Қасым-Жомарт Тоқаев Президент Сердар Бердімұхамедовтің басшылығымен Түрікменстан дамудың даңғыл жолына түсіп, мемлекеттілікті нығайту, әлеуметтік-экономикалық жаңғыру және халықаралық аренада ел позициясын күшейту бағыттарында таңғаларлық табысқа жеткенін атап өтті.– Мемлекеттеріміз арасындағы сан қырлы ынтымақтастықты жаңа деңгейге көтеру мақсатында қазақ-түрікмен стратегиялық серіктестігіне қосқан үлесіңізді жоғары бағалаймыз, – деп жазды Қазақстан Президенті.Мемлекет басшысы Түрікменстан Президентіне сарқылмас күш-қуат және бауырлас түрікмен халқының игілігі жолында атқаратын жауапты қызметіне толайым табыс тіледі.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-ashgabat/press/news/details/1296389?lang=ru

     Салықтық тексеру нәтижелерімен келіспеген жағдайда салық төлеушінің өз құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауға және белгіленген тәртіппен шағым жасауға құқығы бар.     Қазақстан Республикасының Салық кодексінің 191-бабына сәйкес, салықтық тексеру нәтижелері туралы хабарламаға, сондай-ақ салық органы лауазымды адамдарының әрекеттеріне (әрекетсіздігіне) шағым жасау Қазақстан Республикасының Әкімшілік рәсімдік-процестік кодексінде және Салық кодексінде белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады. Салықтық тексеру нәтижелері туралы хабарламаға шағым беру және оны қарау тәртібі Салық кодексінің 192–198-баптарымен реттеледі.Шағым беру мерзімі     Салық төлеуші (салық агенті) салықтық тексеру нәтижелері туралы хабарламаға шағымды хабарлама табыс етілген күннен кейінгі 30 жұмыс күні ішінде уәкілетті органға беруге тиіс. Бұл ретте шағымның көшірмесі салықтық тексеру жүргізген және салықтық тексерудің алдын ала актісіне салық төлеушінің қарсылығын қараған салық органына ұсынылады. Егер шағым беру мерзімі дәлелді себеппен өткізіліп алынған болса, салық төлеушінің өтінішхаты бойынша бұл мерзім уәкілетті органмен қалпына келтірілуі мүмкін.     Атап айтқанда, салықтық тексеру жүргізілген жеке тұлғаның, сондай-ақ салық төлеушінің басшысының және (немесе) бас бухгалтерінің уақытша еңбекке жарамсыз болуы дәлелді себеп ретінде танылуы мүмкін. Бұл жағдайда өтінішхатқа еңбекке уақытша жарамсыздық кезеңін растайтын құжаттар және салық төлеушінің ұйымдық құрылымын растайтын құжат қоса беріледі.     Шағым мен мерзімді қалпына келтіру туралы өтінішхат еңбекке уақытша жарамсыздық кезеңі аяқталған күннен бастап 10 жұмыс күнінен кешіктірілмей берілуі қажет.     Салық төлеушінің уәкілетті органға немесе сотқа шағым (талап қою) беруі салықтық тексеру нәтижелері туралы хабарламаның шағым жасалған бөлігінде орындалуын тоқтата тұрады.     Егер салық төлеуші уәкілетті органға шағым берген болса, хабарламаның шағым жасалған бөлігін орындау шағым бойынша шешім қабылданғанға дейін тоқтатыла тұрады. Ал сотқа талап қою берілген жағдайда, хабарламаның шағым жасалған бөлігін орындау сот әкімшілік істі іс жүргізуге қабылдаған күннен бастап сот актісі заңды күшіне енгенге дейін тоқтатыла тұрады. Бұл ретте салық төлеуші даудың нақты қай бөлігіне шағым келтіріп отырғанын шағымда нақты көрсетуі маңызды.Шағым қандай түрде беріледі?     Салық төлеушінің шағымы қағаз және (немесе) электрондық түрде берілуі мүмкін. Шағымда міндетті түрде:шағым берілетін уәкілетті органның атауы;салық төлеушінің тегі, аты және әкесінің аты немесе толық атауы, орналасқан жері;сәйкестендіру нөмірі;салықтық тексеру жүргізген салық органының атауы;салық төлеушінің талаптарын негіздейтін мән-жайлар;көрсетілген мән-жайларды растайтын дәлелдемелер;шағымға қол қойған тұлға туралы мәліметтер және шағымның берілген күні;қоса берілетін құжаттардың тізбесі көрсетілуі тиіс.     Қажет болған жағдайда шағымда дауды шешу үшін маңызы бар өзге де мәліметтер көрсетілуі мүмкін. Шағымға салық төлеуші немесе оның уәкілетті өкілі қол қояды.Қандай құжаттар қоса беріледі?     Шағымға салық төлеуші өз талаптарын негіздейтін мән-жайларды растайтын құжаттарды қоса береді. Егер шағымды салық төлеушінің өкілі берсе, оның өкілеттігін растайтын сенімхат та ұсынылады. Сонымен қатар, дауға қатысты өзге де құжаттар қоса берілуі мүмкін.     Осыған байланысты шағым дайындау кезінде салықтық тексеру барысында анықталған әрбір даулы мәселе бойынша нақты дәлелдер мен растайтын құжаттарды ұсыну маңызды.Шағымды кері қайтарып алуға бола ма?     Иә. Салық төлеушінің шағымды кері қайтарып алуы белгіленген мерзімдер сақталған жағдайда, сол мәселе бойынша қайтадан шағым беру құқығынан айырмайды. Сондықтан шағымды кері қайтарып алу туралы шешім қабылдаған кезде заңнамада белгіленген шағым беру мерзімдерін ескеру қажет.Практикалық тұрғыдан нені ескеру қажет?     Салықтық тексеру нәтижелерімен келіспеген салық төлеуші үшін ең маңыздысы – шағым беру мерзімін сақтау және өз ұстанымын нақты дәлелдермен негіздеу. Шағымда тек тексеру нәтижелерімен келіспейтінін көрсету жеткіліксіз. Салық төлеуші қандай қорытындымен келіспейтінін, оның қандай негізде дұрыс емес деп есептейтінін және бұл ұстанымын қандай құжаттар мен дәлелдер растайтынын нақты көрсетуі қажет.     Сондай-ақ шағым берер алдында салықтық тексеру нәтижелері туралы хабарламаны, тексеру актісін, алдын ала актіге берілген қарсылықты және салық органының тиісті шешімдерін мұқият зерделеген жөн.     Салықтық дауларды қарау кезінде заңнамада белгіленген рәсімдер мен мерзімдердің сақталуы ерекше маңызға ие. Сондықтан салық төлеушілер өз құқықтарын пайдалана отырып, шағым беру тәртібін және қолданыстағы заңнама талаптарын ескергені маңызды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-atyrau/press/news/details/1296365?lang=ru

Қазақстандағы стартап қозғалысы жыл санап кеңейіп, аймақтық орталықтардың халықаралық деңгейге шығу ырғағы артып келеді. Осындай үрдістің айқын көрінісі ретінде 2026 жылдың 22 қыркүйегінде Шымкент технологиялық кеңістігі — Shymkent Hub мен жасанды интеллект платформасы AI Startify бірлесіп, ірі іс-шараны жариялады. Алдағы 25 қыркүйекте өтетін Startup Battle — жас кәсіпкерлер үшін тек қана байқау емес, ол заман талабына сай технологиялық экожүйенің жаңа белесі болмақ.Соңғы бірнеше жылда Оңтүстік Қазақстан аймағы экономикалық белсенділіктің жаңа ошағына айнала бастады. Шымкент — үшінші республикалық маңызы бар қала мәртебесін алғаннан бері инвестициялық ағым мен жастардың кәсіпкерлік белсенділігі айтарлықтай өсті. Ұлттық статистика агенттігінің деректері бойынша, 2024–2025 жылдар аралығында Оңтүстік Қазақстандағы жаңадан тіркелген шағын және орта бизнес субъектілерінің саны 18 пайызға ұлғайды. Мұндай жағдайда Shymkent Hub сияқты инфрақұрылымдық алаңдардың рөлі күрт артты. Хаб 2022 жылы ашылғалы бері жүздеген жас кәсіпкерді тәлімгерлермен жалғастырып, ондаған жобаны нақты инвестициямен қамтамасыз етті.AI Startify платформасы — бұл байқаудың тағы бір маңызды бөлігі. Платформа жасанды интеллект арқылы стартаптарды жан-жақты талдауды ұсынады: нарық пен бәсекелестерді зерделеу, жобаның күшті және әлсіз тұстарын анықтау, өсу нүктелерін белгілеу, сондай-ақ даму бойынша нақты ұсынымдар беру. Мұндай талдаудың базалық құны 50 000 теңгені құрайды, алайда Shymkent Hub промокоды арқылы қатысушылар бір толыққанды талдауды тегін өткізе алады. Бұл мүмкіндік стартапшылар үшін үлкен жеңілдік болып саналады, өйткені сапалы сараптаманы тегін алу — кәсіпкерлік жолының басында тұрғандар үшін баға жетпес ресурс."Бізге жасанды интеллект тек модалық сөз болып қалмауы тиіс, ол шынайы құрал болуы керек. AI Startify осы бағытта дәл солай жұмыс істейді — ол кәсіпкерге айналарынан қараған сияқты өз жобасының нақты бейнесін көрсетеді," — дейді Shymkent Hub-тың бас менеджері Арман Сейітов. Оның сөзінше, байқауға дайындалу барысында бірнеше аптаның ішінде 60-тан астам жоба платформада тіркеліп, талдаудан өтті. Бұл — аймақтағы кәсіпкерлік ынтаның қаншалықты жоғары екенін айғақтайтын сан.Startup Battle форматы өзінің тиімділігімен бүкіл әлемде танылған. Y Combinator, Techstars және Seedcamp сияқты жаһандық акселераторлар осы үлгіні қолдана отырып, әлемнің жетекші технологиялық компанияларын тәрбиелеп шықты. Қазақстанда да осы модель бірте-бірте тамыр жаяды. Астана мен Алматыда өткізілген ұқсас іс-шаралар жүздеген жобаны инвесторлармен жалғастырып, миллиардтаған теңгеге инвестиция тартуға септігін тигізді. Енді бұл толқын оңтүстік өңірге жетіп, Шымкентті де инновациялық картаға қосуда.Байқауға қатысу шарттары айқын: 23 қыркүйекке дейін жобаны AI Startify платформасына жүктеп, жасанды интеллект талдауынан өту қажет. Ең үздік деп танылған жобалар 25 қыркүйекте өтетін Startup Battle сахнасына шығып, өз идеясын инвесторлар мен тәжірибелі кәсіпкерлер алдында таныстырады. Бұдан бөлек, барлық қатысушылар AI Startify Incubator бағдарламасына 50 пайыздық жеңілдікпен қол жеткізе алады. Инкубатор бағдарламасы стартаптарға менторлық, желілік байланыс, маркетингтік қолдау және техникалық ресурстармен қамтамасыз етеді.Жергілікті инвестор және технологиялық сала сарапшысы Дина Мұсабекованың пікірінше, мұндай байқаулар нарықтағы ашықтық пен бәсекелестік ортаны қалыптастырудың маңызды тетігі болып табылады. "Стартап — бұл тек идея емес, ол жүйелі жұмыс пен нарықты терең түсінуді талап ететін процесс. AI Startify берген талдау жас кәсіпкерлерге ай бойы жинауы мүмкін ақпаратты бірнеше минутта ұсынады. Бұл — уақыт үнемдеу ғана емес, стратегиялық дұрыс шешім қабылдаудың негізі," — деп атап өтеді ол.Қазақстандағы стартап экожүйесінің дамуы мемлекеттік бағдарламалармен де астасады. "Цифрлық Қазақстан" стратегиясы аясында технологиялық кәсіпкерлікті қолдауға бөлінетін қаражат жыл сайын артып келеді. Алайда мамандардың айтуынша, мемлекеттік қолдауды жеке сектордың белсенділігімен ұштастыру — ең тиімді жол. Дәл осы үлгіні Shymkent Hub мен AI Startify бірлесіп іске асырып отыр: мемлекеттік инфрақұрылым базасында жеке технологиялық шешімдерді пайдалану арқылы экожүйені күшейту.Болашаққа қарасақ, осындай байқаулардың аймақтық ауқымнан шығып, ұлттық, тіпті халықаралық деңгейге жетуі мүмкін. Орта Азия аймағында технологиялық хабтарға деген сұраныс артып келеді — Өзбекстан, Қырғызстан, Тәжікстан да өз IT секторларын дамытуда. Бұл бәсекелестік ортада Шымкент сияқты қалалардың уақтылы бастамалары болашақта елеулі дивиденд беруі ықтимал. Startup Battle 25 қыркүйек — бүгін тек аймақтық байқау болып көрінгенімен, ертең оның қатысушылары Қазақстан инновациялық экономикасының іргетасын қалаушылар болуы мүмкін. Жасанды интеллект дәуірінде жеңіске жету үшін дұрыс алаңды таңдай білу — бұл да стратегиялық шешімнің бір бөлігі.

