Enbekshi QazaQ

Жаңалықтар

ШЫМКЕНТТЕ КӘСІПКЕРЛЕРДІ ҚОЛДАУДЫҢ ЖАҢА ТЕКТІКТЕРІ ЕНГІЗІЛУДЕ 20.10.2026
Шымкент қаласында шағын және орта бизнесті дамытуға, кәсіпкерлердің қаржыландыруға қолжетімділігін арттыруға және олардың өзекті мәселелерін шешуге бағытталған қолдау шаралары жүзеге асырылуда. Бұл бағытта «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры жеңілдетілген несиелеу, консультациялық сүйемелдеу және бизнесті дамытуға арналған бірқатар бағдарламаны ұсынады.Солардың бірі – «Өрлеу» жеңілдетілген несиелеу бағдарламасы. Оның мақсаты – басым салалардағы кәсіпкерлік субъектілерін ұзақ мерзімді әрі қолжетімді қаржыландырумен қамтамасыз ету. Негізгі бағыттарға өңдеу өнеркәсібі, туризм, ақпараттық технологиялар және креативті индустрия жатады. Кәсіпкерлерге қызмет көрсетуді жеңілдету мақсатында «Даму» қорының базасында «Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингінің Бірыңғай фронт-офисі іске қосылды. Мұнда «бір терезе» қағидаты бойынша кәсіпкерлер холдингтің еншілес ұйымдарының қолдау құралдары туралы ақпарат алып, консультациялық және практикалық көмекке жүгіне алады. Атап айтқанда, «Даму» қоры, Қазақстанның Даму Банкі, Өнеркәсіпті дамыту қоры, Экспорттық-кредиттік агенттік және «Qazaqstan Investment Corporation» ұйымдарының қолдау мүмкіндіктері ұсынылады.Сонымен қатар, 2026 жылғы 1 қыркүйектен бастап Шымкент қаласында «Даму» қорының өңірлік филиалы базасында Кәсіпкерлікті қолдау және сүйемелдеу орталығы жұмысын бастады. Пилоттық жоба Астана, Алматы, Шымкент қалаларында, сондай-ақ Солтүстік Қазақстан және Ақтөбе облыстарында іске асырылуда. Орталық кәсіпкерлердің проблемалық мәселелерін шешуге, банктер мен бюджет алдындағы берешекті реттеуге, қаржыландыруға қолжетімділікті қалпына келтіруге және өнім өткізуді ұйымдастыруға жәрдемдеседі. Қажет болған жағдайда мемлекеттік органдар, әкімдіктер, банктер мен басқа да ұйымдар тартылады. Мамандар кәсіпкердің өтінішін қабылдап, мәселені шешу жолдарын айқындап, тиісті нәтижеге қол жеткізгенге дейін сүйемелдейді.Қор кәсіпкерлерге қаржылық қолдаумен қатар, бизнесті дамытуға арналған қаржылық емес қызметтерді де ұсынады. Олардың қатарында консалтингтік қызметтер, онлайн оқыту және отандық өнімдерді өткізуге жәрдемдесу бар. Кәсіпкерлер online.damu.kz платформасында «Іскер аймақ» бағдарламасы бойынша тегін оқудан өте алады. Оқу барысында қаржы, құқықтық негіздер, сату, маркетинг, басқару, цифрландыру және автоматтандыру мәселелері қамтылады. Бұдан бөлек, отандық тауар өндірушілердің өнімдерін ілгерілету мақсатында маркетплейстермен жұмыс жүргізілуде. Биыл 885 кәсіпкер Halyk Market және Forte Market платформаларына қосылған. Кәсіпкерлер мемлекеттік қолдау бағдарламалары туралы толық ақпаратты «Даму» қорының ресми сайты damu.kz арқылы ала алады. Сондай-ақ 1408 бірыңғай байланыс орталығы, қор сайтындағы JivoChat онлайн-чаты және ресми әлеуметтік желілердегі парақшалар ақпарат алудың қолжетімді арналары болып табылады. Аталған шаралар кәсіпкерлердің мемлекеттік қолдау құралдарына қолжетімділігін кеңейтуге, бизнестің қаржылық тұрақтылығын нығайтуға және өңірдегі кәсіпкерлік бастамалардың дамуына бағытталғанТолығырақ:https://youtube.com/live/BnO9BEob0oM?feature=share#РСКШЫМКЕНТ #БРИФИНГ
ШЫМКЕНТТЕ КӘСІПКЕРЛЕРДІ ҚОЛДАУДЫҢ ЖАҢА ТЕКТІКТЕРІ ЕНГІЗІЛУДЕ 20.10.2026
Шымкент қаласында шағын және орта бизнесті дамытуға, кәсіпкерлердің қаржыландыруға қолжетімділігін арттыруға және олардың өзекті мәселелерін шешуге бағытталған қолдау шаралары жүзеге асырылуда. Бұл бағытта «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры жеңілдетілген несиелеу, консультациялық сүйемелдеу және бизнесті дамытуға арналған бірқатар бағдарламаны ұсынады.Солардың бірі – «Өрлеу» жеңілдетілген несиелеу бағдарламасы. Оның мақсаты – басым салалардағы кәсіпкерлік субъектілерін ұзақ мерзімді әрі қолжетімді қаржыландырумен қамтамасыз ету. Негізгі бағыттарға өңдеу өнеркәсібі, туризм, ақпараттық технологиялар және креативті индустрия жатады. Кәсіпкерлерге қызмет көрсетуді жеңілдету мақсатында «Даму» қорының базасында «Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингінің Бірыңғай фронт-офисі іске қосылды. Мұнда «бір терезе» қағидаты бойынша кәсіпкерлер холдингтің еншілес ұйымдарының қолдау құралдары туралы ақпарат алып, консультациялық және практикалық көмекке жүгіне алады. Атап айтқанда, «Даму» қоры, Қазақстанның Даму Банкі, Өнеркәсіпті дамыту қоры, Экспорттық-кредиттік агенттік және «Qazaqstan Investment Corporation» ұйымдарының қолдау мүмкіндіктері ұсынылады.Сонымен қатар, 2026 жылғы 1 қыркүйектен бастап Шымкент қаласында «Даму» қорының өңірлік филиалы базасында Кәсіпкерлікті қолдау және сүйемелдеу орталығы жұмысын бастады. Пилоттық жоба Астана, Алматы, Шымкент қалаларында, сондай-ақ Солтүстік Қазақстан және Ақтөбе облыстарында іске асырылуда. Орталық кәсіпкерлердің проблемалық мәселелерін шешуге, банктер мен бюджет алдындағы берешекті реттеуге, қаржыландыруға қолжетімділікті қалпына келтіруге және өнім өткізуді ұйымдастыруға жәрдемдеседі. Қажет болған жағдайда мемлекеттік органдар, әкімдіктер, банктер мен басқа да ұйымдар тартылады. Мамандар кәсіпкердің өтінішін қабылдап, мәселені шешу жолдарын айқындап, тиісті нәтижеге қол жеткізгенге дейін сүйемелдейді.Қор кәсіпкерлерге қаржылық қолдаумен қатар, бизнесті дамытуға арналған қаржылық емес қызметтерді де ұсынады. Олардың қатарында консалтингтік қызметтер, онлайн оқыту және отандық өнімдерді өткізуге жәрдемдесу бар. Кәсіпкерлер online.damu.kz платформасында «Іскер аймақ» бағдарламасы бойынша тегін оқудан өте алады. Оқу барысында қаржы, құқықтық негіздер, сату, маркетинг, басқару, цифрландыру және автоматтандыру мәселелері қамтылады. Бұдан бөлек, отандық тауар өндірушілердің өнімдерін ілгерілету мақсатында маркетплейстермен жұмыс жүргізілуде. Биыл 885 кәсіпкер Halyk Market және Forte Market платформаларына қосылған. Кәсіпкерлер мемлекеттік қолдау бағдарламалары туралы толық ақпаратты «Даму» қорының ресми сайты damu.kz арқылы ала алады. Сондай-ақ 1408 бірыңғай байланыс орталығы, қор сайтындағы JivoChat онлайн-чаты және ресми әлеуметтік желілердегі парақшалар ақпарат алудың қолжетімді арналары болып табылады. Аталған шаралар кәсіпкерлердің мемлекеттік қолдау құралдарына қолжетімділігін кеңейтуге, бизнестің қаржылық тұрақтылығын нығайтуға және өңірдегі кәсіпкерлік бастамалардың дамуына бағытталғанТолығырақ:https://youtube.com/live/BnO9BEob0oM?feature=share#РСКШЫМКЕНТ #БРИФИНГ
ШЫМКЕНТТЕ КӘСІПКЕРЛЕРДІ ҚОЛДАУДЫҢ ЖАҢА ТЕКТІКТЕРІ ЕНГІЗІЛУДЕ 20.10.2026
Шымкент қаласында шағын және орта бизнесті дамытуға, кәсіпкерлердің қаржыландыруға қолжетімділігін арттыруға және олардың өзекті мәселелерін шешуге бағытталған қолдау шаралары жүзеге асырылуда. Бұл бағытта «Даму» кәсіпкерлікті дамыту қоры жеңілдетілген несиелеу, консультациялық сүйемелдеу және бизнесті дамытуға арналған бірқатар бағдарламаны ұсынады.Солардың бірі – «Өрлеу» жеңілдетілген несиелеу бағдарламасы. Оның мақсаты – басым салалардағы кәсіпкерлік субъектілерін ұзақ мерзімді әрі қолжетімді қаржыландырумен қамтамасыз ету. Негізгі бағыттарға өңдеу өнеркәсібі, туризм, ақпараттық технологиялар және креативті индустрия жатады. Кәсіпкерлерге қызмет көрсетуді жеңілдету мақсатында «Даму» қорының базасында «Бәйтерек» ұлттық басқарушы холдингінің Бірыңғай фронт-офисі іске қосылды. Мұнда «бір терезе» қағидаты бойынша кәсіпкерлер холдингтің еншілес ұйымдарының қолдау құралдары туралы ақпарат алып, консультациялық және практикалық көмекке жүгіне алады. Атап айтқанда, «Даму» қоры, Қазақстанның Даму Банкі, Өнеркәсіпті дамыту қоры, Экспорттық-кредиттік агенттік және «Qazaqstan Investment Corporation» ұйымдарының қолдау мүмкіндіктері ұсынылады.Сонымен қатар, 2026 жылғы 1 қыркүйектен бастап Шымкент қаласында «Даму» қорының өңірлік филиалы базасында Кәсіпкерлікті қолдау және сүйемелдеу орталығы жұмысын бастады. Пилоттық жоба Астана, Алматы, Шымкент қалаларында, сондай-ақ Солтүстік Қазақстан және Ақтөбе облыстарында іске асырылуда. Орталық кәсіпкерлердің проблемалық мәселелерін шешуге, банктер мен бюджет алдындағы берешекті реттеуге, қаржыландыруға қолжетімділікті қалпына келтіруге және өнім өткізуді ұйымдастыруға жәрдемдеседі. Қажет болған жағдайда мемлекеттік органдар, әкімдіктер, банктер мен басқа да ұйымдар тартылады. Мамандар кәсіпкердің өтінішін қабылдап, мәселені шешу жолдарын айқындап, тиісті нәтижеге қол жеткізгенге дейін сүйемелдейді.Қор кәсіпкерлерге қаржылық қолдаумен қатар, бизнесті дамытуға арналған қаржылық емес қызметтерді де ұсынады. Олардың қатарында консалтингтік қызметтер, онлайн оқыту және отандық өнімдерді өткізуге жәрдемдесу бар. Кәсіпкерлер online.damu.kz платформасында «Іскер аймақ» бағдарламасы бойынша тегін оқудан өте алады. Оқу барысында қаржы, құқықтық негіздер, сату, маркетинг, басқару, цифрландыру және автоматтандыру мәселелері қамтылады. Бұдан бөлек, отандық тауар өндірушілердің өнімдерін ілгерілету мақсатында маркетплейстермен жұмыс жүргізілуде. Биыл 885 кәсіпкер Halyk Market және Forte Market платформаларына қосылған. Кәсіпкерлер мемлекеттік қолдау бағдарламалары туралы толық ақпаратты «Даму» қорының ресми сайты damu.kz арқылы ала алады. Сондай-ақ 1408 бірыңғай байланыс орталығы, қор сайтындағы JivoChat онлайн-чаты және ресми әлеуметтік желілердегі парақшалар ақпарат алудың қолжетімді арналары болып табылады. Аталған шаралар кәсіпкерлердің мемлекеттік қолдау құралдарына қолжетімділігін кеңейтуге, бизнестің қаржылық тұрақтылығын нығайтуға және өңірдегі кәсіпкерлік бастамалардың дамуына бағытталғанТолығырақ:https://youtube.com/live/BnO9BEob0oM?feature=share#РСКШЫМКЕНТ #БРИФИНГ
