Астанада Қазақстанның 15 өңірі мен әлемнің 13 елінен туризм саласы өкілдерінің басын қосқан Kazakhstan Travel Forum САЯХАТ 2026 өтіп жатыр. Үш күнге жоспарланған халықаралық форумның алғашқы күнінде шетелдік және отандық мамандар елорданың туристік нысандарын, көлік жүйесі мен қонақүй инфрақұрылымын аралап көрді. Ал негізгі іскерлік бағдарламада туризм индустриясының өзекті мәселелері талқыланып, B2B кездесулер мен панельдік сессиялар өтеді.Форумның алғашқы күні қатысушыларды елорданың туристік әлеуетімен және инфрақұрылымымен таныстыруға арналды. Қонақтар үшін қала бойынша екі экскурсиялық автобуста шолу экскурсиясы өтті. Бағыт Wyndham Garden Astana қонақүйінен басталып, «Хан Шатыр», «Бәйтерек» монументі, Тәуелсіздік алаңы, Бейбітшілік және келісім сарайы, Қазақстан Республикасының Ұлттық музейі, Астана қаласының Бас мешіті және Қазақстан теміржолдары музейін қамтыды.Бағдарлама барысында форум қонақтары TARLAN ASTANA-мен де жүріп, елорданың жаңа қоғамдық көлік түрімен және көлік инфрақұрылымымен танысты.Сонымен қатар Астана қонақүйлері бойынша инфотур өтті. Қатысушылар Ibis, Rixos President Astana, The St. Regis Astana, Astana Resort және Wyndham Garden Astana қонақүйлеріне барып, олардың нөмірлік қорымен, қызмет көрсету деңгейімен және туристер мен делегацияларды қабылдау мүмкіндіктерімен танысты.«Форумға Қазақстанның әр өңірінен және шетелден туризм саласының өкілдері келіп отыр. Сондықтан алғашқы күнді елорданың туристік нысандарын, көлік жүйесін және қонақүй инфрақұрылымын таныстыруға арнадық. Қатысушылар қаланы аралап, негізгі нысандарды көріп, TARLAN ASTANA арқылы жүріп, қонақүйлердің мүмкіндіктерімен танысты. Бұл Астананың туристік бағыт ретіндегі әлеуетін көрсетуге мүмкіндік береді», — деді «Astana Tourism» туризмді дамыту орталығы» ЖШС Инфрақұрылым және іс-шараларды қолдау департаментінің директоры Саят Оразтай.Форумға Қазақстанның ірі туроператорлары мен турагенттіктері, Ресей, Беларусь, Қырғызстан және Өзбекстаннан келген туристік компаниялар, әуе компаниялары, ұлттық туристік ведомстволар, халықаралық қонақүй өкілдері, қауымдастықтар мен DMC агенттіктері қатысуда.Kazakhstan Travel Forum САЯХАТ 2026 бағдарламасы 19 қыркүйекте де жалғасады. Үшінші күні Орталық қалалық саябақта қалалық жүгіру, туризм фестивалі, спорттық бағдарлау, балаларға арналған шаралар, гастрономиялық фестиваль және қала бойынша гастротур ұйымдастырылады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/astana-uir/press/news/details/1295820?lang=ru

Шығыс Қазақстан облысында Қазақстан Республикасындағы Польша Республикасының Уақытша сенімді өкілі Михал Лабендамен кездесу өтті. Ол өңірге өнеркәсіптік және инвестициялық ынтымақтастық мәселелерін талқылау мақсатында келді.Кездесу барысында Шығыс Қазақстан облысының экономикалық және инвестициялық әлеуеті, өнеркәсіпті дамытудың негізгі бағыттары, сирек металдарды өндіру, атом энергетикасы саласындағы перспективалар, сондай-ақ бірлескен жобаларды іске асыру мүмкіндіктері таныстырылды.Келіссөздер барысында туризм саласындағы ынтымақтастықты дамытуға және Шығыс Қазақстан облысының туристік жобаларына поляк инвестицияларын тартуға ерекше назар аударылды.Кездесу қорытындысы бойынша тараптар өзара іс-қимылды жалғастыру және өнеркәсіп, инвестициялар және туризм салаларындағы ынтымақтастықтың нақты бағыттарын одан әрі пысықтау туралы уағдаласты.Сапар аясында мемлекеттік органдардың, ғылыми және сараптамалық ұйымдардың, сондай-ақ поляк бизнесінің өкілдерінен құралған Польша делегациясы өңірдің ірі өнеркәсіптік кәсіпорындарына барады. Кездесулер барысында өнеркәсіп, геология, стратегиялық маңызды шикізат ресурстарын өндіру және өңдеу салаларындағы ынтымақтастықтың перспективалы бағыттары қарастырылады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/tourism-vko/press/news/details/1295762?lang=ru

2026 жылғы 17 қыркүйекте Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрінің орынбасары Арман Исағалиев Гвинея-Бисау Республикасының Қазақстан Республикасындағы Төтенше және Өкілетті Елшісі қызметін қоса атқарушы Браима Эмбалодан сенім грамоталарының көшірмелерін қабылдады.А.Исағалиев Гвинея-Бисау Елшісін тағайындалуымен құттықтай отырып, оның дипломатиялық миссиясы екі ел арасындағы дәстүрлі достық қатынастар мен өзара тиімді іс-қимылды одан әрі нығайтуға ықпал ететініне сенім білдірді.Тараптар саяси диалогты одан әрі дамыту, сауда-экономикалық серіктестікті кеңейту, сондай-ақ мәдени-гуманитарлық ынтымақтастық мәселелерін талқылады.Елші Б.Эмбало жылы қабылдау үшін алғысын білдіріп, Астана мен Бисау арасындағы қарым-қатынастарды дамыту үшін күш-жігерін жұмсауға әзірлігін білдірді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-rabat/press/news/details/1295745?lang=ru

17 қыркүйекте Ақмола облыстық Өңірлік коммуникациялар қызметінде «Жеке тұлғалардың мүлік салығы»   тақырыбы бойынша брифинг өтті.Шара барысында Ақмола облысы бойынша  Мемлекеттік кірістер департаментінің  басқарма басшының м.а. Нұрлан Махамбет келесі ақпарат  жеткізді.1 қазанда 2025 жыл үшін жеке тұлғалардың мүлік салығын төлеу мерзімі аяқталатынын еске салады.Мүлік салығын төлеу жылжымайтын мүлік нысанының орналасқан жері бойынша жүзеге асырылады.Мүлік салығының сомасын «e-salyq Azamat» мобильді қосымшасындағы «ЖТ және ЖК алдағы төлемдер сервисінде», «Halyk Bank», «Kaspi Bank» және басқа да банктердің қосымшалары арқылы деректемелер бойынша білуге әрі бір мезгілде төлем жасауға болады.Сонымен қатар мүлік салығының сомасын ҚР ҚМ Мемлекеттік кірістер комитетінің portal.kgd.gov.kz порталындағы «Сервистер» бөліміндегі «ЖТ алдағы төлемдері мен берешегі» қосымша бетінде, SalyqBot сілтемесі бойынша Telegram арнасындағы Чат-бот арқылы және 1414 бірыңғай Контакт-орталығына хабарласып білуге болады.2 қазаннан бастап салықты мерзімінде төлемеген азаматтарға қатысты келесі шаралар қолданылады:Банктік қызметтерді шектеу: борышкерлер банк есепшотын аша алмайды, ақша аудара алмайды немесе кредит рәсімдей алмайды.