Enbekshi QazaQ

Жаңалықтар

Астанада өткен Ғылым және жоғары білім саласындағы стратегиялық серіктестердің III форумында Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтқан бағдарламалық мәлімдемелері 19.11.2026
Астанада өткен Ғылым және жоғары білім саласындағы стратегиялық серіктестердің III форумында Қасым-Жомарт Тоқаевтың айтқан бағдарламалық мәлімдемелері Қазақстан басшылығының алдағы жылдардағы ел болашағын қалай елестететінін айқындайтын біртұтас бейнені қалыптастырады, алайда қоғам мен сарапшылар ортасында бұл тезистер ашылып жатқан мүмкіндіктермен қатар қордаланған жүйелі сын-қатерлер тұрғысынан да қабылданады. Мемлекет басшысы риторикасының негізінде басты қозғаушы күштері адами капитал, ғылыми зерттеулер, халықаралық интеграция және заң үстемдігі болып табылатын жаңа даму моделіне көшу идеясы жатыр. Бір жағынан, Қазақстанды Орталық Азияның толыққанды академиялық хабына айналдыру жөніндегі өршіл мақсат таланттар мен технологиялар үшін жаһандық бәсекелестік жағдайында қисынды қадам болып көрінеді. Елімізде жетекші шетелдік университеттердің филиалдарын ашу, ғылымды қаржыландыруды ұлғайту және ондаған мың шетелдік студенттерді тартуға басымдық беру реформа жақтаушылары тарапынан отандық білім беру жүйесін жаңғыртуға, ғылыми базаны жаңартуға және жастарды ел ішінде ұстап қалуға қабілетті стратегиялық тұрғыдан дұрыс инвестиция ретінде бағаланады. Сонымен қатар кәсіби және академиялық ортада шетелдік кампустар саны мен сандық көрсеткіштерді формалды түрде арттыру өңірлік жоғары оқу орындарындағы оқыту сапасын нақты арттыруды, сондай-ақ іргелі зерттеулерді қаржыландыру мен ғалымдардың өзіне лайықты еңбекақы төлеу мәселелерін шешуді алмастырмауы тиіс деген негізді ескертулер айтылуда, онсыз білікті кадрлардың шетелге кетуіне тосқауыл қою қиын. Қоғамдық күн тәртібінде сыбайлас жемқорлыққа қарсы қатаң іс-қимыл жасауға және мемлекеттің негізін шайқалтатындарға ешқандай жеңілдік жасауға жол бермеуге қатысты мәлімдемелер блогы да маңыздылығын жоғалтпай отыр. Мұндай ұстаным әлеуметтік әділдікке, бюджетті бөлудің ашықтығына және заң алдындағы баршаның теңдігіне деген сұранысы аса өткір болып отырған азаматтар арасында кең қолдау табуда. Президент саясатын қолдайтын бақылаушылар атышулы сыбайлас жемқорлыққа қарсы істермен қатар жүретін «Заң және Тәртіп» қағидатын дәйекті түрде ілгерілету саяси ерік-жігердің бар екенін көрсетеді және жекелеген ықпалды топтардың қол сұғылмаушылық тәжірибесін жояды деп атап өтеді. Алайда сыни көзқарастағы шолушылар мен тәуелсіз сарапшылар тұрақты нәтижеге қол жеткізу үшін тек қатаң мәлімдемелер мен көрнекі ұстаулар жеткіліксіз екенін алға тартады: қоғамға сот жүйесінің нақты тәуелсіздігін, мемлекеттік аппараттың есеп беруін, мемлекеттік сатып алулардың ашықтығын және басқарудың барлық деңгейінде сыбайлас жемқорлық тудыратын жағдайларды жоюды қамтитын терең институционалдық кепілдіктер қажет. Соңында, жүріп өткен жолды бағалау және елдің тарихи өрлеу дәуіріне қадам басуы, халықаралық беделінің нығаюы мен елеулі экономикалық әлеуеті туралы тезистер биліктің жүргізілген саяси және экономикалық өзгерістердің оң нәтижелерін бекітуге, сондай-ақ жаһандық тұрақсыздық аясында Қазақстанның көпвекторлы сыртқы саясатының табыстылығын көрсетуге деген ұмтылысын білдіреді. Сонымен бірге кең ауқымды қоғамдық пікірталаста макроэкономикалық жетістіктер, инвестициялық келісімдер мен сыртқы саяси табыстар халықтың нақты табысын арттыруға, инфляцияны тежеуге, тозығы жеткен коммуналдық және энергетикалық инфрақұрылымды жаңғыртуға және сапалы жұмыс орындарын құруға қаншалықты тез әрі сезілерлік түрде айналады деген заңды сұрақ туындайды. Осылайша, Президент айтқан тезистер нақты стратегиялық бағдарларды белгілеп, ауқымды жаңғыртуға деген ұмтылысты көрсетеді, бірақ бұл бағыттың қоғам алдындағы қорытынды бағасы қойылған міндеттердің ауқымына емес, олардың іс жүзінде жүзеге асырылу тиімділігіне және әрбір азаматтың өмір сүру сапасының нақты жақсаруына байланысты болмақ.
Программные заявления Касым-Жомарта Токаева, озвученные на III Форуме стратегических партнеров в сфере науки и высшего образования в Астане, 19.11.2026
Программные заявления Касым-Жомарта Токаева, озвученные на III Форуме стратегических партнеров в сфере науки и высшего образования в Астане, формируют цельный образ того, каким руководство Казахстана видит будущее страны в ближайшие годы, однако в обществе и экспертной среде эти тезисы воспринимаются сквозь призму как открывающихся возможностей, так и накопившихся системных вызовов. В основе риторики главы государства лежит идея перехода к новой модели развития, где главными драйверами выступают человеческий капитал, научные исследования, международная интеграция и верховенство закона. С одной стороны, амбициозная цель превратить Казахстан в полноценный академический хаб Центральной Азии выглядит логичным шагом в условиях глобальной конкуренции за таланты и технологии. Открытие в стране филиалов ведущих зарубежных университетов, увеличение финансирования науки и ставка на привлечение десятков тысяч иностранных студентов оцениваются сторонниками реформ как стратегически верная инвестиция, способная модернизировать отечественную систему образования, обновить научную базу и удержать молодежь внутри страны. Вместе с тем в профессиональной и академической среде звучат обоснованные предостережения о том, что формальное наращивание числа иностранных кампусов и количественных показателей не должно подменять собой реальное повышение качества обучения в региональных вузах, а также решение проблемы финансирования фундаментальных исследований и достойной оплаты труда самих ученых, без чего трудно предотвратить отток квалифицированных кадров за рубеж. Не менее резонансным в общественной повестке остается блок заявлений, касающийся жесткого противодействия коррупции и недопустимости какого-либо снисхождения к тем, кто подрывает основы государства. Подобная позиция находит широкий отклик среди граждан, для которых запрос на социальную справедливость, прозрачность распределения бюджета и равенство всех перед законом остается одним из самых острых. Поддерживающие политику президента наблюдатели отмечают, что последовательное продвижение принципа «Закон и Порядок», сопровождаемое громкими антикоррупционными делами, демонстрирует наличие политической воли и ломает прежнюю практику неприкасаемости отдельных групп влияния. Однако скептически настроенные комментаторы и независимые эксперты подчеркивают, что для устойчивого результата одних лишь строгих заявлений и показательных задержаний недостаточно: обществу необходимы глубокие институциональные гарантии, включая реальную независимость судебной системы, подотчетность государственного аппарата, прозрачность государственных закупок и ликвидацию условий, порождающих коррупцию на всех уровнях управления. Наконец, оценка пройденного пути и тезисы о вступлении страны в эпоху исторического роста, укреплении международного авторитета и значительном экономическом потенциале отражают стремление власти зафиксировать позитивные итоги проведенных политических и экономических преобразований, а также подчеркнуть успешность многовекторной внешней политики Казахстана на фоне глобальной нестабильности. В то же время в широкой общественной дискуссии закономерно возникает вопрос о том, насколько быстро и ощутимо макроэкономические достижения, инвестиционные соглашения и внешнеполитические успехи трансформируются в повышение реальных доходов населения, сдерживание инфляции, модернизацию изношенной коммунальной и энергетической инфраструктуры и создание качественных рабочих мест. Таким образом, озвученные президентом тезисы задают четкие стратегические ориентиры и демонстрируют стремление к масштабной модернизации, но итоговая оценка этого курса в глазах общества будет зависеть не столько от масштаба поставленных задач, сколько от эффективности их практического воплощения и реального улучшения качества жизни каждого гражданина.