ШЫМКЕНТ ҚАЛАСЫНЫҢ ИНЖЕНЕРЛІК ИНФРАҚҰРЫЛЫМЫ КЕЗЕҢ-КЕЗЕҢІМЕН ДАМУДА 20.10.2026
Шымкент қаласында тұрғындарды сапалы ауыз сумен, электр энергиясымен және табиғи газбен қамтамасыз ету бағытында бірқатар жоба жүзеге асырылуда. Қаланың аумағы кеңейіп, жаңа тұрғын алаптары мен өндірістік нысандардың саны артуына байланысты инженерлік инфрақұрылымды дамыту жұмыстары кезең-кезеңімен жүргізілуде. Қазіргі таңда қаладағы 81 елді мекен ауыз су жүйесімен қамтылған. 2025 жылы Қызылжар-2, Ақжайық және Тұран шағынауданының Қайтпас-1 аумағында тұрғын үйлерді су жүйесіне қосу жұмыстары аяқталды. Сонымен қатар, демеушілер есебінен 32 шақырым су құбыры тартылып, Текесу мен Айкөл елді мекендері орталықтандырылған ауыз су жүйесіне қосылды. Жобалардың жалпы құны шамамен 257 млн теңгеден асты. Нәтижесінде 11 мың тұрғын сапалы ауыз сумен қамтамасыз етілді. Қаланың су жүйесін одан әрі кеңейту мақсатында Таскен, Исфиджаб, Қазығұрт стансасы, Гидрогеолог және Орманшы елді мекендерінде, сондай-ақ Оңтүстік, Ақжайық және Жиделі аумақтарында тиісті жобалау жұмыстары жүргізілуде. Оңтүстік тұрғын алабында ауыз су желісінің құрылысы басталған. Электрмен жабдықтау саласында да ауқымды жұмыстар қолға алынған. Қаладағы 81 елді мекен электр қуатымен қамтылған. 2026 жылы 8 жоба іске асырылуда. Олардың қатарында Сайрам, Сәуле шағынауданының 275-орамындағы, Қайнарбұлақтағы және Тұран аумағындағы электр желілерін салу жұмыстары бар. Бұл жобалар шамамен 24 мың тұрғынды сапалы электр энергиясымен қамтамасыз етуге мүмкіндік береді. Сонымен бірге, Сауда-логистикалық орталығына инженерлік желілер тарту, «Dala Construction» ЖШС нысанын электрмен жабдықтау және Жұлдыз индустриялық аймағындағы инфрақұрылымды дамыту жұмыстары жүргізілуде. Электр қуатына сұраныстың артуына байланысты қосымша қуат көздерін қалыптастыруға да басымдық берілген. «Қазығұрт» қосалқы стансасының жүктемесі 100 пайызға жетуіне орай, қуаттылығы 125 МВт автотрансформатор орнату жұмыстары қарастырылған. Бұдан бөлек, Бадам өзені бойында 110/10 кВ қосалқы стансасы мен 110 кВ электр желісін салу арқылы «Стандарт Стилл» зауытын электрмен қамтамасыз ету жобасы жүзеге асырылуда. Ал «Ақжар» қосалқы стансасы арқылы қаланың оңтүстік-батыс бөлігіндегі Құрсай, Қазығұрт, ТЛЦ және Батыс шағынаудандарын тұрақты электр қуатымен қамту көзделген. 2027–2029 жылдары жаңа қосалқы стансалар салу және қолданыстағы нысандардың қуаттылығын арттыру жоспарлануда. Сонымен қатар, қуаттылығы 500 МВт бу-газ қондырғысының құрылысы басталып, оны алдағы үш жылда аяқтау көзделген. Жобаның мердігері – NextGen Power Systems Ltd. Табиғи газбен қамту бағытында қаладағы 81 елді мекеннің 66-сы толық газдандырылған, 14 елді мекен ішінара қамтылған, ал Айкөл елді мекеніне газ жеткізілмеген. Қазіргі уақытта Жаңаталап тұрғын алабындағы газбен жабдықтау жүйесін салу және Сауда-логистикалық орталығының индустриялық аймағына магистральдық газ құбырын тарту жұмыстары жүргізілуде. Бұл жобаларды 2026 жылдың соңына дейін аяқтау жоспарланған. Сондай-ақ Құрсай, Жаңаталаптың жаңа құрылыс аумағы, Достық, Игілік және Нұршуақ шағынаудандарын газдандыру бойынша жобалау және құжаттама әзірлеу жұмыстары жүргізілуде. Қаладағы газ инфрақұрылымының қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында 2025 жылы құбырларды диагностикалауға арналған арнайы жылжымалы қондырғы сатып алынды. Сол жылдың шілде-қараша айларында жалпы ұзындығы 107,3 шақырым болатын 67 нысан тексеріліп, 45 ақау анықталды. Анықталған кемшіліктер бойынша жөндеу және қалпына келтіру жұмыстары толық орындалған. Алдағы уақытта қаланың даму жоспарына сәйкес, табиғи газ өткізу қуатын арттыру үшін үш жаңа газ тарату стансасын және айналма магистральдық газ құбырын кезең-кезеңімен салу көзделіп отыр. Жалпы, ауыз су, электр энергиясы және табиғи газ жүйелерін жаңғырту мен кеңейтуге бағытталған жобалар қаланың инженерлік инфрақұрылымын нығайтуға, тұрғындардың тұрмыс сапасын жақсартуға және өндірістік нысандардың тұрақты жұмыс істеуіне жағдай жасауға бағытталған.Толығырақ: https://youtube.com/live/NcDLYAb-h6E?feature=share#РСКШЫМКЕНТ #БРИФИНГ
Мемлекеттік қызметтің әдептік қағидаттары. 20.10.2026
Мемлекеттік қызметшілердің қызметтік әдебі мынадай қағидаттарға негізделеді:адал ниеттілік – қоғам игілігі үшін мемлекетке кәсіби және жауапты қызмет ету;адалдық – өз міндеттеріне шынайы көзқарас;әділдік – жеке және заңды тұлғалардың, қоғамдық топтар мен ұйымдардың ықпалына қарамастан заңды шешім қабылдау және кез келген мән-жайлар бойынша біржақтылық пен субъективтілік себебінен адамдарды кемсітуге жол бермеу;ашықтық – жұртшылықпен жұмыс істеуге дайын екенін көрсету және өз іс-қимылының ашықтығын қамтамасыз ету;сыпайылық – азаматтар мен әріптестерге дұрыс және құрметпен қарау;клиентке бағдарлану – мемлекеттік қызметтерді тұтынушы ретінде халықтың сұраныстарына толықтай бағдарлай отырып, көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің сапасын арттыру және жолданымдарды қарау кезiнде төрешiлдiк көрiнiстерiне және әуре-сарсаңға салуға жол бермеу жөнінде шаралар қабылдау.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-astana/press/news/details/1310538?lang=ru
ҚАЛА АРДАГЕРЛЕРІ СПОРТТЫҚ ТУРНИРДЕ БАС ҚОСТЫ 20.10.2026
Шымкентте Халықаралық қарттар күніне орай қаланың бес ауданының ардагерлерін біріктірген спорттық турнир ұйымдастырылды. 60 адам қатысқан дәстүрлі сайыс биыл сегізінші рет өткізілді. Турнирдің ашылу салтанатында Шымкент қаласы әкімінің орынбасары Сәрсен Құранбек сөз сөйледі. Ол қалалық ардагерлер кеңесінің атқарып жатқан жұмысына жоғары баға беріп, аға буын өкілдеріне айрықша құрмет көрсету қажеттігін атап өтті. Қала ардагерлері қоғамдық өмірге белсене араласып, жастарға денсаулықты бағалаудың, бір-біріне қолдау көрсетудің үлгісін көрсетіп келеді. Аға буын өкілдері еліміз бен қаламыздың дамуына зор үлес қосып, саламатты өмір салтын насихаттау іс-шараларына да белесене қатысады.Бағдарламаға спорттың бес түрі енгізілген. Олар – бильярд, үстел теннисі, шахмат, дойбы және волейбол. Әр қатысушы алдымен өз ауданында іріктеуден өтіп, үздіктері қалалық финалдық кезеңде бас қосты. Жарыстарды өткізу үшін арнайы спорт залдары әзірленген. Жарыс барысында жеңімпаздар мен жүлдегерлер анықталып, оларға медальдар, кубоктар мен грамоталар табысталады. Дегенмен ұйымдастырушылардың айтуынша, бұл турнирдің мәні жүлделі орындар үшін күреспен ғана шектелмейді. – Біздің мақсатымыз – ардагерлер арасында спортпен тұрақты шұғылдануды насихаттау, олардың белсенділігін арттырып, денсаулығын нығайту. Ең бастысы – жарыстың нәтижесі емес, спортқа деген қызығушылық. Біз аға буын өкілдерінің көбірек қозғалып, жиі жүздесіп, қала өміріне белсенді араласа бергенін қалаймыз, – дейді қалалық ардагерлер кеңесінің төрағасы Кенжехан Төлебаев.Оның айтуынша, мұндай турнир қалада тұрақты өткізілуде. Осы жылдар ішінде турнир әртүрлі ауданда тұратын, бірақ рухани жақындығы мен ортақ қызығушылықтары бар адамдарды біріктіретін жақсы дәстүрге айналды.Ардагерлердің жігері мен қала өміріне араласуға деген құлшынысы, өз қатарластырмен сайысқа түсуі құрметке ғана емес, қолдауға да лайық. Бұл іс-шараның жастарға да берер тағылымы мол.