Өсімпұл есептеу: мерзімі өткен әрбір күн үшін ҚР Ұлттық Банкінің қайта қаржыландыру ресми ставкасының 1,25 еселенген мөлшерінде өсімпұл есептеледі.Мәжбүрлеп өндіріп алу шаралары:- 1 АЕК-тен асатын борыш кезінде хабарлама тапсырылған күннен бастап 30 жұмыс күні өткен соң салықтық бұйрық шығарылады;- егер борыш 5 жұмыс күні ішінде өтелмесе, бұйрық жеке сот орындаушыларына (ЖСО) беріледі;- ЖСО қатаң санкцияларды қолданады: банк есепшоттары мен мүлікті бұғаттау, сондай-ақ Қазақстан шегінен тыс жерлерге шығуға тыйым салу. Қосымша борышкерден ЖСО қызметіне ақы төлеу үшін борыш сомасының 25%-ына дейін ұсталады.Төмендегілер жеке тұлғалардың мүлік салығын төлеушілер болып табылмайды: Кеңес Одағының Батырлары, Социалистік Еңбек Ерлері, «Халық қаһарманы», «Қазақстанның Еңбек Ері» атақтарына ие болған адамдар, үш дәрежелі Даңқ орденімен және «Отан» орденімен наградталған адамдар – Салық кодексінің 599-бабының 1) тармақшасында көрсетілген барлық салық салу объектілерінің жалпы құнынан республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің 1000 еселенген мөлшері шегінде; Ұлы Отан соғысының ардагерлері, жеңілдіктер бойынша Ұлы Отан соғысының ардагерлеріне теңестірілген ардагерлер және басқа мемлекеттердің аумағындағы жауынгерлік іс-қимылдардың ардагерлері, Ұлы Отан соғысы жылдарында тылдағы жанқиярлық еңбегі мен мінсіз әскери қызметі үшін бұрынғы КСР Одағының ордендерімен және медальдарымен наградталған адамдар, сондай-ақ 1941 жылғы 22 маусым мен 1945 жылғы 9 мамыр аралығында кемінде алты ай жұмыс істеген (қызмет өткерген) және Ұлы Отан соғысы жылдарында тылдағы жанқиярлық еңбегі мен мінсіз әскери қызметі үшін бұрынғы КСР Одағының ордендерімен және медальдарымен наградталмаған адамдар, мүгедектігі бар адамдар:тұрғын үй қоры, оның ішінде оның жанындағы құрылыстар мен құрылыжайлар алып жатқан жер учаскелері;үй маңындағы жер учаскелері;құрылыстар түскен жерлерді қоса алғанда, жеке үй (қосалқы) шаруашылығын, бағбандықты және саяжай құрылысын жүргізу үшін берілген жер учаскелері;гараждар алып жатқан жер учаскелері бойынша;Салық кодексінің 599-бабының 1) тармақшасында көрсетілген барлық салық салу объектілерінің жалпы құнынан республикалық бюджет туралы заңда белгіленген және тиісті қаржы жылының 1 қаңтарында қолданыста болатын айлық есептік көрсеткіштің 1500 еселенген мөлшері шегінде; жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығысыз қалған балалар 18 жасқа толғанға дейінгі кезеңге:тұрғын үй қоры, оның ішінде оның жанындағы құрылыстар мен құрылыжайлар алып жатқан жер учаскелері;үй маңындағы жер учаскелері;құрылыстар түскен жерлерді қоса алғанда, жеке үй (қосалқы) шаруашылығын, бағбандықты және саяжай құрылысын жүргізу үшін берілген жер учаскелері;гараждар алып жатқан жер учаскелері;осы Кодекстің 599-бабының 1) тармақшасында көрсетілген салық салу объектілері бойынша; бала жасынан мүгедектігі бар адамның, мүгедектігі бар баланың ата-анасының бірі:тұрғын үй қоры, оның ішінде оның жанындағы құрылыстар мен құрылыжайлар алып жатқан жер учаскелері;үй маңындағы жер учаскелері;құрылыстар түскен жерлерді қоса алғанда, жеке үй (қосалқы) шаруашылығын, бағбандықты және саяжай құрылысын жүргізу үшін берілген жер учаскелері;гараждар алып жатқан жер учаскелері бойынша; "Батыр ана" атағына ие болған, "Алтын алқа" алқасымен наградталған көпбалалы аналар, бөлек тұратын зейнеткерлер:тұрғын үй қоры, оның ішінде оның жанындағы құрылыстар мен құрылыжайлар алып жатқан жер учаскелері;үй маңындағы жер учаскелері бойынша;Құрметті салық төлеушілер, сіздерді төлемді кейінге қалдырмай, мүлік салығын уақытылы төлеуге шақырамыз!Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-akmola/press/news/details/1295647?lang=ru

21 қыркүйекте Қазақстанның Ливандағы Елшісі Расул Жұмалы Азаматтарды тәрбиелеу және мемлекеттерді дамыту жөніндегі араб қауымдастығының президенті Ахмад Абдулла Әл-Шауишпен кездесті. Әңгіме барысында Қазақстанның Ливанмен және өзге де араб елдерімен мәдени-гуманитарлық ынтымақтастығын дамыту мүмкіндіктері талқыланды.Тараптар білім беру саласындағы ынтымақтастық пен жастар арасындағы байланыстарды дамытуға, бір-бірінің тарихы мен мәдениетін танып-білуге, сондай-ақ қоғамдық ұйымдар арасындағы байланыстарды кеңейтуге ерекше назар аударды. Елші мәдениет пен білім саласындағы ақпарат және тәжірибемен  алмасулардың халықтарды жақындастырудағы маңызын атап өтті. Аталған мақсатта жақын  келешекте осы араб елінде Қазақстанның мәдени орталығын ашу жайлы ливандық өкілдің ұсынысы қарастырылудаАқпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-beirut/press/news/details/1295637?lang=ru

Бұл күні өнерпаздар кәсіпорындардың жұмыс орындарына арнайы барып, еңбек ұжымдарын мерекемен құттықтап, күнделікті еңбектері үшін алғыс білдірді. Сонымен қатар сүйікті әндерін орындап, көтеріңкі көңіл-күй мен мерекелік әсер сыйлады.Жылы атмосфера, әсем әуендер мен шынайы алғыс сөздері жұмыс қарбаласынан бір сәтке сергіп, жақсы көңіл-күй сыйлады.«Шалыгин» және «Черных» жеке кәсіпорындарының басшыларына, сондай-ақ барша еңбек ұжымдарына қонақжайлықтарыңыз, еңбектеріңіз және өз ісіңізге деген адалдықтарыңыз үшін шын жүректен алғыс білдіреміз!Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-bmalin-audany-akimat/press/news/details/1295571?lang=ru