Қазақстанның Кениядағы Елшілігі Қазақстан Республикасы күніне орай брифинг өткізді 19.11.2026
2026 жылғы 23 қазанда Қазақстан Республикасының Кения Республикасындағы Елшілігінде Қазақстан Республикасының Кения Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі, Қазақстан Республикасының Найробидегі БҰҰ кеңсесі жанындағы Тұрақты өкілі Барлыбай Садықовтың брифингі өтті. Іс-шара Қазақстанның ішкі және сыртқы саясатына, Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың халықаралық бастамаларына, сондай-ақ қазақ-кения ынтымақтастығының қазіргі жай-күйі мен даму перспективаларына бағытталды.Іс-шара 25 қазанда атап өтілетін Қазақстан Республикасы күнінің 35 жылдығына орай ұйымдастырылды. Брифингке Кенияның мемлекеттік органдарының, іскер топтарының және бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері қатысты.Брифинг барысында Елші Қазақстанның ішкі және сыртқы саясатының негізгі бағыттарына шолу жасап, еліміздің бейбітшілік пен қауіпсіздік, конфессияаралық диалог, орнықты даму және қоршаған ортаны қорғау салаларындағы халықаралық бастамалары туралы баяндады.2026 жылғы 19–20 мамырда Кения Президенті Уильям Рутоның Қазақстанға жасаған мемлекеттік сапарының қорытындыларына ерекше назар аударылды. Аталған сапар барысында мемлекет басшыларының Бірлескен мәлімдемесі қабылданып, сауда, инвестициялар, көлік және логистика, тау-кен өнеркәсібі, ғарыштық технологиялар, ақпараттық-коммуникациялық технологиялар және туризм салаларын қамтитын 10 екіжақты құжатқа қол қойылды.Брифинг қол жеткізілген уағдаластықтарды талқылауға, достық қарым-қатынастарды одан әрі нығайту, сауда-экономикалық байланыстарды кеңейту және Қазақстан мен Кения арасындағы өзара тиімді ынтымақтастықты дамыту перспективаларын қарастыруға арналған алаң болды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-nairobi/press/news/details/1316829?lang=ru
ҚАУІПСІЗ, ЖАЙЛЫ ЖӘНЕ КӨРІКТІ ҚАЛА – ТҰРАҚТЫ ДАМУДЫҢ НЕГІЗІ 19.11.2026
Қалалардың қауіпсіз, жайлы әрі көрікті болуы – халықтың өмір сүру сапасын арттыруға бағытталған маңызды мемлекеттік міндет. Бұл бағытта қоғамдық кеңістіктерді абаттандыру, көшелер мен аулалардың тазалығын сақтау, жасыл желектерді көбейту және тұрғындарға қолайлы орта қалыптастыру жұмыстары жүйелі түрде жүргізілуі тиіс.Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев қалалардың қауіпсіздігі мен көркеюіне басымдық берудің маңызын атап өтіп, бұл міндеттің «Таза Қазақстан» жалпыұлттық тұжырымдамасының мақсаттарымен толық үндесетінін жеткізді.Таза әрі көрікті қала қалыптастыру – тек мемлекеттік органдардың емес, әрбір азаматтың ортақ жауапкершілігі. Сондықтан қоршаған ортаны қорғау, қоғамдық орындарды таза ұстау, абаттандыру жұмыстарына ұқыпты қарау және экологиялық мәдениетті арттыру баршамыз үшін маңызды.Басты мақсат – тұрғындарға қолайлы жағдай жасап қана қоймай, келер ұрпаққа қауіпсіз, таза әрі көрікті орта қалдыру.
Республика күні қарсаңында 160 қызылордалық баспаналы болды 19.11.2026
Ұлттық мереке Республика күні қарсаңында облыс әкімі Мұрат Ергешбаевтың қатысуымен сол жағалаудағы екі тұрғын үйдің 160 пәтерінің кілтін иелеріне табыстау рәсімі өтті.Аймақ басшысы жиналған жұртшылықты Республика күнімен құттықтап, егемен ел атанған, тарихи шешім қабылданған күннің маңызына тоқталды.«Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы «Қолжетімді баспана – арман емес, біздің азаматтарымыздың алдындағы міндетіміз» деп атап көрсеткендей, соңғы төрт жылда үй кезегінде тұрған азаматтарға 8 мыңға жуық пәтер беріліп, 30 мыңнан астам жерлесіміз баспаналы болды. Жыл соңына дейін тағы 3 мыңға жуық пәтер беріліп, 10 мыңға жуық тұрғынды баспанамен қамту жоспарланған.Бүгін игі бастаманың жалғасы ретінде тұрғын үй кезегінде тұрған жерлестерімізге аумағы 12 мың шаршы метрге жуық 160 пәтердің кілтін табыстап отырмыз.Жаңа қоныстарыңыздың босағасы берік, шаңырақтарыңыз шаттыққа толы болсын! Әр отбасында балалардың күлкісі естіліп, татулық пен береке салтанат құрсын. Ел іргесі берік, болашағымыз баянды болсын!» – деді Мұрат Нәлқожаұлы.Шарада тұрғын үйлерді салған мердігер мекеменің қызметкерлері облыс әкімінің Алғыс хатымен марапатталды.Қазақстан Халық Кеңесінің мүшесі Мейрамбек Жұмашев сөз сөйлеп,Мемлекет және қоғам қайраткері Нәжмадин Мұсабаев ақ батасын берді.Сол жағалау – қаланың қарқынды дамып келе жатқан шағын аудандарының бірі. Бүгінде тұрғындар саны 27 мыңнан асты. Бұл аумақта 145 көпқабатты тұрғын үй бар, 21 әлеуметтік нысан және 14 ірі бизнес нысаны халыққа қызмет етуде. Тағы 50 нысанның құрылысы қарқын алған. Оның 25-і көпқабатты тұрғын үй, сонымен қатар әлеуметтік және кәсіпкерлік нысандар да бар. Заманауи сәулет өнерімен үйлескен зәулім ғимараттар мен тұрғын үйлердің басым бөлігін Сыр құрылысшылары салып жатыр.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kyzylorda/press/news/details/1316824?lang=ru
Құрметті отандастар! Қадірлі әріптестер! 19.11.2026
Сіздерді еліміздің ең маңызды ұлттық мерекелерінің бірі – Республика күнімен шын жүректен құттықтаймыз!Республика күні – мемлекеттігіміздің негізін айқындап, тәуелсіздікке бастар жолды ашқан тарихи күн. Бұл мереке – ұлттық бірлігіміздің, елдігіміздің және ортақ болашаққа деген сеніміміздің символы.Осы айтулы күні баршаңызға зор денсаулық, отбасыларыңызға амандық, еңбектеріңізге табыс тілейміз! Елімізде бейбітшілік пен тұрақтылық салтанат құрып, тәуелсіздігіміз тұғырлы, бірлігіміз бекем болсын!Республикамыздың мерейі үстем, Тәуелсіз Қазақстанымыздың болашағы жарқын болсын!Республика күні құтты болсын!Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almobl-bilim/press/news/details/1316826?lang=ru
Шымкентте «Жаяу жүргінші»іс-шарасы барысында 3,5 мың құқық бұзушылық анықталды 19.11.2026
Қала прокуратурасының үйлестіруімен ағымдағы жылғы 13–22қараша аралығында Полиция департаменті «Жаяу жүргінші» жедел-профилактикалық іс-шарасынөткізуде.Іс-шараның мақсаты - жол қозғалысы қауіпсіздігін қамтамасыз ету, жаяу жүргіншілердің қатысуымен болатын жол-көлік оқиғаларының алдын алу және жол қозғалысына қатысушылардың тәртібін арттыру.Рейдтік іс-шараларға прокуратура қызметкерлері, автопатрульдік экипаждар мен жаяу патрульдік нарядтар жұмылдырылған.Құқық бұзушылықтарды анықтау және жол қозғалысын бақылау полицияның Жедел басқару орталығы мен ұшқышсыз ұшу аппараттарының көмегімен жүзеге асырылуда.Тек, 13-16 қарашада 3,5 мыңәкімшілік құқық бұзушылық анықталды. Оның ішінде жаяу жүргіншілердің жолды белгіленбеген жерден кесіп өтуінің 1775және жүргізушілердің жаяу жүргіншілерге жол бермеуінің 514 дерегітіркелді. Осы құқық бұзушылықтар бойынша 2289 тұлғаәкімшілік жауаптылыққа тартылды.Рейдтік жұмыстар нәтижесінде өткен аптаның сәйкес кезеңімен салыстырғанда жаяу жүргіншілер мен жүргізушілер тарапынан анықталған құқық бұзушылықтар саны 104%-ға (1 124-тен 2 289-ға дейін)өскен.Атап айтқанда, жүргізушілердің жаяу жүргіншілерге басымдық бермеу деректері (ӘҚБтК-нің 600-бабы)2,5 есеге(145-тен 514 дерекке дейін), ал жаяу жүргіншілердің жол қозғалысы қағидаларын бұзу деректері (ӘҚБтК-нің 615-бабы)81,3 %(979-дан 1775 дерекке дейін)артқан.Бұл көрсеткіштер жол қозғалысы қағидаларының сақталуына бақылауды күшейтудің маңыздылығын көрсетеді.Жол-көлік оқиғаларының алдын алу, азаматтардың өмірі мен денсаулығын қорғау – баршамызға ортақ міндет.Осыған байланысты қала прокуратурасы жаяу жүргіншілерді жолды тек белгіленген орындардан кесіп өтіп, бағдаршам талаптарын сақтауға, ал жүргізушілерді жаяу жүргіншілерге жол беріп, олардың өмірі мен қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарауы тиіс. Қалапрокуратурасы