Түркі мемлекеттерінің кеден қызметтері цифрландыру және тасымалды жеделдету бағытындағы жаңа қадамдар жөнінде уағдаласты 20.10.2026
        12 қазанда Бішкекте Түркі мемлекеттері ұйымына (ТМҰ) мүше мемлекеттердің кеден әкімшіліктері басшыларының 12-ші отырысы өтті.       Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі Мемлекеттік кірістер комитетінің делегациясын Комитет төрағасы Жандос Дүйсембиев басқарды.       Қырғыз Республикасы Мемлекеттік кеден қызметінің басшысы Улан Кимсановтың төрағалығымен өткен отырысқа Әзербайжан, Қазақстан, Түркия және Өзбекстан кеден қызметтерінің басшылары, ТМҰ Бас хатшысы Кубанычбек Омуралиев және Дүниежүзілік кеден ұйымының Бас хатшысы Иан Сондерс қатысты. Сондай-ақ Түрікменстан Мемлекеттік кеден қызметі мен Халықаралық автомобиль көлігі одағының (IRU) өкілдері қатысты.       Кездесудің негізгі қорытындыларының бірі - деректермен цифрлық алмасу, кедендік рәсімдерді оңайлату және транзиттік бағыттарды дамыту бойынша нақты уағдаластықтарға қол жеткізілуі.        2027 жылғы 1 наурызға дейін кеден қызметтері Оңайлатылған кеден дәлізін құру туралы келісім шеңберіндегі ақпарат алмасудың техникалық шарттарын іске асыруды аяқтауды жоспарлап отыр.         Бұл ТМҰ елдерінің кеден қызметтері арасында деректермен электрондық алмасудың пилоттық режиміне көшуге мүмкіндік береді. Оның ресми іске қосылуы Түркияда өтетін келесі отырыста жоспарланып отыр.         Бизнес пен халықаралық тасымалдаушылар үшін мұндай алмасу кедендік рәсімдерден жедел өтуге және елдер арасындағы жүктерді жеткізу мерзімін қысқартуға мүмкіндік береді.         Кедендік тәуекелдерді басқаруға және кеден зертханалары арасындағы өзара іс-қимылды дамытуға ерекше назар аударылды. 2026 жылғы 1 желтоқсанға дейін елдер тәжірибе алмасудың өзекті бағыттары бойынша ұсыныстарын жолдайды, содан кейін ТМҰ Хатшылығы олардың жиынтық тізбесін қалыптастырады.        Қазақстан мен Өзбекстан кеден зертханаларының екіжақты ынтымақтастық тәжірибесін таныстырып, ТМҰ-ның басқа мемлекеттерін осы өзара іс-қимылға қосылуға шақырды.        Сондай-ақ 2027-2031 жылдарға арналған ТМҰ-ның кедендік ынтымақтастығы жөніндегі Іс-қимыл жоспарын («жол картасын») әзірлеудің кезеңдік кестесі және уәкілетті экономикалық операторлар бағдарламалары саласындағы ынтымақтастық туралы меморандумды дайындау кестесі келісілді.       Қатысушылар цифрландыру және тасымалды оңайлатудың басқа да бағыттарын, соның ішінде eTIR рәсімін енгізу, «бір терезе» қағидатын дамыту және Транскаспий кедендік транзит порталын пайдалану мәселелерін талқылады.       Осы шешімдерді іске асыру шекарадан өтуді одан әрі жеделдетуге, кедендік рәсімдердің тиімділігін арттыруға және ТМҰ елдерінің, оның ішінде Орта дәліз шеңберіндегі транзиттік әлеуетін дамытуға бағытталған.       Отырыс қорытындысы бойынша қол жеткізілген уағдаластықтар мен оларды іске асыру мерзімдерін бекітетін Хаттамаға қол қойылды.      ТМҰ-ға мүше мемлекеттердің кеден әкімшіліктері басшыларының 13-ші отырысы 2027 жылы Түркия Республикасында өтеді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd/press/news/details/1310491?lang=ru
Astana Hub пен Гент университеті жасанды интеллект және математика бойынша бірлескен зертхана ашады 20.10.2026
ҚР Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігінің қолдауымен AI Labs тұжырымдамасы аясында Astana Hub пен Гент университеті (Бельгия) Alem.ai орталығында жасанды интеллект және математика бойынша бірлескен зертхана ашады. Зертхана екі елдің ғалымдарын бірлескен зерттеулер жүргізу, таланттарды даярлау, стартаптар құру және халықаралық қаржыландыру тарту үшін біріктіреді.Зертхана Alem.ai алаңында әлемнің жетекші университеттерімен бірлескен зерттеулерді дамытуға бағытталған AI Labs тұжырымдамасының құрамдас бөлігіне айналады.Математика — жасанды интеллекттің (ЖИ) негізі: кез келген ЖИ-моделін  оқыту оңтайландыру әдістеріне, статистикаға және ықтималдықтар теориясына сүйенеді. Сондықтан зертхана іргелі математиканы жасанды интеллекттің қолданбалы міндеттерімен ұштастырады.Гент университетінің және Қазақстанның ғалымдары, соның ішінде қазақстандық ғылыми диаспора өкілдері, бірлескен зерттеу жобалары жүзеге асырып, жаңа ЖИ-технологияларды әзірлейді және жас зерттеушілерді даярлайды. Алғашқы бағыттар - жекелендірілген оқытуда жасанды интеллект пен нейротехнологияларды қолдану және Паркинсон ауруын ерте анықтауға арналған ЖИ негізіндегі шешімді әзірлеу.Ресми сапар аясында ғарышты зерттеуге және ғылыми ынтымақтастықты дамытуға жаңа мүмкіндіктер ашатын телескопты табыстау рәсімі де өтті.Тараптар Horizon Europe бағдарламасының гранттарына бірлесіп өтінім беруді және зертхананың зерттеулері мен әзірлемелеріне инвестиция тартуды жоспарлап отыр.Зертхана жұмысының басты нәтижелері — жасанды интеллект пен математика саласындағы жаңа таланттар, технологиялық стартаптар және бірлескен ғылыми жобалар.Анықтама ретіндеГент университеті (Universiteit Gent) — 1817 жылы құрылған, Бельгияның жетекші зерттеу университеттерінің бірі.Horizon Europe — Еуропалық Одақтың 2021–2027 жылдарға арналған зерттеулер мен инновацияларды қаржыландыру жөніндегі негізгі бағдарламасы.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/maidd/press/news/details/1310494?lang=ru
SITA Collins Aerospace Airport Solutions компаниясын сатып алу туралы келісімге келді: бұл әуежайлардың, авиакомпаниялардың және жалпы әуе көлігі саласының болашағына деген ұстанымын нығайтады 20.10.2026
SITA жолаушыларға қызмет көрсетуге, багажды өңдеуге және әуежайлардың жұмысын ұйымдастыруға арналған технологиялық шешімдерді ұсынатын Collins Aerospace Airport Solutions компаниясын сатып алу туралы келісімге келді. Бұл мәміле SITA-ның әуе көлігі саласындағы операциялардың үйлесімділігі мен тұрақтылығын арттыру мүмкіндігін кеңейтеді.Collins Aerospace Airport Solutions әуежай терминалындағы жолаушылар мен багаж қозғалысын ұйымдастыруға арналған технологиялар мен операциялық шешімдерді ұсынады. Олар жолаушыларды тіркеу, өзіне-өзі қызмет көрсету сервистерін пайдалану және багажды тапсыру сияқты кезеңдерді, сондай-ақ әуежайдың үздіксіз жұмыс істеуіне қажетті маңызды жүйелерді қамтиды. Барлық қажетті шарттар орындалып, соның ішінде реттеуші органдардың тиісті рұқсаттары алынған жағдайда, мәміле 2027 жылдың бірінші жартысында аяқталады деп күтілуде.«Әуе тасымалының көлемі артып, жолаушылардың қызмет көрсету сапасына деген күтулері де өсіп келеді. Сапардың әр кезеңін өзара байланыстыру, іркілістердің алдын алу және олар туындаған жағдайда тез жою үшін саламызға технологиялар, инновациялар және мамандардың бірлескен жұмысы барған сайын қажет болып отыр», — деді SITA бас директоры Дэвид Лаворел. «Бұл мәміле SITA ұсынатын шешімдер мен мүмкіндіктер аясын кеңейтіп, клиенттеріміз сенім артатын технологиялық серіктес ретіндегі рөлімізді нығайтады».SITA мен Collins Aerospace Airport Solutions мүмкіндіктерін біріктіру барлық клиентке көрсетілетін қолдауды күшейтіп, жолаушыларға қызмет көрсету, багажды өңдеу және әуежайлардың жалпы жұмысын жақсартуға ықпал етеді.