Саверн, Монсвиллер, 2026 жылғы 18 қыркүйек – Қазақстан өкілдері Францияға жұмыс сапары аясында ауыл шаруашылығы техникасын өндіретін әлемдегі жетекші компаниялардың бірі – KUHN компаниясының өндірістік алаңдарына барды.Делегация құрамына ҚР Өнеркәсіп және құрылыс вице-министрі Олжас Сапарбеков, ҚР Ауыл шаруашылығы вице-министрі Азат Сұлтанов, «АгромашХолдинг KZ» АҚ Президенті Динара Шүкіжанова, сондай-ақ Eurasia Group AG компаниясынан Сергей Глокке (KUHN компаниясының ҚР серіктесі) кірді.Сапар барысында делегация мүшелері кәсіпорынның өндірістік процестерімен, технологиялық шешімдерімен және кәсіпорын жұмысын ұйымдастыру ерекшеліктерімен танысты. Сонымен қатар, ынтымақтастықтың перспективалары мен өнеркәсіптік кооперацияны дамыту мәселелеріне ерекше назар аударылды.Тараптар, Қазақстанда KUHN ауыл шаруашылығы техникасының өндірісін жергіліктендіру, технологиялық өзара іс-қимылды және өндірістік құзыреттерді одан әрі дамыту мәселелерін талқылады.Аталған сапар 2026 жылғы сәуірде ҚР Премьер-Министрі О.Бектеновтің ауыл шаруашылығы техникасын өндіретін жетекші әлемдік компаниялармен кездесуі аясында қол жеткізілген уағдаластықтардың жалғасы болды. Сол кезеңде «АгромашХолдинг KZ» АҚ, «Eurasia Group AG» ЖШС және KUHN Group арасында өнеркәсіптік кооперацияны дамыту және Қазақстанда KUHN техникасының өндірісін жергіліктендіру мәселелерін пысықтауды көздейтін келісімге қол қойылған болатын.Саверн мен Монсвиллерде өткен жұмыс кездесулер тараптарға қол жеткізілген уағдаластықтарды іске асыру жөніндегі алдағы практикалық қадамдарды, сондай-ақ ауыл шаруашылығы машина жасау саласындағы ынтымақтастықты одан әрі кеңейту мәселелерін талқылауға мүмкіндік берді. Францияның Үлкен Шығыс өңірінде орналасқан KUHN Group компаниясы ауыл шаруашылығы техникасы мен жабдықтарын өндіру саласындағы әлемдік көшбасшылардың бірі болып табылады. Бүгінде KUHN компаниясының үш құрлықта орналасқан 11 зауыты бар және ол ауыл шаруашылығы техникасын әлемнің 110-нан астам еліне жеткізуде.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-strasbourg/press/news/details/1295511?lang=ru

Мадрид, 2026 жылғы 18 қыркүйек – Қазақстанның Испаниядағы Елшісі Данат Мұсаев Еуропалық Парламенттің депутаты Франсиско Мильян Монмен кездесу өткізді.Сұхбат барысында тараптар Қазақстанның Еуропалық Одақпен, соның ішінде Еуропалық Парламентпен өзара іс-қимылының қазіргі жай-күйі мен даму перспективалары жөнінде пікір алмасты. Саяси диалогты одан әрі дамытуға және Қазақстан мен ЕО арасындағы стратегиялық әріптестіктің жаңа мүмкіндіктерін іске асыруға ерекше назар аударылды.Д. Мұсаев еуропарламентшіні жаңа Конституцияның күшіне енуі және бір палаталы Құрылтайға өткен сайлаудан кейінгі Қазақстандағы саяси жаңғырудың жаңа кезеңімен таныстырды. Елімізде жүргізіліп жатқан реформалар өкілді институттарды одан әрі нығайтуға, азаматтардың саяси үдерістерге қатысуын кеңейтуге және мемлекеттік басқарудың тиімділігін арттыруға бағытталғаны атап өтілді.Тараптар сондай-ақ көлік байланыстылығын арттыруға, Орта дәлізді дамытуға, сауда-экономикалық және инвестициялық ынтымақтастықты кеңейтуге баса назар аудара отырып, Қазақстан мен Еуропалық Одақ арасындағы өзара іс-қимылдың перспективалық бағыттарын талқылады. Осы тұрғыда Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың биылғы маусым айында Брюссель қ. сапары қорытындысы бойынша қол жеткізілген уағдаластықтарды іс жүзінде жүзеге асырудың маңыздылығы ескерілді.Ф. Мильян Қазақстанда жүргізіліп жатқан саяси реформалардың дәйектілігіне оң баға беріп, Қазақстан мен Еуропалық Одақ арасындағы өзара іс-қимылды одан әрі нығайтуға мүдделілік білдірді.Кездесу қорытындысы бойынша сұхбаттасушылар жұмыс байланыстарын жалғастыруға және өзара қызығушылық тудыратын мәселелер бойынша сындарлы диалогты одан әрі дамытуға уағдаласты.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-madrid/press/news/details/1295452?lang=ru

21 қыркүйек 2026 жыл. Қазақстанның үшінші мегаполисі — Шымкент қаласы тұрғындары бүгінде коммуналдық мәселелерін шешу үшін биік табалдырық аттаудың, ұзақ кезекте тұрудың немесе кабинеттен кабинетке жүгірудің қажеті жоқ. Смартфондағы бір қосымша арқылы жарылған жол, өшкен шам, бүлінген су құбыры немесе қоқыс тасталған аула туралы хабарлап, мәселенің шешілу барысын онлайн бақылауға болады. Бұл мүмкіндікті Шымкент тұрғындарына Komek 109 мобильді қосымшасы ұсынып отыр — қалалық басқарудың цифрлық трансформациясындағы маңызды қадам.Алдын-ала тарихқа жүгінсек, 109 бірыңғай байланыс орталығы Шымкентте 2020 жылы іске қосылған болатын. Сол кезеңде қала жаңадан республикалық маңызы бар мегаполис мәртебесін алып, басқарушылық жүйесін жаңартуға мүдделі еді. Орталық негізінен телефон қоңыраулары арқылы жұмыс істеп, коммуналдық шаруашылық, абаттандыру, жол қатынасы, жарықтандыру, қоғамдық көлік және қалалық инфрақұрылымға қатысты шағымдарды қабылдады. Алғашқы жылдары орталыққа тәулігіне орта есеппен 400-ден 600-ге дейін қоңырау түсетін болған. Алайда тек телефон арналарына сүйену мүмкіндіктерді шектеп, тұрғындардың кейбір бөлігіне қолайсыздық туғызды. Осы олқылықтарды жою мақсатында 2024 жылы Komek 109 мобильді қосымшасы іске қосылып, цифрлық өтініш беру жүйесі сапалы жаңа деңгейге көтерілді.Қосымшаның функционалдығы оның басты ерекшелігін айқындайды. Тұрғын өтінішін жолдаған кезде мәселенің нақты фотосуретін немесе бейне жазбасын тіркей алады — бұл жауапты маманның жағдайды алыстан бағалауына мүмкіндік береді. Бұдан бөлек, мекенжайды қолмен теру немесе картадан белгілеу функциясы бар, яғни нысанның дәл орны автоматты түрде жіберіледі. «Менің өтініштерім» бөлімінде әрбір өтініштің «Құрылды», «Жұмыс барысында» және «Орындалды» деген үш кезеңі нақты көрсетіледі. Интерфейс қазақ, орыс және ағылшын тілдерін қолдайды, бұл қалада тұратын алуан этностық топтарға да, шетелдік тұрғындарға да ыңғайлы. Қосымшаны Google Play және App Store дүкендерінен тегін жүктеп алуға болады.