Күйзеліс әуе тасымалына сұранысты төмендетіп отыр: әрбір 10 жолаушының 4-еуі сапардан бас тартады 19.11.2026
SITA компаниясының бас директоры Дэвид Лаворельдің айтуынша, деректер алмасу жолаушыларға сапардың әр кезеңінде өзекті ақпарат беріп, кезектерді қысқартуға, рейстердің кешігуі мен соған байланысты қолайсыздықтардың алдын алуға көмектеседі. Бұл әуе компанияларына жоғалған брондауларды қайтаруға, ал әуежайларға жолаушылардың терминалда өткізетін уақытын тиімді пайдалануға мүмкіндік береді. Сапар кезіндегі күйзеліс салдарынан жоғалған брондаулар мен кірістің орнын әуе көлігі саласы технологиялардың көмегімен толтыра алады. Ол үшін жолаушыларға сапардың әр кезеңінде қажетті ақпарат беріп, жағдайды бақылауға мүмкіндік жасау керек. Бұл туралы бүгін SITA компаниясының бас директоры Дэвид Лаворель мәлімдеді. 24 елден 8 000-ға жуық жолаушы қатысқан SITA Passenger IT Insights 2026 зерттеуіне сәйкес, респонденттердің 10-нан 4-еуі (42%) сапар тым күйзелісті болады деп қауіптеніп, одан бас тартқан. Жолаушылар бұл мәселені шешуге технологиялар көмектеседі деп күтеді: 10 адамның 8-і технологиялар әуе сапары кезіндегі күйзелісті азайта алады деп есептейді. Мұндай брондаулардан айырылу әуе компаниялары үшін елеулі шығын, өйткені сапардан бас тартқандардың қатарында ең құнды клиенттері де бар. Жиі ұшатын жолаушылардың 10-нан 6-ауы сапар кезінде күйзеліске тап боламыз деп қауіптеніп, жолға шығудан бас тартқан. 30 жасқа толмаған саяхатшылардың жартысынан көбі де осындай шешім қабылдаған. Бұл топ — болашақта жиі ұшатын жолаушылардың жаңа буыны. Сонымен бірге дәл осы екі топ технологиялар мәселені шешуге көмектесетініне көбірек сенеді: респонденттердің тиісінше 89%-ы мен 86%-ы осындай пікір білдірген. «Сапар неғұрлым жайлы болса, ұшудан бас тартпаған әрбір жолаушы — ұшақтағы сатылған орын, сатылған автотұрақ орны және сатып алынған бір шыны кофе, — деді Дэвид Лаворель. Жолаушыларды көбіне рейстердің кешігуі, кезектер мен жолжүкке қатысты мәселелер алаңдатады. Көп жағдайда мұның себебі — адамдардың бұдан әрі не болатынын білмеуі. Әуе компаниялары, әуежайлар, жерүсті қызметтері мен шекаралық бақылау органдары ақпарат алмасса, жолаушылар қосымша сұрақ қоймай-ақ, алда не күтіп тұрғанын алдын ала біле алады». Жолаушыларды қажетті ақпаратпен қамтамасыз етуді технологиялардың көмегімен жолға қоюға болады. Мысалы, олардың телефондарына хабарлама жіберуге, әуежай экрандарында күту уақытын және отырғызу қақпасына дейін жетуге кететін уақытты көрсетуге болады. Сондай-ақ сапардың әр кезеңін бақылап, кез келген өзгеріс туралы бірден хабарлайтын жасанды интеллектіні пайдалануға болады. Көптеген жолаушылар бұл міндетті ЖИ-ге сеніп тапсыруға дайын: 10 адамның 4-еуі одан нақты уақыт режимінде жаңартылған ақпарат алуға келісер еді. Бұл — жолаушылар ең көп сенім артатын функциялардың бірі. Әуежайлар үшін жолаушылардың қауіпсіздік тексеруінен өткеннен кейін ұшаққа отырғызылғанға дейін терминалда өткізетін уақыты ерекше маңызды. Бұл уақытты әуежайлар мен әуе компаниялары ғана емес, терминалдардағы дүкендер, мейрамханалар мен бизнес-залдар да пайдаланады. Алайда сапардың дәл осы кезеңінде жолаушылардың алаңдаушылығы ең көп артқан: қазір терминалдың осы бөлігінде жүрген әрбір үшінші жолаушы мазасыздық сезінеді. Бұл — 2023 жылғы көрсеткіштен үш есе жоғары. Лаворельдің айтуынша, кезектерді қысқарту жолаушылардың терминалда көбірек уақыт өткізуіне мүмкіндік береді. Ал отырғызу қақпасының қашан ашылатыны және оған жетуге қанша уақыт кететіні туралы ақпарат олардың бұл уақытты алаңсыз өткізуіне көмектеседі. «Әуежайда жолаушылар тіркеуден өту және ұшаққа отырғызу кезінде өздерін ең жайлы сезінеді. Өйткені бұл кезеңдерге қатысты қажетті ақпараттың бәрі олардың телефонында бар, — деді Лаворель. Сапардың қалған бөлігі де, әсіресе жоспар өзгерген кезде, осындай түсінікті әрі болжамды болуы керек. Ұшу уақыты өзгерсе, жолаушылар жаңа уақытты, басқа отырғызу қақпасына қалай жетуге болатынын және жолжүгінің қайда екенін бірден білуі тиіс. Осындай ақпарат олардың алаңдамауына көмектеседі». Жолаушылар сауалнама барысында бірінші кезекте назар аударуды қажет ететін бағыттарды да көрсетті. Олар көбіне рейстердің кешігуі, күту уақыты және жолжүкті өңдеу сияқты операциялық мәселелерге тап болады. Респонденттердің басым бөлігі бұл мәселелерді шешуге технологиялар көмектесе алады деп санайды. Біріккен Араб Әмірліктерінің тәжірибесі мұндай шешімдердің әлеуетін көрсетеді. Бұл елде жолаушылардың 77%-ы шекаралық бақылаудан өту кезінде технологияларды пайдаланған, ал олардың тек 13%-ы осы кезеңде жағымсыз эмоцияларды сезінгенін айтқан. Салыстыру үшін, бүкіл зерттеу бойынша бұл көрсеткіш 37%-ды құрады. «Жолаушылардың алаңсыз болуы — коммерциялық көрсеткіш, — деп атап өтті Лаворель. Әуе компаниялары мұны брондаулар санынан байқаса, әуежайлар жолаушылардың қауіпсіздік тексеруінен кейін уақытын қалай өткізетініне қарап бағалайды. Бүгін қызмет көрсету сапасын жақсарту арқылы біз болашақта сұраныстың өсуіне негіз қалаймыз». «Жолаушылардың алаңсыз болуының коммерциялық мәні де бар, — деп атап өтті Лаворель. Әуе компаниялары үшін бұл брондаулар санынан көрінеді, ал әуежайлар үшін жолаушылардың қауіпсіздік тексеруінен кейін уақытын қалай өткізетіні маңызды. Бүгін қызмет көрсету сапасын жақсарту арқылы біз ертең әуе тасымалына сұраныстың қалыптасуына ықпал етеміз».  Әуе компаниялары мен әуежай басшыларына арналған ұсынымдар қамтылған есептің толық нұсқасын мына сілтемеден оқуға болады: https://www.sita.aero/resources/surveys-reports/sita-passenger-it-insights?mtm_cid=01007&mtm_campaign=26q4-sge-rpt-passenger-it-insights&mtm_keyword=pr&mtm_source=pr&mtm_medium=print&mtm_content=pr&mtm_group=sge&mtm_placement=hyperlink Зерттеу туралыSITA Passenger IT Insights 2026 зерттеуіне 24 елден 8 000-ға жуық жолаушы қатысты. Әртүрлі жылдардағы нәтижелерді салыстыру үшін SITA-ның алдыңғы зерттеулерінде қойылған сұрақтар пайдаланылды. Жолжүктің тиісінше өңделмеуіне қатысты деректер 2026 жылғы 29 маусымда жарияланған SITA Baggage IT Insights 2026 есебінен алынды. SITA компаниясы туралыSITA — әуе көлігі саласының технологиялық дамуына серпін беретін компания. Ол сапарларды барша үшін қауіпсіз, ыңғайлы әрі экологиялық тұрғыдан таза етуге үлес қосады. Коммерциялық авиацияның алғашқы кезеңінен бастап бүгінгі цифрлық шешімдерге дейін SITA сала қатысушыларын біріктіріп, әрбір жаңа технологиялық серпіліс арқылы саланың дамуына ықпал етіп келеді.SITA-ның шамамен 2 500 клиенті бар, ал компания технологиялары әлем бойынша 1 000-нан астам әуежайда және 19 600-ден астам әуе кемесінде қолданылады. Компания сондай-ақ 70-тен астам үкіметке шекара қауіпсіздігін қамтамасыз ету мен жолаушылардың