22 қыркүйек 2026 жыл. Алда бар бірнеше күннің ішінде Астана қаласы ерекше бір технологиялық оқиғаның куәсіне айналмақ. 25 қыркүйекте Халықаралық Alem.ai жасанды интеллект орталығында AI Month және Digital Bridge Kazakhstan бағдарламалары аясында мектеп оқушылары арасындағы ірі чемпионат — AI & Digital Bridge Cup 2026 — өз есіктерін айқара ашады. Робототехника, жасанды интеллект және технологиялық кәсіпкерлік бойынша ұйымдастырылған бұл жарыс еліміздің болашақ инженерлері мен инноваторлары үшін нағыз сынақ алаңына айналмақ.Чемпионатқа елдің түкпір-түкпірінен жиналған 50 команда, жалпы саны шамамен 500 оқушы қатысады. Жарыс сағат 12:00-де басталып, түнгі 22:00-ге дейін созылады. Alem.ai орталығының бірінші қабатында он сағат бойы жүргізілетін бұл марафон — тек жеңімпаз анықтайтын турнир емес, балалардың технологиялық ойлауын, командалық жұмысын және шығармашылық потенциалын барынша ашатын кешенді платформа. «Біз бұл чемпионатты тек жүлде алу үшін ұйымдастырмаймыз. Бұл — жас буынға өз идеясын дүниеге алып шығуға мүмкіндік беретін алаң», — дейді оқиғаның ұйымдастырушыларының бірі.Чемпионат үш негізгі бағытты қамтиды. Бірінші бағыт — FIRST Tech Challenge, яғни FTC. Бұл форматта қатысушылар толыққанды роботтарды жобалайды, өз қолдарымен жинайды және бағдарламалайды. Орта және жоғары сынып оқушыларына арналған бұл тапсырма техникалық дайындық пен ұжымдық үйлесімді талап етеді. Екінші бағыт — FLL Future Edition. Мұнда жасанды интеллект, робототехника және заманауи технологиялар негізінде нақты өмірлік мәселелерге шешім ұсыну талап етіледі. Үшінші бағыт — FLL Founder Edition — ерекше назар аударарлық. Бұл форматта қатысушылар бір ғана техникалық идеядан бастап прототипке, бизнес-модельге және жобаның толыққанды презентациясына дейінгі жолды өтеді. Яғни бұл — болашақ стартап иелерінің алғашқы қадамы.Биылғы FIRST сезонының жаһандық тақырыбы ерекше мәнге ие: CANOPY. Бұл тақырып табиғи және адам экожүйелеріндегі өзара байланыстарды зерттеуге арналған. Жасанды интеллект пен робототехника арқылы экологиялық мәселелерге назар аудару — бүгінгі таңдағы ең өзекті бағыттардың бірі. Дүние жүзі бойынша миллиондаған жас зерттеуші осы тақырып аясында жұмыс жасайды, ал Қазақстан командалары да осы жаһандық үдеріске белсене қосылып отыр. «CANOPY тақырыбы — жай ғана ғылыми тақырып емес. Бұл — болашақ ұрпаққа жер шарын сақтап қалу жауапкершілігін сезіндіру», — деп атап өтті педагогика саласының сарапшысы Арман Сейітов.Қазақстан үшін мұндай іс-шаралардың маңызы орасан зор. Елімізде цифрландыру бағдарламасы жылдан жылға кеңейіп, мектеп оқушыларының STEM — ғылым, технология, инженерия және математика — пәндеріне деген қызығушылығы артып келеді. Алайда тәжірибелік білім мен реалды жобаларды жүзеге асыру мүмкіндігі әлі де жетіспейтін жерлер бар. AI & Digital Bridge Cup сияқты турнирлер осы олқылықты толтыруға септігін тигізеді. Соңғы бірнеше жылдың ішінде еліміздегі FIRST лигасының командалар саны үш есеге артты. 2022 жылы тіркелген командалардың жалпы саны 60-тан аспаса, бүгінде бұл көрсеткіш екі жүзден асып кетті. Бұл статистика — жас қазақстандықтардың технологияға деген ынтасының айқын дәлелі.Чемпионатқа дайындалған командалардың жаттықтырушылары да оқиғаның маңызын жоғары бағалайды. «Балалар бірнеше ай бойы осы жарысқа дайындалды. Олар кешке дейін мектепте қалып, роботтарын жинайды, кодтайды, бір-бірімен пікірталас жасайды. Мен осы процестің өзінде олардың өсіп жатқанын көріп тұрамын», — дейді Астана мектептерінің бірінде робототехника үйірмесін жүргізетін мұғалім Гүлмира Дүйсенова. Оның сөздері бойынша, мұндай чемпионаттар оқушыларды тек техникалық тұрғыдан емес, мінез-бітімі жағынан да шынықтырады: жауапкершілік, табандылық, командада жұмыс істей білу — бұлардың бәрі тек жарыс алаңында ғана тәрбиеленеді.Мемлекеттік деңгейде де мұндай бастамаларға көзқарас оң. Қазақстан Цифрлық даму министрлігі соңғы жылдары жасанды интеллект саласына инвестицияны ұлғайтып, оқу орындарындағы цифрлық білімді жетілдіруге бағытталған бірқатар бағдарлама іске қосты. Alem.ai орталығы — осы стратегиялық бағыттың нақты жемісі. Ел ішінде жасанды интеллект бойынша мамандар дайындайтын инфрақұрылымның қалыптасуы — технологиялық тәуелсіздіктің алғышарты. Осындай чемпионаттар арқылы мемлекет болашақ IT-мамандарын мектеп қабырғасынан бастап анықтайды және қолдайды.AI & Digital Bridge Cup 2026-ның маңызы тек осы бір іс-шарамен шектелмейді. Ол — ауқымды жүйенің бір буыны. Digital Bridge Kazakhstan — Орталық Азиядағы ең ірі технологиялық форумдардың бірі — аясында өтетін бұл чемпионат жас таланттарды халықаралық деңгейге шығаруға жол ашады. Жеңімпаз командалар болашақта әлемдік FIRST турнирлеріне қатысу мүмкіндігін алады. Тарихта бұрын болған жайт: 2023 жылы Алматы командасы FIRST Global Challenge жарысында Азия аймағы бойынша үздік он командасының қатарына кірді. Бүгінгі жас робот жасаушылар — ертеңгі халықаралық чемпиондар. 25 қыркүйек олар үшін тек бастама ғана.

Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігі 2026 жылдың қыркүйек айында елдің жастар саясаты тарихындағы маңызды қадам жасады. 22 қыркүйек 2026 жыл күні ресми түрде жария етілген жасанды интеллект негізіндегі виртуалды кеңесші чат-боты Қазақстан жастарына мемлекеттік қолдау шаралары туралы жедел және түсінікті ақпарат ұсынатын цифрлық платформаға айналды. Бұл жоба — жастар мен мемлекет арасындағы ақпараттық алшақтықты жою жолындағы жүйелі әрекеттің жемісі.Соңғы жылдары Қазақстанда жастарды қолдауға бағытталған бағдарламалар саны едәуір өсті. Алайда сарапшылар мен жастар өкілдері бір мәселені үнемі атап өтетін: ақпараттың шашыраңқылығы. Қандай грант бар, қай жерге өтінім беру керек, қандай талаптар қойылады — осы сұрақтарға жауап табу үшін жас адам бірнеше министрлік сайтын, портал мен анықтамалықты шарлауға мәжбүр болатын. Ел халқының 30 пайызынан астамын құрайтын жастар аудиториясы үшін мұндай бюрократиялық кедергілер мемлекеттік мүмкіндіктерге қолжетімділікті айтарлықтай қиындататын. Дәл осы олқылықты жою мақсатында Jastar AI боты жасақталды.Жаңа платформа үш тілде — қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде қызмет көрсетеді. Бұл өзі алдынғы маңызды ерекшелік: мемлекеттік цифрлық сервистердің үш тілде бірдей сапалы жұмыс істеуі — бүгінде инклюзивтіліктің басты өлшемі. Чат-ботта жастарды қолдауға бағытталған 17 мемлекеттік бағдарлама қамтылған. Олардың қатарында Tech Orda бағдарламасы, «Дипломмен — ауылға» жобасы, «Серпін», «Мамандығым — болашағым», жас ғалымдарға арналған гранттар мен несиелер, Президенттік жастар кадр резерві, «Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығы және т.б. бар. Пайдаланушы өзінің нақты сұранысына сәйкес — жұмыс іздеп жүрген бе, кәсіпкерлік бастамақ па, ғылымға бет бұрған ба — тиісті бағдарламаны жылдам тауып, өтінім беру тәртібін біле алады.Мәдениет және ақпарат министрлігінің жастар саясаты департаментінің өкілі Асель Нұрқызова бұл жобаның маңыздылығын ерекше атап өтті: «Бүгінде жас адамдар ақпаратты жылдам, ыңғайлы және өздеріне таныс форматта алғысы келеді. Біз министрлік сайтына кіріп, ұзақ оқуды талап ету орнына, жастар өздері күнде пайдаланатын мессенджерлер арқылы қажетті мәліметті алатын жүйе жасадық. Jastar AI боты — бұл мемлекеттің жастарға деген ашықтығының цифрлық бейнесі». Бот Telegram мессенджерінде @Jastar_AI_bot мекенжайы бойынша, ал WhatsApp арқылы +7 771 406 62 71 нөміріне жазу арқылы қол жетімді.Бұл бастаманың астарында маңызды статистикалық контекст жатыр. ҚР Статистика агенттігінің деректері бойынша, еліміздің 18-ден 29 жасқа дейінгі жастарының 40 пайыздан астамы мемлекет ұсынатын қолдау шараларының толық тізімінен хабарсыз екенін мойындайды. Жыл сайын мыңдаған жас маман грант мерзімін өткізіп алады немесе өтінім беруге дайын болса да тізбекті талаптардан адасады. Цифрлық кеңесшінің іске қосылуы осы олқылықты жабуға тікелей бағытталған. Атап айтқанда, «Алғашқы жұмыс орны» жобасы немесе «Ұрпақтар келісімшарты» секілді аз танымал бағдарламалар бот арқылы кеңірек аудиторияға жетуі мүмкін.Жастар саясаты саласындағы сарапшы, саясаттанушы Данияр Сейітқали бұл қадамды прогрессивті деп бағалай отырып, бірқатар сын да айтады: «Чат-бот жасанды интеллект мүмкіндіктерін пайдаланатынын мәлімдейді, бірақ жүйенің сапасы оны толтырған деректердің сапасына тікелей байланысты. Егер бағдарлама шарттары, өтінім мерзімдері немесе байланыс ақпараттары уақтылы жаңартылып отырмаса, бот пайдалы инструменттен жаңа ақпараттық хаосқа айналуы мүмкін. Жобаның табысты болуы жүйенің тұрақты қолдауына байланысты». Бұл сын орынды: кез келген цифрлық платформаның ұзақ өмірі оның жаңартылу жүйесіне тікелей тәуелді.Халықаралық тәжірибе де осы бағытты растайды. Эстония, Сингапур және Оңтүстік Корея секілді елдер мемлекеттік қызметтерге цифрлық қолжетімділікті жастардың мемлекетке деген сенімін арттырудың тиімді жолы ретінде мойындады. Эстонияның е-Қазақстан бастамасымен салыстырылатын бұл тәжірибелер бюрократиялық сатыларды азайту арқылы азаматтардың мемлекеттік бағдарламаларды пайдалану белсенділігін орта есеппен 25-35 пайызға арттырғанын көрсетеді. Jastar AI боты Қазақстанды осы жаһандық үрдістің контексіне орналастырады.Қоғамдық реакция алғашқы сағаттардан бастақ оң сипат алды. Білім алушы студенттер мен жас мамандардың әлеуметтік желілердегі пікірлері платформаның интерфейсі мен жауап жылдамдығын жоғары бағалады. Алматылық студент Зарина Бекова өз пікірін бөлісті: «Бұрын ауылдан келген дос-жарандарым қандай жеңілдік бар екенін білмей жататын. Енді ботқа жазып, бірнеше минутта жауап алуға болады. Бұл — шынайы мүмкіндіктер теңдігі». Осындай жеке тәжірибелер виртуалды кеңесшінің мақсатына жеткенін айғақтайды.Сайып келгенде, Мәдениет және ақпарат министрлігінің бұл бастамасы — жастар мен мемлекет арасындағы ақпараттық диалогты жаңа деңгейге шығаратын нақты қадам. Жасанды интеллект технологиясы мен мемлекеттік саясаттың ұштасуы еліміздің цифрлық трансформация жолындағы сенімді ілгерілеуін білдіреді. Алдағы айларда платформаның пайдаланушылар санын бақылау, жаңартулар жиілігін қамтамасыз ету және жастардың кері байланысына сүйене отырып жүйені жетілдіру — осы жобаның шынайы сынағы болмақ. Жасанды интеллект жастарға есік ашты — енді сол есіктен ену жастардың өз қолында.