Шымкент қалалық әкімдігінің цифрлық даму жөніндегі басқармасының маманы Нұрлан Сейітов бұл туралы өз пікірін ортаға салды: «Komek 109 қосымшасы тек шағым қабылдайтын платформа ғана емес, бұл — азамат пен билік арасындағы тиімді диалогтың жаңа моделі. Тұрғын мәселені хабарлайды, біз оны тіркейміз, орындаушыны белгілейміз және нәтижесін жариялаймыз. Ашықтық пен жауапкершілік артады», — деді ол. Қосымшаны белсенді пайдаланушылардың бірі, Әл-Фараби ауданының тұрғыны Зауреш Мәмбетова да өз тәжірибесімен бөлісті: «Бұрын жол сынығы туралы хабарлау үшін тиісті мекемені іздеп, телефон нөмірін таба алмай жүретінмін. Енді фото түсіріп, картада белгілеп жіберемін — үш күн ішінде жөндеп кетті. Бұл шынымен де жұмыс істейді».Мамандар бұл бастаманы Қазақстандағы электрондық үкімет дамуының логикалық жалғасы ретінде бағалайды. Цифрлық басқару сарапшысы, Оңтүстік Қазақстан университетінің доценті Берік Қалиев: «Әлемдік тәжірибеге қарасақ, Сеул, Барселона, Сингапур сияқты қалалар азаматтарды тікелей қалалық басқаруға тарту арқылы инфрақұрылым жұмысының сапасын 30-40 пайызға арттырған. Шымкенттің Komek 109 моделі осы бағытта дұрыс жасалған қадам. Маңыздысы — деректерді жинап қана қоймай, оларды нақты жұмысқа айналдыру», — деп атап өтті. Шынында да, азаматтардың өтініштері негізінде қалыптасатын статистика қаладағы қай аудандарда, қандай мәселелер жиі кездесетінін анықтауға және алдын алу шараларын жоспарлауға мүмкіндік береді.Salыстырмалы тұрғыдан алғанда, Қазақстанның басқа ірі қалаларында да ұқсас жүйелер жұмыс істейді. Алматыда «Менің Алматым», Астанада «Egov mobile» платформалары азаматтардың өтініштерін қабылдайды. Алайда Шымкенттің Komek 109 жүйесі геолокация мен мультимедиалық мазмұнды біріктіре отырып, хабарландыру процесін айтарлықтай жеңілдеткен. Қалалық экономика институтының зерттеулері бойынша, азаматтар өтінішінің орташа орындалу мерзімі цифрлық платформаларды қолданатын қалаларда 40 пайызға қысқарған — бұл Komek 109 сияқты жүйелердің нақты нәтиже беретінін дәлелдейді.Болашақта жүйені одан әрі кеңейту жоспарланып отыр. Қала басшылығының ақпаратына сәйкес, 2027 жылға қарай Komek 109 платформасына жасанды интеллект элементтерін енгізу, өтініштерді автоматты сұрыптау және орындаушыларға дереу жіберу мүмкіндіктері қосылмақ. Сонымен қатар, бейнебақылау жүйесімен интеграция жоспарланған — яғни камера мәселені тіркесімен автоматты өтініш жасалатын болады. Бұл Шымкентті «ақылды қала» тұжырымдамасына қадам жасай түсер.Komek 109 қосымшасының тұрғындар арасындағы танымалдылығы жыл санап артып келеді. Мобильді қосымша іске қосылғаннан бері тіркелген өтініштер саны айтарлықтай өскен, белсенді пайдаланушылардың үлесі де ұлғайған. Бұл сандар тұрғындардың цифрлық сауаттылығының өскенін де, қалалық мәселелерді шешуге деген белсенді азаматтық ұстанымның қалыптасып жатқанын да айғақтайды. Биліктің ашықтығы мен жауапкершілігі артқан сайын тұрғындардың сенімі де нығая береді. Шымкент тәжірибесі — осы қарапайым, бірақ маңызды ақиқатты тағы бір рет дәлелдеген оқиға.

Қазақстанның аграрлық саласында цифрлық технологияларды енгізу жылдан-жылға кеңейіп, мал шаруашылығы саласы да бұл үдерістен тыс қалмауда. 21 қыркүйек 2026 жылы елдің бірқатар өңірлерінде «Төрт түлік» мобильдік қосымшасын халық арасында таныстыру және жүйені қолдану бойынша кешенді түсіндіру жұмыстары басталды. Бұл шара Қазақстандағы мал шаруашылығын есепке алу мен басқару жүйесін түбегейлі жаңартудың маңызды кезеңі болып табылады.«Төрт түлік» атауы қазақ халқының төрт негізгі мал түрін — жылқы, түйе, сиыр және қойды — бейнелейтін ұлттық ұғымнан алынған. Бұл атаудың өзі қосымшаның мазмұны мен мақсатын дәл аңғартады: отандық мал шаруашылығын заманауи технологиялар арқылы реттеу, есепке алу және дамытуға бағытталған платформа. Жаңа жүйе арқылы фермерлер өздерінің мал басын тіркей алады, ветеринарлық қызметтерге өтініш жібере алады, мемлекеттік субсидиялар туралы ақпарат ала алады және нарықтық бағаларды бақылай алады.Қосымшаны әзірлеу идеясы бірнеше жыл бұрын пайда болды. Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметтері бойынша, Қазақстанда 2024 жылдың соңында жалпы мал басының саны 24 миллионнан асты, алайда олардың едәуір бөлігі дұрыс тіркелмеген немесе есепке алу жүйесі ескірген. Бұл мәселе мемлекеттік субсидияларды тиімді бөлуге, індет ауруларын бақылауға және экспорттық мүмкіндіктерді кеңейтуге кедергі болып келді. Осы олқылықтарды жою мақсатында министрлік «Төрт түлік» жобасын іске асыруға кірісті.Ауыл шаруашылығы министрлігінің цифрландыру департаментінің директоры Серік Мұратов түсіндіру шарасында журналистерге берген сұхбатында: «Бізге дейін мал есебі негізінен қағаз форматында жүргізілетін. Бұл тәсіл қате жіберуге, ақпарат жоғалтуға және жемқорлыққа жол ашатын. «Төрт түлік» жүйесі барлық деректерді бірыңғай цифрлық платформада шоғырландырады, бұл мемлекет пен фермер арасындағы ашықтықты күрт арттырады», — деп атап өтті. Жобаға жауапты мамандардың пікірінше, жүйе толыққанды іске қосылғаннан кейін субсидия бөлу процесі орта есеппен үш есеге жылдамдайды.Алматы облысының Іле ауданынан келген мал шаруашылығымен айналысатын фермер Болат Жақсыбеков бірінші рет қосымшаны телефонына орнатып, оны қолданып көрді. «Алдымен күрделі болар деп ойлаған едім, бірақ интерфейс өте қарапайым екен. Тіпті менің жасымдағы адамдар да оңай меңгере алады. Ең бастысы — субсидия алу үшін аудан орталығына дейін барып-келмеудің қажеті жоқ болады», — деді ол. Бұл пікір жергілікті фермерлердің жалпы көңіл-күйін аңғартады: ауылдағы халық цифрлық технологияларды қолдауға дайын, тек оның қарапайым болуы шарт.