылады.Мемлекет басшысының Майамиде өтетін G20 саммитіне алдағы қатысуына және жоғары деңгейдегі байланыстардың мазмұнды күн тәртібін пысықтауға ерекше назар аударылды.Тараптар екіжақты күн тәртібіндегі мәселелердің бүкіл кешені бойынша тығыз өзара іс-қимылды жалғастыруға дайын екендерін растады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/1287987?lang=ru

We, the Foreign Ministers of the States Parties to the Treaty on a Nuclear-Weapon-Free Zone in Central Asia (hereinafter referred to as the “CANWFZ Treaty”), on the occasion of the 20th anniversary of the signing of the CANWFZ Treaty in Semipalatinskreaffirming our commitment to humanity’s common goal of achieving a world free of nuclear weapons, and recognizing the catastrophic humanitarian consequences of any use or testing of nuclear weapons,emphasizing that the establishment of nuclear-weapon-free zones is one of the most powerful universal tools for preventing the proliferation of nuclear weapons and strengthening the global disarmament process,noting the importance of the Treaty between the Republic of Kazakhstan, the Kyrgyz Republic, the Republic of Tajikistan, Turkmenistan, and the Republic of Uzbekistan on Friendship, Good-Neighborliness, and Cooperation for Development of Central Asia in the 21st Century in strengthening peace and security in the region,recalling that the idea of establishing a nuclear-weapon-free zone in Central Asia was first proposed by the Republic of Uzbekistan in September 1993 at the 48th session of the UN General Assembly,convinced that the establishment of a nuclear-weapon-free zone in Central Asia represents a successful example of the consolidation of efforts by the countries of the region, and emphasizing that this was an important step toward strengthening the nuclear nonproliferation regime and the process of nuclear disarmament, regional and international peace and security, as well as the development of cooperation in the peaceful uses of nuclear energy and the environmental rehabilitation of areas affected by radioactive contamination,welcoming the thirty-fifth anniversary of the closure of the Semipalatinsk Nuclear Test Site and the thirtieth anniversary of the opening for signature of the Comprehensive Nuclear-Test-Ban Treaty, and paying tribute to the memory of the numerous victims of nuclear explosions and their consequences in all regions of the world,we hereby declare the following:We reaffirm our commitment to the historically significant CANWFZ Treaty, signed by the Republic of Kazakhstan, the Kyrgyz Republic, the Republic of Tajikistan, Turkmenistan and the Republic of Uzbekistan on 8 September 2006, in Semipalatinsk. As the result of collective efforts of all five Central Asian states in their aspiration to ensure security, stability and peace in the region, and as it remains the first and only such zone located entirely in the Northern Hemisphere and directly bordering two nuclear-weapon States, the Semipalatinsk Treaty continues to play an important role in strengthening the global disarmament and non-proliferation regime and serves as a symbolic example of Central Asia’s transformation from a region where nuclear weapons were once actively tested and deployed into one of the leaders of global efforts toward nuclear disarmament.We reaffirm the key role of the Treaty on the Non-Proliferation of Nuclear Weapons (NPT) as the cornerstone of international efforts to prevent the proliferation of nuclear weapons and, ultimately, to achieve their complete elimination. In this regard, we regret that the Eleventh Review Conference of the States Parties to the NPT concluded without adopting substantive outcomes, reflecting continuing differences and a lack of trust in the field of nuclear disarmament and nonproliferation. We call on all NPT parties to continue negotiations in good faith on the effective implementation of obligations under all three interrelated and mutually reinforcing pillars – nuclear disarmament, nonproliferation, and the peaceful use of nuclear energy.In light of the urgent and unprecedented challenges threatening global security and stability, we express serious concern over the lack of substantial progress in the field of nuclear disarmament in accordance with Article 6 of the NPT, as well as the cessation of key arms control agreements, coupled with an alarming trend toward the modernization of nuclear arsenals. At the same time, we note the special responsibility of nuclear-weapon States to engage in negotiations on nuclear disarmament and call for the urgent development of new, verifiable arms control mechanisms to prevent a nuclear arms race.We affirm our unwavering support for the activities of the International Atomic Energy Agency (IAEA) in implementing the provisions of the NPT, promoting cooperation in the peaceful uses of nuclear energy, and applying safeguards and monitoring of nuclear programs in the Agency’s member states.We firmly advocate for the necessity of the earliest entry-into-force of the Comprehensive Nuclear-Test-Ban Treaty (CTBT) which will mark exactly thirty years since its opening for signature on 24 September 2026. In this regard, we emphasize the need to preserve and further strengthen the international norm against nuclear testing and call for refraining from any actions that could undermine this norm.We emphasize the important role of raising awareness on disarmament and non-proliferation in fostering a culture of peace, trust and responsibility, and note the particular importance of involving the youth in discussions on disarmament and international security. We support the continued promotion of the International Day for Disarmament and Non-Proliferation Awareness, initiated by the Kyrgyz Republic and symbolically observed annually on 5 March – the date the NPT entered into force – as well as related regional educational initiatives.In this regard, we note the relevance of the recommendations contained in the UN Study on Disarmament and Non-Proliferation Education, as well as the UN Secretary-General’s Agenda for Disarmament, “Securing Our Common Future: An Agenda for Disarmament.”We welcome the signing on 6 May 2014 by the nuclear-weapon States of the Protocol on Negative Security Assurances to the Treaty on the Central Asian Nuclear-Weapon-Free Zone and its ratification by four nuclear-weapon states, and we express our hope for the earliest completion of the ratification process for the Protocol by the United States of America.We express our interest in the institutional development of the CANWFZ Treaty and in expanding further partnerships with existing nuclear-weapon-free zones with the aim of strengthening the global nuclear non-proliferation regime and uniting international efforts to ensure peace and security. In this context, we welcome the signing of Memoranda of Understanding with the African Commission on Atomic Energy (AFCONE) and the Organization for the Prohibition of Nuclear Weapons in Latin America and the Caribbean (OPANAL), as well as the holding in Astana on August 28–29, 2024, under Kazakhstan’s chairmanship, of the second meeting of representatives of all existing nuclear-weapon-free zones.We note the great importance of strengthening regional security as a key factor for sustainable development and stability in Central Asia, and we reaffirm our intention to continue to cooperate closely in addressing common challenges and threats.We support efforts to establish new nuclear-weapon-free zones in regions where they do not currently exist, including in the Middle East.We welcome the adoption of the resolution “Treaty on a Nuclear-Weapon-Free Zone in Central Asia” at the 79th session of the UN General Assembly as well as the holding, of an anniversary meeting of the Treaty’s participating States in Ashgabat on 5 December 2024, under Turkmenistan’s chairmanship, with the participation of representatives of other existing nuclear-weapon-free zones and international organizations.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-rabat/press/news/details/1287981?lang=ru