2026 жылдың 22 қыркүйегінде Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Мемлекеттік басқару академиясында AI Governance 500 бағдарламасының бірінші күні аяқталды. Шымкент қаласының цифрландыру басқармасы басшысының жазбасынан белгілі болғандай, бұл оқыту күні аса мазмұнды өтіп, мемлекеттік басқарудың болашағы туралы маңызды диалогқа толы болды. Іс-шараға қатысқан мамандар цифрлық трансформация, жасанды интеллект стратегиясы және электрондық үкімет жүйесінің жаңа буыны туралы тікелей бірінші қолдан ақпарат алды.Бағдарлама айрықша маңызды кезеңде өткізілуде. Бүгінде Қазақстан мемлекеттік басқаруды цифрландыру саласында постсовет кеңістігіндегі көшбасшы елдердің бірі ретінде танылып келеді. БҰҰ-ның электрондық үкімет индексі бойынша республика соңғы жылдары өз рейтингін тұрақты жақсартып, дамушы экономикалар арасында жоғары орындарды иеленуде. Алайда жасанды интеллект технологияларының жаппай енуімен бірге мемлекеттік қызметшілерге қойылатын талаптар да сапалы жаңа деңгейге көтерілді. Дәл осы себеппен AI Governance 500 сияқты бағдарламалардың іске қосылуы кездейсоқтық емес, қажеттіліктен туындаған стратегиялық қадам болып табылады.Оқытудың бірінші күнінде Digital Qazaqstan бағдарламасының іске асырылу барысы, жасанды интеллектіні дамытудың ұлттық стратегиясы, eGov 3.0 жүйесінің мүмкіндіктері, сондай-ақ цифрлық активтер саласындағы жаңалықтар талқыланды. Спикерлер ретінде жасанды интеллект пен мемлекеттік цифрлық трансформация саласының танымал сарапшылары — Бахтияр Мухаметқалиев, Ростислав Коняшкин, Ғиззатбай Тұрсын және Алия Оспанова сөз сөйледі. Оқытуға қатысушылардың пікірінше, лекциялар ашық диалог форматында өтіп, нақты практикалық кейстерге бай болды. «Мұндай бағдарламалар бізге теориялық білімді ғана емес, күнделікті жұмысымызда тікелей қолдануға болатын шынайы тәжірибені береді», — деді іс-шараға қатысқан аймақтық цифрландыру жөніндегі мамандардың бірі.AI Governance 500 бағдарламасының өзектілігін статистика да айқын дәлелдейді. Қазақстандағы үкіметтік цифрлық қызметтерді пайдаланушылар саны соңғы бес жылда үш есеге өсті. Egov.kz порталы арқылы жылына 300 миллионнан астам қызмет көрсетіледі, ал мемлекеттік органдардың ішкі процестерін автоматтандыру жөніндегі жобалар саны 2023 жылмен салыстырғанда екі есе артты. Дегенмен сарапшылар мемлекеттік аппараттың жасанды интеллект технологияларына дайындығы мен оларды саналы пайдалану мәселесінде айтарлықтай олқылықтар барын атап өтеді. Осы олқылықты жою — бағдарламаның негізгі мақсаттарының бірі. «Технологияны сатып алу жеткіліксіз. Мемлекеттік қызметші оны дұрыс басқара білуі, этикалық шекараларын түсінуі, деректерді жауапкершілікпен қолдануы тиіс», — деп атап өтті бағдарламаның бір жетекшісі.Тарихи тұрғыдан алғанда, Қазақстанның мемлекеттік секторды цифрландыру жолы 2000-жылдардың басынан бастау алады. 2017 жылы қабылданған «Цифрлық Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы осы бағыттағы ең ірі жүйелік қадам болды. Кейін eGov 2.0 жүйесі іске қосылды, электрондық цифрлық қолтаңба жаппай тарады, мобильді қосымшалар арқылы мемлекеттік қызметтерге қол жетімділік арта түсті. Бүгінгі eGov 3.0 — бұл сол жолдың логикалық жалғасы, бірақ сапалы жаңа белес: жүйе енді жай ғана қызмет ұсынып қоймай, жасанды интеллект арқылы азаматтардың қажеттіліктерін алдын ала болжап, проактивті шешімдер ұсынуға бағытталуда. Бұл — мемлекеттік басқарудың парадигмасын түбегейлі өзгертетін технологиялық секіріс.Аймақтық деңгейдегі мемлекеттік қызметшілердің осындай бағдарламаларға тартылуы өте маңызды. Шымкент, Қарағанды, Ақтөбе, Павлодар сияқты ірі қалалардың цифрландыру басқармалары бүгінде стратегиялық жоспарлаудың алдыңғы шебінде тұр. Аймақтарда іске асырылатын жасанды интеллект жобалары — транспортты оңтайландырудан бастап коммуналдық қызметтерді автоматтандыруға дейінгі кең ауқымды бастамалар — орталық саясатпен үйлесімді жүруі тиіс. AI Governance 500 бағдарламасы дәл осы үйлесімділікті қамтамасыз ету үшін де қажет: аймақтық басшылар мемлекеттік цифрлық стратегияның жалпы бағытын, принциптерін және іске асыру тетіктерін тереңірек ұғынуы керек.Іс-шараға қатысушылардың ынтасы мен белсенділігі де назар аударарлық. Бағдарлама тек міндетті оқыту ретінде ғана емес, нақты білімге деген шынайы сұраныстың нәтижесі ретінде қабылданып жатқаны байқалады. Мемлекеттік қызметшілер жасанды интеллектінің мүмкіндіктерін де, тәуекелдерін де жақсы түсінгісі келетінін жасырмайды. Деректер қауіпсіздігі, алгоритмдік шешімдердің ашықтығы, азаматтардың цифрлық құқықтары — бұл мәселелер бүгін залда отырған мамандардың күнделікті жұмысының бір бөлігіне айналып барады. «Жасанды интеллект бізге жұмысымызды жеңілдетеді, бірақ шешім қабылдаудың жауапкершілігі адамда қалуы тиіс», — деген пікір бағдарлама барысында бірнеше рет айтылды.AI Governance 500 бағдарламасының алдағы күндері де оқыту жалғасатыны белгілі. Қатысушылар жаңа идеялар, практикалық шешімдер мен жергілікті жерде қолданылатын нақты кейстерге тола болып оралмақ. Бұл бағдарлама Қазақстанның мемлекеттік басқаруын ХХІ ғасырдың технологиялық талаптарына сай реформалау жолындағы маңызды бастамалардың бірі болып тарихта қалары сөзсіз.

2026 жылдың 22 қыркүйегінде Шымкент қаласы еліміздің цифрлы даму тарихында жаңа бет ашты. Қазақстанда бесінші болып ашылған AI-офис — тек қарапайым қызмет көрсету орталығы емес, мемлекет пен азамат арасындағы өзара қарым-қатынастың түбегейлі өзгеріп жатқанын айқын көрсететін белгі. Shymkent City Mall сауда-ойын-сауық орталығының аумағындағы Байдібек би даңғылы, 362/7 мекенжайында орналасқан бұл кеңістік — болашақтың мемлекеттік қызмет моделін бүгін кәдімгі қалалықтарға таныстырып отыр.Салтанатты ашылу рәсіміне «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы басқармасының төрағасы Арман Кенжегалиев пен Шымкент қаласының әкімі Ғабит Сыздықбеков қатысты. Іс-шараға қатысқан жергілікті шенеуніктер, АКТ саласының өкілдері мен азаматтар жаңа форматтағы офистің мүмкіндіктерін жанынан бақылап, жоғары баға берді. Шымкент қалалық мәслихатының депутаты Гүлнәр Әбенова: «Бұл — мемлекеттік қызметтің халыққа жақындауының нақты дәлелі. Ендігі жерде адамдар кезекте тұрмай, уақытын үнемдеп, өз мәселелерін өздері шеше алатын болды», — деп пікір білдірді.AI-офистің инфрақұрылымы заманауи талаптарға толық сай. Кеңістік бірнеше функционалдық аймаққа бөлінген: экспресс-қызмет көрсету аймағы, цифрлы аймақ, сараптамалық аймақ, оқыту аймағы және демалыс кеңістігі. Офис моноблоктармен, жылдамдығы жоғары сканерлермен және eGov GPT сервисімен жабдықталған ақпараттық экрандармен толық қамтылған. Осы жерде назар аударарлық бір жаңалық — құжаттандыру терминалы. Бұл терминал арқылы азамат жеке куәлік немесе паспортты өз бетінше, бірнеше минут ішінде рәсімдей алады. Бұрын бірнеше күн, тіпті апта созылатын процестің осынша жеделдетілуі — жай технологиялық жетістік емес, азаматтардың өмір сапасына тікелей ықпал ететін өзгеріс.Қазақстанда мемлекеттік қызметтерді цифрландыру бірнеше жыл бұрын басталған кешенді процестің жемісі. 2013 жылдан бастап egov.kz порталы іске қосылып, азаматтарға электрондық форматта жүздеген қызмет ұсынылды. Алайда тәжірибе көрсеткендей, технология бар жерде де сауаттылық мәселесі қалып отырды: едәуір бөлігі, әсіресе егде жастағы азаматтар мен ауылдан келгендер, цифрлы платформаларды игере алмаған. AI-офистер осы олқылықты жою мақсатында жасалған: мұнда тек технология емес, оны үйрететін мамандар да бар. Оқыту аймағында азаматтар тегін курстар мен консультациялар арқылы цифрлы дағдыларын арттыра алады. Бұл — «адамға бағытталған» (human-centered) мемлекеттік қызмет моделінің іс жүзіндегі көрінісі.«Мемлекеттік процестерді цифрландыру күнделікті жұмысымыздың ажырамас бөлігіне айналды. Президент айқындаған стратегиялық басымдықтар аясында біз қызметтерді автоматтандыруға және азаматтардың барлық санаттары үшін қолжетімді, ыңғайлы орта қалыптастыруға баса назар аударамыз. Дәл осы адамға бағытталған тәсілді біздің AI-офистерімізде іске асырдық», — деді «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы басқармасының төрағасы Арман Кенжегалиев. Оның сөзінен айқын білінетін бір нәрсе бар: AI-офистер — бұрынғы «ЦОН» моделінің жаңартылған нұсқасы ғана емес, идеологиялық жағынан да түбегейлі басқа формат.Шымкентке дейін осындай офистер Астанада, Түркістан және Ұлытау облыстарында ашылған болатын. Демек, жоба астаналық пилоттан өтіп, аймақтарға белсенді таралып келеді. Цифрлы инновациялар жиі ірі қалалармен ғана байланыстырылатын Қазақстанда AI-офистердің аймақтарға жетуі — маңызды сигнал. Статистикаға жүгінсек, ел халқының 60 пайыздан астамы облыс орталықтары мен шағын қалаларда тұрады. Осынша адамға цифрлы мемлекеттік қызметті сапалы жеткізу — тек техникалық емес, әлеуметтік міндет. Шымкенттің 1,2 миллионнан астам тұрғынымен Оңтүстік Қазақстанның ірі орталығы болуы жобаның осы қалаға келуін заңды етеді.IT-саласының сарапшысы Дінмұхамед Сейітов бұл жайлы: «AI-офистер мемлекеттік қызмет индустриясында жаңа стандарт орнатып жатыр. eGov GPT технологиясының енгізілуі — бұл жасанды интеллектің азаматтарға тікелей қызмет ететінін білдіреді. Азамат неге келгенін айтса, жүйе дұрыс бағытқа бастап, тиісті қызметті табуға көмектеседі. Бұл — мемлекеттік қызметтерді дербестендірудің алғашқы қадамы», — деп атап өтті.Болашаққа қарасақ, «Азаматтарға арналған үкімет» корпорациясы AI-офистер желісін бүкіл ел бойынша кеңейтуді жоспарлап отыр. Бұл жоспардың іске асуы Қазақстанның цифрлы экономика рейтингіндегі орнын одан әрі нығайта түспек. Маңызды мәселе — ауылдық аймақтармен байланыс. Қалалардан тыс жерлерде мобильді AI-форматтар немесе шағын цифрлы кеңселердің ашылуы болашақта талқы тудыруы мүмкін. Жалпы алғанда, Шымкенттегі AI-офистің ашылуы — ірі оқиғаның тағы бір буыны ғана. Мемлекет пен азаматтың өзара қарым-қатынасы баяу да болса, бірақ тұрақты түрде жаңа сипатқа ие болып келеді. Бюрократиялық кедергілер азаяды, адамның уақыты қымбаттайды, технология ақпараттандыру мен жеделдету жолында алға жылжиды. Шымкент бұл үдерісте тоқтаусыздықтың, ізденімпаздықтың және прогреске деген ашықтықтың үлгісін тағы бір рет айқын көрсетті.