Қосымшаның функционалдығы кең ауқымды мүмкіндіктерді қамтиды. Пайдаланушылар мал басын жынысы, жасы, тұқымы бойынша жіктей алады; ветеринарлық вакцинация кестесін қадағалай алады; нарыққа мал сатуға арналған хабарландыру жариялай алады. Сонымен қатар жүйе ауа-райы болжамымен интеграцияланған, бұл фермерлерге жайылым жоспарлауда қосымша қолайлылық береді. Мал ауруларының таралуы туралы деректер жинақталып, ветеринарлық қызмет мамандары ескерту хабарламаларын алады — бұл эпизоотиялық жағдайды бақылаудың тиімді механизмі.Сарапшылар «Төрт түліктің» іске қосылуын Қазақстанның ауыл шаруашылығы саласындағы ірі цифрлық реформалардың бірі ретінде бағалайды. «Егіндік» ғылыми-зерттеу институтының аграрлық экономист-сарапшысы Айгүл Нұрсейітова: «Осыған ұқсас жүйелерді Нидерланды, Жаңа Зеландия және Австралия сынды елдер бұдан бес-он жыл бұрын енгізді. Нәтижесінде мал шаруашылығының өнімділігі орта есеппен 20-30 пайызға өсті, мал шығыны төмендеді. Қазақстан үшін де бұл жол перспективалы», — дейді. Ол сондай-ақ жүйені сәтті іске асырудың басты шарты — ауылдағы интернет байланысының тұрақтылығы екенін атап өтті.Шынымен де, инфрақұрылымдық мәселе — жобаның алдында тұрған басты сын. Қазақстанның кейбір алыс аудандарында интернетке қолжетімділік әлі де шектеулі. Министрлік бұл мәселені шешу үшін офлайн режимде жұмыс істейтін нұсқаны да әзірлегенін хабарлады: деректер желі болғанда автоматты түрде синхрондалады. Сонымен бірге ауылдық жерлерде арнайы оқыту нүктелері ашылып, халықты қосымшаны пайдалануға үйрету жоспарланған. Биыл жылдың соңына дейін 500-ден астам ауылда осындай семинарлар өткізілуі тиіс.Мемлекеттік деңгейдегі маңыздылығын да ескерген жөн: «Төрт түлік» жүйесі Қазақстанның 2030 жылға дейінгі аграрлық даму стратегиясына сәйкес келеді. Бұл стратегия отандық мал шаруашылығының экспорттық әлеуетін арттыруды, азық-түлік қауіпсіздігін нығайтуды және ауыл тұрғындарының өмір сапасын жақсартуды басты мақсат ретінде белгілеген. Сарапшылардың болжамынша, жүйе толық қуатта жұмыс істегенде мемлекеттің мал шаруашылығы саласына жұмсайтын субсидия шығыны орта есеппен 15 пайызға азаяды, өйткені ресурстар нақты мұқтаж фермерлерге тиімді бағытталады. Ал азаматтардың реакциясы негізінен оң: халық заманауи технологияларды өмірге белсене қабылдауға дайын екенін көрсетуде.

Цифрлық технологиялардың қарқынды дамуы адамзат өміріне орасан зор жеңілдіктер ала келді. Алайда бұл жеңілдіктермен бірге жаңа қауіптер де туындады. Бүгінгі таңда интернет алаяқтығы — жаһандық деңгейде жылдам өсіп келе жатқан қылмыстың бір түрі. Қазақстанда да бұл мәселе жыл өткен сайын өткірлене түсуде. Осындай ахуалда жастарды киберқауіптерден қорғау мақсатында жүргізілетін ағарту жұмыстары аса маңызды рөл атқарады. 2026 жылдың 21 қыркүйегінде Шымкент қаласында дәл осы мақсатты көздеген маңызды іс-шара өтіп, жастарға интернет қауіпсіздігі жайлы кешенді түсіндірме жұмыстары жүргізілді.Шымкент қаласы Жастар саясаты басқармасының «Жастар ресурстық орталығы» ұйымдастырған «Жеке деректеріңді сақта — қауіптен қорған!» атты іс-шара Жол-көлік колледжінде өтті. Кездесуге мемлекеттік органдар өкілдері, саяси партия мамандары, полиция департаментінің жедел қызметкерлері мен психологтар қатысты. Атап айтсақ, «Әділет» партиясы Шымкент қалалық филиалы төрағасының орынбасары Ербол Байқонысов, «Жастар ресурстық орталығы» КММ Психологиялық көмек көрсету бөлімінің маманы Ақсымбат Әлімқұл, Цифрландыру басқармасы басшысының орынбасары Ернұр Қырғызбаев, Полиция департаменті Киберқылмысқа қарсы іс-қимыл басқармасының жедел уәкілі, полиция капитаны Бахытжан Бекбаев және «Әділет» партиясы Тұран аудандық филиалының атқарушы хатшысы Есімхан Бертаев іс-шараға белсене атсалысты.Қазақстан Ұлттық қауіпсіздік комитеті мен Ішкі істер министрлігінің соңғы жылдардағы есептеріне сүйенсек, елде киберқылмыс деңгейі жыл сайын орта есеппен 30–40 пайызға өсуде. Тек 2025 жылдың өзінде ғана интернет алаяқтығына байланысты тіркелген қылмыс саны бірнеше мың санмен өлшенді. Жәбірленушілердің басым бөлігін 18 бен 35 жас аралығындағы жастар құрайды. Шымкент — Қазақстанның үшінші мегаполисі ретінде жас халқы мол қала болғандықтан, бұл мәселе аймақ үшін де аса өзекті. Мамандардың пайымдауынша, жастардың ашықтығы мен технологияға сенгіштігі алаяқтардың оларды нысанаға алуына жол беруде.Іс-шара барысында жиынға қатысушыларға интернет алаяқтығының кең тараған түрлері егжей-тегжейлі түсіндірілді. Полиция капитаны Бахытжан Бекбаев сөз алып, алаяқтардың жұмыс істеу механизмін жастарға нақты мысалдар арқылы жеткізді. «Қылмыскерлер өздерін банк қызметкері, полиция немесе прокуратура өкілі, тіпті белгілі бір ірі компанияның маманы ретінде таныстырады. Олардың басты қаруы — уақыт қысымы. Адамды асықтырып, шұғыл шешім қабылдауға мәжбүр етеді. Осы сәтте ақыл-ой орнына эмоция жетекші болады да, азамат өз деректерін өз қолымен береді», — деді ол. Капитанның сөзі жиындағы жастар арасында үлкен резонанс тудырды.Психолог Ақсымбат Әлімқұл алаяқтардың пайдаланатын психологиялық тәсілдеріне тереңірек тоқталды. Оның айтуынша, заманауи киберқылмыскерлер тек техникалық тәсілдерге ғана сүйенбейді — олар адамның мінез-құлқы мен психологиясын жақсы зерттеген. «Алаяқтар жиі қорқыту немесе керісінше тиімді ұсыныс жасау тактикасын қолданады. «Сіздің шотыңызда күдікті операция жасалды, дереу кодты беріңіз» немесе «Сіз ұтыс ұттыңыз, алу үшін деректеріңізді растаңыз» — осы екі схема ең жиі кездесетіні», — деп атап өтті маман. Ол жастарға кез келген байланыс кезінде ерекше байсалдылық сақтап, ақпаратты дербес тексеруді ұсынды.Іс-шара барысында жастарға берілген практикалық нұсқаулар да ерекше назар аударды. Цифрландыру басқармасы басшысының орынбасары Ернұр Қырығызбаев ең алдымен қандай ақпаратты ешқашан бөгде адамдарға беруге болмайтынын жастарға ашып айтты. Банк картасының нөмірі мен CVV-коды, SMS арқылы келетін бір реттік растау коды, электрондық пошта немесе әлеуметтік желі паролі, жеке куәліктің деректері — осылардың кез келгенін ешбір жағдайда телефон немесе хабарлама арқылы айтпау керек. «Ешбір банк, ешбір мемлекеттік орган сізден телефон арқылы SMS-кодты сұрамайды. Егер сізден солай сұраса — бұл жүз пайыз алаяқ», — деп нақты айтты ол. Бұл қарапайым ереже жастарды қаржылық шығыннан және жеке аккаунттарының бұзылуынан сақтайтын ең тиімді қорғаныш болып табылады.