«Әуежай өкілдерінен технология жеткізушісінен не күтетінін сұрасаңыз, жауабы қарапайым: сенімді серіктес», — деді SITA компаниясының әуежайлар бағытына жауапты аға вице-президенті Натали Альтвегг. «Бұл әуежайдың жұмыс ерекшеліктерін түсінуді, оның командасымен тығыз байланыста жұмыс істеуді және қажет кезде қолдау көрсетуге дайын болуды білдіреді. Осы мәміле арқылы біз саладағы көбірек клиентке осындай қолдау көрсете аламыз».SITA компаниясы туралыSITA — әуе көлігі саласының технологиялық дамуына үлес қосып келе жатқан компания. Ол сапарларды барша үшін қауіпсіз, жеңіл әрі экологиялық тұрғыдан орнықты етуге көмектеседі. Коммерциялық авиацияның алғашқы кезеңдерінен бастап бүгінгі цифрлық дәуірге дейін SITA саланың дамуына атсалысып, оның қатысушыларын өзара байланыстырып, жаңа технологиялық мүмкіндіктерді игеруге көмектесіп келеді.Толығырақ ақпарат: www.sita.aero
Алматы облысында еліміздің ең биік нүктесінде орналасқан туристік нысан ашылды 20.10.2026
Алматы облысының «Ой-Қарағай» тау-курортында Қазақстанның ең биігінде орналасқан туристік нысан пайдалануға берілді. «Ақтас» шыңында бой көтерген кешен 2140 метр биіктікте орын тепкен. Оның құрамына мейрамхана, іскерлік кездесулер өткізуге қолайлы конференц-зал мен демалушыларға арналған қонақүй кіреді. Екі жыл бойы жүргізілген құрылыс жұмысына 58 млрд теңге инвестиция салынды. Жоба аясында сноуборд пен шаңғы тебу алаңы 28-ден 38 шақырымға ұлғайтылды. Сондай-ақ елімізде алғаш рет 10 және 6 орынды аспалы жол іске қосылды. Осылайша, Алматы облысында халықаралық стандарттарға толығымен сай келетін жаңа туристік нысан демалушыларды қабылдауды бастады.Өткен жылы «Ой-Қарағай» тау-курортына 660 мыңнан астам турист келді. Жыл басынан бері бұл көрсеткіш 20 пайызға артып үлгерген. «Қазіргі таңда 350 адамға арналған үлкен конференц-зал мен мейрамхана жұмыс істеп тұр. Бұл әртүрлі бағыттағы қызық шараларды өткізуге өте қолайлы. Сонымен қатар меймандарға сапалы қызмет көрсетуге мүмкіндік беретін, 7 бөлмеден тұратын қонайүйіміз бар. Қысқы спорт түрлеріне арналған жолдың ұзартылуы және екі аспалы жолдың салынуы туристер санын бірнеше есе арттырады деп сенеміз. Бүгінде демалыс аймағына Қазақстаннан бөлек, Ресей, Үндістан, Қытай және Парсы шығанағы елдерінен келетін қонақтар саны артуда. Бұған Алматы облысы әкімдігінің туризм саласында өзге елдермен жасаған тиімді меморандумдары зор ықпал етіп отыр», – деді «Ой-Қарағай» тау-курортының PR бөлімінің басшысы Максим Козлов.Айта кетейік, қазіргі таңда Алматы облысының туризм саласында жалпы құны 638,2 млрд теңге болатын 30 инвестициялық жоба іске асырылуда. Өткен жылы Үкімет қаулысымен «2025-2029 жылдарға арналған Алматы тау кластерін дамытудың кешенді жоспары» бекітілді. Соған сәйкес өңірде 6 негізгі бағыт бойынша 15 жобаны іске асыру көзделген.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/almobl/press/news/details/1310435?lang=ru
Сауда-саттықты өткізу туралы ақпараттық хабарлама 20.10.2026
«Михайлов ауылдық округінің әкімінің аппараты» ММ тізілімнің веб-порталында мал шаруашылығы базаны сауда-саттық жүргізеді www.e-qazyna.kz сауда-саттық туралы хабарламаға сілтемелер:https://sauda.e-qazyna.kz/kz/list/340281722169000000Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-karabalyk-mihailov/press/news/details/1310410?lang=ru
Қазақ жазушы, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты Сайын Мұратбековтің туғанына 90 жыл толуына орай «Сайын салған сырлы әлем» атты облыстық байқау өтті 20.10.2026
Жетісу облысының С. Сейфуллин атындағы орталық кітапханасында көрнекті жазушы, Қазақстан Жазушылар одағының мүшесі, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты Сайын Мұратбековтің туғанына 90 жыл толуына орай «Сайын салған сырлы әлем» атты облыстық байқау өтті.Қазақ прозасында сыршыл баяндау мәнерімен, адам жанының терең иірімдерін шынайы бейнелеуімен ерекшеленетін Сайын Мұратбековтің «Жусан иісі», «Жабайы алма», «Анамның арманы» сынды шығармалары оқырман жүрегінен ерекше орын алған. Жазушының бай әдеби мұрасын насихаттап, жас ұрпақтың көркем әдебиетке деген қызығушылығын арттыруды мақсат еткен байқау екі кезең бойынша ұйымдастырылды.Байқаудың бірінші кезеңі «Анамның арманы» шығармасына арналды. Бұл кезеңде қатысушылар жазушының аталған әңгімесінен ұсынылған үзіндіні өз бетінше жалғастырып, мәтінді мәнерлеп оқу, дауыс ырғағын сақтау, сахналық мәдениет пен шығарманың мазмұнын көркем жеткізу шеберліктерін көрсетті.Ал екінші кезең «Оқырманның жүрек қылын дәл басқан Сайын…» деп аталды. Қатысушылар «Жабайы алма» және «Жусан иісі» повестері бойынша қойылған сұрақтарға жауап беріп, жазушы шығармаларын терең түсінетіндіктерін, әдеби білімдері мен таным деңгейлерін танытты.Байқауға қатысушылардың білімі мен өнерін жазушының қарындасы Майра Мұратбекқызы бастаған, әдебиет пен мәдениет саласының өкілдерінен құралған қазылар алқасы саралап, әділ бағасын берді.Байқау қорытындысы бойынша Панфилов ауданынан қатысқан Айзере Құрманғазы І орынға, Ақсу ауданынан Санжар Нұрланұлы ІІ орынға, ал Көксу ауданынан Айсұлтан Отарбай ІІІ орынға ие болды. Үздік нәтиже көрсеткен қатысушылар жеңімпаздар мен жүлдегерлер қатарынан көрініп, арнайы марапаттарға ие болды.«Сайын салған сырлы әлем» облыстық байқауы – жас ұрпақты қазақ әдебиетінің асыл мұрасымен сусындатып, көркем сөздің құдіретін танытуға және жазушы шығармалары арқылы ұлттық рухани құндылықтарды дәріптеуге бағытталған тағылымы мол әдеби шара болды.        Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/zhetysu-archive/press/news/details/1310411?lang=ru
2026 жылғы 13 қазанда 2026 жылғы 29 қарашаға тағайындалған Қазақстан Республикасының барлық деңгейлеріндегі депутаттардың кезектен тыс сайлауын өткізу жөніндегі Риддер қалалық аумақтық сайлау комиссиясының бірінші отырысы өтті. Отырыс барысында 3 мәселе қаралды: 20.10.2026
2026 жылғы 13 қазанда 2026 жылғы 29 қарашаға тағайындалған Қазақстан Республикасының барлық деңгейлеріндегі депутаттардың кезектен тыс сайлауын өткізу жөніндегі Риддер қалалық аумақтық сайлау комиссиясының бірінші отырысы өтті. Отырыс барысында 3 мәселе қаралды: 1. 2026 жылғы 29 қарашаға тағайындалған Қазақстан Республикасы мәслихаттары депутаттарының сайлауын дайындау және өткізу жөніндегі негізгі іс-шаралардың Күнтізбелік жоспарын бекіту туралы;2. Сайлау инфрақұрылымы туралы: комиссиялардың, округтердің құрамы, олардың тізімдерін жариялау, сондай-ақ сайлау комиссияларының орналасқан жерлері туралы сайлаушыларды хабардар ету;3. Округтік сайлау комиссияларының жұмыс кестесін бекіту туралы.Қаралған мәселелер алдағы сайлау науқанына уақтылы және ұйымдасқан дайындықты қамтамасыз етуге, сондай-ақ Риддер қаласында Қазақстан Республикасы сайлау заңнамасының талаптарына сәйкес сайлау өткізу үшін қажетті жағдайлар жасауға бағытталған.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/vko-ridder/press/news/details/1310380?lang=ru