Шымкент қаласында онкологиялық аурулармен күресте жаңа бет ашылды. 22 қыркүйек 2026 жылы қалада өткізіліп жатқан халықаралық ғылыми-практикалық шебер-сынып аясында Қазақстан мен шетел мамандары бауыр, бүйрек және қалқанша без ісіктерін емдеудің соңғы технологияларын игеріп, тәжірибе алмасуда. Осы шара барысында өңірлік онкологиялық орталықта тарихи оқиға болды: бүйрек ісігіне криоаблация әдісі алғаш рет қолданылды.Онкологиялық аурулар — бүгінгі күні бүкіл әлемде, соның ішінде Қазақстанда да, халық денсаулығына төнген ең ауқымды қауіптердің бірі. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының деректеріне сүйенсек, жыл сайын жаһандық деңгейде 20 миллионнан астам адам онкологиялық диагноз алады, ал бұл санның өсуі тоқтамай жалғасуда. Қазақстанда да жағдай жеңіл емес: республикада рак ауруларының жыл сайынғы тіркелу саны 40 мыңнан асып отыр. Оңтүстік Қазақстан аймағы халқының тығыздығы жоғары болуына байланысты онкологиялық науқастардың саны жағынан республикада алдыңғы орындардың бірінде тұрады. Осы ауыр ахвалды ескере отырып, жаңа емдеу технологияларын игеру — жай шара емес, шұғыл медициналық қажеттілік.Шымкент қалалық онкологиялық орталығында өткізіліп жатқан халықаралық шебер-сынып бір апталық бағдарламамен жоспарланған. Іс-шараға Қазақстанның түкпір-түкпірінен келген дәрігерлер мен ғалымдар қатарында Ресей, Германия, Оңтүстік Корея және Израильден арнайы шақырылған сарапшылар да қатысуда. Бағдарлама екі бөліктен тұрады: теориялық дәрістер және тікелей операция залында жүзеге асырылатын практикалық жаттығулар. Криоаблация, радиожиілікті аблация, микротолқынды аблация сынды минималды инвазивті емдеу әдістері шебер-сыныптың негізгі тақырыптары болып табылады.Криоаблация — ісік жасушаларын аса төмен температура арқылы жоятын заманауи емдеу тәсілі. Процедура барысында науқастың денесіне жіңішке зонд енгізіліп, ісік тіні минус 40-тан минус 60 градус Цельсийге дейінгі температурада мұздатылады да, жасушалар тіршілігін жояды. Бұл әдістің ашық хирургиялық операциялармен салыстырғандағы артықшылығы орасан зор: анестезия мөлшері аз, емдеу мерзімі қысқа, асқыну қаупі төмен, ал науқас екі-үш күн ішінде үйіне оралуы мүмкін. Осы мүмкіндіктерді назарға алсақ, Шымкент онкологиялық орталығының бүйрек ісігіне криоаблацияны алғаш рет қолдануы — өңір медицинасы үшін шынайы жетістік екенін жоққа шығара алмаймыз.Шара барысында оңтүстік корея сарапшысы, интервенциялық онкология саласының профессоры Ким Чжэ Воннің практикалық нұсқаулары ерекше назар аударды. Ол: «Минималды инвазивті технологиялар — болашақтың емі ғана емес, бүгінгі күннің шындығы. Жыл сайын әлемде миллиондаған науқас осы тәсілдер арқасында ауыр операциядан аман қалады. Шымкент мамандарының жедел игеруі мені шынымен де таң қалдырды», — деп атап өтті. Ал Германиядан келген радиология маманы Ганс Мюллер болса: «Орталық Азия онкологиясының алдында зор болашақ жатыр. Бүгін Шымкентте болып жатқан нәрсе — бұл аймаққа жаңа медициналық стандарттарды әкелудің нақты үлгісі», — деп пікірін білдірді.Шымкент қалалық онкологиялық орталығының бас дәрігері Сейткали Мұратбеков іс-шараның маңыздылығын ерекше атап өтті. «Біздің мамандарымыз бұған дейін де жоғары деңгейде жұмыс жасап келген. Алайда бүгін биіктен сапалы серіктестер мен заманауи жабдықтар арқылы дағдыларымызды жаңа деңгейге шығардық. Бүйрек ісігіне алғаш рет жүргізілген криоаблация — бұл науқастарымызға жаңа үмітті паш ету», — деді ол. Орталықтың онколог-хирургы Айгүл Нұрмағамбетова да сөзге қосылды: «Алдыңызда операция кестесі толулы тұрса да, жаңа технология игеру — дәрігер ретіндегі ең маңызды парызым деп санаймын. Науқасқа аз азап пен тезірек жазылу — бізге сол жеткілікті».Мамандар айтуынша, осындай шебер-сыныптардың маңызы жекелеген мамандар дайындаумен шектелмейді. Шара барысында игерілген технологиялар бүкіл Оңтүстік Қазақстан аймағы бойынша тарала бастайды деп болжануда. Шымкенттің өңірлік медициналық хаб ретіндегі рөлі жыл өткен сайын нығайып келеді: қала 2018 жылы республикалық маңызы бар қалаға айналғаннан бері денсаулық сақтау саласына инфрақұрылым мен кадр дайындауға айтарлықтай инвестиция бөлінуде. Алдағы екі жылда аймақтық онкологиялық орталықта ПЭТ-КТ сканері мен роботтық хирургия жүйесі орнатылады деген ақпарат та медициналық қауымдастықта жоғары деңгейде пікір қалыптастырды.Қоғам өкілдерінің шараға деген реакциясы да оң болды. Шымкент тұрғыны, науқас жақыны Мадина Сейтқалиева: «Ауруыма жақын адам ретінде мен мұны өте зор жаңалық деп санаймын. Бұрын мұндай емдеу үшін Алматыға немесе шетелге баруға мәжбүр болатынбыз. Енді мұның Шымкентте де қолжетімді болуы — өте маңызды», — деп бөлісті. Денсаулық сақтау саласы депутаттарының бірі: «Бұл шебер-сынып — мемлекеттің онкологияны ерте сатыда анықтау мен тиімді емдеу бағытында жүргізіп жатқан саясатының жемісті жалғасы», — деп мәлімдеді. Онкологиялық аурулардың тіркелу санының өсуі жағдайында мұндай халықаралық ынтымақтастық өңірлік медицинаға серпін береді, ал науқастарға жаңа өмір үміті ашады.

22 қыркүйек 2026 жыл. Шымкент қаласында өткен алдын алу шарасы қоғамда үлкен резонанс тудырды: мамандар студент жастарға интернет-алаяқтар мен қаржылық пирамидалардың қандай тұзақтар құратынын егжей-тегжейлі түсіндірді. Тек 2025 жылдың өзінде Шымкентте қаржылық пирамидаларға қатысты 12 факт тіркелген болса, зардап шеккендер саны шамамен 10 мыңға жеткен. Бұл сан — тек ресми статистика. Шын мәнінде жәбірленушілердің бір бөлігі ұялып немесе дәрменсіздіктен арыз бермейтіні белгілі, сондықтан нақты шығын одан да жоғары болуы мүмкін. Мәселенің ауқымы мамандарды да, ата-аналарды да, мемлекеттік органдарды да алаңдатуда.Қаржылық сауатсыздық мәселесі Қазақстанда жаңа құбылыс емес. Алайда цифрлық технологиялардың дамуымен алаяқтардың жұмыс істеу тәсілдері күрделеніп, аудиторияға жету жолдары кеңейді. Егер 2000-шы жылдары алаяқтар негізінен күнделікті қарым-қатынас немесе телефон арқылы жұмыс жасаған болса, қазір олар әлеуметтік желілерді, мессенджерлерді және жасанды интеллект технологияларын тиімді пайдаланады. Жас аудитория болса, интернетке ең белсенді пайдаланушылар ретінде бірінші кезекте осы тұзақтарға түседі. Зерттеулер көрсеткендей, 18-ден 25 жасқа дейінгі жастар арасында желідегі қаржылық алаяқтыққа ең осал топ болып табылады — себебі олар жылдам табыс табуға ынталы, тәжірибесі аз және ойлары алмаспай тексермей сенімге кіреді.Шымкент іс-шарасында сөз сөйлеген Қаржылық бақылау агенттігінің өкілі Дәулет Серікбаев «дроппер» мәселесіне ерекше назар аударды. «Дроппер» дегеніміз — өз банктік картасын немесе есептік жазбасын үшінші тұлғаларға ақылы түрде беретін адам. Студенттерге мұны «қосымша табыс» ретінде ұсынады: картаңды бер, пайдалансын, өзіңе ай сайын белгілі сома түседі. Алайда бұл іс-әрекет Қазақстан Республикасының заңнамасы бойынша қылмыс болып саналады. «Жас жігіт немесе қыз бар болғаны бір рет картасын береді де, содан кейін алаяқтардың заңсыз операцияларын жүргізуге жол ашады. Сот залында отырғанда ғана мұның мән-жайын толық түсінеді, бірақ кеш болады», — деп ескертті Серікбаев.Қаржылық пирамидалар да студенттер арасында кең тараған алдау схемасына айналды. Классикалық пирамида принципі бойынша кіріс жаңа мүшелерді тарту есебінен ғана қамтамасыз етіледі: жаңа қатысушылар ескілерінің «кірісіне» айналады. Алайда мұндай жүйе математикалық тұрғыдан ұзақ өмір сүре алмайды — жаңа мүшелер таусылған сәтте пирамида күйрейді. Соңғы қосылғандар барлық жинаған қаражатынан айырылады. Шымкентте тіркелген 12 пирамида оқиғасының зардабын шеккен 10 мың адамның айтуынша, олардың жалпы шығыны миллиардтаған теңгеге бағаланады. «Маған жылына 300 пайыз кіріс беремін деді. Мен сенді, өйткені алдымда адамдар шынымен ақша алып жатқандай көрінді. Бірақ олар да жүйенің бір бөлігі болып, жаңа адамдарды тартушылар екен», — деп есін жиып айтты Шымкент медицина колледжінің студенті Айгерім Нұрланова.Әлеуметтік желілердегі алаяқтық та кең таралуда. «Тапсырма орындап», «лайк басып» немесе «тауар бағалап» табыс табуды ұсынатын жарнамалар Instagram, Telegram және TikTok-та күнде пайда болады. Алдымен шағын сомалар «табысы» есептеледі, сенім артады, содан кейін «жоғары деңгейге» шығу үшін ірі депозит енгізу талап етіледі. Депозит кіргеннен кейін байланыс үзіледі немесе аккаунт жойылады. Қазақстан Ұлттық банкінің 2025 жылғы есебіне сәйкес, онлайн-алаяқтыққа байланысты шағымдардың 67 пайызы 18–30 жас аралығындағы азаматтардан түскен.Мамандар мен педагогтар мұның жалғыз шешімі — жүйелі қаржылық білім беру деп санайды. Назарбаев Университетінің экономика кафедрасының доценті Жұлдыз Мұратова: «Мектеп бағдарламасында қаржылық сауаттылық пәні жеткіліксіз немесе мүлдем жоқ. Бала 18 жасқа толып, стипендия немесе жалақы алған сәтте оны қалай басқаруды білмейді. Міне, осы білім олқылығын алаяқтар толтырып отыр — жалған уәделермен», — дейді ол. Шымкент қаласы білім беру департаментінің басшысы Болат Жақсыбеков орта мектеп оқушылары үшін арнайы қаржылық сауаттылық сабақтарын енгізу туралы ұсыныс дайындалып жатқанын растады.Бұл мәселеде мемлекеттің де жауапкершілігі зор. Алаяқтарды тез арада анықтап, жауапқа тарту тетіктері жеткіліксіз болса, қоғамда жазасыздық сезімі туады. Соңғы жылдарда Қаржылық мониторинг агенттігі мен ішкі істер органдарының бірлескен операциялары нәтижесінде бірнеше ірі пирамида ұйымдастырушылары сотқа тартылды. Алайда сарапшылар бұл жеткіліксіз деп есептейді. «Бір пирамида ашылады, екіншісі дереу басқа атпен, басқа платформада жұмыс бастайды. Жүйе тоқтамайды, себебі сұраныс бар. Сұранысты жоюдың жолы — ақпарат пен білім», — деді Агенттіктің Оңтүстік Қазақстан бойынша өкілі Ерлан Бейсенов.Жастардың болашағы жарқын болуы үшін олар қаржылық шешімдерді саналы түрде қабылдауға үйренуі тиіс. «Тез байи» деген уәде — ең алдымен алаяқтықтың белгісі. Банктік картаны бөтенге беру — заң алдындағы жауапкершілікті өз мойнына алу. Тексерілмеген инвестициялық платформаларға салған ақша кері оралмайды. Осындай қарапайым, бірақ маңызды ережелерді жас ұрпаққа мектеп табалдырығынан бастап үйрету — бүгінгі қоғамның алдында тұрған аса маңызды міндеттердің бірі. Шымкент тәжірибесі — осы жолдағы бір адым, алайда жүріп өтер жол әлі алда.