Біз, Орталық Азиядағы ядролық қарудан азат аймақ туралы шартқа қатысушы мемлекеттердің Cыртқы істер министрлері (бұдан әрі – ОАЯҚАА туралы шарт), Семейде ОАЯҚАА туралы шартқа қол қойылғанына 20 жыл толуына орай,адамзаттың ядролық қарудан азат әлемге қол жеткізу жөніндегі ортақ мақсатына деген бейілдігімізді растай отырып және ядролық қаруды кез келген қолданудың немесе сынаудың апатты гуманитарлық салдарын сезіне отырып,ядролық қарудан азат аймақтарды құру ядролық қарудың таралуының алдын алудың және жаһандық қарусыздану процесін нығайтудың ең күшті әмбебап құралдарының бірі екенін атап көрсетіп,Қазақстан Республикасы, Қырғыз Республикасы, Тәжікстан Республикасы, Түрікменстан және Өзбекстан Республикасы арасындағы ХХІ ғасырда Орталық Азияда даму мақсатындағы достық, тату көршілік және ынтымақтастық туралы шарттың өңірдегі бейбітшілік пен қауіпсіздікті нығайту ісіндегі маңыздылығын атап өтіп,Орталық Азияда ядролық қарудан азат аймақ құру идеясы алғаш рет Өзбекстан Республикасы тарапынан 1993 жылғы қыркүйекте БҰҰ Бас Ассамблеясының 48-сессиясында ұсынылғанын еске сала отырып,Орталық Азияда ядролық қарудан азат аймақ құру өңір елдерінің күш-жігерін шоғырландырудың табысты үлгісі екеніне сенімді бола отырып және бұл ядролық қаруды таратпау режимі мен ядролық қарусыздану процесін, өңірлік және халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікті нығайту жолындағы, сондай-ақ атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалану және радиоактивті ластанудан зардап шеккен аумақтарды экологиялық сауықтыру саласындағы ынтымақтастықты дамытудағы маңызды қадам болғанын атап көрсетіп,Семей ядролық сынақ полигонының жабылғанына отыз бес жыл толуын және Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу туралы шарттың қол қою үшін ашылғанына отыз жыл толуын құптай отырып, сондай-ақ планетаның барлық өңірлеріндегі ядролық жарылыстар мен олардың салдарынан зардап шеккен көптеген құрбандардың рухына тағзым ете отырып,төмендегіні мәлімдейміз:                                                                                  1. 2006 жылғы 8 қыркүйекте Семей қаласында Қазақстан Республикасы, Қырғыз Республикасы, Тәжікстан Республикасы, Түрікменстан және Өзбекстан Республикасы қол қойған өзінің тарихи маңызы зор ОАЯҚАА туралы шартқа деген бейілділігімізді тағы да растаймыз. Өңірде қауіпсіздікті, тұрақтылықты және бейбітшілікті қамтамасыз етуге ұмтылған Орталық Азияның барлық бес мемлекетінің ұжымдық күш-жігерінің нәтижесі бола отырып, сондай-ақ Солтүстік жарты шарда толығымен орналасқан және ядролық қаруға ие екі мемлекетпен тікелей шектесетін алғашқы әрі жалғыз осындай аймақ болып қала отырып, Семей шарты жаһандық қарусыздану және ядролық қаруды таратпау режимін нығайтуда маңызды рөл атқаруын жалғастырып, Орталық Азияның бір кездері ядролық қару белсенді түрде сыналған және орналастырылған өңірден ядролық қарусыздандыру жөніндегі жаһандық күш-жігер көшбасшыларының біріне айналуының символдық үлгісі ретінде қызмет етеді.                                         2. Ядролық қаруды таратпау туралы шарттың (ЯҚТШ) ядролық қарудың таралуын болдырмауға және түптеп келгенде оны толық жоюға бағытталған халықаралық күш-жігердің іргетасы ретіндегі шешуші рөлін растаймыз. Осыған байланысты ЯҚТШ-ға қатысушы мемлекеттердің Он бірінші шолу конференциясының мазмұнды қорытындылар қабылдамай аяқталғанына өкініш білдіреміз. Бұл ядролық қарусыздану және таратпау саласындағы сақталып отырған келіспеушіліктер мен сенім тапшылығын көрсетеді. ЯҚТШ-ның барлық қатысушыларын өзара байланысты және бірін-бірі толықтыратын үш тірек – ядролық қарусыздану, таратпау және атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалану бойынша міндеттемелерді тиімді жүзеге асыру жөніндегі келіссөздерді адал ниетпен жалғастыруға шақырамыз.Жаһандық қауіпсіздік пен тұрақтылыққа қатер төндіретін шұғыл және бұрын-соңды болмаған сын-қатерлер тұрғысында ЯҚТШ-ның 6-бабына сәйкес ядролық қарусыздану саласында айтарлықтай ілгерілеудің болмауына, сондай-ақ ядролық арсеналдарды жаңғыртуға бағытталған алаңдатарлық үрдіспен ұштасқан қару-жарақты бақылау саласындағы негізгі келісімдердің қолданылуының тоқтатылуына қатты алаңдаушылық білдіреміз. Бұл ретте ядролық қаруға ие мемлекеттердің ядролық қарусыздану жөніндегі келіссөздерді жүргізудегі ерекше жауапкершілігін атап өтеміз және ядролық қару-жарақ жарысының алдын алу мақсатында тексеруге болатын қару-жарақты бақылаудың жаңа тетіктерін шұғыл әзірлеуге шақырамыз.Атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттіктің (АЭХА) ЯҚТШ ережелерін іске асыру, атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалану саласындағы ынтымақтастыққа жәрдемдесу және Агенттікке мүше мемлекеттердегі ядролық бағдарламаларға кепілдіктер мен бақылауды қолдану жөніндегі қызметін міндетті түрде қолдайтынымызды мәлімдейміз.2026 жылғы 24 қыркүйекте қол қою үшін ашылғанына тура отыз жыл толатын Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу туралы шарттың (ЯСЖТШ) мүмкіндігінше тезірек күшіне ену қажеттігін нық қолдаймыз. Осыған байланысты ядролық сынақтар өткізуге қарсы халықаралық норманы сақтау және одан әрі нығайту қажеттігін атап өтеміз және осы норманы бұзуы мүмкін кез келген әрекеттерден қалыс қалуға шақырамыз.Қарусыздану және таратпау мәселелері бойынша ақпараттандырудың бейбітшілік, сенім және жауапкершілік мәдениетін қалыптастырудағы маңызды рөлін атап көрсетеміз және жастарды қарусыздану мен халықаралық қауіпсіздік мәселелерін талқылауға тартудың ерекше маңыздылығын атап өтеміз. Қырғыз Республикасы бастамашылық еткен, жыл сайын 5 наурызда – ЯҚТШ күшіне енген күні символдық түрде атап өтілетін Қарусыздану және таратпау мәселелері жөніндегі ақпараттандырудың халықаралық күнін, сондай-ақ онымен байланысты өңірлік білім беру бастамаларын одан әрі ілгерілетуді қолдаймыз.Осыған байланысты БҰҰ-ның Қарусыздану және таратпау саласындағы ақпараттандыру мәселелері жөніндегі зерттеуінде, сондай-ақ БҰҰ Бас хатшысының қарусыздану саласындағы «Біздің ортақ болашағымызды қамтамасыз ету: қарусыздану саласындағы күн тәртібі» (Securing Our Common Future: An Agenda for Disarmament) атты күн тәртібінде қамтылған ұсынымдардың өзектілігін атап өтеміз.2014 жылғы 6 мамырда ядролық қаруға ие мемлекеттердің ОАЯҚАА туралы шартқа Теріс қауіпсіздік кепілдіктері жөніндегі хаттамаға қол қоюын және оның төрт ядролық держава тарапынан ратификациялануын құптаймыз және Америка Құрама Штаттарының Хаттаманы ратификациялау процесін мүмкіндігінше тезірек аяқтайтынына үміт білдіреміз.Жаһандық ядролық қаруды таратпау режимін нығайту және бейбітшілік пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі халықаралық күш-жігерді біріктіру мақсатында ОАЯҚАА туралы шартты институционалдық дамытуға және ядролық қарудан азат қазіргі аймақтармен әріптестікті одан әрі кеңейтуге мүдделілік білдіреміз. Осы тұрғыда Африканың атом энергиясы жөніндегі комиссиясымен (АФКОНЕ) және Латын Америкасы мен Кариб бассейніндегі ядролық қаруға тыйым салу жөніндегі агенттікпен (ОПАНАЛ) Өзара түсіністік туралы меморандумдарға қол қойылуын, сондай-ақ 2024 жылғы 28–29 тамызда Астанада Қазақстанның төрағалығымен ядролық қарудан азат барлық қазіргі аймақтар өкілдерінің екінші кездесуінің өткізілуін оң бағалаймыз.Орталық Азиядағы орнықты даму мен тұрақтылықтың негізгі факторы ретінде өңірлік қауіпсіздікті нығайтудың жоғары маңыздылығын атап өтеміз, сондай-ақ ортақ сын-қатерлер мен қауіптерге қарсы күресте бұдан әрі де тығыз өзара іс-қимыл жасау ниетімізді растаймыз.Қазіргі уақытта ядролық қарудан азат аймақтар жоқ өңірлерде, соның ішінде Таяу Шығыста осындай жаңа аймақтарды құру жөніндегі күш-жігерді қолдаймыз.БҰҰ Бас Ассамблеясының 79-сессиясында «Орталық Азиядағы ядролық қарудан азат аймақ туралы шарт» қарарының қабылдануын, сондай-ақ 2024 жылғы 5 желтоқсанда Түрікменстанның төрағалығымен Ашғабат қаласында Шартқа қатысушы мемлекеттердің ядролық қарудан азат басқа да қазіргі аймақтардың және халықаралық ұйымдар өкілдерінің қатысуымен мерейтойлық кеңестің өткізілуін құптаймыз.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-sofia/press/news/details/1287970?lang=ru