Қарағандылық Айзере Төлеу Дельфий ойындарының алтын жүлдесін иеленді 20.10.2026
Қарағандының жас өнерпазы Айзере Төлеу Тәжікстанның Душанбе қаласында өткен XX жастардың Дельфий ойындарында алтын медаль жеңіп алды. Мерейтойлық байқауға ТМД-ның тоғыз елінен – Әзербайжан, Армения, Беларусь, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей, Тәжікстан, Түрікменстан және Өзбекстаннан келген жүздеген жас дарын қатысты. Қатысушылар өнердің он аталымы бойынша бақ сынады.Айзере Төлеу – мамандандырылған музыкалық мектеп-интернаттың халық аспаптары бөлімінің 12-сынып оқушысы. Ол Дельфий ойындарында «Халық әнін жеке орындау» аталымы бойынша өнер көрсетіп, бірінші орынды иеленді.«Сарыарқа дарыны» балаларға қосымша білім беру өңірлік ғылыми-практикалық орталығының мәліметінше, жас әншінің жеңісі – табанды еңбектің, ұлттық өнерге деген сүйіспеншіліктің және ұстаздарының кәсіби шеберлігінің жемісі.«Айзеренің осындай беделді халықаралық байқаудағы жетістігі – қазақтың дәстүрлі ән өнерінің өміршеңдігін айғақтайтын үлкен жеңіс. Бұл сонымен қатар ұлттық мұрамыздың жас ұрпақтың орындауында қайта түлеп, әлемдік деңгейде лайықты бағасын алып келе жатқанын көрсетеді», – деп атап өтті орталық өкілдері.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/karaganda/press/news/details/1310375?lang=ru
Шымкенттің сәулет басқармасы: цифрлық дәуірдегі қала жоспарлаудың жаңа белесі 19.10.2026
Қазақстанның оңтүстік өңірінің ірі орталығы — Шымкент қаласының сәулет және қала құрылысы басқармасы өз қызметінде елеулі нәтижелерге қол жеткізіп, мемлекеттік қызмет көрсету саласында тиімділіктің жаңа деңгейін паш етіп отыр. 16 қазан 2026 жылы жарияланған деректерге сәйкес, басқарма қала аумағын жоспарлау, құрылыс саласын реттеу және қаланың сәулеттік келбетін жақсарту бағытында жүйелі де мақсатты жұмыс жүргізуде.Шымкент — Қазақстанның республикалық маңызы бар үшінші қаласы ретінде 2018 жылы арнайы мәртебе алғаннан бері қарқынды дамып келеді. Халық саны бір миллионнан асқан бұл мегаполисте тұрғын үй құрылысы, инфрақұрылым жобалары және коммерциялық нысандардың салынуы жылдан жылға өсіп отыр. Осындай жағдайда сәулет және қала құрылысы басқармасының рөлі ерекше маңызға ие болып отыр: ол тек рұқсат беруші орган ғана емес, сонымен қатар қаланың болашақ бейнесін қалыптастыратын стратегиялық мекеме болып табылады. Дәл осы себепті басқарманың мемлекеттік қызмет көрсету көрсеткіштері бүкіл қала тұрғындарының тіршілігіне тікелей ықпал етеді.Жарияланған статистика бойынша, 2025 жылы басқармаға барлығы 45 864 өтінім түскен, олардың 38 155-і қызметпен қамтылған. Бұл көрсеткіш бір ғана жыл ішінде басқарманың қаншалықты ауқымды жұмыс атқарғанын айқын көрсетеді. 2026 жылдың тоғыз айында 33 279 өтінім қабылданып, 24 928 қызмет көрсетілген. Бұл ритм сақталса, жылдың аяғына қарай 2025 жылғы деңгейге жетіп, тіпті асып та түсуі мүмкін деген болжам жасауға негіз бар. Сарапшылар мұны қаланың белсенді дамып жатқанының тікелей дәлелі ретінде бағалайды.«Бұл сандар — тек бюрократиялық есеп емес, олардың артында нақты адамдардың тағдыры тұр: кімдір үй салып жатыр, кімдір бизнесін кеңейтіп жатыр, кімдір өз меншігін заңдастырып жатыр», — дейді қала құрылысы саласының тәуелсіз сарапшысы Дәурен Сейітқали. — «Басқарма 9 мемлекеттік қызмет түрін ұсынады, және осынша өтінімді уақтылы өңдеу — бұл мекеменің жұмыс қабілеттілігінің айғағы». Сарапшының пікірінше, мемлекеттік қызметтердің сапасы тікелей инвестициялық климатқа да ықпал етеді: рәсімдеу жылдам және ашық болған сайын, бизнес ортасы да жақсарады.Басқарманың атқаратын қызметтер спектрі кең: жер учаскелеріне архитектуралық-жоспарлау тапсырмаларын беруден бастап, құрылысқа рұқсат беру, нысандарды пайдалануға қабылдау, мекенжай анықтамаларын беру сияқты маңызды процедураларды қамтиды. Әрбір өтінім — бұл азаматтың немесе заңды тұлғаның мемлекетке деген сенімінің көрінісі. Сол себепті осы қызметтерді сапалы және мерзімінде көрсету — жай ғана бюрократиялық парыз емес, азаматтық міндет болып табылады. Шымкент басқармасының нәтижелері осы міндетті орындауға деген адалдықты айқын паш етеді.Қаланың бас архитекторы Айдар Мамытбеков бұл жетістіктерді цифрлық трансформациямен тікелей байланыстырады: «Біз соңғы екі жылда ішкі процестерді айтарлықтай оңтайландырдық. Электрондық өтінім беру, онлайн мониторинг, автоматтандырылған хабарландыру жүйелері — осының бәрі азаматтарға уақытын үнемдеуге мүмкіндік берді, ал бізге — өтінімдерді жедел өңдеуге жағдай жасады. Бүгінгі таңда Шымкент тұрғындарының басым бөлігі басқармаға тікелей келмей-ақ қызмет алу мүмкіндігіне ие». Бұл мәлімдеме цифрлық мемлекеттіліктің практикалық жетістіктерін айқын сипаттайды.Салыстырмалы тұрғыдан алып қарасақ, Қазақстанның басқа ірі қалаларымен — Алматы мен Астанамен — салыстырғанда Шымкенттің сәулет басқармасы жан басына шаққандағы өтінімдер санының жоғары болуымен ерекшеленеді. Бұл, бір жағынан, қаланың демографиялық өсімімен, екінші жағынан, тұрғындардың мемлекеттік органдарға деген сенімінің артуымен түсіндіріледі. Шымкент халқы жыл сайын орташа есеппен 3-4 пайызға өсіп отырады — бұл Қазақстандағы ең жоғары көрсеткіштердің бірі. Тиісінше, тұрғын үй мен инфрақұрылымға деген сұраныс та өсуде.Басқарманың алдағы кезеңдегі басымдықтары да белгілі: қала генералдық жоспарының жаңартылған нұсқасын іске асыру, тарихи орталықтың сәулеттік келбетін сақтай отырып жаңарту, жасыл аймақтар мен жаяу жүргіншілер кеңістіктерін кеңейту. Сонымен қатар заңсыз құрылыстарға қарсы күрес күн тәртібінен түспей отыр: тек 2025 жылы ғана 200-ден астам заңсыз объектіге қатысты шаралар қолданылған. «Біз қаланы сұлу ғана емес, заңды да, қауіпсіз де ету үшін жұмыс істейміз», — деп атап өтеді Мамытбеков. Бұл ұстаным қала тұрғындарының кеңінен қолдауына ие болып отыр.Жалпы алғанда, Шымкент қаласының сәулет және қала құрылысы басқармасының соңғы жылдардағы қызметі мемлекеттік басқарудың тиімділігі мен ашықтығы арта түскенін дәлелдейді. Мыңдаған өтінімдерді жедел өңдеу, цифрлық қызметтерді дамыту, қала кеңістігін ретке келтіру бағытындағы жүйелі жұмыс — бұлардың бәрі бірге алғанда Шымкенттің болашаққа сеніммен қадам басып отырғанын айғақтайды. Республикалық маңызы бар қала мәртебесіне сай деңгейде қызмет көрсете отырып, басқарма тек ағымдағы сұраныстарды қанағаттандырып қана қоймай, ертеңгі Шымкенттің сәулеттік бейнесін де бүгіннен қалыптастырып жатыр. Бұл — азаматтар үшін де, инвесторлар үшін де, қаланың болашағы үшін де маңызды.