кедергісіз қозғалысы арасындағы тепе-теңдікті сақтауға көмектеседі. Бұдан бөлек, SITA әуе көлігі саласындағы деректер алмасудың 45–50%-ын қамтамасыз етіп, күрделі жаһандық жүйенің үйлесімді әрі сенімді жұмыс істеуіне жағдай жасайды.SITA өз қызметін белсенді түрде жаңғыртып келеді. Жолаушыларға өзіне-өзі қызмет көрсету, операциялық үдерістерді басқару, әуежайларды жобалау және цифрлық шекаралық бақылау салаларындағы озық шешімдері арқылы компания сапардың болашағын қалыптастыруда. Бұл бағытта Materna IPS, ASISTIM және CCM компанияларын сатып алу сияқты стратегиялық қадамдар маңызды рөл атқарады. Сонымен қатар SITA авиациядан тыс салалардағы қызметін де кеңейтіп келеді. Мысалы, SmartSea бастамасы компанияның тәжірибеде сыналған технологияларын круиздік тасымалда, теміржол көлігінде және қалалық әуе мобильділігі саласында қолдануға мүмкіндік береді.SITA-ның өзгеруі жаңа өнімдер әзірлеумен ғана шектелмейді. Компания сала жұмысының тиімділігі мен икемділігін арттыру үшін қажетті құзыреттерді, құралдар мен серіктестіктерді дамытуға инвестиция салып келеді. Бұл ретте интеллектуалды жүйелерді, деректердің үздіксіз алмасуын және орнықты инновацияларды ұштастыруға басымдық беріледі. Халықаралық сапарлар саны артқан сайын жолаушылар ағынының үздіксіз қозғалысын қамтамасыз ету бұрынғыдан да маңызды бола түседі.SITA климаттық стратегиясы аясында шығарындылар көлемін жыл сайын 4,2%-ға қысқартып, 2050 жылға қарай шығарындылардың нөлдік деңгейіне жетуді мақсат етеді. Компанияның ғылыми негізделген климаттық мақсаттары Science Based Targets (SBTi) бастамасы тарапынан расталған. Ал шешімдер портфелінің кеңеюі клиенттерге өздерінің көміртек ізін азайтуға көмектеседі.Сала қатысушыларына тиесілі әрі олардың қажеттіліктеріне бағдарланған SITA әлемнің 200-ден астам елі мен аумағында жұмыс істейді. Толығырақ: www.sita.aero.www.sita.aero 
ШЫМКЕНТТЕГІ МҰХТАР ӘУЕЗОВ АТЫНДАҒЫ ОҢТҮСТІК ҚАЗАҚСТАН ЗЕРТТЕУ УНИВЕРСИТЕТІНЕ «ҰЛТТЫҚ» МӘРТЕБЕ БЕРІЛЕДІ 19.11.2026
Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев Астана қаласында өткен Стратегиялық серіктестердің III халықаралық форумында Мұхтар Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университетіне «Ұлттық» мәртебе беру туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді.«Халқымыздың заңғар жазушысы Мұхтар Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университетіне «Ұлттық» мәртебе беру туралы шешім қабылдадым», – деді Мемлекет басшысы.Бұл – университет тарихындағы маңызды белес әрі ұжымға артылған үлкен сенім. Мемлекет басшысының бұл шешімі оқу орнының көпжылдық тарихына, ғылыми әлеуетіне, қалыптасқан білім беру дәстүріне және ел дамуына қосқан үлесіне берілген жоғары баға.
Цифрлық ортадағы жеке мүліктік емес құқықтарды қорғау: азаматтық заңнаманың жаңа міндеттері 19.11.2026
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан халқына Жолдауында жария етілген жаңа Азаматтық кодексті әзірлеу жөніндегі бастамасын қолдаймын. Азаматтық заңнаманы жаңарту барысында мүліктік қатынастардың дамуымен қатар, цифрлық ортада азаматтардың жеке мүліктік емес құқықтарын бұзудың жаңа тәсілдерін де ескеру қажет деп санаймын.Ар-намыс, қадір-қасиет, іскерлік бедел, өз бейнесіне құқық және жеке өмірге қол сұғылмаушылық — азаматтық заңнамамен қорғалатын материалдық емес игіліктер. Алайда қоғамдық қатынастардың цифрлануы аталған құқықтарды жүзеге асыру мен қорғау жағдайларын едәуір өзгертті. Интернетте жарияланған ақпарат қысқа уақыт ішінде кеңінен таралып, бірнеше рет көшіріліп, бастапқы жарияланым жойылғаннан кейін де сақталуы мүмкін.Осыған байланысты шындыққа сәйкес келмейтін мәліметтерді тарату, адамның бейнесін оның келісімінсіз заңсыз пайдалану, дербес ақпаратты заңды негіздерсіз жариялау, сондай-ақ осындай контентті таратуға қатысатын тұлғалардың жауапкершілігін айқындау мәселелері ерекше өзекті болып отыр.Жаңа Азаматтық кодексті әзірлеу кезінде цифрлық ортаның ерекшеліктерін ескере отырып, жеке мүліктік емес құқықтарды қорғаудың азаматтық-құқықтық тәсілдерін нақтылау қажет. Атап айтқанда, құқық бұзушылық фактісін анықтау, тиісті жауапкерді белгілеу, шындыққа сәйкес келмейтін мәліметтерді теріске шығару және келтірілген моральдық зиянды өтеу мәселелері құқықтық тұрғыдан айқын реттелуге тиіс.Сонымен қатар құқықтық шектеулердің мөлшерлестігіне ерекше назар аудару қажет. Ар-намыс, қадір-қасиет пен жеке өмірді қорғау сөз бостандығы және ақпарат тарату құқығы сақтала отырып жүзеге асырылуы керек. Сондықтан заңнамалық реттеу азаматтардың жеке өміріне негізсіз араласуға да, беделді қорғау тетіктерін адал сын мен қоғамдық маңызы бар ақпаратты шектеу мақсатында пайдалануға да жол бермеуге тиіс.Менің ойымша, жаңа Азаматтық кодекс материалдық емес игіліктерді қорғаудың заманауи әрі тиімді құқықтық тетіктерін көздеуі қажет. Олардың басты мақсаты құқық бұзушылық фактісін формалды түрде танумен шектелмей, бұзылған құқықты іс жүзінде қалпына келтіруді қамтамасыз ету болуға тиіс.
ҚАЗАҚСТАНДЫҚ ОНКОЛОГТАР СҮТ БЕЗІН ҚАЛПЫНА КЕЛТІРУДІҢ РЕКОНСТРУКТИВТІ ХИРУРГИЯ ТЕХНОЛОГИЯСЫН ЕНГІЗДІ 19.11.2026
 Қазақстандық онкологтар отандық биоматериалды қолдану арқылы сүт безін қалпына келтіру технологиясын енгізді.Астанадағы Ұлттық ғылыми онкология орталығында (ҰҒОО) сүт безін реконструкциялаудың жаңа әдісін қолдану бағдарламасы аяқталды. Бір жарым жыл ішінде хирургтер ісікті алып тастау операциясымен қатар 120-дан астам пациенттің сүт безін қалпына келтірді.2026 жылғы шілдеде аталған материал медициналық бұйым ретінде мемлекеттік тіркеуден өтті. Бұл оны ғылыми жоба шеңберінен тыс клиникалық тәжірибеде қолдануға мүмкіндік береді.Сүт безі обыры еліміздегі әйелдердің арасында ең көп таралған онкологиялық ауру болып қала береді. 2025 жылы 5 743 жаңа жағдай тіркелген. Ұлттық скринингтің арқасында ауру ерте кезеңдерде жиі анықтала бастады. Сонымен қатар өлімнің стандартталған көрсеткіші 100 мың әйелге шаққанда 16,6-дан 10,2 жағдайға дейін төмендеді.Бүгінде дәрігерлердің басты міндеті – ауруды бақылауда ұстаумен қатар, пациенттердің өмір сапасын сақтау. Осы бағыттағы тиімді шешімдердің бірі – бір мезгілде реконструкция жасау. Бұл әдіс кезінде ісік алынып, сол операция барысында имплант көмегімен сүт безінің пішіні қалпына келтіріледі.«Әйел адам үшін емнің қаншалықты сәтті өткені ғана емес, операциядан кейін өзін қалай сезінетіні де маңызды. Бір мезгілде реконструкция жасау ісікті алып тастау мен сүт безін қалпына келтіруді бір хирургиялық араласу аясында орындауға мүмкіндік береді. Бұл – пациентке көрсетілетін кешенді көмектің маңызды бөлігі», – дейді ҰҒОО тері және жұмсақ тіндер ісіктері, реконструктивті хирургия секторының аға ординаторы Бауыржан Әнапия.Имплантты сенімді бекіту және тіндерге қажетті қолдау көрсету үшін әлемдік тәжірибеде арнайы торлар мен биологиялық матрицалар қолданылады. Алайда олардың импорттық баламалары қымбатқа түседі. Мұндай операциялардың қолжетімділігін арттыру мақсатында ҰҒОО мамандары реконструктивті хирургияға бейімделген отандық коллагенді қаңқаны – жануар текті ацеллюлярлы ксеногендік X-Graft матриксін қолдануды қолға алды. Оны қазақстандық X-Matrix компаниясы өндіреді.