«Әділет» партиясы өкілдері де іс-шараның мемлекеттік маңыздылығына тоқталып, жастарды цифрлық сауаттылық деңгейін арттыруға шақырды. Ербол Байқонысов жастардың ел болашағы ретінде интернет кеңістігінде сауатты болуы тек жеке мүддеге ғана емес, мемлекеттік қауіпсіздікке де тікелей қатысты екенін ерекше атап өтті. Іс-шараға қатысқан студент Айдана Сейітқалиева өз пікірін ортаға салды: «Бұған дейін мен бір реттік кодтың осыншалықты маңызды екенін білмедім. Осы кездесуден кейін өзімді де, жақындарымды да ескертемін». Осындай пікірлер іс-шараның жастарға шын мәнінде нәтиже беріп жатқанын аңғартты.Шымкентте өткен бұл іс-шара — жалғыз оқиғамен шектелмейді. Эксперттердің болжауынша, алдағы жылдары Қазақстанда цифрлық сауаттылықты арттыруға бағытталған мемлекеттік бағдарламалардың ауқымы одан ары кеңейеді. Мемлекет пен азаматтық қоғамның бірлескен күші ғана жастарды тез өзгеріп жатқан киберқауіптерден тиімді қорғай алады. Жеке деректерін сақтауды үйренген жас — қоғамдық тұрақтылыққа да, жеке болашағына да ірге тасын қалайды. Ал бүгін Шымкент колледжінде отырған жастардың өмірлік маңызды сабақ алғаны анық.

21 қыркүйек 2026 жылы Шымкент қаласында өткен AgriTech Talent Hunt хакатоны еліміздің технологиялық тарихына жаңа бет ашты. Digital & AI Qazaqstan 2026 бағдарламасы аясында Shymkent IT Hub ұйымдастырған бұл іс-шарада отандық жас бағдарламашылар адам баласын таң қалдыратын шешімді дүниеге алып келді: енді сиырдың да өз «Face ID»-сі бар. OAIU командасы жасап шыққан «Computer Vision: Cow ID» жобасы — жай ғана бағдарламашылық жаттығу емес, бұл қазақстандық ауыл шаруашылығын түбегейлі өзгертуге қабілетті нағыз серпіліс.Жобаның негізгі идеясы қарапайым, бірақ оның артындағы технологиялық тереңдік — таңғажайып. Ферма жағдайында жүздеген сиырды жеке-жеке қадағалау, олардың денсаулық жағдайын бақылау және ауру белгілерін уақытында байқау — бұл әрқашан фермерлердің ең ауыр жүгі болып келген. Дәстүрлі жолмен бір фермер жүздеген малды күн сайын мұқият бақылауы мүмкін емес. Дәл осы олқылықты OAIU командасы жасанды интеллект пен компьютерлік көру технологиясы арқылы жойып шықты. Олардың жүйесі камера арқылы әр сиырды жеке таниды, оның фермадағы орналасуын үздіксіз бақылайды және белсенділігі күрт төмендеген жағдайда фермерге дереу хабарлама жіберіп отырады.Қазақстан үшін бұл жобаның маңыздылығын асыра бағалау мүмкін емес. Еліміздің экономикасында мал шаруашылығы ерекше орын алады: ауыл шаруашылығы саласы жалпы ішкі өнімнің шамамен 4–5 пайызын құрайды, ал мал шаруашылығы — осы үлестің жартысынан астамын алады. Қазақстанда 2025 жылдың деректері бойынша ірі қара малдың саны 8 миллионнан асқан. Алайда малдың уақытында емделмеуінен болатын шығын жыл сайын миллиардтаған теңгені құрайды. Жасанды интеллект негізіндегі мониторинг жүйелері бұл шығынды 30–40 пайызға дейін қысқартуға мүмкіндік береді деп болжайды салалық сарапшылар. «Малдың ауру белгісін адам байқағанға дейін жасанды интеллект оны 12–24 сағат бұрын анықтай алады. Бұл — малдың өмірін сақтап қалу мен оны жоғалту арасындағы айырма», — дейді ауыл шаруашылығы технологиялары саласының сарапшысы Бекзат Әлімов.OAIU командасы — Омар Нұрбек, Қалыбаев Диас, Арын Ерғали, Сейлхан Сержан және Алихан Ердаулет — хакатонға дайындық барысында ұйқысыз түндер мен мыңдаған код жолдарынан өтті. Команда мүшелерінің өз сөздерімен айтқанда, бұл тек техникалық жарыс қана болмады — бұл олардың болашаққа деген көзқарасын тәжірибеде сынаған алаң болды. «Біз хакатонға кіргенде сиырды компьютер таниды деген идея жай ғана ойдағы нәрсе сияқты көрінді. Бірақ деректерді жинап, модельді оқытып, нәтижені алғанда — бұл мүмкін екенін өз көзімізбен көрдік», — деп бөліседі команда жетекшісі Омар Нұрбек. Жобада қолданылған компьютерлік көру алгоритмдері малдың тұмсық бетіндегі ерекше өрнекті дактилоскопиялық таңба секілді пайдаланады: әр сиырдың тұмсығы бірегей болғандықтан, жүйе оны 95 пайыздан жоғары дәлдікпен тани алады.Shymkent IT Hub бұл жобаның жарыққа шығуына алаң болғаны кездейсоқ емес. Оңтүстік Қазақстан өңірі — мал шаруашылығы жағынан елдің ең белсенді аймақтарының бірі. Шымкент хабының директоры Алия Сейтқалиева бұл туралы: «Біз AgriTech Talent Hunt хакатонын ұйымдастырғанда, өңіріміздің нақты мәселелерін шешетін жобаларды іздедік. OAIU командасының шешімі — дәл солай: ол теория емес, ертең фермаға орнатуға дайын технология», — деп атап өтті. Хакатонға елдің 12 өңірінен 80-нен астам команда қатысып, 30-дан аса технологиялық шешім ұсынды. Бірақ «Computer Vision: Cow ID» жобасы өзінің практикалық маңыздылығымен ерекше бағаланды.Технологиялық тұрғыдан қарасақ, OAIU командасының жасаған жүйесі жаһандық трендтермен толық үйлеседі. Әлемде «ақылды ферма» немесе Smart Farm тұжырымдамасы 2020 жылдардан бастап күрт дамыды. Нидерланды, Жапония және Израиль сияқты елдер мал шаруашылығында жасанды интеллектті жаппай қолдануда. Жаһандық AgriTech нарығының көлемі 2026 жылы 22 миллиард долларды асатыны болжануда. Қазақстан бұл нарыққа кеш кірмек емес — ел үкіметінің «Цифрлық Қазақстан» бағдарламасы ауыл шаруашылығын цифрландыруды басым бағыт ретінде белгілеген. OAIU командасының жобасы осы стратегиялық бағытпен дәл сәйкес келеді.