Орталық Азиядағы ядролық қарудан азат аймақ туралы шартқа қол қойылғанына 20 жыл толуына орай Шартқа мүше мемлекеттердіңСыртқы істер министрлерінің БІРЛЕСКЕН МӘЛІМДЕМЕСІ(2026 жылғы 8 қыркүйек)Біз, Орталық Азиядағы ядролық қарудан азат аймақ туралы шартқа қатысушы мемлекеттердің Cыртқы істер министрлері (бұдан әрі – ОАЯҚАА туралы шарт), Семейде ОАЯҚАА туралы шартқа қол қойылғанына 20 жыл толуына орай,адамзаттың ядролық қарудан азат әлемге қол жеткізу жөніндегі ортақ мақсатына деген бейілдігімізді растай отырып және ядролық қаруды кез келген қолданудың немесе сынаудың апатты гуманитарлық салдарын сезіне отырып,ядролық қарудан азат аймақтарды құру ядролық қарудың таралуының алдын алудың және жаһандық қарусыздану процесін нығайтудың ең күшті әмбебап құралдарының бірі екенін атап көрсетіп,Қазақстан Республикасы, Қырғыз Республикасы, Тәжікстан Республикасы, Түрікменстан және Өзбекстан Республикасы арасындағы ХХІ ғасырда Орталық Азияда даму мақсатындағы достық, тату көршілік және ынтымақтастық туралы шарттың өңірдегі бейбітшілік пен қауіпсіздікті нығайту ісіндегі маңыздылығын атап өтіп,Орталық Азияда ядролық қарудан азат аймақ құру идеясы алғаш рет Өзбекстан Республикасы тарапынан 1993 жылғы қыркүйекте БҰҰ Бас Ассамблеясының 48-сессиясында ұсынылғанын еске сала отырып,Орталық Азияда ядролық қарудан азат аймақ құру өңір елдерінің күш-жігерін шоғырландырудың табысты үлгісі екеніне сенімді бола отырып және бұл ядролық қаруды таратпау режимі мен ядролық қарусыздану процесін, өңірлік және халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікті нығайту жолындағы, сондай-ақ атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалану және радиоактивті ластанудан зардап шеккен аумақтарды экологиялық сауықтыру саласындағы ынтымақтастықты дамытудағы маңызды қадам болғанын атап көрсетіп,Семей ядролық сынақ полигонының жабылғанына отыз бес жыл толуын және Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу туралы шарттың қол қою үшін ашылғанына отыз жыл толуын құптай отырып, сондай-ақ планетаның барлық өңірлеріндегі ядролық жарылыстар мен олардың салдарынан зардап шеккен көптеген құрбандардың рухына тағзым ете отырып,төмендегіні мәлімдейміз:                                                                                   1. 2006 жылғы 8 қыркүйекте Семей қаласында Қазақстан Республикасы, Қырғыз Республикасы, Тәжікстан Республикасы, Түрікменстан және Өзбекстан Республикасы қол қойған өзінің тарихи маңызы зор ОАЯҚАА туралы шартқа деген бейілділігімізді тағы да растаймыз. Өңірде қауіпсіздікті, тұрақтылықты және бейбітшілікті қамтамасыз етуге ұмтылған Орталық Азияның барлық бес мемлекетінің ұжымдық күш-жігерінің нәтижесі бола отырып, сондай-ақ Солтүстік жарты шарда толығымен орналасқан және ядролық қаруға ие екі мемлекетпен тікелей шектесетін алғашқы әрі жалғыз осындай аймақ болып қала отырып, Семей шарты жаһандық қарусыздану және ядролық қаруды таратпау режимін нығайтуда маңызды рөл атқаруын жалғастырып, Орталық Азияның бір кездері ядролық қару белсенді түрде сыналған және орналастырылған өңірден ядролық қарусыздандыру жөніндегі жаһандық күш-жігер көшбасшыларының біріне айналуының символдық үлгісі ретінде қызмет етеді.                                       2. Ядролық қаруды таратпау туралы шарттың (ЯҚТШ) ядролық қарудың таралуын болдырмауға және түптеп келгенде оны толық жоюға бағытталған халықаралық күш-жігердің іргетасы ретіндегі шешуші рөлін растаймыз. Осыған байланысты ЯҚТШ-ға қатысушы мемлекеттердің Он бірінші шолу конференциясының мазмұнды қорытындылар қабылдамай аяқталғанына өкініш білдіреміз. Бұл ядролық қарусыздану және таратпау саласындағы сақталып отырған келіспеушіліктер мен сенім тапшылығын көрсетеді. ЯҚТШ-ның барлық қатысушыларын өзара байланысты және бірін-бірі толықтыратын үш тірек – ядролық қарусыздану, таратпау және атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалану бойынша міндеттемелерді тиімді жүзеге асыру жөніндегі келіссөздерді адал ниетпен жалғастыруға шақырамыз.3. Жаһандық қауіпсіздік пен тұрақтылыққа қатер төндіретін шұғыл және бұрын-соңды болмаған сын-қатерлер тұрғысында ЯҚТШ-ның 6-бабына сәйкес ядролық қарусыздану саласында айтарлықтай ілгерілеудің болмауына, сондай-ақ ядролық арсеналдарды жаңғыртуға бағытталған алаңдатарлық үрдіспен ұштасқан қару-жарақты бақылау саласындағы негізгі келісімдердің қолданылуының тоқтатылуына қатты алаңдаушылық білдіреміз. Бұл ретте ядролық қаруға ие мемлекеттердің ядролық қарусыздану жөніндегі келіссөздерді жүргізудегі ерекше жауапкершілігін атап өтеміз және ядролық қару-жарақ жарысының алдын алу мақсатында тексеруге болатын қару-жарақты бақылаудың жаңа тетіктерін шұғыл әзірлеуге шақырамыз.4. Атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттіктің (АЭХА) ЯҚТШ ережелерін іске асыру, атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалану саласындағы ынтымақтастыққа жәрдемдесу және Агенттікке мүше мемлекеттердегі ядролық бағдарламаларға кепілдіктер мен бақылауды қолдану жөніндегі қызметін міндетті түрде қолдайтынымызды мәлімдейміз.5. 2026 жылғы 24 қыркүйекте қол қою үшін ашылғанына тура отыз жыл толатын Ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу туралы шарттың (ЯСЖТШ) мүмкіндігінше тезірек күшіне ену қажеттігін нық қолдаймыз. Осыған байланысты ядролық сынақтар өткізуге қарсы халықаралық норманы сақтау және одан әрі нығайту қажеттігін атап өтеміз және осы норманы бұзуы мүмкін кез келген әрекеттерден қалыс қалуға шақырамыз.Қарусыздану және таратпау мәселелері бойынша ақпараттандырудың бейбітшілік, сенім және жауапкершілік мәдениетін қалыптастырудағы маңызды рөлін атап көрсетеміз және жастарды қарусыздану мен халықаралық қауіпсіздік мәселелерін талқылауға тартудың ерекше маңыздылығын атап өтеміз. Қырғыз Республикасы бастамашылық еткен, жыл сайын 5 наурызда – ЯҚТШ күшіне енген күні символдық түрде атап өтілетін Қарусыздану және таратпау мәселелері жөніндегі ақпараттандырудың халықаралық күнін, сондай-ақ онымен байланысты өңірлік білім беру бастамаларын одан әрі ілгерілетуді қолдаймыз.Осыған байланысты БҰҰ-ның Қарусыздану және таратпау саласындағы ақпараттандыру мәселелері жөніндегі зерттеуінде, сондай-ақ БҰҰ Бас хатшысының қарусыздану саласындағы «Біздің ортақ болашағымызды қамтамасыз ету: қарусыздану саласындағы күн тәртібі» (Securing Our Common Future: An Agenda for Disarmament) атты күн тәртібінде қамтылған ұсынымдардың өзектілігін атап өтеміз.6. 2014 жылғы 6 мамырда ядролық қаруға ие мемлекеттердің ОАЯҚАА туралы шартқа Теріс қауіпсіздік кепілдіктері жөніндегі хаттамаға қол қоюын және оның төрт ядролық держава тарапынан ратификациялануын құптаймыз және Америка Құрама Штаттарының Хаттаманы ратификациялау процесін мүмкіндігінше тезірек аяқтайтынына үміт білдіреміз.7. Жаһандық ядролық қаруды таратпау режимін нығайту және бейбітшілік пен қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі халықаралық күш-жігерді біріктіру мақсатында ОАЯҚАА туралы шартты институционалдық дамытуға және ядролық қарудан азат қазіргі аймақтармен әріптестікті одан әрі кеңейтуге мүдделілік білдіреміз. Осы тұрғыда Африканың атом энергиясы жөніндегі комиссиясымен (АФКОНЕ) және Латын Америкасы мен Кариб бассейніндегі ядролық қаруға тыйым салу жөніндегі агенттікпен (ОПАНАЛ) Өзара түсіністік туралы меморандумдарға қол қойылуын, сондай-ақ 2024 жылғы 28–29 тамызда Астанада Қазақстанның төрағалығымен ядролық қарудан азат барлық қазіргі аймақтар өкілдерінің екінші кездесуінің өткізілуін оң бағалаймыз.8. Орталық Азиядағы орнықты даму мен тұрақтылықтың негізгі факторы ретінде өңірлік қауіпсіздікті нығайтудың жоғары маңыздылығын атап өтеміз, сондай-ақ ортақ сын-қатерлер мен қауіптерге қарсы күресте бұдан әрі де тығыз өзара іс-қимыл жасау ниетімізді растаймыз.9. Қазіргі уақытта ядролық қарудан азат аймақтар жоқ өңірлерде, соның ішінде Таяу Шығыста осындай жаңа аймақтарды құру жөніндегі күш-жігерді қолдаймыз.10. БҰҰ Бас Ассамблеясының 79-сессиясында «Орталық Азиядағы ядролық қарудан азат аймақ туралы шарт» қарарының қабылдануын, сондай-ақ 2024 жылғы 5 желтоқсанда Түрікменстанның төрағалығымен Ашғабат қаласында Шартқа қатысушы мемлекеттердің ядролық қарудан азат басқа да қазіргі аймақтардың және халықаралық ұйымдар өкілдерінің қатысуымен мерейтойлық кеңестің өткізілуін құптаймыз.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-bratislava/press/news/details/1287973?lang=ru