ШЫМКЕНТ ЖАСТАРЫ АЗАМАТТЫҚ ҚОРҒАУ ӘСКЕРЛЕРІНІҢ ҚАТАРЫН ТОЛЫҚТЫРУДА 19.11.2026
Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің әскери бөлімдерін жасақтау және азаматтық қорғау саласына кәсіби кадрлар даярлау бағытындағы жұмыстар жүйелі түрде жалғасуда. Осы мақсатта Шымкент қаласында күзгі әскерге шақыру науқаны аясында Ақмола облысының Ақкөл қаласында орналасқан ТЖМ-нің 55209 әскери бөліміне жас сарбаздарды іріктеу және жөнелту бойынша кешенді шаралар ұйымдастырылды.Аталған жұмыс Шымкент қаласы бойынша Қорғаныс істері жөніндегі департаментімен бірлесіп жүргізілді. Әскери бөлімде қызмет етуге ұсынылған үміткерлердің арасынан белгіленген талаптарға сәйкес келетін 23 жас азаматты іріктеу жоспарланды.Іріктеу кезінде жастардың денсаулық жағдайы, физикалық дайындығы, моральдық-психологиялық тұрақтылығы, тәртібі мен әскери қызметке деген ынтасы ескерілді. Үміткерлермен жеке әңгімелесу және психологиялық тестілеу жүргізіліп, олардың алдағы әскери қызметке дайындығы жан-жақты зерделенді.Сонымен қатар, болашақ сарбаздармен және олардың ата-аналарымен түсіндіру кездесулері өткізіліп, әскери қызметтің ерекшеліктері, бөлімдегі тұрмыстық жағдайлар, қызмет өткеру тәртібі, қауіпсіздік талаптары мен әлеуметтік қолдау шаралары туралы толық ақпарат берілді.Жастарға мерзімді әскери қызметтің азаматтық өмірдегі мүмкіндіктері де түсіндірілді. Атап айтқанда, әскери борышын өтеген азаматтардың алдағы уақытта азаматтық қорғау органдарына жұмысқа орналасу мүмкіндіктері, сондай-ақ жоғары оқу орындарына түсу кезінде қарастырылған жеңілдіктері жөнінде мәліметтер ұсынылды.Бұдан бөлек, білім беру ұйымдарында патриоттық бағыттағы ақпараттық-түсіндіру жұмыстары жүргізілді. Кездесулер барысында Отан алдындағы азаматтық борышты өтеудің маңызы, азаматтық қорғау саласының қоғамдағы рөлі және Төтенше жағдайлар министрлігі жүйесіндегі қызметтің ерекшеліктері кеңінен насихатталды.Әскерге шақырылушыларды Ақмола облысына жөнелтуге қажетті ұйымдастыру шаралары да толық қамтамасыз етілді. Департамент тарапынан 23 сарбаз бен оларды алып жүретін екі сүйемелдеуші тұлғаға теміржол билеттерін броньдау жұмыстары жүргізілді.Әскерге шақыру науқанының барысы бұқаралық ақпарат құралдарында, әлеуметтік желілер мен ақпараттық платформаларда тұрақты түрде жарияланып, арнайы ақпараттық материалдар мен телесюжеттер әзірленді.Аталған жұмыстардың барлығы жастардың әскери-патриоттық тәрбиесін нығайтуға, азаматтық қорғау әскерлерінің қатарын лайықты кадрлармен толықтыруға және ел қауіпсіздігін қамтамасыз ету ісіне жас буынның үлесін арттыруға бағытталған.
«Құрылыс және тағы да құрылыс!»: Қазақстан мектептер, ауруханалар мен жолдардың құрылысына басымдық беруде 19.11.2026
 Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен қолға алынған ауқымды «Халықтық құрылыс» бағдарламасы шетелдік бұқаралық ақпарат құралдарының назарын аударды. Еуропалық EU Reporter басылымы аталған бағдарламаға арнайы мақала арнап, онда Қазақстанның әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту жоспарларын, қол жеткізген экономикалық көрсеткіштерін және мемлекеттік инвестициялардың халықаралық тәжірибесін қарастырды.Үш жылға арналған бағдарлама аясында мектептер, ауруханалар, емханалар, спорт нысандары, автомобиль жолдары мен көпірлер салуға Ұлттық қордан 6,5 трлн теңге бағыттау көзделген. Ауқымды инвестициялардың қажеттілігі, соның ішінде, демографиялық өсіммен де байланысты. Соңғы жеті жылда Қазақстан халқының саны 2 миллионнан астам адамға артты. Бұл, әсіресе, қарқынды құрылыс жүріп жатқан аудандарда жаңа білім беру және медициналық мекемелерге деген қажеттілікті арттырып отыр.Жаңа бағдарлама әлеуметтік салаға бағытталған мемлекеттік инвестициялардың жалғасы болып саналады. Соңғы жеті жылда осы мақсаттарға шамамен 88 трлн теңге бөлінген. Оның ішінде білім беру саласына 33,2 трлн теңге, ал денсаулық сақтау саласына 15,5 трлн теңге бағытталған. Осы кезеңде қалалар мен ауылдық елді мекендерде мектептер, балабақшалар және медициналық мекемелер салынды. «Халықтық құрылыс» бағдарламасының алғашқы кезеңі де басталып кетті. Жалпы құны 1,5 трлн теңгені құрайтын жобалар мақұлданды. Олар денсаулық сақтау, білім беру, мәдениет, спорт және көлік инфрақұрылымы салаларын қамтиды.Қазақстанның қол жеткізген нәтижелері халықаралық бағалауларда да көрініс тапқан. БҰҰ Даму бағдарламасының (БҰҰДБ) 2025 жылғы баяндамасына сәйкес, Қазақстан адам дамуы индексі бойынша 0,837 көрсеткішпен 193 ел мен аумақтың ішінде 60-орынға ие болып, Орталық Азияның барлық мемлекеттерінен озып тұр. БҰҰДБ-ның Тұрақты өкілі Катажина Ваверня Қазақстанда өмір сүру деңгейін арттыру, адам әлеуетін дамыту және цифрландыру бағыттарында қол жеткізілген ілгерілеуді атап өткен болатын.Жарияланымда мемлекеттік жинақ қаражатын пайдалану жөніндегі халықаралық тәжірибе де қарастырылады. Норвегияда бюджет қағидаты мемлекеттік шығыстарға тәуелсіз қордың күтілетін нақты инвестициялық кірістілігі шегінде қаражат бағыттауға мүмкіндік береді. Қазіргі уақытта бұл көрсеткіш 3% деңгейінде белгіленген. Тағы бір мысал ретінде Қазақстанның тәжірибесі келтіріледі. Сингапурдың The Straits Times газетінде жарияланған мақаласында экономист Теренс Хо балалардың жинақ шоттары бағдарламасын ұлттық табысты өскелең ұрпақтың болашағына инвестициялаудың тетігі ретінде қарастырған.Мақалада елдің экономикалық мүмкіндіктері де көрініс тапқан. Дүниежүзілік банктің деректеріне сәйкес, 2025 жылы Қазақстанда жан басына шаққандағы ЖІӨ $14,7 мыңды құрап, көршілес мемлекеттердің көрсеткіштерінен айтарлықтай жоғары болды. Халықаралық валюта қорының 2026 жылғы қазандағы болжамына (World Economic Outlook, 2026) сәйкес, осы жылы Қазақстанның жалпы ішкі өнімі $398 млрд-қа жетіп, жан басына шаққандағы ЖІӨ $19 мыңнан асады деп күтілуде. Мұндай экономикалық серпін инфрақұрылымды дамытуға ұзақ мерзімді инвестициялар салуға айтарлықтай мүмкіндік береді.Шетелдік басылымда атап өтілгендей, Қазақстанның тәжірибесі ұлттық жинақтарды ұзақмерзімді даму мақсаттарына бағыттауға ұмтылатын мемлекеттер үшін қызығушылық тудырады. «Халықтық құрылыс» бағдарламасы халыққа ондаған жылдар бойы қызмет ететін әлеуметтік және инфрақұрылымдық нысандарды салуды көздейді. Мұндай тәсіл қаржы ресурстарын білім беру мен денсаулық сақтау қызметтерінің қолжетімділігін арттыруға, сондай-ақ болашақ ұрпақтың өмір сүру жағдайларын жақсартуға бағыттауға мүмкіндік береді.