Жобаның болашақ перспективалары да ерекше назар аударады. Сарапшылардың болжамынша, «Computer Vision: Cow ID» жүйесін кең ауқымда қолданысқа енгізу үшін стартап форматында дамыту және ірі агрохолдингтермен серіктестік орнату қажет. Команда мүшелері жүйені одан әрі жетілдіруді жоспарлап отыр: болашақта мал ауруларын нақты диагностикалай алатын, жемшөп тұтынуын автоматты есептейтін және ветеринарлық тіркеу жүргізетін кешенді платформаға айналдыру мақсаты бар. «Бүгін біз сиырды тануды үйреттік. Ертең жүйе сиырдың денсаулық тарихын толық сақтап, ветеринармен тікелей байланыса алады», — дейді команданың техникалық жетекшісі Қалыбаев Диас.Бұл жоба тек технологиялық жетістік қана емес — ол қазақстандық жастардың ғылым мен инновацияға деген ынтасының айқын дәлелі. Ойдан шығарылмаған, нақты ауыл өмірінің ауыртпалықтарынан туындаған бұл шешім — болашақтың ақылды фермасының алғашқы үлгісі. Шымкент хакатонының алаңында жанған бұл ұшқын еліміздің ауыл шаруашылығына жаңа заманның жарығын алып келуі ғажап емес. OAIU командасы мен Shymkent IT Hub бастаған бұл бастама — Қазақстанның AgriTech саласындағы мүмкіндіктері шексіз екенін бүкіл әлемге паш еткен алғашқы, бірақ елеулі қадам.

Қазіргі заманда интернет пен цифрлық технологиялардың адам өміріне тереңдеп еніп кетуі жаңа қауіп-қатерлерді де бірге алып келді. Жеке деректерді ұрлау, фишингтік алаяқтық, аккаунттарды бұзу — бүгінде бұл мәселелер жалпы халықтың алдына өткір күн тәртібіндегі сұрақ ретінде қойылып отыр. Осы тұрғыда Шымкент қаласында жүргізіліп жатқан «Киберкультура айы» шарасы аса маңызды бастама болып табылады. 21 қыркүйек 2026 жылы «Авиценна» Жоғарғы медициналық колледжінде өткен кезекті сабақ осы науқанның жалғасы ретінде аймақтың білім беру ортасында кеңінен резонанс тудырды.«Киберкультура айы» — Шымкент қаласы әкімдігі мен арнайы ұйымдардың бірлескен бастамасымен жүзеге асырылып жатқан ауқымды жоба. Оның шеңберінде мектептер, колледждер және жоғары оқу орындарында цифрлық қауіпсіздік бойынша кездесулер мен семинарлар өткізілуде. Бағдарламаның басты мақсаты — жас ұрпақтың интернет кеңістігінде өзін қауіпсіз сезінуі үшін қажетті білім мен дағдыларды қалыптастыру. Мамандардың бағалауынша, Қазақстанда жыл сайын интернет-алаяқтықтан зардап шеккен азаматтардың саны айтарлықтай өсіп келеді, ал олардың едәуір бөлігін студенттер мен жастар құрайды.«Авиценна» медициналық колледжінде өткен сабақта студенттерге жеке деректерді қорғаудың негізгі тәсілдері жан-жақты түсіндірілді. Маман-лекторлар жастарға фишингтік хабарламаларды қалай тануға болатынын, парольдерді дұрыс жасаудың маңыздылығын, сондай-ақ жалған веб-сайттардан аулақ болу жолдарын үйретті. Сабаққа қатысқан колледж оқытушысы Зарина Бекова: «Бұл бастама өте уақытылы. Біздің студенттер болашақ медицина қызметкерлері, олар пациенттердің жеке мәліметтерімен жұмыс істейді. Сондықтан цифрлық сауаттылық оларға кәсіби деңгейде де қажет», — деп пікір білдірді.Қазіргі деректерге сүйенсек, Қазақстан Ұлттық қауіпсіздік комитеті мен Ақпараттандыру министрлігінің статистикасы бойынша, соңғы бірнеше жылда елімізде киберқылмыс деңгейі айтарлықтай артты. Кибершабуылдардың ішінде ең жиі кездесетіні — фишинг, яғни жеке мәліметтерді алдамшы хабарламалар арқылы ұрлау. Жаһандық деңгейде де суреттің ауыр екенін байқаймыз: халықаралық киберқауіпсіздік ұйымдарының есебіне сәйкес, 2025 жылы дүние жүзінде онлайн-алаяқтыққа байланысты жалпы шығын бірнеше триллион долларды құрады. Осы жағдайда жастарды ерте кезеңнен сандық сауаттылыққа баулу — тек білім беру мәселесі ғана емес, ұлттық қауіпсіздіктің де бір буыны.Шымкенттің жас студенті, колледждің екінші курс оқушысы Айдана Сейткали оқу-семинардан алған әсерін былай сипаттады: «Мен бұрын фишинг дегеннің не екенін білмедім. Бүгін лектор бізге нақты мысалдар арқылы, скриншоттармен көрсетіп түсіндірді. Таныстарымнан жалған сілтемені баспаңдар деп ескерткен хабарламалар келгенде мен назар аудармайтынмын, енді мұның қаншалықты маңызды екенін ұқтым». Оның пікірі — сабақтардың жастардың санасында нақты із қалдырып жатқанының дәлелі.Мамандар мен педагогтар бұл бастаманың тек Шымкентпен шектелмеуі тиіс деп санайды. Цифрлық қауіпсіздік бойынша оқытушы, IT-маман Серік Нұрланов: «Киберкультура айы — керемет мысал. Алайда бір ай ішіндегі бірнеше сабақпен мәселе шешілмейді. Бұл білім жүйесіне тұрақты пән ретінде енгізілуі қажет. Жас адамдар интернетте күн сайын болады, демек, тәуекелмен де күн сайын бетпе-бет келеді», — дейді ол. Шынында да, Финляндия, Эстония сияқты цифрлық сауаттылықта көш бастаушы мемлекеттердің тәжірибесі мектеп бағдарламасына киберқауіпсіздік курстарын енгізудің оң нәтиже беретінін дәлелдейді.Шымкент — Қазақстанның оңтүстігіндегі ірі қалалардың бірі және бірнеше жылдан бері республикалық маңызы бар қала мәртебесіне ие. Мұндай ауқымды орталықта цифрлық сауаттылықты арттыруға бағытталған шаралардың жүргізілуі аймақ тұрғындары үшін де, жалпы елдің цифрлық дамуы үшін де стратегиялық маңызға ие. Болашақта бұл бастаманың нәтижелері интернет-алаяқтыққа ұшыраған жастардың санын азайтуда айтарлықтай рөл атқарады деп күтілуде. Бағдарлама аяқталғаннан кейін ұйымдастырушылар қорытынды мәліметтерді жариялауды және осы тәжірибені облыстар бойынша таратуды жоспарлап отыр.Цифрлық дәуірде жеке деректерді қорғау — тек техникалық мәселе емес, жеке мәдениет пен жауапкершілік мәселесі. «Авиценна» колледжіндегі сабақ осы қарапайым, бірақ маңызды ақиқатты студенттерге нақты тілде жеткізді. Киберкультура айының шеңберінде Шымкенттің жүздеген оқушысы мен студенті цифрлық кеңістікте өзін қорғауды үйреніп жатыр. Бұл — болашаққа деген нақты инвестиция. Өйткені бүгінгі сауатты жас — ертеңгі қауіпсіз қоғамның кепілі. Журналистер мен қоғам өкілдері бұл тәжірибенің Қазақстанның барлық өңірлеріне таралуын, мектеп пен колледж оқушыларының цифрлық қауіпсіздік мәдениетін бойларына терең сіңіруін талап ете отыра, мемлекеттік деңгейде тиісті бағдарламаларға қаржыландырудың артуын күтеді.