Любляна, 2026 жылғы 8 қыркүйек – Қазақстан Республикасының Словения Республикасындағы Елшісі Алтай Әбибуллаев Словения Республикасының Сыртқы және еуропалық істер министрлігінің Халықаралық құқық және көпжақты істер директоратының Бас директоры, Елші Анита Пипанмен кездесу өткізді.Тараптар көпжақты ынтымақтастық пен халықаралық алаңдардағы өзара іс-қимыл мәселелері бойынша пікір алмасты, БҰҰ жүйесіндегі қазіргі ахуалға баға беріп, оның институттарын нығайтудың қажеттілігін атап өтті. Сондай-ақ су дипломатиясы мәселелері талқыланып, жаһандық сын-қатерлерге ден қоюда үйлестірілген тәсілдердің маңыздылығы атап өтілді. Көпжақты күн тәртібін талқылау барысында екі елдің БҰҰ органдары мен мамандандырылған мекемелеріндегі, сондай-ақ басқа да халықаралық құрылымдардағы бастамалары мен кандидатураларына өзара қолдау көрсету мәселесіне ерекше назар аударылды.Қазақстан Елшісі Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың БҰҰ қамқорлығымен мамандандырылған халықаралық су ұйымын және Халықаралық биологиялық қауіпсіздік агенттігін құру жөніндегі бастамалары туралы егжей-тегжейлі айтып берді. Сонымен қатар Қазақстанның бастамасымен жыл сайын 29 тамызда атап өтілетін Ядролық сынақтарға қарсы халықаралық іс-қимыл күніне ерекше мән берілетінін атап өтті.Әңгімелесушілер көпжақтылық қағидаттарына бейілділігін растады, халықаралық құқықтың маңыздылығын атап өтті және халықаралық институттарды реформалау мәселелері бойынша диалогты жалғастыруға дайын екендерін білдірді. Сонымен қатар гуманитарлық күн тәртібіне және халықаралық қолдауды қажет ететін өңірлерде орнықты шешімдер іздестіруге ерекше назар аударылды.Консультациялар қорытындысы бойынша тараптар тұрақты байланыстарды қолдауға уағдаласты және халықаралық сайланбалы органдардағы өзара іс-қимылды, тығыз үйлестіруді және бір-бірінің мүдделерін өзара ескеруді одан әрі жалғастыруға дайын екендерін білдірді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-ljubljana/press/news/details/1287966?lang=ru

Астана, 2026 жылғы 8 қыркүйек – Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрінің орынбасары Арман Исағалиев Австралияның Қазақстан Республикасындағы Елшісі Джон Гирингті қабылдады.Тараптар екіжақты ынтымақтастықтың қазіргі жай-күйі мен перспективаларын талқылап, Астана мен Канберраның саяси диалогты, сауда-экономикалық және мәдени-гуманитарлық өзара іс-қимылды одан әрі кеңейтуге мүдделі екенін атап өтті.Австралия Елшісі Қазақстанда жүргізіліп жатқан саяси реформаларға, соның ішінде Құрылтай сайлауына жоғары баға берді.Сонымен қатар, сұхбаттасушылар көпжақты алаңдар, оның ішінде БҰҰ шеңберіндегі өзара іс-қимыл, сондай-ақ Қазақстан мен Австралияның халықаралық бастамаларын өзара қолдау мәселелерін талқылады.Кездесу соңында тараптар өзекті халықаралық мәселелер және олардың өңір елдеріне ықпалы жөнінде пікір алмасты.Дж. Гиринг сонымен қатар резиденциясы Мәскеу қаласында орналасқан Ресейдегі, Армениядағы, Беларусьтегі, Қырғызстандағы, Тәжікстандағы, Түркменстандағы және Өзбекстандағы қоса атқарушы Австралия Елшісі болып табылады.  Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/1287956?lang=ru

Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі құрылыс саласында өндірістік жарақаттың алдын алу жұмыстарын күшейтіп жатыр. Негізгі мақсат жазатайым оқиғаларға жол бермеу, еңбек қауіпсіздігі талаптарының бұзылуын дер кезінде анықтау және жұмысшылардың қауіпсіздігіне құрылыс компаниялары мен бас мердігерлердің жауапкершілігін арттыру.Елордада мемлекеттік еңбек инспекторлары құрылыс нысандарындағы еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау талаптарының сақталуын бақылауға алды.Төтенше жағдайлар департаменті, полиция департаменті және Кәсіподақтар орталығы бірлесіп құрылыс алаңдарында тұрақты түрде көшпелі мониторинг пен профилактикалық іс-шаралар өткізеді.Өндірістік жарақат қаупі жоғары нысандар мен жұмыстарға ерекше назар аударылмақ.Бұзушылықтардың алдын алу үшін министрлік Астанадағы құрылыс компанияларына еңбек қауіпсіздігіне ішкі бақылауды күшейту жөнінде ұсынымдар да жолдады. Бұл жұмыс құрылыс саласындағы шамамен 20 мың субъекті қамтиды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almobl-enbek/press/news/details/1287925?lang=ru