22 қыркүйек 2026 жыл. Қазақстанда азартты ойындар саласын реттеу тарихында жаңа бет ашылды. 2026 жылдың наурыз айынан бастап іске қосылған Бірыңғай есепке алу жүйесі — ЕСУ — саланы бақылаудың принципін түбегейлі өзгертіп, мемлекеттік реттеудің жаңа моделін қалыптастыруда. Бүгінде жүйенің алғашқы нәтижелері қоғамдық талқылаудың өзегіне айналып отыр: іске қосылғаннан бері 180 мыңнан астам азаматқа қатысуға шек қойылды, оның ішінде 31 мыңнан астамы — кәмелетке толмағандар.Бірнеше жыл бұрын Қазақстанда азартты ойындар саласын мемлекеттік бақылау негізінен есептілікке, тексерулерге және жеке ақпараттық базаларға сүйенетін. Мемлекет операцияның нәтижесін іс орындалып болғаннан кейін ғана байқайтын, яғни реттеу «постфактум» принципімен жүргізілетін. Бұл модель цифрлық дәуірде өзінің шектеулілігін айқын көрсетті: ставка секунд ішінде қабылданатын кезде, заңсыз ресурс қағаз тексерісі аяқталғанша мекенжайын өзгертіп үлгеретін жағдайда ескі тәсілдер тиімсіз болып қала берді. Дәл осы олқылықты жою үшін ЕСУ жобасы туындады.ЕСУ-дің құқықтық негізі кезең-кезеңімен қалыптасты. Жүйе тұжырымдамасы заң деңгейінде 2024 жылдың қыркүйегінде бекітілді. 2025 жылдың сәуірінде жүйенің жұмыс істеу ережелері бекітілсе, маусымда оны жұмыспен қамтамасыз ететін заңды тұлға айқындалды. Практикалық іске қосылу 2026 жылдың 27 наурызында жүзеге асты. Жобалық материалдарда сол кезде 8 букмекерлік кеңседен 7-уі ЕСУ-ге біріктірілгені хабарланды.Жүйенің архитектурасы жай ғана деректер базасы емес — бұл бірнеше функцияны бір цифрлық контурда біріктіретін күрделі инфрақұрылым. ЕСУ операцияларды есепке алуды, ақпараттық өзара іс-қимылды, шектеулерді тексеруді, интернет-кеңістікті мониторингтеуді, аналитиканы және нысаналы аударымдардың қаржылық контурын өз ішінде ұштастырады. Цифрлық технологиялар саласының сарапшысы Арман Сейітов бұл жөнінде: «ЕСУ — бұл мемлекеттің реттеуші ретінде нақты уақыт режимінде жұмыс істеуге көшуі. Ереже қабылданып, сол сәтте орындалатын жүйе — заманауи реттеудің негізгі белгісі» деп атап өтті.Жүйенің ең айқын функцияларының бірі — қатысуды шектеу механизмі. Заң жасы жетпегендерге немесе белгілі бір санаттағы азаматтарға тыйым сала алады, алайда техникалық тексерусіз мұндай норма жеке рәсімдерге тәуелді болып қалады. ЕСУ бұл логиканы цифрлық форматқа ауыстырады: жүйе пайдаланушы заңды оператормен байланысқан сәтте бар шектеулердің бар-жоғын тексереді. Маңыздысы — жүйенің өзі тыйым сала алмайды және кімді шектеу керектігін шеше алмайды. Ол заңнамамен және уәкілетті органдар шешімдерімен белгіленген нормалардың орындалуын қамтамасыз етеді. ЦМААИ-дің деректері бойынша 2026 жылдың тамыз айының соңына дейін 23 мыңнан астам адам өздері ерікті түрде өзін-өзі шектеу механизмін қолданды. Бұл сан — қоғамда жауапты ойын мәдениетінің қалыптаса бастағанын көрсететін маңызды индикатор.Саланың ауқымы реттеудің неге цифрлық болуы керектігін жақсы түсіндіреді. 2024 жылғы деректер бойынша нарықтың көлемі 1,3 триллион теңгеден асты. 450 мыңнан астам адам заңды операторлармен, тағы 490 мыңнан астамы заңсыз сегментпен байланыста болды деп бағаланды. Мұндай ауқымдағы сала үшін «постфактум» бақылау тым баяу және тым жұқа болып қалатыны анық. Экономика ғылымдарының докторы, Алматы экономика институтының ғылыми қызметкері Гүлнар Аханова: «Нарықтың бір триллионнан асатын айналымы болса, ол нарықта мемлекеттің нақты уақытта қатысуы тек ұтымды шешім ғана емес — ол экономикалық қауіпсіздіктің міндетті шарты» деген пікір айтты.Заңсыз сегментке қарсы күрес те ЕСУ-дің басым бағыттарының бірі болып табылады. Жүйе интернет-кеңістікті мониторингтеу функциясы арқылы заңсыз ресурстарды анықтап, оларды бұғаттау процесін жеделдетеді. Бұрын қағаз тексерісі аяқталғанша ресурстар мекенжайын өзгертіп үлгеретін болса, енді цифрлық бақылау жүйесі бұл процеске жауап беру уақытын едәуір қысқартады. Дегенмен реттеушілер мен сарапшылар бір ауыздан заңсыз нарықты толық жою оңай шаруа емес екенін мойындайды — технологиялық жарыс жалғаса береді, тек бұл жолы мемлекеттің де сапалы цифрлық қаруы бар.Тарихи тұрғыдан алғанда, Қазақстанның бұл тәжірибесі Скандинавия елдерінің, атап айтқанда Швеция мен Финляндияның азартты ойындар саласын мемлекеттік цифрлық бақылауға алу жолымен үндеседі. Швецияда 2019 жылы жүргізілген реформа нәтижесінде заңды нарықтың үлесі едәуір өскені және жауапты ойын механизмдерінің тиімділігі артқаны тіркелді. Қазақстанның ЕСУ жобасы осы халықаралық тәжірибені отандық заңнамаға және цифрлық инфрақұрылымға бейімдеген жаңашыл шешім ретінде бағалануда. Алдағы уақытта жүйенің барлық сегіз букмекерлік кеңсені толық қамтуы, аналитикалық мүмкіндіктерінің кеңеюі және нәтижелерінің жыл сайынғы есептілікте жариялануы күтілуде. Сала реттеушілері ЕСУ-дің тек азартты ойындар саласымен шектелмей, болашақта ұқсас цифрлық бақылау моделі үшін жол сілтейтін прецедент болуы мүмкін екенін атап өтуде.

2026 жылдың 22 қыркүйегінде Қазақстан Мәдениет және ақпарат министрлігі ел жастарына арналған тұтас жаңа сервисті іске қосты — мемлекеттік қолдау шараларын табуға арналған жасанды интеллект негізіндегі виртуалды консультант. Бұл қадам Қазақстанның цифрлық трансформация стратегиясының шеңберінде жүзеге асырылып, мемлекет пен жастар арасындағы ақпараттық алшақтықты жоюға бағытталған. Чат-бот үш тілде — қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде жұмыс істей отырып, гранттар, жұмысқа орналасу, білім алу, кәсіпкерлік және стипендиялар туралы нақты ақпарат ұсынады.Қазақстанда жастардың мемлекеттік бағдарламалар туралы хабардарлығы ұзақ жылдар бойы жеткіліксіз деңгейде қалып келді. Зерттеулер бойынша, елдегі жастардың елу пайыздан астамы өз мамандығына сай жұмыс таппай, бағдарламаларды іздеуге уақыт жоғалтады. Бюрократиялық кедергілер, ақпараттың шашыраңқылығы және консультациялық қызметтердің жетіспеушілігі жастарды мемлекет ұсынатын мүмкіндіктерден шеттетіп отырды. Министрліктің деректері бойынша, Қазақстанда 14-29 жас аралығындағы жастар халықтың шамамен отыз пайызын құрайды, бұл үш миллионнан астам адамды білдіреді. Алайда оларға арналған он жетіден астам мемлекеттік бағдарлама болғанымен, ол бағдарламалар туралы ақпаратты бір жерден табу мүмкіндігі бүгінге дейін жоқтың қасы болды. Жаңа чат-бот осы мәселені шешуге тікелей бағытталған.Виртуалды консультанттың дерекқорына он жеті мемлекеттік бағдарлама мен жоба туралы ақпарат енгізілген. Олардың ішінде Tech Orda технологиялық акселераторы, «Дипломмен — ауылға» бағдарламасы, «Бірінші жұмыс орны», жастар практикасы, «Серпін» бағдарламасы, жаңа бизнес-идеяларды іске асыруға арналған гранттар, жас ғалымдарға арналған бағдарламалар, аймақтық және Президенттік жастар кадрлық резервтері, «Тәуелсіздік ұрпақтары» жобасы, «Дарын» мемлекеттік жастар сыйлығы және басқа да бірқатар жобалар бар. Жасанды интеллект пайдаланушының сұрауына қарай ең қолайлы бағдарламаны іріктеп, қатысу шарттары мен қолдау шаралары туралы толық ақпарат береді. Бұл — жастарға уақытты үнемдейтін және бюрократиялық іс-қағаздар тізбегін арқалауды болдырмайтын тиімді шешім.Министрліктің ақпараттық технологиялар бөлімінің жетекшісі Асхат Нұрланов жаңа сервистің маңыздылығын атай отырып: «Бұған дейін жастарымыз ондаған сайтты ақтарып, ақпарат іздеуге сағаттарын жұмсаған. Енді бір платформада барлық жауапты таба алады. Бот тек ақпарат беріп қана қоймайды — пайдаланушының жеке жағдайы мен мақсатына қарай ең тиімді бағдарламаны ұсынады», — деді. Білім саласының сарапшысы Айгерім Сейітқали де бұл бастаманы оң бағалай отырып: «Жасанды интеллект консультанттары — бүгінгі мемлекеттік қызметтерді жастарға жақындатудың ең заманауи тәсілі. Ең бастысы, бот қазақ тілінде толыққанды жұмыс істейді, бұл ұлттық цифрлық кеңістікті нығайтуға да үлес қосады», — деп пікірін білдірді.Халықаралық тәжірибеге жүгінсек, мемлекеттік қолдауды жасанды интеллект арқылы ұсыну тәжірибесі Эстония, Сингапур және Оңтүстік Корея сияқты елдерде бірнеше жыл бұрын сәтті жүзеге асырылды. Эстонияда электрондық мемлекет жүйесіне ИИ-консультанттарды енгізгеннен кейін азаматтардың мемлекеттік бағдарламаларға қатысу белсенділігі елу пайызға дейін артқанын зерттеушілер тіркеген. Сингапурда жастарға арналған ИИ-платформа іске қосылғаннан кейін бір жыл ішінде жастардың бизнес-грант алу өтінімдері үш еседен астамға өсті. Қазақстан да осы озық тәжірибені өз жергілікті ерекшеліктеріне бейімдеп, цифрлық басқарудың жаңа моделін қалыптастырып жатыр. Бұл тұрғыда отандық чат-боттың үш тілде жұмыс істеуі — Орта Азия аймағы үшін бірегей және өнегелі тәжірибе болып табылады.Жаңа сервиске деген қоғамдық қызығушылық да жоғары. Алматы мен Астана қалаларының студенттері арасында жүргізілген экспресс-сауалнамаға қатысқандардың сексен пайызы ондай платформаны бұрыннан күткендіктерін айтты. «Мен «Серпін» бағдарламасы туралы білетінмін, бірақ нақты талаптарын іздеп тауып алу маған бірнеше күн кетті. Ондай бот болғанда, бір сағатта шешіп тастар едім», — деп бөлісті Шымкент қаласынан оқуға келген студент Дамир Əлімбеков. Алматы жасөспірімдер үйінің кеңесшісі Назгүл Оспанова да бұл бастаманы ел жастарына тигізер пайдасы зор деп бағалайды: «Ауылдан келген балалар ең аз хабардар топ. Смартфон арқылы кез келген жерден сұрай алу — олар үшін нақты мүмкіндік».Алдағы перспективалары тұрғысынан алғанда, министрлік чат-боттың функционалдығын кеңейту жоспарларын жасап жатыр. Жақын арада ботқа жеке іздеу профилі мен өтінім беру кезеңдерін бақылау мүмкіндігі қосылмақ. Сондай-ақ, жасанды интеллект жүйесіне оқыту курстарын, онлайн-вебинарларды және тьюторлық қызметтерді интеграциялау да қарастырылуда. Болашақта бот жеке мансаптық жоспарлауда да көмекші рөл атқаруы мүмкін — яғни жасты, мамандығын және өмірлік мақсаттарын ескере отырып, арнайы дамыту жолдарын ұсына алады. Егер жоспар сәтті жүзеге асса, Қазақстан жастарға арналған мемлекеттік цифрлық консультация саласында Орта Азиядағы үздік мемлекетке айналуы ықтимал.Жасанды интеллект негізіндегі виртуалды консультанттың іске қосылуы — жастар саясатындағы жаңа беттің ашылуын білдіреді. Мемлекет бағдарламалар санын ғана арттырып қоймай, оларға қолжетімділікті де жеңілдетуге міндетті. Бұл сервис — жастардың потенциалын ашуға бағытталған нақты, ауқымды және уақытылы жасалған қадам. Сан миллион жасты мемлекет мүмкіндіктерімен байланыстыратын осындай платформа арқылы Қазақстан экономикалық өсу үшін маңызды адами ресурсын тиімдірек пайдалана алатын болады.