«Құрылыс және тағы да құрылыс!»: Шетелдік басылым Қазақстанның «Халықтық құрылыс» бағдарламасын адам капиталын дамытуға бағытталған инвестициялардың үлгісі ретінде атады 19.11.2026
«Халықтық құрылыс» бағдарламасы Ұлттық қор қаражатының бір бөлігін әлеуметтік және көлік инфрақұрылымын дамытуға бағыттауды көздейді. EU Reporter басылымының атап өтуінше, Қазақстанның бұл тәжірибесі табиғи ресурстардан түсетін кірісті ұзақмерзімді даму мен халықтың өмір сүру сапасын арттыруға бағыттауға ұмтылатын басқа мемлекеттер үшін де үлгі бола алады.Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен Қазақстанда үш жылға арналған «Халықтық құрылыс» бағдарламасы іске қосылды. Бағдарламаны жүзеге асыруға Ұлттық қордан шамамен 6,5 трлн теңге бөлу көзделген. Қаражат мектептер, ауруханалар, емханалар, спорт нысандары, автомобиль жолдары мен көпірлер салуға бағытталады. Инфрақұрылымды ауқымды дамыту қажеттілігі, соның ішінде, демографиялық өсіммен де байланысты. Соңғы жеті жылда ел халқының саны 2 миллионнан астам адамға артты. Қалалардың кеңеюі мен жаңа тұрғын аудандардың пайда болуы білім беру және медициналық мекемелерге, сондай-ақ заманауи көлік инфрақұрылымына деген қажеттілікті арттырып отыр.Мақалада Норвегияның тәжірибесі де қарастырылады. Бұл елде Ұлттық әл-ауқат қорының қаражатын пайдалану бюджет қағидасы арқылы реттеледі. Аталған қағидаға сәйкес, мемлекеттік шығыстарға қордың күтілетін нақты инвестициялық кірістілігіне сәйкес келетін қаражат көлемін ғана бағыттауға рұқсат етіледі. Қазіргі уақытта бұл көрсеткіш 3% деңгейінде белгіленген.Тағы бір мысал Қазақстанмен байланысты. Экономист Теренс Хо сингапурлық The Straits Times газетінің басылымында балалардың жинақтау шоттары бағдарламасын жас ұрпақтың болашағына ұлттық кірістерді инвестициялау механизмі ретінде қарастырды.Индонезияның білімге мемлекеттік инвестициялар ұзақ мерзімді экономикалық қайтарымды қамтамасыз еткен тәжірибесі де айқын. Экономист Эстер Дюфлоның зерттеуі мектепте оқуға қолжетімділіктің артуы білім деңгейіне және түлектердің болашақ табысына оң әсер ететінін көрсетті. Бұл мысал адами капиталға салынған инвестициялардың маңыздылығын көрсетеді, олардың нәтижелері жылдар бойы көрінеді.Мұндай инвестициялардың болашағы UNICEF-тің «Generation 2050» баяндамасында қарастырылады. Орталық Азия халқының жартысынан көбі 30 жасқа толмаған. Ұйымның бағалауы бойынша, білім беру, денсаулық сақтау және балаларды дамытуға қосымша инвестициялар 2050 жылға қарай жан басына шаққандағы ЖІӨ-нің базалық сценариймен салыстырғанда 6-14%-ға өсуін қамтамасыз ете алады. Әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту білім алу мен медициналық көмекке жағдай жасайды және бұл инвестициялардың экономикалық қайтарымы ондаған жылдар бойы сақталуы мүмкін.Бұл тәсілге Ұлттық қор қаражатының бір бөлігін әлеуметтік және инфрақұрылымдық объектілерді салуға бағыттауды көздейтін «Халықтық құрылыс» қазақстандық бағдарламасы негізделген. Шетелдік басылымда атап өтілгендей, Қазақстанның тәжірибесі елеулі ұлттық жинақтары бар басқа мемлекеттер үшін қызығушылық тудырады. Білім беру, денсаулық сақтау және инфрақұрылымға инвестициялар бұл қаражатты халықтың өмір сүру сапасын арттыру және экономикалық дамудың ұзақмерзімді негізін қалыптастыру үшін пайдалануға мүмкіндік береді.
«Құрылыс және тағы да құрылыс!»: Тоқаев бағдарламасы және адами капиталға инвестициялар 19.11.2026
Қазақстанның «Халықтық құрылыс» бағдарламасы EU Reporter шетелдік басылымының жарияланымында мұнайдан түсетін кірістің бір бөлігін әлеуметтік инфрақұрылымды дамытуға бағыттау тетігі ретінде қарастырылады. Материалда БҰҰ Даму бағдарламасы мен UNICEF ұйымдарының бағалаулары, сондай-ақ адам капиталын дамытуға бағытталған тиімді инвестициялардың мысалдары келтірілген.Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен Қазақстанда үш жылға арналған ауқымды «Халықтық құрылыс» бағдарламасы жүзеге асырылуда. Бағдарлама аясында мектептер, ауруханалар, емханалар, спорт нысандары, автомобиль жолдары мен көпірлер салуға Ұлттық қордан 6,5 трлн теңге бөлу көзделген. Басылымда айтылғандай, соңғы жеті жылда ел халқы екі миллионнан астам адамға өсті. Тұрғындар санының артуы және тұрғын үй құрылысының кеңеюі халықтың білімге, медициналық көмекке және қажетті қызметтерге қол жеткізуін қамтамасыз ету үшін әлеуметтік және көлік инфрақұрылымын дамытуды қажет етеді.Білім беру мен денсаулық сақтау саласына салынған инвестициялардың ұзақмерзімді әсері UNICEF-тің «Generation 2050» баяндамасында қарастырылады. Бүгінде Орталық Азия халқының жартысынан көбі 30 жасқа толмаған. Ұйымның бағалауы бойынша, балалардың біліміне, денсаулығына және дамуына қосымша инвестициялар 2050 жылға қарай жан басына шаққандағы ЖІӨ-нің базалық сценариймен салыстырғанда 6-14%-ға өсуін қамтамасыз ете алады. Бұл деректер мектептер мен денсаулық сақтау мекемелерінің құрылысы ондаған жылдар бойы экономикалық және әлеуметтік табыс әкелетінін көрсетеді.Бұл тұрғыда Индонезияның тәжірибесі ерекше назар аудартады. Елде мектептегі білім беруге бағытталған мемлекеттік инвестициялар ұзақ мерзімді экономикалық нәтиже берді. Экономист Эстер Дюфлоның зерттеуі білім алуға қолжетімділікті кеңейту түлектердің болашақ табысының артуына оң ықпал ететінін көрсетті. Бұл мысал Қазақстанның «Халықтық құрылыс» бағдарламасында да көзделген білім беру инфрақұрылымына салынатын инвестициялардың маңыздылығын айқындайды.Қазақстанның қол жеткізген нәтижелері адам дамуының халықаралық бағалауларында да көрініс тапты. БҰҰ Даму бағдарламасының 2025 жылғы баяндамасына сәйкес, ел адам дамуы индексі 0,837 болатын 193 ел мен аумақ арасында 60-шы орында, бұл көрсеткіш бойынша Орталық Азияның барлық мемлекеттерінен озып тұр. БҰҰДБ Тұрақты өкілі Катажина Ваверня Қазақстанның өмір сүру деңгейін арттырудағы, адами әлеуетті дамытудағы және цифрландырудағы ілгерілеуін атап өтті. Бұл көрсеткіштер елдің соңғы жылдардағы әлеуметтік-экономикалық дамуының нәтижелерін сипаттайды.Жаңа бағдарлама бұрынғы мемлекеттік инвестицияларға сүйенеді. Жеті жыл ішінде Қазақстан әлеуметтік салаға шамамен 88 трлн теңге, оның ішінде білім беруге 33,2 трлн теңге және денсаулық сақтауға 15,5 трлн теңге бағыттады. Елде қалаларда да, ауылдық жерлерде де мектептер, балабақшалар мен медициналық мекемелер салынды.«Халықтық құрылыс» бағдарламасын жүзеге асыру басталып кетті. Бірінші кезеңде жалпы құны 1,3 трлн теңгеден асатын жобалар мақұлданды. Олар жаңа денсаулық сақтау және білім беру мекемелерін, мәдениет және спорт нысандарын, инженерлік желілер мен автомобиль жолдарын салуды көздейді.Қазақстанның тәжірибесі білім беру мен денсаулық сақтау салаларына бағытталған мемлекеттік инвестициялардың ұзақмерзімді дамуға негіз қалай алатынын көрсетеді. Мектептер мен медициналық мекемелердің құрылысы халықтың қажетті қызметтерге қолжетімділігін арттырады. Ал бұл инвестициялардың нәтижесі алдағы ондаған жылдар бойы өз жемісін бермек. Мұндай тәсіл әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту арқылы халықтың өмір сүру сапасын арттыруға ұмтылатын басқа мемлекеттер үшін де қызығушылық тудырады.