Ақмола облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті 2026 жылғы  15 қыркүйекте жалпыға бірдей декларациялау  шеңберінде декларацияны тапсырудың мерзімі аяқталатынын еске салады! Декларациялау жүйесіне кірген кезде активтер мен міндеттемелер туралы декларация ұсынылады (250.00-нысан).Кейіннен халық жыл сайын кірістер мен мүлік туралы декларацияны тапсыратын болады (270.00-нысан).       Декларацияны «Салық төлеушінің кабинеті» (knp.kgd.gov.kz), «электрондық үкімет» порталы (egov.kz) сервистерінің көмегімен және e-Salyq Azamat, eGov mobile, сонымен қатар Halyk, Kaspi және т.б. екінші деңгейлі банктердің мобильді қосымшалары арқылы ұсынуға болады. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-akmola/press/news/details/1287913?lang=ru

Салоники, 2026 жылғы 7 қыркүйек – Қазақстанның Грекиядағы Елшісі Тимур Сұлтанғожин Салоники қаласына жұмыс сапары аясында 90-шы Салоники халықаралық көрмесінің (TIF) ашылуына арналған іс-шараларға қатысып, Солтүстік Грекияның мемлекеттік құрылымдары мен іскер топтарының өкілдерімен бірқатар кездесулер өткізді.4–5 қыркүйекте Елші TIF көрмесіне қатысқан грек компанияларының мүмкіндіктерімен және қазақстандық серіктестермен ынтымақтастықтың перспективалы бағыттарымен танысты, сондай-ақ шақырылған қонақ ретінде көрменің ресми ашылу рәсіміне қатысты. Іс-шара аясында Грекия Премьер-Министрі Кириакос Мицотакис елдің экономикалық дамуының негізгі бағыттарына арналған сөз сөйледі.TIF аясында Елші Грекия Сыртқы істер министрінің орынбасары Харис Теохариспен кездесіп, Қазақстан мен Грекия арасындағы сауда-экономикалық және инвестициялық ынтымақтастықтың өзекті мәселелерін талқылады.7 қыркүйекте Елші Салоники Сауда-өнеркәсіп палатасының, «ICC Hellas» Халықаралық сауда палатасы Ұлттық комитетінің, Салоники өнеркәсіптік аймағы кәсіпорындары қауымдастығының (SEVIPETH) және жергілікті бизнес өкілдерімен кездесті.Кездесу барысында Тимур Сұлтанғожин қатысушыларды Қазақстан экономикасының дамуымен, елдің инвестициялық мүмкіндіктерімен, шетелдік инвесторларды мемлекеттік қолдаудың қолданыстағы шараларымен, сондай-ақ Қазақстанның Еуропа мен Азияны байланыстыратын маңызды көлік-логистикалық буын ретіндегі әлеуетімен таныстырды.Қазақстандық және грек компаниялары арасындағы практикалық ынтымақтастықты кеңейту перспективаларына ерекше назар аударылды. Перспективалы бағыттар қатарында өнеркәсіптік кооперация, энергетика, көлік және логистика, агроөнеркәсіп кешені, туризм, цифрлық технологиялар және өзара қызығушылық тудыратын басқа да салалар атап өтілді.Елші Қазақстанның грек бизнесін инвестициялық жобаларды іске асыруға тартуға және екі елдің іскер топтары арасындағы тікелей байланыстарды дамытуға мүдделі екенін атап өтті. Осы тұрғыда өңірлік сауда-өнеркәсіп палаталары мен бизнес-қауымдастықтардың серіктестік байланыстар орнатуда және бірлесіп іске асыруға арналған нақты жобаларды айқындаудағы маңызды рөлі атап өтілді.Сонымен қатар, Елші Салоники Сауда-өнеркәсіп палатасының Президенті Иоаннис Масутиспен, SEVIPETH Президенті Константинос Мораитидиспен және Македония мен Фракия мәселелеріне жауапты Грекия Ішкі істер министрінің орынбасары Константинос Гюлекасмен жеке кездесулер өткізді.Кездесулер қорытындысы бойынша тараптар Қазақстан мен Грекия арасындағы сауда-экономикалық және инвестициялық ынтымақтастықты одан әрі кеңейтуге өзара мүдделілігін растады. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-athens/press/news/details/1287887?lang=ru

Қасым-Жомарт Тоқаев Гордана Силяновска-Давкованы Солтүстік Македония Республикасының ұлттық мерекесі – Тәуелсіздік күнімен құттықтады. Жеделхатта достық пен өзара түсіністікке негізделген екіжақты қарым-қатынас дәйекті түрде дамып келе жатқаны атап өтілген. Қасым-Жомарт Тоқаев Гордана Силяновска-Давкованың қызметі мен игі бастамаларына толайым табыс, ал Солтүстік Македония халқына құт-береке тіледі.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-skopje/press/news/details/1287872?lang=ru

Алматы облысында білікті мамандарға 1,25 млн теңгеге дейінгі жоғары жалақы ұсынылуда. Өңірдегі Электрондық еңбек биржасында басшылық қызметтерден бастап техникалық мамандықтарға дейін мыңдаған бос жұмыс орны бар.Өңірде білікті кадрларға сұраныс өте жоғары. Себебі жаңа өндіріс ошақтары ашылып, құрылыс, ауыл шаруашылығы, көлік және логистика салалар қарқынды дамуда. Тиісінше еңбек нарығында маман тапшылығы сезіле бастаған. Сондықтан кейбір жұмыс берушілер жоғары жалақы ұсынып, мықты мамандарды іздестіруде.Мәселен, облыстағы мекемелердің бірі заң бөлімінің басшысы лауазымына 1,25 млн теңге жалақы төлеуге дайын.Сонымен қатар өзге де кәсіпорындардағы бірқатар басшылық және жоғары білікті мамандар үшін жалақы 1 млн теңгеге дейін жетеді. Олардың қатарында бас бухгалтер, бөлім басшысы, бас механик және жоба бойынша бас технолог бар.Медицина саласында жалпы хирург дәрігеріне 950 мың теңгеге дейін, бас дәрігер немесе мекеме басшысына 877 мың теңгеге дейін жалақы ұсынылады.Техникалық мамандықтар бойынша да жалақы деңгейі жоғары. Бас инженер, геодезист, тиегіш машиналардың машинисі, жинақтаушы және қойма меңгерушісі сияқты мамандарға 600–700 мың теңге көлемінде жалақы ұсынылады.Мамандар алдағы бес жылда облысқа 21 мыңнан астам маман қажет дейді. Еңбек нарығына жүргізілген мониторинг барысында өңірде кадрларға деген сұраныстың тұрақты екені байқалған.Атап айтқанда, 2026 жылы – 4 792 маман, 2027 жылы – 4 723, 2028 жылы – 4 793, 2029 жылы – 4 245, 2030 жылы – 3 790, ал 2031 жылы – 3 856 маман қажет болады.2026 жылы мамандарға деген ең жоғары сұраныс құрылыс саласында қалыптасып отыр. Бұл бағытта 661 маман қажет. Ауыл шаруашылығында – 557, өнеркәсіп пен өндірісте – 333, көлік және логистика саласында – 246, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық пен энергетикада 157 маманға сұраныс бар.Еңбек нарығындағы сұранысты Электрондық еңбек биржасындағы көрсеткіштер де растайды. Мәселен, Enbek.kz платформасында Алматы облысы бойынша 2 637 хабарландыру жарияланып, 5 115 бос жұмыс орны ұсынылған. (Enbek.kz⁠)Бос жұмыс орындарының ең көп бөлігі білім беру саласына тиесілі – 1 238 орын. Өндірісте – 472, ауыл шаруашылығында – 240, денсаулық сақтау саласында – 192, құрылыста – 175, көлік және логистикада 170 бос жұмыс орны бар.Сондай-ақ сауда, тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық, абаттандыру және энергетика салаларында да мамандарға сұраныс өте жоғары.Ресми статистика бойынша, 2026 жылдың I тоқсанында Алматы облысында орташа айлық 376 012 теңгені құрады. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 10,9%-ға жоғары.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almobl/press/news/details/1287849?lang=ru