22 қыркүйек 2026 жылы Шымкент қаласы отандық медицина тарихына алтын әріптермен жазылатын оқиғаға куә болды. Қала көпбейінді ауруханасының онкологиялық орталығында злокачественді бүйрек ісігін емдеуде криоабляция әдісі алғаш рет табысты қолданылды. Бұл жетістік кездейсоқ туындаған жоқ — оның артында жүргізілген халықаралық ғылыми-практикалық шеберлік сыныбының аясында бірнеше ел мамандарының бірлескен күш-жігері жатыр. Екі күнге созылған бұл іс-шара Қазақстанның онкологиялық медицинасын жаңа деңгейге шығарудың маңызды қадамы болып саналады.Халықаралық шеберлік сыныбына қатысу үшін Шымкентке дүние жүзінің алдыңғы қатарлы онкологтары, интервенциялық хирургтар мен радиологтар жиналды. Санкт-Петербургтегі Н. Н. Петров атындағы Ұлттық медициналық зерттеу онкология орталығының мамандары, Ұлан-Батордағы Жапония-Моңғолия университеттік клиникасының дәрігерлері, Сеулден келген интервенциялық радиологтар, сондай-ақ Өзбекстан мен Қырғызстанның жетекші онкологиялық орталықтарының хирургтары бір арнаға жиналды. Франция мен Австралиядан мамандар онлайн форматта іс-шараға қосылды. Мұндай ауқымды халықаралық ынтымақтастық Қазақстанның медицина саласындағы беделін айқын көрсетеді.Криоабляция дегеніміз — ісік тінін өте төмен температура арқылы жою технологиясы. Бұл малоинвазивті әдіс бойынша дәрігерлер арнайы зонд арқылы ісік орналасқан аймаққа тікелей кіреді де, ауруханалық мұздату агенттері — сұйық азот немесе аргон газы — арқылы ісік жасушаларын толықтай жояды. Дәстүрлі хирургиялық операцияға қарағанда криоабляция кезінде пациенттің денесіне шамалы ғана зақым келеді, операциядан кейінгі қалпына келу мерзімі қысқарады, асқынулар қаупі төмендейді. Дүние жүзінің озық клиникаларында бұл әдіс бүйрек, бауыр, қалқанша без ісіктерін емдеуде кеңінен қолданылып келеді.«Криоабляция — бұл онкологиялық емдеудің болашағы. Пациент операция үстелінен таңертең тұрып, кешке үйіне кете алады. Бұл бұрын армандауға да болмайтын жетістік еді», — деді іс-шараға қатысқан Санкт-Петербург онкологиялық орталығының жетекші хирургі. Ол Шымкенттің медициналық инфрақұрылымы мен дәрігерлерінің кәсіби деңгейін жоғары бағалады. Сеулден келген интервенциялық радиолог өз кезегінде: «Қазақстанның онкологиялық медицинасы жылдам дамуда. Бүгін мен мұнда алдыңғы қатарлы технологияларды ендіруге зор мүмкіндік көріп отырмын», — деп атап өтті. Жергілікті онкологиялық орталықтың бас дәрігері де осы іс-шараның маңызын баса айтты: «Бізге халықаралық тәжірибені тікелей пациенттерімізге қолдану мүмкіндігі туды. Бұл — теорияның практикаға айналуының нақты үлгісі».Онкологиялық аурулар Қазақстанда өзекті мәселе болып қалуда. Денсаулық сақтау министрлігінің деректері бойынша, елімізде жыл сайын онкологиялық аурулардың жаңа жағдайлары он мыңдап тіркеледі. Бүйрек обыры осы тізімде алдыңғы орындарды алады. Ерте анықталған жағдайда емделу тиімділігі 90 пайыздан асады, алайда кеш кезеңде анықталған ісіктер науқастың өмір сапасын күрт төмендетеді. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметтері бойынша, малоинвазивті емдеу әдістері онкологиялық аурулардан болатын өлімді 20-30 пайызға дейін азайтуға мүмкіндік береді. Осы контексте Шымкентте криоабляцияның ендірілуі — ауқымды маңызы бар қадам.Шеберлік сынабы аясында криоабляциядан бөлек, сегіз пациентке заманауи малоинвазивті технологиялар қолданылды. Мамандар бүйрек, бауыр және қалқанша без ісіктерін емдеу кезінде пайдаланылатын инновациялық әдістерді тікелей практикада нәтижелі көрсетті. Жалпы іс-шара барысында 15-ке жуық операция жасалуы жоспарланды. Бұған қоса, семинар қатысушылары онкологиялық аурулардың алдын алу, ерте скрининг және профилактикалық тексерулер мәселесін де кеңінен талқылады. Сарапшылардың пікірінше, онкологияны жеңудің ең тиімді жолы — ауруды ерте кезеңде анықтау.Шымкент Қазақстанның үшінші үлкен қаласы ретінде Оңтүстік өңірде медицина саласындағы орталыққа айналуға барлық мүмкіндігі бар. Бүгінгі іс-шара — бұл бастаманың жарқын дәлелі. Қалалық аурухананың онкологиялық орталығы өткен жылдары да инфрақұрылымын жаңартып, жаңа жабдықтар сатып алды. Жергілікті дәрігерлердің халықаралық стандарттағы операцияларды жасауы — мамандардың кәсіби деңгейінің өскенін нақты дәлелдейді. Болашақта бұл орталықтың аймақтық референс-клиникаға айналуы мүмкін. Онкологиялық науқастар Шымкенттен тыс жерлерге бармай-ақ, жоғары технологиялы ем ала алатын болса, бұл Оңтүстік Қазақстан халқы үшін зор жеңілдік болмақ.Халықаралық шеберлік сынабы — тек операция демонстрациясы ғана емес, ол білім алмасу, тәжірибе жинақтау және достастық орнатудың алаңы. Жаңа технологияларды ендіру медицинаны жетілдірудің жалғыз жолы емес — оны қолданатын мамандарды тынымсыз оқыту да сонша маңызды. Шымкенттің дәрігерлері бүгін алған тәжірибе мен білімін ертең жүздеген науқастарға пайдасын тигізетін практикаға айналдырады. Медицина — ол тек аппараттар мен технологиялар емес, ең алдымен — білімді де жанашыр адамдар. Осы ұстаным тұрғысынан алғанда, Шымкентте өткен бұл халықаралық іс-шара Қазақстан онкологиясы үшін жаңа дәуірдің бастауы болуы ғажап емес.

Автокөлік дөңгелегіне жасырылған ұялы телефондарды ҚАЖ мекемесінің аумағына алып кіруге әрекет жасалдыҚарағанды облысы және Ұлытау облысы бойынша Қылмыстық-атқару жүйесі департаментіне қарасты №29 мекемесінде мекеме қызметкерлері режимдік аумаққа тыйым салынған заттарды алып кіруге әрекет жасау фактісін анықтады.Мекеме жанында орналасқан техникалық қызмет көрсету станциясының аумағына автокөлік кірген кезде бақылау-өткізу пунктінің қызметкерлері көлікті тексеру барысында автокөліктің артқы дөңгелегіне жасырылған екі ұялы телефонды анықтап, тәркіледі.Аталған факті бойынша одан әрі процестік іс-шараларды жүргізу үшін оқиға орнына жедел-тергеу тобы шақырылып, қазіргі уақытта тергеп-тексеру жұмыстары жүргізілуде.Қылмыстық-атқару жүйесі мекемелерінің қызметкерлері белгіленген режимді қамтамасыз ету және түзеу мекемелерінің аумағына тыйым салынған заттардың енуіне жол бермеу бағытындағы жұмыстарды жалғастыруда.Қарағанды облысы және Ұлытау облысы бойынша ҚАЖ департаментінің баспасөз қызметіАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/ps/press/news/details/1296328?lang=ru

Жетісу облысында денсаулық сақтау саласындағы инфрақұрылымды дамыту және медициналық жедел жәрдемнің қолжетімділігін арттыру бағытындағы жүйелі жұмыс жалғасын тауып жатыр. «Ауылда денсаулық сақтауды жаңғырту» Ұлттық жобасының аясында шалғайдағы елді мекендерде 59 жаңа нысан салынып, пайдалануға берілді.Облыс орталығы Талдықорған қаласында дәл қазір жаңа үш емхананың құрылысы аяқталуға таяп қалды. Олардың ашылуы алғашқы медициналық-санитарлық көмектің қолжетімділігін арттырып, қаладағы медициналық ұйымдардың жұмысын жеңілдетуге септігін тигізеді.Олардың бірі – ауысымында 500 адамды қабылдайтын жаңа емхана. Қазіргі күні дайындық жұмыстары 90%-ды құрап отыр. Құрылыс алаңында 150 маман және 5 техника тынымсыз жұмыс атқаруда. Сантехника, су және жылу жүйесін бекіту, электрмен қамту және интернет, қорғаныс жүйелерін орнату жұмыстары 98%-ға орындалды. Нысан аумағын көгалдандыру 75%.Жобаның ішінде емхананы жаңа технологиямен қамту жұмысына ерекше көңіл бөлінген. Онда магнитті-резонансты және компьютерлік томография, рентген аппараты, маммограф орнатылып, жеке зертхана жабдықталады. Бұл диагностикалық зерттеулер деңгейін бір емхана ішінде жүргізуге және ауруды дер кезінде анықтауға мүмкіндік береді.Медициналық қызметкерлерге арналған комфортты шарттар – киім ауыстыру орындары, санитарлық-тұрмыстық және жуыну бөлмелері қарастырылған.Жалпы аумағы 11,5 мың текше метрді құрайтын ғимарат құрылысын 2026 жылдың 30 қарашасында аяқтау жоспарланған.Жақын маңдағы ықшам аудандардың тұрғындарына сапалы әрі қолжетімді көмек ұсынатын жаңа емхана Талдықорғандағы медициналық инфрақұрылымның ең маңызды бөлшегіне айналуы тиіс.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/zhetysu-healthcare/press/news/details/1296332?lang=ru