«Құрылыс және тағы да құрылыс!»: Қазақстан Орталық Азиядағы позициясын нығайтуда: шетелдік БАҚ «Халықтық құрылыс» туралы 19.11.2026
Қазақстанның адами даму көрсеткіштері мен ауқымды құрылыс жоспарлары EU Reporter мақаласының тақырыбына айналды. Басылым БҰҰДБ мен БҰҰ деректерін «Халықтық құрылыс» бағдарламасының параметрлерімен қатар келтіріп отыр.Президент Қасым-Жомарт Тоқаев үш жылдық «Халықтық құрылыс» бағдарламасын жариялады. Оған мұнай кірістері жинақталатын Ұлттық қордан 6,5 трлн теңге бағытталмақ. Бұл жерде әңгіме мектептер, ауруханалар, емханалар, спорт нысандары, көпірлер мен жолдардың құрылысын салу туралы болып отыр. Мақалада соңғы жеті жылда Қазақстан халқы екі миллионнан астам адамға көбейгені атап өтілген. Сондықтан инфрақұрылымды дамыту өсіп келе жатқан қалалар мен аудан тұрғындарының күнделікті қажеттіліктерін шешу үшін қажет.Жаңа бағдарлама бұған дейінгі салынған мемлекеттік инвестицияларға иек артады. Жеті жыл ішінде Қазақстан әлеуметтік салаға шамамен 88 трлн теңге, оның ішінде білім беруге 33,2 трлн теңге және денсаулық сақтауға 15,5 трлн теңге бағыттады. Бұл елде қалаларда да, ауылдық жерлерде де мектептер, балабақшалар мен медициналық мекемелер салынды.«Халықтық құрылысты» жүзеге асыру бүгінде басталып кетті: бірінші кезеңде құны 1,3 трлн теңгеден асатын жобалар мақұлданды. Олар жаңадан денсаулық сақтау және білім беру мекемелерін, мәдениет және спорт нысандарын, инженерлік желілер мен жолдарды қарастырады.Білім мен медицинаға салынған инвестициялардың мәні UNICEF-тің «Generation 2050» баяндамасында айқын көрсетілген. Мәселен, Орталық Азия халқының жартысынан көбі 30 жасқа толмаған. Ұйымның бағалауы бойынша, балалардың денсаулығына, біліміне және дамуына қосымша инвестициялар салу 2050 жылға қарай жан басына шаққандағы ЖІӨ-ні базалық болжаммен алғанда 6-14%-ға арттыруы ықтимал. Мақалада бүгін салынған ғимараттардың құрылысы оған жұмсалған қаражатан да әлдеқайда көп әрі ұзақ уақыт пайда әкелуі мүмкін екендігі баса айтылған.Адам дамуы көрсеткіштеріне де ерекше назар аударылды. БҰҰ Даму бағдарламасының (БҰҰДБ) 2025 жылғы баяндамасына сәйкес, Қазақстан 193 ел мен аумақтың ішінде 60-шы орынға ие болды. Елдің адам дамуы индексі 0,837-ні құрап, Орталық Азия елдері арасындағы ең жоғары көрсеткішке жетті. БҰҰДБ-ның Тұрақты өкілі Катажина Ваверня Қазақстанда өмір сүру деңгейін арттыру, адам әлеуетін дамыту және цифрлық трансформация бағыттарында нақты ілгерілеу бар екенін атап өтті. Мақалада бұл деректер елдегі әлеуметтік өзгерістердің жалпы көрінісін сипаттайтын көрсеткіштер ретінде келтірілген.Сондай-ақ басылымда өмір сүру ұзақтығы туралы мәліметтер келтірілген. Қазақстанда 2025 жылы ол тәуелсіздік жылдарындағы ең жоғары деңгейге жетіп, 76 жасқа жақындады. БҰҰ-ның салыстырмалы бағалауы бойынша Қазақстан Орталық Азияда бірінші орында. Денсаулық сақтауды дамыту, медициналық көмектің қолжетімділігі мен сапасын арттыру Қазақстанда өлім-жітімнің төмендеуіне және өмір сүру ұзақтығының өсуіне ықпал етті.Халықаралық тәжірибе көрсеткендей, білім беру, денсаулық сақтау және инфрақұрылымға инвестициялар ұзақмерзімді экономикалық өсу мен өмір сүру сапасын жақсартуға негіз болады. Қазақстанның барлық өңірлерінде Әлеуметтік және инфрақұрылымдық нысандардың ауқымды құрылысын көздейтін «Халықтық құрылысы» бағдарламасы дәл осы тәсілге негізделген.
«Құрылыс және тағы да құрылыс!»: Білім мен медицинаға салынатын инвестициялар ұзақ жылдарға есептеледі 19.11.2026
Қазақстан ұлттық жинақтару қорларын білім беру мен денсаулық сақтаудың қолжетімділігіне әсер ететін инфрақұрылымдарға бағыттауда. «Халықтық құрылыс» туралы EU Reporter басылымында осындай инвестициялардың ұзақ мерзімді қайтарымы туралы зерттеулер келтірілген.Президент Қасым-Жомарт Тоқаев үш жылдық «Халықтық құрылыс» бағдарламасын жариялады. Оған мұнай кірістері жинақталатын Ұлттық қордан 6,5 трлн теңге бағытталмақ. Бұл жерде әңгіме мектептер, ауруханалар, емханалар, спорт нысандары, көпірлер мен жолдардың құрылысын салу туралы болып отыр. Мақалада соңғы жеті жылда Қазақстан халқы екі миллионнан астам адамға көбейгені атап өтілген. Сондықтан инфрақұрылымды дамыту өсіп келе жатқан қалалар мен аудан тұрғындарының күнделікті қажеттіліктерін шешу үшін қажет.Мақалада Индонезияның білім беруге инвестиция салу тәжірибесі туралы айтылады. Мектеп желісінің кеңеюі көптеген балаларға оқуға қол жеткізуге мүмкіндік берген. Мұндай инвестициялардың әсерін Эстер Дюфло зерттеген: оның еңбектерінде білім беру инфрақұрылымы одан арғы кезеңде оқу мен табысқа оң әсер ететінін анықталған.Білім мен медицинаға салынған инвестициялардың мәні UNICEF-тің «Generation 2050» баяндамасында айқын көрсетілген. Мәселен, Орталық Азия халқының жартысынан көбі 30 жасқа толмаған. Ұйымның бағалауы бойынша, балалардың денсаулығына, біліміне және дамуына қосымша инвестициялар салу 2050 жылға қарай жан басына шаққандағы ЖІӨ-ні базалық болжаммен алғанда 6-14%-ға арттыруы ықтимал. Мақалада бүгін салынған ғимараттардың құрылысы оған жұмсалған қаражатан да әлдеқайда көп әрі ұзақ уақыт пайда әкелуі мүмкін екендігі баса айтылған.Адам дамуының көрсеткіштеріне ерекше назар аударылған. БҰҰ Даму бағдарламасының 2025 жылғы баяндамасында Қазақстан 193 ел мен аумақ арасында 60-шы орында тұр. Еліміздің адами даму индексі 0,837-ні құрайды, бұл Орталық Азиядағы ең жоғары көрсеткіш. БҰҰДБ Тұрақты өкілі Катаржина Ваверня Қазақстанда өмір сүру, адами даму және цифрлық трансформация деңгейіндегі өлшенетін ілгерілеушілік барын атап өтті. Мақалада бұл деректер әлеуметтік өзгерістердің үлкен көрінісінің бөлігі ретінде берілген.Жаңа бағдарлама бұған дейінгі салынған мемлекеттік инвестицияларға иек артады. Жеті жыл ішінде Қазақстан әлеуметтік салаға шамамен 88 трлн теңге, оның ішінде білім беруге 33,2 трлн теңге және денсаулық сақтауға 15,5 трлн теңге бағыттады. Бұл елде қалаларда да, ауылдық жерлерде де мектептер, балабақшалар мен медициналық мекемелер салынды.«Халықтық құрылысты» жүзеге асыру бүгінде басталып кетті: бірінші кезеңде құны 1,3 трлн теңгеден асатын жобалар мақұлданды. Олар жаңадан денсаулық сақтау және білім беру мекемелерін, мәдениет және спорт нысандарын, инженерлік желілер мен жолдарды қарастырады.Басылым мұндай инвестициялардың ұзақ мерзімді әсеріне назар аударады. Мектептер мен ауруханалар бірнеше жылдар бойы жұмыс істеп, Қазақстандағы болашақ сан ұрпақтың білім мен медициналық көмекке қол жеткізуіне қызмет етпек. Бұл «Халықтық құрылыс» бағдарламасын елден тыс жерлерде де жоғары бағаға ие болуына негіз болып отыр.
Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінде Республика күніне арналған салтанатты жиын өтті 19.11.2026
Департамент басшысы Арман Ахметқалиев құттықтау сөз сөйледі. Ол 1990 жылғы 25 қазанда Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің Мемлекеттік егемендік туралы декларацияны қабылдағанын атап өтті. Бұл — тәуелсіздікке бастар жолдағы алғашқы және ең маңызды қадам болды. Дәл сол күні халықтың өз болашағын дербес айқындау құқығы бекітіліп, егемендігіміздің іргетасы қаланды.«Республика күні — мемлекеттілік, бірлік пен ұлттық рух мерекесі. Ол бізге ата-баба аманатына адал болуды, егемендікті көздің қарашығындай сақтауды және бірге Әділетті Қазақстанды құруды еске салады», — деп атап өтті басшы.Арман Ахметқалиев мемлекеттік кірістер органдары қызметкерлерінің жауапкершілігіне ерекше тоқталды. Салық және кеден әкімшілігін жүргізу, бюджетке түсімдерді қамтамасыз ету және заңдылықты сақтау — елдің тұрақты дамуына және экономикалық қауіпсіздігін нығайтуға қосылатын нақты үлес. Әрбір түсіндіру материалы, азаматтармен кездесу және «ашық есік күні» мемлекет пен қоғам арасындағы сенімді нығайтады.Қорытындылай келе, басшы әріптестеріне зор денсаулық, отбасыларына амандық және жұмыста табыс тіледі. «Қазақстанның көк байрағы әрдайым жоғары желбіресін! Ел бейбіт өмір сүрсін, халық бірлікте болсын!»Республика күні құтты болсын!Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-mangistau/press/news/details/1316780?lang=ru
Қазақстан Республикасы күні қарсаңында Алжирде еліміздің мәдениеті мен дәстүрлері таныстырылды 19.11.2026
Алжир қаласы, 2026 жылғы 22 қазан - Қазақстанның Алжирдегі Елшілігі Республика күніне, Тәуелсіздіктің 35 жылдығына және екі ел арасындағы дипломатиялық қатынастардың орнағанына 30 жыл толуына орай ұйымдастырылған іс-шаралар топтамасы аясында «British School Algiers» халықаралық мектебінің аумағында еліміздің мәдениеті мен дәстүрлерін таныстыру іс-шарасын өткізді.Іс-шара Қазақстанның бай мәдени мұрасын, ұлттық дәстүрлерін, тағамдары мен заманауи жетістіктерін алжирлік және шетелдік оқушыларға, мұғалімдер мен дипломатиялық корпус өкілдеріне кеңінен паш етуге мүмкіндік берді.Мерекелік іс-шараның басты назарындағы нысандардың бірі қазақстандық оқушылар әзірлеген Қазақстан стенді болды. Онда еліміздің тарихы мен мәдениетінен сыр шертетін дәстүрлі киім үлгілері, ұлттық тұрмыс заттары және қазақ мемлекеттілігінің символдары ұсынылды.Бағдарламаның көрікті сәттерінің бірі мектеп оқушысының қазақ биін орындауы болды.Сондай-ақ отандастарымыз дайындаған ұлттық тағамдары қонақтардың ерекше қызығушылығын тудырды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-algeria/press/news/details/1316781?lang=ru
«Құрылыс және тағы да құрылыс!»: шетелдік БАҚ Қазақстанның инфрақұрылымды дамытуға инвестиция салу тәжірибесін зерделеуде 19.11.2026
Қазақстандағы «Халықтық құрылыс» бағдарламасы туралы мақаласында EU Reporter басылымы мемлекеттің табиғи ресурстардан түсетін кірісті қоғамдық қажеттіліктерді қаржыландыру үшін қалай пайдаланатыны туралы жазады.Президент Қасым-Жомарт Тоқаев үш жылдық «Халықтық құрылыс» бағдарламасын жариялады. Оған мұнай кірістері жинақталатын Ұлттық қордан 6,5 трлн теңге бағытталмақ. Бұл жерде әңгіме мектептер, ауруханалар, емханалар, спорт нысандары, көпірлер мен жолдардың құрылысын салу туралы болып отыр. Мақалада соңғы жеті жылда Қазақстан халқы екі миллионнан астам адамға көбейгені атап өтілген. Сондықтан инфрақұрылымды дамыту өсіп келе жатқан қалалар мен аудан тұрғындарының күнделікті қажеттіліктерін шешу үшін қажет.Жаңа бағдарлама бұған дейінгі салынған мемлекеттік инвестицияларға иек артады. Жеті жыл ішінде Қазақстан әлеуметтік салаға шамамен 88 трлн теңге, оның ішінде білім беруге 33,2 трлн теңге және денсаулық сақтауға 15,5 трлн теңге бағыттады. Бұл елде қалаларда да, ауылдық жерлерде де мектептер, балабақшалар мен медициналық мекемелер салынды. «Халықтық құрылысты» жүзеге асыру бүгінде басталып кетті: бірінші кезеңде құны 1,3 трлн теңгеден асатын жобалар мақұлданды. Олар жаңадан денсаулық сақтау және білім беру мекемелерін, мәдениет және спорт нысандарын, инженерлік желілер мен жолдарды қарастырады.Автор білім беру шығындарының тиімділігі туралы халықаралық зерттеулерге жүгінеді. Басылымда Индонезияны мысалға келтіре отырып, мектеп салу балалардың еңбек нарығына шыққаннан кейінгі оқуы мен кірістеріне қалай әсер ететінін көрсеткен экономист Эстер Дюфлоның тұжырымдары келтірілген.Материалда сонымен қатар Норвегияның тәжірибесін қарастырылған. Бюджет жөніндегі ережеге сәйкес бұл ел қаражатты дербес қордың нақты түсетін кірісі шегінде ғана пайдаланады. Қазір бұл көрсеткіш 3% құрайды. Басылымда экономист Теренс Хоның Сингапурдағы The Straits Times газетіне берген қазақстандық балалар жинақтау шоттарына арналған мақаласы туралы айтылады. Автор оларды мұнай кірістерін балалардың дамуына бағыттау тәсілі ретінде қарастырды. Ал «Халықтық құрылыс» басқаша тетікті қолданады, ол: сан ұрпақтың игілігі үшін қызмет ететін қоғамдық нысандарды қаржыландыру.Адам дамуының көрсеткіштеріне ерекше назар аударылған. БҰҰ Даму бағдарламасының 2025 жылғы баяндамасында Қазақстан 193 ел мен аумақ арасында 60-шы орында тұр. Еліміздің адами даму индексі 0,837-ні құрайды, бұл Орталық Азиядағы ең жоғары көрсеткіш. БҰҰДБ Тұрақты өкілі Катаржина Ваверня Қазақстанда өмір сүру, адами даму және цифрлық трансформация деңгейіндегі өлшенетін ілгерілеушілік барын атап өтті. Мақалада бұл деректер әлеуметтік өзгерістердің үлкен көрінісінің бөлігі ретінде берілген.Әр түрлі елдерді салыстыра отырып, EU Reporter ортақ идеяны ерекшелеп көрсетеді: мемлекеттік жинақтар білім беру мен қоғамдық инфрақұрылымға инвестициялар арқылы халыққа пайда әкелуге қабілетті дейді ол. Қазақстан бұл тәсілді өзінің құрылыс бағдарламасы шеңберінде қолданып отыр. Осынау ұзақ мерзімді инвестициялар мен әлеуметтік мақсаттардың үйлесімі мұндағы тәжірибесін басқа мемлекеттер үшін қызықты ете түсуде.