eGov Mobile қосымшасында отбасы әл-ауқатын бағалайтын калькулятор іске қосылды 19.10.2026
19 қазан 2026 жыл. Қазақстан үкіметі цифрлық мемлекеттік қызметтер саласында тағы бір маңызды қадам жасады: eGov Mobile мобильдік қосымшасында отбасы әл-ауқатын бағалауға арналған арнайы калькулятор пайда болды. Бұл сервис 2027 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енетін мемлекеттік қолдаудың жекелеген шараларын адресті түрде ұсыну жүйесіне көшу аясында іске қосылды. Жаңалық тысқары, бұл қадам Қазақстандағы әлеуметтік саясатты жаңғыртудың кезекті белгісі болып табылады.Жаңа сервис не ұсынады? Қосымша пайдаланушыларға отбасының әл-ауқат деңгейін алдын ала анықтауға мүмкіндік береді. Ол үшін жүйе кірістер, мүлік және әлеуметтік жағдаяттар сияқты факторларды ескереді: отбасы құрамы, балалардың болуы, қарт адамдар мен мүгедектігі бар тұлғалар. Жалпы бағалау алты бағыт бойынша елу тоғыздан астам көрсеткішті қамтиды. Нәтиже пайдаланушының өзі енгізген деректер негізінде есептеледі және анықтамалық сипатта болады — яғни ол әлеуметтік төлемдерді тағайындау немесе тоқтату туралы шешімді білдірмейді.Бұл жаңалықтың маңыздылығын толық түсіну үшін Қазақстандағы әлеуметтік қамсыздандыру жүйесінің тарихына қысқаша шолу жасаған жөн. Елімізде ондаған жылдар бойы әлеуметтік жәрдемақылар мен субсидиялар кең ауқатты аудитория арасында бөлінетін. Нәтижесінде шын мәнінде мұқтаж азаматтар кейде тиесілі қолдаудан шеткері қалса, ал жеткілікті мүмкіндігі барлар да жеңілдіктерден пайда табып отырды. Бұл мәселе жылдар бойы сарапшылар мен қоғамдық ұйымдардың сынына ілікті. Мемлекет адресті қолдауға көшу қажеттілігін алғаш рет 2010-жылдардың ортасында ресми деңгейде атап өтті, алайда нақты жүйелі шаралар тек соңғы жылдары ғана практикалық жүзеге аса бастады.Цифрлық технологиялар саласының сарапшысы, Алматы қаласындағы «Цифрлы Қазақстан» аналитикалық орталығының директоры Асқар Сейітов бұл сервисті оң бағалайды: «eGov Mobile-дағы калькулятор — бұл жай ғана ыңғайлы құрал емес, ол азаматтардың мемлекеттік жүйемен арадағы алшақтықты жоюға бағытталған нақты қадам. Адамдар өздерінің қандай жеңілдіктерге үміткер екенін алдын ала білсе, бюрократиялық кедергілер азаяды, уақыт үнемделеді және жалпы жүйеге деген сенім артады», — деді ол.Сонымен қатар Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің өкілі Гүлмира Нұрлан бұл жобаны ауқымды реформаның бір бөлігі ретінде сипаттайды: «2027 жылдың 1 қаңтарынан бастап жекелеген мемлекеттік қолдау шаралары тек нақты мұқтаж отбасыларына ғана берілетін болады. Осы жүйеге дайындық ретінде калькулятор азаматтарға өздерінің жағдайын алдын ала бағалауға, хабардар болуға және қажет болса, тиісті ұйымдарға уақытылы жүгінуге мүмкіндік береді», — деп атап өтті ол.Жаңа сервистің практикалық маңызы туралы айтқанда, статистикаға жүгінген дұрыс. Қазақстан халқының шамамен 18–20 пайызы қандай да бір мемлекеттік әлеуметтік қолдаудан пайдаланады деп есептелінеді. Тек 2025 жылы ғана мемлекет әртүрлі жәрдемақы мен субсидияларға 3 триллион теңгеден астам қаражат жұмсаған. Адресті жүйеге көшу бұл шығынды оңтайландырып, ресурстарды шын мәнінде қажет адамдарға бағыттауға мүмкіндік береді деп күтілуде. Дүниежүзілік банктің Қазақстандағы өкілдігі осындай жүйелердің халықаралық тәжірибесіне сілтеме жасай отырып, дұрыс жолға қойылған адресті қолдаудың мемлекет шығынын 15–25 пайызға дейін азайтып, нақты пайда алушылардың санын бір мезгілде арттыра алатынын атап көрсетеді.Халықаралық салыстыру тұрғысынан алғанда, мұндай бағалау жүйелері бірқатар елде табысты жұмыс істейді. Мысалы, Эстония «e-Residency» және цифрлық мемлекеттік қызметтер аясында азаматтарға ұқсас алдын ала бағалау мүмкіндіктерін ұсынады. Оңтүстік Корея да «Тонхап» деп аталатын кешенді жүйе арқылы отбасылардың әлеуметтік жағдайын автоматты бағалауды жүзеге асырып отыр. Бұл тәжірибелер Қазақстанның таңдаған бағытының дұрыстығын растайды.Азаматтардың алғашқы реакциясы жайлы айтсақ, қоғамдық пікір әртүрлі. Нұр-Сұлтан тұрғыны, үш баланың анасы Жанар Ахметова: «Мен бұл қосымшаны бірден жүктеп, калькуляторды сынап көрдім. Жүйе жеңіл де түсінікті болып шықты. Деректерімді енгіздім, нәтижені алдым. Бұл өте ыңғайлы, өйткені бұрын мұндай ақпаратты алу үшін арнайы мекемелерге барып, кезек күтетінбіз», — деді ол. Алайда кейбір азаматтар дербес деректерінің қауіпсіздігіне алаңдаушылық білдіреді. Мемлекеттік ақпараттық жүйелер агенттігі деректердің толық қорғалатынын және үшінші тарапқа берілмейтінін ресми мәлімдеді.Болашаққа қарайтын болсақ, бұл калькулятор тек бастапқы қадам ғана. Маман дерегінше, 2027 жылдан кейін жүйе толық автоматты режимде жұмыс жасайды: мемлекет азаматтардың деректерін бірнеше тіркелімнен автоматты жинақтап, қолдауды тиісті адамдарға ешқандай қосымша өтінішсіз тағайындайтын болады. Бұл Қазақстанның «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасының мақсаттарымен толық сәйкес келеді және мемлекет пен азамат арасындағы өзара әрекетті жаңа деңгейге көтереді. eGov Mobile-дағы отбасы әл-ауқатын бағалау калькуляторы — жай ғана мобильдік сервис емес, ол Қазақстандағы әлеуметтік мемлекеттің болашақ бейнесін айқындайтын маңызды реформаның айнасы. 
Денсаулықты бақылауда жаңа дәуір: қазақстандықтарға смарт-құрылғылардың медициналық мүмкіндіктері ашылды 19.10.2026
19 қазан 2026 жылы Қазақстан технологиялық денсаулық сақтау саласында маңызды қадам жасады: Apple Watch, Samsung Galaxy Watch смарт-сағаттары мен AirPods Pro құлаққаптарының кеңейтілген медициналық функциялары елімізде толыққанды қолжетімді болды. Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрлігі бұл мүмкіндіктер Apple және Samsung компанияларымен тікелей келісімдер арқылы іске асырылғанын хабарлады.Бұл жаңалық кездейсоқ пайда болған жоқ. Соңғы бірнеше жыл бойы қазақстандық пайдаланушылар смарт-сағаттарының ЭКГ жазу, жүрек ырғағын бақылау сияқты маңызды функцияларын пайдалана алмады — себебі аталған мүмкіндіктер тек белгілі елдерде ғана іске қосылған болатын. Технологиялық алыптар медициналық сертификаттау мен реттеуші ұйымдардың рұқсатын алған мемлекеттерде ғана осы функцияларды ашып отырды. Қазақстан ұзақ уақыт бойы осы тізімнен тыс қала берді, бұл жергілікті пайдаланушылар арасында үлкен наразылық тудырып, форумдарда белсенді талқыланды. Енді ел халқы үшін бұл кедергі жойылды.Жаңа мүмкіндіктер тізімі әсерлі. Үйлесімді Apple Watch және Samsung Galaxy Watch модельдерінде электрокардиограмма жазу, жүрек ырғағының бұзылу белгілерін анықтау функциялары іске қосылды. Пайдаланушы смартфонында сақталған ЭКГ деректерін қажет болған жағдайда дәрігерге көрсете алады. Бұл мүмкіндік жүрек-қан тамыры ауруларының алдын алуда өте маңызды рөл атқара алады, өйткені кейбір аритмия түрлері ешқандай белсенді симптомсыз өтіп, тек мамандандырылған тексеру кезінде анықталады. Смарт-сағаттар ұйқы кезіндегі тыныс алуды да талдайды: апноэ синдромы — уақытша тыныс тоқтаусының мүмкін белгілері туралы ескерту береді. Samsung Galaxy Watch иелері Samsung Health Monitor қосымшасы арқылы артериялық қысымды өлшей алады, алайда функцияны іске қоспас бұрын кәдімгі манжеталы тонометрмен калибрлеу қажет, ал калибрлеуді 28 күн сайын қайталау керек. AirPods Pro құлаққаптарында да жаңалықтар бар: «Денсаулық» қосымшасы арқылы есту тексерісінен өтуге болады, ал жеке есту аппараты функциясы жеңіл немесе орташа есту қабілетінің төмендеуі болжанған ересектерге арналған.Денсаулық сақтау министрлігінің жауапты хатшысы Асқар Жұмабеков бұл туралы өз пікірін білдірді: «Бүгінгі жаңалық — тек бір компаниямен жасалған келісім емес, бұл Қазақстанның цифрлық денсаулық сақтау жүйесін жаңа деңгейге шығаруға бел байлағанының айқын белгісі. Азаматтарымыз технологиялық жаңалықтарды ешқандай кешігусіз, дүниежүзілік релиздермен бір мезгілде пайдаланатын болады». Министрліктің мәлімдеуінше, болашақта аталған өндірушілердің жаңа медициналық және профилактикалық функциялары Қазақстанда бүкілдүниежүзілік шығарылымдармен бір уақытта іске қосылатын болады — аймақтық шектеулер мен кідірістерсіз.Отандық кардиолог, Алматы қалалық кардиология орталығының дәрігері Айгүл Сейтқалиева бұл жаңалыққа оң баға береді: «Жыл сайын Қазақстанда жүрек-қан тамыры аурулары бойынша жүздеген мың жаңа жағдай тіркеледі. Олардың едәуір бөлігі ерте кезеңде анықталса, асқынудың алдын алуға болар еді. Смарт-сағаттар — бұл стационарды алмастырмайды, бірақ олар науқастардың назарын мерзімінде аудартуы мүмкін». Дәрігердің сөзіне сүйенсек, ЭКГ функциясы бар смарт-сағаттарды пайдаланушы науқастардың арасында жасырын жүретін жүрек аритмиясын байқаудың нақты жағдайлары бұрын да тіркелген.Статистикалық тұрғыдан алғанда, Қазақстанда смарт-сағаттар нарығы соңғы үш жылда жыл сайын орта есеппен 25-30 пайызға өсіп отыр. Аналитиктердің бағалауынша, елде бүгінде 1,5 миллионнан астам смарт-сағат белсенді пайдаланылады, оның басым бөлігі Apple Watch пен Samsung Galaxy Watch үлесіне тиесілі. Демек, жаңа медициналық функциялар бірден миллионнан астам адамға қолжетімді болады деген сөз. Бұл — мемлекеттік профилактикалық бағдарламалардың бюджетін едәуір үнемдеуге де мүмкіндік беретін ауқымды потенциал.Жаңалыққа қоғамның реакциясы жылдам болды. Әлеуметтік желілерде «бұл ұзақ күткен өзгеріс» деген пікірлер жиі кездесті. Нұр-Сұлтан тұрғыны, бағдарламашы Дәурен Әлімов Twitter желісіне: «Үш жыл бойы VPN арқылы жасырын пайдаланып жүрген ЭКГ функциям енді ресми түрде іске қосылды. Министрлікке рақмет» деп жазды. Алайда сыни пікірлер де жоқ емес: кейбір пайдаланушылар смарт-сағат иелерінің санына қарағанда, халықтың басым бөлігі бұл технологиялардан шет қала береді деп есептейді, сондықтан мемлекеттік денсаулық сақтау жүйесіне тікелей инвестиция маңыздырақ деген көзқарасты ұстайды.Болашаққа қарайтын болсақ, бұл оқиға Қазақстанның цифрлық медицина дамуындағы тарихи бетбұрыс ретінде бағаланады. Минздрав өкілдерінің сөзіне қарағанда, алдағы кезеңде смарт-құрылғылардан жиналған денсаулық деректерін отандық медициналық ақпараттық жүйелермен байланыстыру мәселесі қарастырылуда. Бұл науқастың дәрігерге жеке мәліметтерін береді, ал дәрігер шынайы уақыт деректерімен жұмыс жасайтын тиімді жүйе құруға мүмкіндік береді. Министрлік сонымен қатар цифрлық сауаттылықты арттыру мақсатында осы функцияларды дұрыс пайдалану жөнінде арнайы оқу материалдарын даярлап, халыққа таратуды жоспарлайды. Ең бастысы — ресми органдардың еске салуы бойынша, цифрлық құрылғылар алдын алу мен өзін-өзі бақылауға арналған, олар медициналық тексеруді, кәсіби диагностиканы және дәрігер тағайындаған емді алмастырмайды.