     2026 жылғы 1 қаңтардан бастап Қазақстан Республикасында төлем көзінен ұсталған табыс салығын қайтару тәртібі қолданылады. Аталған тәртіп Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2025 жылғы 12 қарашадағы № 694 «Қазақстан Республикасында төлем көзінен ұсталған табыс салығына байланысты кейбір мәселелер туралы» бұйрығымен белгіленген.Халықаралық шарт негізінде салықты қайтару     Көзделген жағдайлардың бірі – Қазақстан Республикасының қосарланған салық салуды болдырмау туралы халықаралық шарты негізінде бұрын ұсталған табыс салығын қайтару.     Халықаралық шарттың ережелерін қолдану құқығы табыстың нақты түрін, табыс алушының мәртебесін және тиісті халықаралық шарттың талаптарын ескере отырып айқындалады. Резидент емес тұлғаның өтінішін қарау кезінде мемлекеттік кірістер органы салықты қайтару үшін заңнамада көзделген негіздердің бар-жоғын анықтайды.     Бұл ретте резидент емес тұлғаның салықтық резиденттігін растау маңызды мәнге ие. Осы мақсатта белгіленген талаптарға сәйкес ресімделген, оның тиісті шет мемлекеттегі резиденттігін растайтын құжат ұсынылады. Салықты қайтару туралы өтінішті қарау барысында ұсынылған құжаттар мен мәліметтер тексеріледі. Атап айтқанда, мыналар анықталады:табыс алушының резиденттік мемлекеті;Қазақстан Республикасындағы көздерден алынған табыстың түрі мен мөлшері;халықаралық шарттың тиісті бабын қолдану үшін негіздердің болуы;табыстың резидент емес тұлғаға төлену фактісі;төлем көзінен ұсталған табыс салығының сомасы;ұсталған салықтың бюджетке аударылу фактісі;қайтаруға мәлімделген соманың мөлшері;ұсынылған құжаттар мен мәліметтердің салықтық есепке алу деректеріне және мемлекеттік кірістер органдарында бар ақпаратқа сәйкестігі.     Қажет болған жағдайда табыстың нақты сипатын және оны алу мән-жайларын анықтауға мүмкіндік беретін шарттар, орындалған жұмыстар немесе көрсетілген қызметтер актілері, төлем құжаттары және басқа да құжаттар талданады. Табысты дұрыс саралауға ерекше назар аударылады. Табыстың сипатына қарай халықаралық шартта дивидендтерге, пайыздарға, роялтиге, қызметтер көрсету нәтижесінде алынған табыстарға және табыстың басқа да түрлеріне салық салудың әртүрлі тәртібі белгіленуі мүмкін.Өтініш беру және шешім қабылдау     Халықаралық шарт негізінде салықты қайтару үшін № 694 бұйрықпен бекітілген нысан бойынша салықтық өтініш беріледі. Өтінішті қарау нәтижелері бойынша төлем көзінен ұсталған табыс салығын қайтару немесе оны қайтарудан бас тарту туралы тиісті шешім қабылданады. Заңнамада көзделген негіздер болған жағдайда салық сомасы «Төлем көзінен ұсталған табыс салығын қайтару» мемлекеттік қызметін көрсету қағидаларында белгіленген тәртіппен қайтарылады.     Осылайша, бұрын ұсталған КТС автоматты түрде қайтарылмайды. Халықаралық шартты қолдану үшін құқықтық негіздердің бар екенін және ұсынылған құжаттардың белгіленген талаптарға сәйкестігін растау қажет.     Резидент емес тұлғалардың пайдасына төлемдер жүзеге асырылған кезде салық агенттеріне халықаралық шартты қолдану негіздерін, салықтық резиденттікті растайтын құжаттың болуын, сондай-ақ табыс түрінің және оған салық салу тәртібінің дұрыс айқындалуын алдын ала тексеру ұсынылады.     Резидент емес тұлғаға табыс төлеу кезінде салық ұсталған жағдайда, оны кейіннен қайтару мүмкіндігі Қазақстан Республикасының заңнамасына және тиісті халықаралық шарттың ережелеріне сәйкес айқындалады.Салық төлеушілер мен резидент емес тұлғалардың назарына: толық әрі дұрыс құжаттар топтамасын ұсыну қажет, себебі өтінішті объективті қарау және тиісті шешім қабылдау осыған байланысты.     № 694 бұйрық мемлекеттік қызмет көрсету кезінде пайдаланылатын құжаттардың нысандарын да көздейді. Олардың қатарында төлем көзінен ұсталған табыс салығын қайтаруға арналған өтініш, салықты қайтару немесе қайтарудан бас тарту туралы шешімдер, сондай-ақ табыс сомалары мен ұсталған (төленген) салықтарды растайтын құжаттар бар.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-atyrau/press/news/details/1296334?lang=ru

Вена, 2026 жылғы 14-18 қыркүйек – Атом энергиясы жөніндегі халықаралық агенттіктің (АЭХА) Бас директоры Рафаэль Гросси Қазақстанның атом саласының жоғары әлеуетін, еліміздің атом энергиясын қауіпсіз әрі бейбіт мақсатта пайдалану қағидаттарына бейілділігін, сондай-ақ халықаралық ынтымақтастықты дамытуға қосқан үлесін атап өтті.Бұл туралы Агенттіктің Бас директоры АЭХА Бас конференциясының 70-сессиясы аясында өткен халықаралық көрмедегі Қазақстанның ұлттық павильонының ресми ашылу рәсімінде мәлімдеді. Қазақстан экспозициясында халықаралық қауымдастыққа отандық атом саласының әлеуеті, ғылыми және технологиялық әзірлемелері, сондай-ақ халықаралық ынтымақтастықтың әлеуетті бағыттары таныстырылды.2026 жылғы 14-18 қыркүйекте өткен АЭХА Бас конференциясының мерейтойлық сессиясына қатысқан қазақстандық делегацияны Қазақстан Республикасының Атом энергиясы жөніндегі агенттігі төрағасының орынбасары Ғұмар Серғазин басқарды.Жалпы пікірталастар барысында Қазақстан атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалану, атом саласын одан әрі дамыту, ядролық және радиациялық қауіпсіздікті нығайту, ғылыми-техникалық ынтымақтастықты кеңейту және білікті кадрлар даярлау салаларындағы еліміздің негізгі басымдықтарын айқындайтын ұлттық мәлімдемесін жасады.Бас конференция аясында Қазақстан делегациясы үш тақырыптық сайд-ивент ұйымдастырды.«Семей ядролық сынақ полигонының жабылғанына 35 жыл: ұлттық қасіреттен ұлттық мақтанышқа дейін» атты іс-шара Қазақстанның ядролық мұраны зерделеу және ядролық сынақтардың салдарын еңсеру тәжірибесіне, сондай-ақ қазіргі заманғы ядролық ғылымды дамытуға арналды.«Қазақстанның алғашқы атом электр станциялары үшін адами капиталды дамыту» атты іс-шара барысында Қазақстан өкілдері мен халықаралық сарапшылар қауымдастығы елдің атом энергетикасын дамыту үшін мамандар даярлау, адами капиталды қалыптастыру және білім беру инфрақұрылымын жетілдіру мәселелерін талқылады.«Қазақстандағы онкологиялық көмекті дамыту: радиофармацевтикалық препараттар өндірісінен протондық терапияға дейін» атты тақырыптық іс-шара денсаулық сақтау саласындағы ядролық технологияларды дамытуға, оның ішінде радиофармацевтикалық препараттар өндіруге, онкологиялық ауруларды диагностикалау мен емдеудің заманауи әдістерін енгізуге арналды.Қазақстанның АЭХА Бас конференциясының 70-сессиясына қатысуы еліміздің ғылыми-технологиялық құзыреттерін халықаралық қауымдастыққа таныстырудың маңызды алаңына айналды. Агенттік басшылығының Қазақстанның әлеуетіне берген жоғары бағасы, сондай-ақ ұлттық павильон мен тақырыптық іс-шаралардың мазмұнды бағдарламасы атом энергиясын бейбіт мақсатта пайдалану саласындағы халықаралық ынтымақтастықтың маңыздылығын айқындап, оны одан әрі дамыту үшін қосымша мүмкіндіктер ашты.Қазақстан атом саласын қауіпсіздік, жауапкершілік және ядролық технологияларды бейбіт мақсатта пайдалану қағидаттары негізінде дамытуды жалғастыруда. Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-vienna/press/news/details/1296299?lang=ru

Мамандарды ауылда жұмыс істеуге және тұруға тарту мақсатында 2009 жылдан бастап өңірде «Дипломмен ауылға» жобасы іске асырылуда .Бағдарламаға кез келген жастағы қазақстандықтар денсаулық сақтау, білім беру, әлеуметтік қамсыздандыру, мәдениет, спорт, агроөнеркәсіптік кешен, Мұрағат ісі, цифрлық технологиялар және мемлекеттік қызмет мамандары Мамандарды ауылда жұмыс істеуге және тұруға тарту мақсатында 2009 жылдан бастап өңірде «Дипломмен ауылға» жобасы іске асырылуда қатыса алады.Жоба шеңберінде 432,5 мың теңге (100 АЕК) көтерме жәрдемақы тұрғын үй сатып алуға немесе салуға 15 жыл мерзімге жылдық 1% – пен бюджеттік кредит түрінде аудан орталықтары үшін 10,8 млн. теңге (2500 АЕК) және ауылдық елді мекендер үшін 8,7 млн. теңге (2000 АЕК) сомасында әлеуметтік қолдау шаралары көрсетіледі.Жоба аясында 2025 жылы 422 маманға 165,9 млн. теңге сомасында көтерме жәрдемақы, 153 маманға 1 309,6 млн. теңге сомасында бюджеттік кредит берілді.2026 жылға 1 083,4 млн. теңге сомасына 110 маманға бюджеттік кредиттер, 188,1 млн. теңге сомасына 435 маманға көтерме жәрдемақылар беру жоспарланған.Толығырақ ақпарат алу үшін аудандардың экономика бөлімдеріне жүгіну қажет.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-ekonomika-zhosparlau/press/news/details/1296256?lang=ru