2026 жылғы 8 қыркүйекте Агенттік «Home Credit Bank» акционерлік қоғамына («ForteBank» АҚ Еншілес банкі) мынадай қосымша операция түрлері енгізілген № 1.1.886.148 әмбебап банктік лицензияны берді:өзге де операциялар:банкаралық қарыздар, банкаралық кепілдіктер, банкаралық кепілгерліктер, сондай-ақ өзге де банкаралық операциялар.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/ardfm/press/news/details/1287841?lang=ru

Елордада қаланың танымал серуендеу орындарының бірі – Greenline бағытын дамыту жұмыстары жалғасып жатыр.2025 жылы аллеяның бірінші кезегі – Әнет баба көшесінен Әйтеке би көшесіне дейінгі аумақ абаттандырылды.Қазір екінші кезекте жұмыстар жүргізілуде. Төле би көшесінен Әнет баба көшесіне дейінгі және Әйтеке би көшесінен І.Омаров көшесіне дейінгі аумақ абаттандырылып, көгалдандырылуда.Жұмыстарды биыл қазан айында аяқтау жоспарланып отыр. https://www.instagram.com/p/DdArOEtItNp/Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/astana-uir/press/news/details/1287784?lang=ru

Бүгін облыс әкімі Мұрат Ергешбаевтың төрағалығымен кадрлық өзгерістерге орай мәжіліс өтті. Онда «Отбасы банк» акционерлік қоғамы басқармасы басшысының бұйрығымен банктің Қызылорда облысы бойынша филиалының директоры лауазымына тағайындалған Жайшаев Руслан Асылбекұлы таныстырылды.Бұған дейін филиалды басқарған Әділжан Рахымжанұлы Сәулебаевқа өңірде атқарған қызметі үшін Қызылорда облысының Құрмет грамотасы табысталды.Руслан Жайшаев 1980 жылы Оңтүстік Қазақстан облысында дүниеге келген. Қырғыз ұлттық мемлекеттік университетінде «Банк ісі», «Мирас» университетінде «Құқықтану» мамандықтары бойынша білім алған. Ресей Федерациясы Президенті жанындағы Халық шаруашылығы және мемлекеттік қызмет академиясында «Іскерлік әкімшілендіру магистрі» дәрежесін иеленген.Еңбек жолын 2003 жылы банк саласында қашықтан қызмет көрсету бөлімінің менеджері ретінде бастаған. 2006-2010 жылдары «Банк ЦентрКредит», «Қазкоммерцбанк», «Цеснабанк» акционерлік қоғамының Алматы қаласындағы филиалдарында, 2010-2016 жылдары «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қорының Алматы және Жамбыл облыстық филиалдарында түрлі жауапты қызметтер атқарған. 2016-2017 жылдары «Қазкоммерцбанк» АҚ Жамбыл облыстық филиалының директоры, 2017-2020 жылдары «Отбасы банк» АҚ Шығыс Қазақстан облыстық және Шымкент қалалық филиалдары директорының орынбасары болған.2020 жылдан осы уақытқа дейін «Отбасы банк» АҚ Түркістан облыстық филиалының директоры қызметін атқарып келді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda/press/news/details/1287728?lang=ru

Алматы облысында автомобиль жолдарын жөндеу, жол қозғалысы қауіпсіздігін арттыру және көлік инфрақұрылымын дамыту бағытында ауқымды жұмыстар жүргізілуде.Биыл ұзындығы елу шақырым болатын облыстық маңызы бар үш жол учаскесінде күрделі жөндеу жұмыстары аяқталады. Оған 16,6 млрд теңге қаржы бөлінген.Атап айтқанда, «Есік–Саймасай (Александровка)» автожолының 11,8 шақырымында асфальтбетон жабыны толық төселіп, жұмыстардың 95%-ы орындалды. Ал, «Алмалыбақ (Киз)–Жетісу» автожолының 18,1 шақырымындағы жөндеу жұмыстары 70%-ға аяқталды. Сондай-ақ “Алматы-1 – Шамалған станциясы – Ұзынағаш” автожолының 19,5 шақырымында жұмыстар 65%-ға орындалды.Бұдан бөлек Қарасай ауданындағы Қаскелең өзені арқылы өтетін көпір күрделі жөндеуден өтіп, нысан пайдалануға берілді. Жобаның жалпы құны 551,5 млн теңге.Қазір Еңбекшіқазақ ауданындағы «Приканальная БАК» автомобиль жолының 54,8 шақырымында орналасқан Түрген өзені арқылы өтетін көпірді жаңғырту жұмыстары жалғасуда. Су шайып кеткен өткелді қалпына келтіруге 674,5 млн теңге бөлінді. Құрылыс-монтаждау жұмыстарын жыл соңына дейін аяқтау жоспарланған.Бұдан бөлек, биыл жалпы ұзындығы 23,4 шақырым болатын 6 учаскеде орташа жөндеу жұмыстары жүргізілуде. Оның 3 нысаны 2027 жылға өтпелі жоба ретінде жоспарланған.Жолдарды күтіп-ұстау және жол қозғалысы қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша да жүйелі жұмыстар атқарылуда. Қазіргі уақытта бұл жұмыстарға 6 мердігер ұйым, 151 арнайы техника және 164 жол жұмысшысы жұмылдырылды.Бүгінде облыстық маңызы бар жолдарда 800 шақырым жол таңбасы жаңартылып, 65 мың шаршы метр жолға ағымдағы жөндеу жүргізілді. Сонымен қатар 480 жол белгісі, 2,5 шақырым темір қоршау және 42 автобус аялдамасы орнатылды.Аудандық деңгейдегі көше-жол желісін дамыту бойынша биыл 142 жоба іске асырылуда. Жобалар аясында жалпы ұзындығы 666 шақырым жолды қамтитын жөндеу жұмыстары жоспарланған. Оның ішінде 510,6 шақырымды 2026 жылы аяқтау, ал 155,4 шақырымды 2027 жылға өтпелі жоба ретінде іске асыру көзделген.Қазіргі уақытта биылға жоспарланған жұмыс көлемінің 63%-ы немесе 322,4 шақырымы жол жөнделді.Жол инфрақұрылымын дамыту жұмыстары облыстың барлық аумағында жалғасуда. Атап айтқанда, Қарасай ауданында жұмыстардың орындалу деңгейі 78%, Іле ауданында 77%, Жамбыл ауданында 75%, Еңбекшіқазақ ауданында 70%-ды құрайды.Сонымен қатар, Іле ауданындағы «Боралдай–Шіліккемер» автомобиль жолының екі учаскесінде ауыр жүк көліктерінің қозғалысын бақылауға арналған автоматтандырылған өлшеу станцияларын орнату жұмыстары жүргізілуде. Жобаның орындалу деңгейі 70%, жұмыстарды 2026 жылғы желтоқсан айында аяқтау жоспарланған.Жалпы, облыста жол инфрақұрылымын жаңарту, автомобиль жолдарының сапасын арттыру және тұрғындар үшін қауіпсіз әрі қолайлы көлік қатынасын қамтамасыз ету бағытындағы жұмыстар жоспарға сәйкес жалғасуда.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almobl/press/news/details/1287736?lang=ru