Шетелдегі жұмысқа алдап-арбайтын алаяқтардан сақ болыңыз: Шымкент тұрғындарына ескерту 19.10.2026
19 қазан 2026 жылы Шымкент қаласының еңбек және халықты әлеуметтік қорғау органдары тұрғындарға шетелде жұмысқа орналастыру уәдесімен жүрген алаяқтар туралы ресми ескерту тарады. Әлеуметтік желілер мен мессенджерлерде шетелде жылдам жұмысқа орналастыруды уәде ететін жарнамалардың күрт өсуіне байланысты комитет азаматтарды сергек болуға шақырды. Мамандардың пікірінше, бұл мәселе тек Шымкентке ғана емес, бүкіл Қазақстанға қатысты болып отыр.Соңғы бірнеше жылда Қазақстанның ірі қалаларында, оның ішінде Шымкентте де, шетелде жұмыс іздеушілердің саны айтарлықтай артты. Елімізде жұмыссыздық деңгейінің белгілі бір топтар арасында жоғары болуы, тіршілік қымбатшылығы және шетелдегі жалақының жоғары болуы туралы көріністер көптеген азаматтарды шетелдегі жұмыс мүмкіндіктеріне ынталандырады. Статистикалық деректерге сүйенсек, соңғы үш жылда Қазақстаннан заңды жолмен шетелге жұмысқа кеткен азаматтардың саны жылына орта есеппен 15–18 мың адамды құраған. Алайда осы ағымның арасына алаяқтардың да ене бастауы жағдайды күрделендіруде.Еңбек комитетінің мәліметтері бойынша, мұндай жарнамалардың басым бөлігін Қазақстанда ресми тіркелмеген шетелдік делдалдар мен күмәнді ұйымдар таратып жатыр. Олар өз қызметін заң шеңберінен тыс жүргізеді, яғни еліміздің еңбек заңнамасы аясында жұмыс істемейді. Мұндай ұйымдардың алдаудың жаңа тәсілдері — ашық жарнамалардың орнына жеке хабарлама жіберу, «таныс арқылы» деп сендіру және аванс алу схемаларын қолдану болып табылады. Шымкент қалалық прокуратурасының өкілі Бақытбек Сәрсенов: «Бізге ағымдағы жылдың тоғыз айында ғана мұндай алаяқтық схемаларға байланысты 47 шағым түсті. Жәбірленушілердің жалпы залалы бес миллион теңгеден асады», — деп мәлімдеді.Шын мәнінде, шетелде жұмысқа орналастыру алаяқтығы Орталық Азия аймағы үшін жаңалық емес. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл мәселе 2000-жылдардың басынан бері тіркеліп келеді. Алайда ол кезде алаяқтар негізінен баспа басылымдардағы жарнамаларды пайдаланатын. Бүгінде цифрлық технологиялардың дамуымен бірге алаяқтардың да тәсілдері жетілді: олар Telegram, Instagram, WhatsApp сынды танымал платформалар арқылы бірден мыңдаған адамға хабарлама жіберуге мүмкіндік алды. Халықаралық еңбек ұйымының деректері бойынша, еңбек миграциясы саласындағы алаяқтықтың жаһандық ауқымы жылына бірнеше миллиард долларды құрайды, ал мұндай схемалардың 60 пайыздан астамы цифрлық арналар арқылы жүзеге асырылады.Шымкенттік заңгер, еңбек құқығы маманы Гүлнар Мұхамеджанова азаматтардың назарын маңызды мәселеге аударды: «Алаяқтар жиі екі жақты стратегия қолданады. Біріншісі — алдын ала төлем алу, яғни виза ресімдеу, тіркеу, тасымалдау деп ақша жинап алып, жоғалып кету. Екіншісі — адамды шетелге жіберіп, сол жерде оны басқаша жағдайда жұмыс істеуге мәжбүр ету. Кейбір жағдайларда бұл еңбек трафигіне, тіпті адам саудасына ұласуы мүмкін». Сарапшының пікірінше, аймақтағы жастардың арасында еңбек заңнамасы туралы сауаттылық деңгейі жеткіліксіз болып қалуда.Комитет тұрғындарға бірқатар практикалық ұсыныстар берді. Ең алдымен, әлеуметтік желілердегі кездейсоқ жарнамаларға сенбеу қажет. Кез келген ұйыммен жұмыс істеуді бастамас бұрын оның ресми тіркеуін, лицензиясын және аккредитациясын тексеру міндетті. Күмәнді делдалдарға ешқандай ақша аудармаған дұрыс, себебі ақшаны қайтарып алу іс жүзінде мүмкін болмай қалуы ықтимал. Шетелде заңды жолмен жұмысқа орналасу үшін Қазақстан Еңбек министрлігінің ресми аккредитациясынан өткен операторлармен ғана байланыс орнату керек. Осы аккредитацияланған операторлардың тізімі министрліктің ресми сайтында еркін қолжетімді форматта орналастырылған.Шымкент тұрғыны Айгүл Дүйсенова өз тәжірибесімен бөлісті: «Өткен жылы маған Instagram арқылы хабарласты, Оңтүстік Корея мен Польшада жоғары жалақылы жұмыс орны бар дейді. Менен алдымен «визалық қызмет» үшін 150 мың теңге сұрады. Жақсы, маман достарым бар болды, олар тексеріп, бұл алаяқ екенін анықтады. Басқа адамдар болса, ақшаларынан айырылар еді». Мұндай тәжірибелер аймақта жиілеп бара жатқанын ескерте отырып, халықты ақпараттандыру жұмыстарын арттыру маңыздылығы зор екені айқын.Билік өкілдері де бұл мәселеге байыпты қарауда. Шымкент қаласы әкімдігінің еңбек және халықты әлеуметтік қорғау басқармасының басшысы Ержан Қабылов: «Біз алдағы айларда мектептер мен жоғары оқу орындарында, халық жиі бас қосатын орталарда алаяқтықтың алдын алу бойынша ақпараттық семинарлар өткіземіз. Жастарға цифрлық сауаттылық пен еңбек құқықтары туралы білімді дер кезінде беру — ең тиімді қорғаныс», — деді. Сонымен қатар, зардап шеккен азаматтарға арнаулы консультациялық желі іске қосылатыны хабарланды. Алаяқтарды анықтауға жәрдемдесу үшін тұрғындар күдікті жарнамалар мен ұйымдар туралы ақпаратты тікелей комитетке жіберуі мүмкін. Мамандардың есептеуінше, осы кешенді шаралар аймақтағы еңбек миграциясы алаяқтығынан зардап шеккендер санын жылына кемінде 30–40 пайызға азайтуы тиіс. Ең бастысы — азаматтардың сергектігі мен сауаттылығы болып қалады.