АҚПАРАТТЫҚ ХАБАРЛАМА «Ұлттық қор - балаларға» бағдарламасы аясында қазақстандықтарға 76,11 млн АҚШ доллары аударылды   2024 жылғы 1 ақпаннан 2026 жылғы 1 қыркүйекке дейін «Ұлттық қор – балаларға» бағдарламасы шеңберінде нысаналы жинақтарды (НЖ) пайдалану бойынша жалпы сомасы шамамен 76,11 млн АҚШ долларына 365 553 алушыға төлем жасалды.2026 жылдың басынан 2026 жылғы 1 қыркүйектегі жағдай бойынша 170 156 азамат жалпы сомасы 44,84 млн АҚШ доллары мөлшеріндегі нысаналы жинақтарын алды. Оның ішінде 119 279 қазақстандыққа тұрғын үй жағдайларын жақсартуға 31,00 млн аса АҚШ доллары, ал 50 877 қазақстандыққа білім алуға ақы төлеу үшін 13,83 млн АҚШ доллары аударылды.Барлық қаражат өтініш берушілердің банктік шоттарына есептеу үшін уәкілетті операторларға аударылды. Еске салайық, НЖ алушы барлық соманы немесе оның бір бөлігін пайдалануға құқылы. Егер қаражаттың бір бөлігі талап етілмесе, қалдық нысаналы жинақтау шотында (НЖШ) 10 жыл бойы сақталады. Одан кейін пайдаланылмаған қалдық алушының ерікті зейнетақы жарналары есепке алынатын жеке зейнетақы шотына аударылады.Тұрғын үй жағдайларын жақсарту бағытында ең көп сұранысқа ие болған мақсат — тұрғын үй құрылыс жинақтарына одан әрі жинақтау үшін салымды толықтыру. Осы мақсат бойынша 117 712 алушыға жалпы сомасы 30,51 млн АҚШ долларын құрайтын төлемдер жүзеге асырылды. Сонымен қатар, тұрғын үй сатып алуға арналған ипотекалық тұрғын үй қарызын алу үшін бастапқы жарна енгізу мақсатында 788 жас қазақстандыққа 183,65 мың АҚШ доллары, ал азаматтық-құқықтық мәмілелер бойынша тұрғын үйді меншікке сатып алу (түпкілікті есеп айырысу) мақсатында 437 қазақстандыққа 102,17 мың АҚШ доллары төленді.Нысаналы жинақтарды білім алуға пайдалану бағытында қаражаттың ең көп көлемі Қазақстан Республикасының аумағында орналасқан білім беру ұйымдарының білім беру қызметтеріне ақы төлеуге бағытталды. Төлемдер әрбір академиялық кезең немесе оқу жылы үшін бөліп-бөліп немесе оқу мерзімінің бүкіл кезеңі үшін біржолғы толық көлемде жүзеге асырылады. Осы бағыт бойынша 47 584 азаматқа жалпы сомасы шамамен 12,96 млн АҚШ долларын құрайтын төлемдер жүргізілді.Бұдан басқа, мынадай бағыттар да сұранысқа ие болды: білім беру жинақтау салымы туралы шарт бойынша білім беру жинақтау салымын толықтыруға 2 309 алушыға жалпы сомасы 587,56 мың АҚШ доллары аударылды. Ал шетелдік білім беру ұйымдарының білім беру қызметтеріне ақы төлеу үшін әрбір академиялық кезең немесе оқу жылы бойынша бөліп-бөліп немесе оқу мерзімінің бүкіл кезеңі үшін біржолғы толық көлемде 861 азаматқа 220,44 мың АҚШ доллары бағытталды.Еске салайық, нысаналы талаптарды есептеу нысаналы талаптарға қатысушы қайтыс болған немесе оны қайтыс болды деп жариялау туралы сот шешімі заңды күшіне енген жағдайда тоқтатылады. Нысаналы талаптарға қатысушының/нысаналы жинақтарды алушының қайтыс болуына байланысты нысаналы талаптарды/нысаналы жинақтарды алу үшін олардың мұрагерлері Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілеген тәртіппен БЖЗҚ-ға жүгіне алады.2026 жылғы 1 қыркүйектегі жағдай бойынша мұрагерлерге жалпы сомасы 74,46 мың АҚШ долларын құрайтын төлемдер жүзеге асырылды. Бұл қаражатты 226 азамат алды.Нысаналы жинақтарды тұрғын үй жағдайларын жақсарту және (немесе) білім алуға ақы төлеу мақсатында төлеу туралы уәкілетті операторлар мен өңірлер бөлінісіндегі толық ақпаратпен enpf.kz сайтында танысуға болады.Естеріңізге сала кетейік, 2025 жылдың қорытындысы бойынша қазақстандық бір балаға 130,71 АҚШ доллары кезекті есептеу жүргізілді. 2024 жылы – 129,38 АҚШ доллары, 2023 жылы - 100,52 АҚШ доллары мөлшерінде қаражат аударылған болатын.18 жасқа дейінгі балаларға жыл сайын Ұлттық қордан бөлінетін сомалар олардың БЖЗҚ-да ашылған шоттарында ескерілетін нысаналы талаптар түрінде есептеледі. Бұл ретте, заңнамаға сәйкес, жас қазақстандықтарға есептелген сомалар Ұлттық қор активтерінің құрамында қалады және инвестициялануын жалғастырады. Одан әрі инвестициялау нәтижесінде жыл сайын әрбір баланың нысаналы талаптарының сомасы алынған инвестициялық табыс есебінен қосымша өседі.Нәтижесінде бағдарламаға қатысатын балада барлық жинақталған нысаналы талаптардың жиынтық сомасы (жыл сайын қосымша есептелетін инвестициялық кірісті қоса алғанда) :- үшінші жыл - 370 доллар 56 цент;- екінші жыл - 263 доллар 93 цент;- бірінші жыл қатысып отырған баланың шотында 130 доллар 71 цент.18 жасқа толмаған баланың бағдарламаға қатысуы туралы ақпаратты оның ата-анасы және өзге де заңды өкілдері kids.enpf.kz сайтында баланың ЖСН бойынша, eGov.kz электрондық үкімет порталындағы жеке кабинетте, сондай-ақ eGov Mobile және кейбір екінші деңгейдегі банктердің мобильді қосымшаларында тексере алады.Егер балаларға 2025 есепті жылы есептелген нысаналы талаптар туралы ақпарат көрсетілмесе, онда мобильді қосымшалардағы құжаттарды төменде көрсетілген жолмен жаңарту қажет:eGov Mobile қосымшасында: "Цифрлық құжаттар" - "Отбасы" - "Құжаттар тізімін жаңарту" - "Ұлттық қордан есептеулер";екінші деңгейдегі банктердің мобильді қосымшаларында, мысалы Kaspi.kz: "Мемлекеттік қызметтер " - "Барлық құжаттар" - "Құжаттар тізімін жаңарту" - "Ұлттық қордан есептеулер".         Биыл 18 жасқа толған немесе толатын балаларға есептелген нысаналы талаптар туралы мәліметтердің заңды өкілдің жеке кабинетінде көрсетілмеуі нысаналы талаптардың нысаналы жинақтарға (НЖ) айналуына байланысты. Осыған орай, есептелген қаржы туралы ақпаратқа қол жеткізу құқығы тікелей НЖ алушыға, яғни 2026 жылы 18 жасқа толған немесе толатын азаматқа беріледі. Аталған азаматтар НЖ туралы ақпаратты Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры интернет-ресурсындағы немесе электрондық үкімет порталындағы жеке кабинеті арқылы өз бетінше алуы тиіс. Ал 18 жасқа толғаннан кейін НЖ төлемдерін тұрғын үй жағдайларын жақсарту және (немесе) білім алу ақысын төлеу мақсатында алу үшін уәкілетті операторға жүгініп, АҚШ долларымен банктік шот ашып, онлайн-өтініш беруі қажет.Бүгінгі күні уәкілетті операторлар:"Отбасы банкі" АҚ (тұрғын үй және білім алу ақысын төлеу),"Халық банкі" АҚ (білім алу ақысын төлеу),"Банк ЦентрКредит" АҚ (білім алу ақысын төлеу).Нысаналы талаптарға қатысушы кәмелетке толмаған балалар және нысаналы жинақтарды кәмелетке толған алушылар бойынша, сондай-ақ нысаналы жинақтарды тұрғын үйге және (немесе) білім алуға пайдалану жөніндегі статистикамен enpf.kz сайтында танысуға болады.kids.enpf.kz сайтында Бағдарламаның шарттарымен танысып, қажетті нұсқаулықтар алып, өзіңізді қызықтыратын сұрақтарыңызға жауап алуға болады. БЖЗҚ/ЕНПФ YouTube-арнасында осы тақырып бойынша бейне нұсқаулықты көруге болады: «БЖЗҚ» АҚ Басқарма төрағасы Ж.Б. Құрмановтың бейнетүсініктемесі:https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=30CdPWl6dv0 «БЖЗҚ» АҚ Басқарушы директоры М.Т. Шәріповтың бейнетүсініктемесі:https://www.youtube.com/watch?v=APg2vATmMk0«Ұлттық қор – балаларға» бағдарламасы бойынша«Сұрақ-жауап» бейнетүсініктемесі:https://www.youtube.com/watch?v=4cKr1VCAvUkhttps://www.youtube.com/watch?v=mrV0y37Gjnk«Ұлттық қор – балаларға» сайты бойынша нұсқаулық:https://www.youtube.com/watch?v=VgP3dmMwAHchttps://www.youtube.com/watch?v=jyC2c-HgqpQ«Ұлттық қор – балаларға» бағдарламасын жүзеге асыру туралы нұсқаулық: https://www.youtube.com/watch?v=bqeT41rWecAhttps://www.youtube.com/watch?v=pNBSS1VHdWU БЖЗҚ 2013 жылғы 22 тамызда «ГНПФ» ЖЗҚ» АҚ негізінде құрылды. БЖЗҚ құрылтайшысы және акционері – Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің «Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитеті» ММ арқылы Қазақстан Республикасының Үкіметі. БЖЗҚ зейнетақы активтерін сенімгерлікпен басқаруды Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жүзеге асырады. Зейнетақы заңнамасына сәйкес БЖЗҚ міндетті зейнетақы жарналарын, жұмыс берушінің міндетті зейнетақы жарналарын, міндетті кәсіптік зейнетақы жарналарын, ерікті зейнетақы жарналарын тартуды, сондай-ақ "Қазақстан Республикасының екінші деңгейдегі банктерінде орналастырылған депозиттерге міндетті кепілдік беру туралы" Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес депозиттерге міндетті кепілдік беруді жүзеге асыратын ұйым аударған кепілдік берілген депозит бойынша кепілдік берілген өтемнің талап етілмеген сомасы есебінен қалыптастырылған ерікті зейнетақы жарналарын есепке алып, оның есебін жүргізеді, зейнетақы төлемдерін жүзеге асыруды қамтамасыз етеді. Сондай-ақ Қор нысаналы активтер мен нысаналы талаптарды есепке алуды, нысаналы жинақтау шоттарына нысаналы жинақтарды (НЖ) есепке алу мен есептеуді, НЖ төлемдерін оларды алушының банк шоттарына есептеуді, "Ұлттық қор – балаларға" бағдарламасы шеңберінде Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған тәртіппен НЖ қайтарымдарын есепке алуды жүзеге асырады (толығырақ www.enpf.kz сайтында).Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/vko-altai/press/news/details/1296231?lang=ru

Табиғатты қорғау мен қоршаған ортаны таза ұстау әр адамның күнделікті әдетіне айналуы керек. Осы тұрғыдан алғанда, «Таза Қазақстан» бастамасының маңызы ерекше. Бұл тек қоқыс жинап, аумақты тазартумен шектелетін шара емес, адамдардың қоршаған ортаға деген көзқарасын өзгертуге бағытталған жұмыс.Мемлекет басшысы Қасым Жомарт Тоқаев республикалық «Таза Қазақстан» экологиялық акциясына қатысушылармен кездесу барысында табиғатқа қамқорлық жасау халықтың өмір салтының бір бөлігі болуы қажет екенін атап өтті. Отанға деген сүйіспеншілік алдымен өз үйіңе, ауылыңа және қалаңа деген жанашырлықтан басталатыны да айтылды. Экологиялық бастамаларға белсенді қатысып жүрген жастардың жауапкершілігі де осы бағыттың маңызын көрсетеді.Бастаманың уақытша науқан емес, ұзақ мерзімді жоба ретінде жүзеге асуы маңызды. Себебі бір күнде тазаланған аумақтың қайта ластанбауы үшін адамның санасы мен әдеті өзгеруі қажет. Тазалықты біреудің міндеті деп емес, ортақ жауапкершілік деп қабылдау қоғамда қалыптасса, нәтиже де тұрақты болады.Биыл жыл басынан бері елімізде 600 ден астам экологиялық іс шара өткізіліп, оған 7 миллион азамат қатысты. 130 мың гектардан астам аумақ тазартылып, 1,3 миллион ағаш отырғызылды. Ал бастама жүзеге асырыла бастағаннан бері 2 мыңнан астам экологиялық іс шара өткізіліп, 3,8 миллион тоннадан астам қалдық жиналған. Сонымен бірге шамамен 10 мың қоқыс орны жойылған.Бұл көрсеткіштер қоғамның экологиялық бастамаларға белсенді қатысып келе жатқанын аңғартады. Дегенмен жұмыстың негізгі нәтижесі тек жиналған қоқыс немесе тазартылған аумақ көлемімен өлшенбеуі керек. Ең маңыздысы, осы жұмыстар адамдардың күнделікті өміріне әсер етіп, тазалыққа деген жауапкершілікті күшейтуі.Таза орта ең алдымен адамның өзінен басталады. Өз ауласын таза ұстау, қоқысты кез келген жерге тастамау, табиғатқа ұқыпты қарау қарапайым әрекет болып көрінгенімен, оның қоғам үшін мәні зор. «Таза Қазақстан» осы қарапайым әдеттерді қалыптастыруға ықпал ететін тұрақты қоғамдық мәдениетке айналса, бастаманың ең маңызды мақсаты да осы болмақ.Сырлыбаев Абай  «ӘДІЛЕТ» партиясы жанындағы «Жастар Рухы» жастар қанатының Шымкент қалалық филиалының консультанты

2026 жылғы 22 қыркүйекте Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан Халық Кеңесіне қатысты екі Жарлыққа қол қойды.Бірінші Жарлықпен Қазақстан Халық Кеңесінің құрамы бекітілді. Кеңес құрамына қоғамдық ұйымдар, өңірлер, этномәдени бірлестіктер, ғылыми және сарапшылық орта, бизнес, кәсіподақтар, білім, мәдениет, спорт және бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдерін қоса алғанда, 126 азамат кірді.Шымкент қаласынан Қазақстан Халық Кеңесінің құрамына:• Латипша Қаймаханович Асанов — «Ахыска» түрік этномәдени бірлестігі» қоғамдық бірлестігінің Шымкент қалалық филиалының төрағасы;• Әбдез Рахманұлы Иманқұлов — Шымкент қаласы Қоғамдық кеңесінің мүшесі;• Әлия Мақсұтқызы Юсупова — Шымкент қаласы мәслихатының депутаты, «Қазақстан ұлттық гимнастика федерациясы» қауымдастық нысанындағы заңды тұлғалар бірлестігінің президенті енді.Екінші Жарлыққа сәйкес, Қазақстан Халық Кеңесінің бірінші сессиясы 2026 жылғы 23-24 қыркүйекте Астана қаласында өтеді.Қазақстан Халық Кеңесінің Хатшылығына бірінші сессияны өткізуді ұйымдастыру жөнінде тиісті шаралар қабылдау тапсырылды.Толығырақ:   https://www.akorda.kz/kz/kazakstan-halyk-kenesinin-kuramyn-bekitu-turaly-2284637