Шымкентте есірткінің таралуына жол бермеу, оның алдын алу және жастар арасында салауатты өмір салтын қалыптастыруға бағытталған «Шымкент – есірткісіз қала» жалпы қалалық акциясы басталды.Ауқымды бастамаға мемлекеттік органдар, құқық қорғау құрылымдары, қоғамдық ұйымдар мен жастар өкілдері қатысуда. Акцияның негізгі мақсаты – есірткі қылмысының алдын алу, заңсыз жарнаманы анықтау, интернет арқылы таралатын есірткі саудасына қарсы іс-қимылды күшейту және жастарды спортқа, білім мен шығармашылыққа тарту.Бастама «Заң мен тәртіп» қағидатына негізделіп, қоғам қауіпсіздігін қамтамасыз етуге және құқық бұзушылықтардың алдын алуға бағытталған. Бұл ретте есірткі қылмысына қарсы күрес тек құқық қорғау органдарының ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті ретінде қарастырылады. Заң талаптарын сақтау, қоғамдық тәртіпті қамтамасыз ету және жастардың қауіпсіз ортасын қалыптастыру – акцияның басты бағыттарының бірі.Шымкент қаласы әкімінің орынбасары Сарсен Құранбек қауіпсіз орта қалыптастыруда әр тұрғынның жауапкершілігі маңызды екенін атап өтті. Оның айтуынша, есірткімен күресте отбасының да рөлі ерекше. Сондықтан ата-аналар жасөспірімдердің ортасы мен мінез-құлқына назар аударып, балаларымен ашық сөйлесуге мән беруі қажет.Қалалық мәслихат төрағасы Мұрат Жолдыходжаев акция аясында тұрғындардың есірткінің заңсыз жарнамасына бейжай қарамауына басымдық беріліп отырғанын жеткізді. Азаматтарды күдікті жарнама мен есірткі тарату фактілері туралы тиісті органдарға дер кезінде хабарлауға шақырды.Шымкент қаласы Полиция департаментінің бастығы, полиция генерал-майоры Мұхтар Қожаев акцияның негізгі бағыттарына тоқталды. Қала аумағында әлеуметтік билбордтар орналастырылып, есірткінің зияны туралы бейнероликтер көрсетілуде. Мектептер мен жоғары оқу орындарында нарколог мамандар мен полиция қызметкерлерінің қатысуымен түсіндіру кездесулері мен ашық дәрістер ұйымдастырылуда.«Заң мен тәртіп» қағидатын орнықтыруда құқықтық сауаттылық пен азаматтардың заң талаптарын білуі маңызды. Осы бағытта жастарға есірткінің адам денсаулығы мен болашағына келтіретін зияны түсіндіріліп, заңсыз әрекеттерге жол берудің құқықтық салдары туралы ақпарат беріледі.Есірткінің интернет арқылы таралуына қарсы жұмыс та күшейтілген. Волонтерлер мен кибердружиналар құқық қорғау органдарымен бірлесіп, әлеуметтік желілер мен мессенджерлерге мониторинг жүргізіп, заңсыз есірткі жарнамасы мен таратуға қатысты ресурстарды анықтауға атсалысуда. Бұл жұмыстар цифрлық кеңістіктегі қауіпсіздікті қамтамасыз ету және заңсыз контенттің таралуына жол бермеу мақсатында жүргізілуде.Акцияның тағы бір маңызды бағыты – жастарды спортқа тарту. Қалада футбол, волейбол және жекпе-жек спорт түрлерінен жарыстар мен бұқаралық іс-шаралар ұйымдастырылуда. Балалар мен жасөспірімдердің спорт секцияларына қолжетімділігін арттыруға да ерекше көңіл бөлінуде.Жастардың бос уақытын тиімді ұйымдастыру, спорт пен шығармашылыққа қызығушылығын арттыру – құқық бұзушылықтың алдын алудың маңызды тетіктерінің бірі. Осы арқылы өскелең ұрпақ арасында заң мен тәртіпті құрметтеу, жауапкершілік пен азаматтық белсенділік құндылықтарын қалыптастыруға басымдық беріледі.Ұйымдастырушылар тұрғындарды азаматтық белсенділік танытып, есірткі таратуға немесе заңсыз жарнамаға қатысты күдікті фактілерді тиісті органдарға хабарлауға шақырады. Бұл – қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге және «Заң мен тәртіп» қағидатын қоғамда нығайтуға әр азаматтың қосатын үлесі.«Шымкент – есірткісіз қала» акциясы бір реттік шара емес, есірткі қылмысының алдын алу, жастардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету, заң мен тәртіпті нығайту және салауатты қоғам қалыптастыруға бағытталған кешенді жұмыс ретінде жүзеге асырылуда.

Қостанай қаласындағы «Қонай» тұрғын алабын игеру жұмыстары кезең-кезеңімен жалғасып жатыр. Аумақта жеке тұрғын үйлер салу, жер учаскелерін беру және коммерциялық жобаларды іске асыру бағытында жұмыстар жүргізілуде.«Қонай» – Қостанай қаласының болашағы зор аудандарының бірі. Тұрғын алабының жалпы аумағы 1300 гектарды құрайды, оның 488 гектары бірінші кезеңге тиесілі.Қолданыстағы егжей-тегжейлі жоспарлау жобасына сәйкес, жеке тұрғын үй құрылысына 1967 жер учаскесі қарастырылған. Сонымен қатар бюджет қаражаты есебінен тұрғын үйлер салу жұмыстары да іске асырылуда.2025 жылы «Қонай» тұрғын алабында 124 жеке тұрғын үй пайдалануға берілді. Оның 69-ы бір қабатты, 55-і екі қабатты. Қазіргі таңда 48 үй тұрғындарға берілді. Тағы 8 үй бойынша мәмілелерді рәсімдеу жұмыстары жүргізіліп жатыр.Кезекте тұрған азаматтарға жер учаскелерін беру жұмыстары да жалғасуда. Бүгінгі таңда 597 жер учаскесі берілді, тағы 138 учаске беру сатысында. Сонымен қатар 135 сәулет-жоспарлау тапсырмасы беріліп, 54 эскиздік жоба келісілді. 16 жер учаскесінің иесі құрылыс жұмыстарын бастап кеткен.Тұрғын алаптың дамуы тұрғын үй құрылысымен ғана шектелмейді. Аумақта кәсіпкерлікті дамытуға және қажетті коммерциялық инфрақұрылымды қалыптастыруға да жағдай жасалуда.2022–2026 жылдары коммерциялық мақсаттағы жер учаскелерін жалға алу құқығын сату бойынша 10 аукцион өткізілді. Нәтижесінде 3,76 гектар жер учаскесі сатылып, бюджетке 115 млн теңге түсті.Егжей-тегжейлі жоспарлау жобасында «Қонай» тұрғын алабында қажетті әлеуметтік және қоғамдық инфрақұрылым нысандарын салу көзделген. Атап айтқанда, екі мектеп, емхана, жедел жәрдем станциясы, спорт және мәдени-демалыс нысандары, сондай-ақ сауда және тұрмыстық қызмет көрсету объектілері қарастырылған.Осылайша, «Қонай» тұрғын алабында тұрғын үй құрылысы мен инфрақұрылымды дамыту жұмыстары қатар жүргізілуде. Аумақты кешенді игеру арқылы тұрғындар үшін қолайлы жағдай қалыптастыру көзделіп отыр.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-kalasy-akimat/press/news/details/1287722?lang=ru