eGov Mobile қосымшасында әл-ауқат калькуляторы іске қосылды: әлеуметтік төлемдер жүйесі түбегейлі өзгереді 19.10.2026
19 қазан 2026 жыл. Қазақстанда әлеуметтік қолдау жүйесін реформалау жолындағы маңызды қадам жасалды: eGov Mobile қосымшасына арнайы әл-ауқат калькуляторы енгізілді. Бұл қадам 2027 жылдың 1 қаңтарынан күшіне енетін кешенді реформаның алдын-ала кезеңі болып табылады. Реформаның мәні — әлеуметтік төлемдерді белгілі бір санатқа жататынына қарай емес, отбасының нақты қажеттілігіне қарай тағайындауға көшу. Бұл өзгеріс Қазақстанның әлеуметтік саясатындағы бетбұрыстық сәт ретінде бағаланып отыр.Реформаның негізгі идеологиясын Премьер-Министр Олжас Бектенов Құрылтайдың пленарлық отырысында жария етті. Ол мемлекеттік қолдаудың, ең алдымен, өз бетінше өмір сүре алмайтын, шынымен мұқтаж адамдарға жетуі тиіс екенін атап өтті. «Бүгінгі таңда бюджет қаражаты барлық әлеуметтік санатқа автоматты түрде бөлінеді, алайда олардың бір бөлігі іс жүзінде мемлекет көмегіне мұқтаж емес. Адресті қолдауға көшу — бұл қаражатты ысырап етпеу, керісінше, оны шынымен қажет етушілерге дәл жеткізу мүмкіндігі», — деді Премьер-Министр. Осы реформаның нәтижесінде 2027 жылы шамамен 700 миллиард теңге үнемделеді деп болжануда, ал үш жыл ішіндегі жиынтық үнемдеу 2,5 триллион теңгеге жетуі мүмкін.Жүйенің техникалық сипатына тоқталсақ, отбасылар А-дан Е-ге дейін бес санатқа бөлінеді. А және В санаттары жоғары әл-ауқат деңгейіне сәйкес келіп, мемлекеттік қолдауды аз қажет ететін топты білдіреді. Ал қалған санаттар отбасының мемлекеттік көмекке неғұрлым мұқтаж екенін көрсетеді. Бұл санаттауды айқындайтын цифрлық жүйе 30-дан астам мемлекеттік деректер базасымен біріктірілген. Ақпарат күн сайын жаңартылып отырады, ал отбасы санаты ай сайын қайта анықталады. Егер отбасының материалдық жағдайы нашарласа және ол мұқтаж санатына өтсе, мемлекеттік қолдау шаралары проактивті түрде тағайындала алады — яғни отбасының өтінішін күтпей-ақ.Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаев бағалау кезінде тек кіріс емес, отбасының шығыны да есепке алынатынын мәлімдеді. «Бізге маңыздысы — адамның ресми жалақысы ғана емес, оның нақты өмір сүру деңгейі. Сол себепті жүйе 59-дан астам көрсеткішті, алты бағыт бойынша талдайды», — деп түсіндірді министр. 2027 жылдың 1 қаңтарынан бастап екінші деңгейлі банктер, алушылардың және отбасы мүшелерінің келісімімен, банктік шоттар мен депозиттер туралы ақпаратты жүйеге бере алады. Бұл шара жан-жақты бағалауды қамтамасыз ету мақсатында жүзеге асырылмақ.eGov Mobile қосымшасына енгізілген калькулятор азаматтарға жаңа жүйеде бағдарлануға мүмкіндік береді. Оны пайдаланып, отбасы өз санатын алдын ала анықтай алады. Калькулятор кіріс, мүлік, отбасы құрамы, балалардың болуы, қарт адамдар мен мүгедектіктің болуы сияқты факторларды есепке алады. Дегенмен маңызды бір ескертпе бар: калькулятордың нәтижесі тек анықтамалық сипатта болады және ол әлеуметтік төлемдерді тағайындау немесе тоқтату туралы ресми шешім болып саналмайды. Бұл ереже азаматтарға жүйені алдын ала танысып, психологиялық дайындық жасауға мүмкіндік береді.Реформа туралы қоғамдық пікір әртүрлі. Бір жағынан, тиімділікті арттыру және бюджет қаражатын дұрыс пайдалану мақсатындағы бастамаларды қолдаушылар аз емес. «Бұрын белгілі бір санатқа кіреді деп ресімделген адамдардың барлығы бірдей мемлекет көмегін алатын. Ал енді шынымен мұқтаж адамдарға жеткізілетін болады», — дейді Алматыдағы әлеуметтік зерттеулер орталығының сарапшысы Гүлназ Сейітқалиева. Екінші жағынан, белсенді азаматтардың бір бөлігі деректер құпиялылығы мен жүйенің дұрыс жұмыс істеп-істемейтіні жөнінде алаңдаушылық білдіруде. Олардың пікірінше, банктік деректерге қол жеткізу — бұл жеке өмірге тым терең ену.Тарихи тұрғыдан алғанда, Қазақстан мұндай ауқымды реформаны тұңғыш рет жасап жатқан жоқ. 2010 жылдары еліміз мемлекеттік қызметтерді цифрландыру бағытында ірі қадамдар жасады, ал eGov платформасы ол жылдардың жемісі болды. Алайда әлеуметтік саясатта нуждаемость принципіне толыққанды көшу осы уақытқа дейін жүзеге аспай келді. Дүниежүзілік тәжірибеде бұндай жүйелер бірнеше елде, атап айтқанда Эстония, Сингапур және Дания сияқты мемлекеттерде сәтті қолданылуда. Олардың тәжірибесі бюджет тиімділігін арттырып, нақты мұқтаж тұрғындарға қолдауды нысандауға мүмкіндік беретінін дәлелдейді.Алдағы перспективаларға келсек, реформа толыққанды іске қосылғаннан кейін жүйенің жұмысын тұрақты бақылап отыру аса маңызды болмақ. Сарапшылардың бағалауынша, бастапқы кезеңде отбасылардың санатын дұрыс айқындамау немесе деректер жеткіліксіздігі сияқты техникалық мәселелер туындауы мүмкін. Министрлік 2026 жылдың соңына дейін жалпыхалықтық ақпарат науқанын жүргізуді, сондай-ақ азаматтарды жаңа жүйеге бейімдеу мақсатында консультациялық орталықтар ашуды жоспарлап отыр. Барлық деңгейдегі ашықтық пен халықтың сенімін қалыптастыру — бұл реформаның табысты болуының басты шарттарының бірі. Қазақстан тарихындағы ірі әлеуметтік жаңарту жолы ресми түрде басталды.
eGov Mobile қосымшасында әл-ауқат калькуляторы іске қосылды: әлеуметтік төлемдер жүйесі түбегейлі өзгереді 19.10.2026
19 қазан 2026 жыл. Қазақстанда әлеуметтік қолдау жүйесін реформалау жолындағы маңызды қадам жасалды: eGov Mobile қосымшасына арнайы әл-ауқат калькуляторы енгізілді. Бұл қадам 2027 жылдың 1 қаңтарынан күшіне енетін кешенді реформаның алдын-ала кезеңі болып табылады. Реформаның мәні — әлеуметтік төлемдерді белгілі бір санатқа жататынына қарай емес, отбасының нақты қажеттілігіне қарай тағайындауға көшу. Бұл өзгеріс Қазақстанның әлеуметтік саясатындағы бетбұрыстық сәт ретінде бағаланып отыр.Реформаның негізгі идеологиясын Премьер-Министр Олжас Бектенов Құрылтайдың пленарлық отырысында жария етті. Ол мемлекеттік қолдаудың, ең алдымен, өз бетінше өмір сүре алмайтын, шынымен мұқтаж адамдарға жетуі тиіс екенін атап өтті. «Бүгінгі таңда бюджет қаражаты барлық әлеуметтік санатқа автоматты түрде бөлінеді, алайда олардың бір бөлігі іс жүзінде мемлекет көмегіне мұқтаж емес. Адресті қолдауға көшу — бұл қаражатты ысырап етпеу, керісінше, оны шынымен қажет етушілерге дәл жеткізу мүмкіндігі», — деді Премьер-Министр. Осы реформаның нәтижесінде 2027 жылы шамамен 700 миллиард теңге үнемделеді деп болжануда, ал үш жыл ішіндегі жиынтық үнемдеу 2,5 триллион теңгеге жетуі мүмкін.Жүйенің техникалық сипатына тоқталсақ, отбасылар А-дан Е-ге дейін бес санатқа бөлінеді. А және В санаттары жоғары әл-ауқат деңгейіне сәйкес келіп, мемлекеттік қолдауды аз қажет ететін топты білдіреді. Ал қалған санаттар отбасының мемлекеттік көмекке неғұрлым мұқтаж екенін көрсетеді. Бұл санаттауды айқындайтын цифрлық жүйе 30-дан астам мемлекеттік деректер базасымен біріктірілген. Ақпарат күн сайын жаңартылып отырады, ал отбасы санаты ай сайын қайта анықталады. Егер отбасының материалдық жағдайы нашарласа және ол мұқтаж санатына өтсе, мемлекеттік қолдау шаралары проактивті түрде тағайындала алады — яғни отбасының өтінішін күтпей-ақ.Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі Асқарбек Ертаев бағалау кезінде тек кіріс емес, отбасының шығыны да есепке алынатынын мәлімдеді. «Бізге маңыздысы — адамның ресми жалақысы ғана емес, оның нақты өмір сүру деңгейі. Сол себепті жүйе 59-дан астам көрсеткішті, алты бағыт бойынша талдайды», — деп түсіндірді министр. 2027 жылдың 1 қаңтарынан бастап екінші деңгейлі банктер, алушылардың және отбасы мүшелерінің келісімімен, банктік шоттар мен депозиттер туралы ақпаратты жүйеге бере алады. Бұл шара жан-жақты бағалауды қамтамасыз ету мақсатында жүзеге асырылмақ.eGov Mobile қосымшасына енгізілген калькулятор азаматтарға жаңа жүйеде бағдарлануға мүмкіндік береді. Оны пайдаланып, отбасы өз санатын алдын ала анықтай алады. Калькулятор кіріс, мүлік, отбасы құрамы, балалардың болуы, қарт адамдар мен мүгедектіктің болуы сияқты факторларды есепке алады. Дегенмен маңызды бір ескертпе бар: калькулятордың нәтижесі тек анықтамалық сипатта болады және ол әлеуметтік төлемдерді тағайындау немесе тоқтату туралы ресми шешім болып саналмайды. Бұл ереже азаматтарға жүйені алдын ала танысып, психологиялық дайындық жасауға мүмкіндік береді.Реформа туралы қоғамдық пікір әртүрлі. Бір жағынан, тиімділікті арттыру және бюджет қаражатын дұрыс пайдалану мақсатындағы бастамаларды қолдаушылар аз емес. «Бұрын белгілі бір санатқа кіреді деп ресімделген адамдардың барлығы бірдей мемлекет көмегін алатын. Ал енді шынымен мұқтаж адамдарға жеткізілетін болады», — дейді Алматыдағы әлеуметтік зерттеулер орталығының сарапшысы Гүлназ Сейітқалиева. Екінші жағынан, белсенді азаматтардың бір бөлігі деректер құпиялылығы мен жүйенің дұрыс жұмыс істеп-істемейтіні жөнінде алаңдаушылық білдіруде. Олардың пікірінше, банктік деректерге қол жеткізу — бұл жеке өмірге тым терең ену.Тарихи тұрғыдан алғанда, Қазақстан мұндай ауқымды реформаны тұңғыш рет жасап жатқан жоқ. 2010 жылдары еліміз мемлекеттік қызметтерді цифрландыру бағытында ірі қадамдар жасады, ал eGov платформасы ол жылдардың жемісі болды. Алайда әлеуметтік саясатта нуждаемость принципіне толыққанды көшу осы уақытқа дейін жүзеге аспай келді. Дүниежүзілік тәжірибеде бұндай жүйелер бірнеше елде, атап айтқанда Эстония, Сингапур және Дания сияқты мемлекеттерде сәтті қолданылуда. Олардың тәжірибесі бюджет тиімділігін арттырып, нақты мұқтаж тұрғындарға қолдауды нысандауға мүмкіндік беретінін дәлелдейді.Алдағы перспективаларға келсек, реформа толыққанды іске қосылғаннан кейін жүйенің жұмысын тұрақты бақылап отыру аса маңызды болмақ. Сарапшылардың бағалауынша, бастапқы кезеңде отбасылардың санатын дұрыс айқындамау немесе деректер жеткіліксіздігі сияқты техникалық мәселелер туындауы мүмкін. Министрлік 2026 жылдың соңына дейін жалпыхалықтық ақпарат науқанын жүргізуді, сондай-ақ азаматтарды жаңа жүйеге бейімдеу мақсатында консультациялық орталықтар ашуды жоспарлап отыр. Барлық деңгейдегі ашықтық пен халықтың сенімін қалыптастыру — бұл реформаның табысты болуының басты шарттарының бірі. Қазақстан тарихындағы ірі әлеуметтік жаңарту жолы ресми түрде басталды.