2026 жылғы 7 қыркүйектен бастап Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексіне енгізілген, салымшылардың өз зейнетақы жинақтарын басқару мүмкіндіктерін кеңейтетін өзгерістер[1]күшіне енді. Жаңа өзгерістерге сәйкес, енді салымшы (алушы) жеке зейнетақы шотындағы (ЖЗШ) міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ), міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (МКЗЖ) және ерікті зейнетақы жарналары (ЕЗЖ) есебінен қалыптастырылған зейнетақы жинақтарының 100%-на дейін инвестициялық портфельді басқарушылардың (ИПБ) сенімгерлік басқаруына бере алады.Бұл ретте МЗЖ және ЕЗЖ есебінен жинақтары бар салымшылар, сондай-ақ олар үшін МКЗЖ және ЕЗЖ аударылған жеке тұлғалар өздерінің сенімгерлік басқаруға берілетін жинақтарының көлемін дербес айқындауға, сондай-ақ қаржылық мақсаттарына сәйкес бір немесе бірнеше ИПБ-ны және бір немесе бірнеше инвестициял ық портфельді таңдауға құқылы.Заңнамаға сәйкес, ИПБ үш инвестициялық портфельге дейін қалыптастыра алады: консервативті, қалыпты және тәуекелді. Олар тәуекел деңгейі, күтілетін кірістілік және инвестициялау мерзімдері бойынша ерекшеленеді. Әртүрлі инвестициялық портфельдерді таңдау мүмкіндігі Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексінің 37-1-бабында бекітілген. Оларды қалыптастыруға қойылатын талаптарды қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті орган айқындайды.Зейнетақы жинақтарын инвестициялық портфельді басқарушылардың сенімгерлік басқаруына беру тәртібі және инвестициялық мүмкіндіктер туралы толық ақпарат БЖЗҚ сайтында және invest.enpf.kz платформасында қолжетімді.Осылайша, зейнетақы жүйесі салымшы пассивті рөл атқаратын модельден адамның өзінің ұзақмерзімді зейнетақы жинақтарын басқаруға саналы түрде қатысуын көздейтін жүйеге біртіндеп ауысуда. Инвестициялық стратегияны таңдау мүмкіндіктерінің кезең-кезеңімен кеңеюі және зейнетақы активтерін басқару туралы ақпараттың қолжетімділігін арттыру салымшылардың болашақ зейнетақы табысын қалыптастыруға қатысты шешімдер қабылдауға белсендірек қатысуына жағдай жасайды. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-rudnyi-kalasy-akimat/press/news/details/1287706?lang=ru

«БЖЗҚ» АҚ (БЖЗҚ, Қор) міндетті зейнетақы жарналары (МЗЖ) және (немесе) міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары (МКЗЖ) есебінен қалыптастырылған зейнетақы жинақтары бар, жалпыға белгіленген зейнеткерлік жасқа толған, сондай-ақ мерзімсіз уақытқа бірінші және екінші топтағы мүгедектік белгіленген адамдардың БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдерін белгіленген кесте бойынша алуға құқығы бар екенін еске салады.Еске сала кетейік, жасына байланысты зейнетақыны жалпыға белгіленген зейнеткерлік жасқа толған адамдар ала алады: ерлер – 63 жасқа, әйелдер – 2026 жылы 61 жасқа толғанда.БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдері зейнетақы жинақтары толық таусылғанға дейін жүзеге асырылады.БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдерін зейнеткерлік жасқа толуына байланысты тағайындату үшін алушылар тұрғылықты жері бойынша Халыққа қызмет көрсету орталығына (ХҚКО) уақытылы жүгінуі қажет. Алушы зейнеткерлік жасқа толғанға дейін 10 күн бұрын ХҚКО-ға өтінішпен бірге қажетті құжаттарды тапсыра алады. Осы мерзімді қатаң сақтауға кеңес береміз, өйткені бұл мемлекеттік зейнетақыны алу үшін аса маңызды. Оны тағайындау кезінде ұсынылған құжаттар бойынша еңбек өтілін тексеру талап етіледі.Зейнетақы өтініш берілген күннен бастап тағайындалады. Бұл ретте БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдерін тағайындауға өтініш зейнеткерлік жасқа толғанға дейін берілген жағдайда, өтініш берген күн зейнеткерлік жасқа толған күн болып есептеледі. Ал зейнеткерлік жасқа толғаннан кейін жүгінген жағдайда, «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясында өтініштің тіркелген күні өтініш берген күн болып есептеледі.Сонымен қатар, телефон нөмірлері eGov мобильді азаматтар базасында тіркелген болашақ зейнеткерлерге 1414 нөмірінен зейнеткерлік жасқа толуына 2 ай қалғанда SMS-хабарлама жіберіледі. Хабарламада зейнетақы төлемдерін уақытылы тағайындату үшін жақын жердегі Мемлекеттік корпорация бөлімшесіне жүгінуге болатыны туралы ескертіліп, egov.kz сайтындағықажетті құжаттар тізбесінің сілтемесі көрсетіледі. Яғни зейнетақы төлемдерінің белгіленген мерзімде рәсімделуі үшін мемлекеттік органдар тиісті хабарламалар жібереді, өйткені өткізіп алған кезең үшін төлемдер тағайындалмайды.Сонымен бірге, зейнеткерлік жасқа толған, БЖЗҚ-да зейнетақы жинақтары бар, бірақ олар бойынша төлем алу үшін жүгінбеген азаматтарға қатысты Қор «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясымен бірлесіп, осы азаматтарға жыл сайын жасына байланысты зейнетақы төлемдерінің және бюджет қаражаты есебінен мемлекеттік базалық зейнетақы төлемінің тағайындалған-тағайындалмағанын тексеру мақсатында салыстырып тексеру жүргізеді. Оның нәтижелері бойынша БЖЗҚ төлемдерді проактивті форматта, яғни өтінішсіз жүзеге асырады.Бұдан бөлек, 2026 жылғы наурыздан бастап дәл осындай өтінішсіз тәртіп ерікті зейнетақы жарналары (ЕЗЖ) есебінен қалыптастырылған зейнетақы жинақтарына қатысты да енгізілді. Бұл тәртіп зейнеткерлік жасқа толған, БЖЗҚ-да ЕЗЖ есебінен зейнетақы жинақтары бар және бұған дейін 50 жасқа толуына немесе мүгедектігіне байланысты төлем алу үшін БЖЗҚ-ға жүгінбеген адамдарға қолданылады.ЕЗЖ есебінен(болған жағдайда)  зейнетақы төлемдерін өтінішсіз тағайындау тәртібі:·  зейнеткерлік жасқа толуына байланысты мемлекеттік бюджеттен зейнетақы және міндетті зейнетақы жарналары және (немесе) міндетті кәсіптік зейнетақы жарналары есебінен төлемдер алу үшін белгіленген тәртіппен Мемлекеттік корпорацияға өтініш берген кезде БЖЗҚ-ның ЕЗЖ есебінен зейнетақы төлемдерін автоматты түрде тағайындауы;·  ЕЗЖ есебінен төлемдерді проактивті қызмет шеңберінде жүзеге асыру.Мүгедектік белгіленуіне, 50 жасқа толуына байланысты ЕЗЖ есебінен төлем алу үшін БЖЗҚ бөлімшелеріне немесе ресми сайтындағы (enpf.kz) жеке кабинет арқылы, сондай-ақ электрондық цифрлық қолтаңбаны пайдалана отырып, БЖЗҚ мобильді қосымшасы арқылы жүгіну қажет.Мүгедектігі бар адамдар үшін БЖЗҚ-да көшпелі қызмет көрсету ұйымдастырылған. Бұл ретте алдын ала ақыл-кеңес беріліп, қызметтерді қашықтан алу мүмкіндігі тексеріледі.enpf.kz сайтында зейнетақы төлемдерінің түріне, құжаттарды ұсыну тәсіліне қарай қажетті құжаттар тізбесі, құжаттарды рәсімдеуге қойылатын талаптар, өтініш бланкілері және оларды толтыру үлгілері, сондай-ақ сенімхат үлгісі орналастырылған. «Электрондық сервистер» бөлімінде БЖЗҚ-дан зейнетақы төлемдерін алуға жіберілетін құжаттарды алдын ала тексеру мүмкіндігі қарастырылған.       Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-rudnyi-kalasy-akimat/press/news/details/1287708?lang=ru