Куала-Лумпур, 2026 жылғы 21 қыркүйек – Малайзияның Стратегиялық және халықаралық зерттеулер институтында (ISIS Malaysia) «Малайзия – Орталық Азия өзара іс-қимылын одан әрі тереңдету перспективалары» тақырыбында дөңгелек үстел өтті. Іс-шара барысында Малайзия мен Орталық Азия мемлекеттері арасындағы саяси, экономикалық және гуманитарлық ынтымақтастықты нығайту перспективалары талқыланды.Іс-шараға Қазақстан Республикасының Малайзиядағы Елшілігінің Уақытша сенімді өкілі Қыран Орынбеков, ISIS Malaysia Атқарушы төрағасы профессор доктор Мохд Фаиз Абдулла, Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы Қазақстан стратегиялық зерттеулер институтының (ҚСЗИ) жетекші сарапшысы Бауыржан Аукен, Малайзия Сыртқы істер министрлігінің өкілдері, Өзбекстан мен Қырғызстанның зерттеу институттарының сарапшылары, дипломаттар және сарапшылық қауымдастық өкілдері қатысты.Өзінің құттықтау сөзінде Қыран Орынбеков Қазақстанның диалог, өзара құрмет және көпжақты ынтымақтастық қағидаттарына негізделген белсенді әрі теңгерімді сыртқы саясат ұстанатынын атап өтті. Ол Қазақстанның бейбітшілік, қауіпсіздік және халықаралық диалогты ілгерілетуге бағытталған халықаралық бастамаларына, соның ішінде Әлемдік және дәстүрлі діндер лидерлерінің съезіне, ядролық қарудан азат әлем құру идеясын ілгерілетуге және Азиядағы өзара іс-қимыл және сенім шаралары жөніндегі кеңесті (АӨСШК) құру бастамасына тоқталды. Сонымен қатар Қазақстанның көпжақты ынтымақтастықты нығайтуға, өзара сенімді арттыруға және халықаралық әрі өңірлік сын-қатерлерді бейбіт жолмен шешуге қосып келе жатқан үлесі атап өтілді.ISIS Malaysia Атқарушы төрағасы профессор доктор Мохд Фаиз Абдулла көзқарастары мен мүдделері ортақ мемлекеттер арасындағы тығыз өзара іс-қимыл өзара түсіністікті нығайтуға және ұзақ мерзімді әріптестікті дамытуға қолайлы жағдай қалыптастыратынын атап өтті. Ол Малайзия мен Орталық Азия мемлекеттері арасындағы сауда және инвестициялар, білім беру және басқа да перспективалы бағыттардағы ынтымақтастықты кеңейту үшін елеулі әлеует бар екенін атап өтті.Талқылау барысында Қазақстанның саяси және конституциялық жаңғыруына ерекше назар аударылды. ISIS Malaysia талдамалық баяндамасын таныстыру барысында сарапшы Каррем Кассим Қазақстанның саяси жүйесіндегі негізгі өзгерістерге, оның ішінде конституциялық референдумға және жаңа бір палаталы Парламент – Құрылтайдың құрылуына тоқталды. Оның атап өтуінше, жаңа Парламент мемлекеттік органдармен, мемлекеттік компаниялармен және тиісті экономикалық ведомстволармен қатар ұзақ мерзімді экономикалық әріптестікті дамыту үшін қосымша ресми арна бола алады.Сонымен қатар талқылау барысында Малайзия, Қазақстан және Орталық Азияның басқа да мемлекеттері арасындағы сауда және инвестициялар, көлік-логистикалық байланыстылық, энергетика, аса маңызды минералдар, цифрлық технологиялар, білім беру және ғылыми зерттеулер салаларындағы ынтымақтастықты одан әрі дамыту үшін елеулі мүмкіндіктер бар екені атап өтілді.Дөңгелек үстел Малайзия мен Орталық Азия арасындағы өзара түсіністікті тереңдетуге, саяси және сараптамалық диалогты кеңейтуге және практикалық ынтымақтастықтың жаңа мүмкіндіктерін айқындауға мүмкіндік беретін маңызды пікірталас алаңына айналды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-kuala-lumpur/press/news/details/1295448?lang=ru

Ақтөбе қаласында облыс әкімдігі ғимараты алдындағы алаңда екі мәрте Кеңес Одағының Батыры Талғат Бигелдинов атындағы Әуе қорғанысы күштері әскери институтының 29-шы түлектерін шығарып салу рәсімі өтті.Салтанатты шараға Ақтөбе облысының әкімі Асхат Шахаров, Әуе қорғанысы күштері бас қолбасшысының орынбасары авиация генерал-майоры Руслан Қоңыров, әскери институттың профессорлық-оқытушылық құрамы, Қарулы күштердің ардагерлері, сондай-ақ түлектердің ата-аналары мен жақындары қатысты.– Отан қорғаушы мамандығын таңдау – өмір жолындағы абыройлы шешім. Сіздердің міндеттеріңіз – аға буын офицерлерінің ерлігі мен батылдығын үлгі ету. Ол үшін өз ісін жетік білетін кәсіби маман ғана емес, нағыз командир әрі тәлімгер болу қажет. Қызметте табандылықтың өнегесін көрсетіңіздер, – деді авиация генерал-майоры Р. Қоңыров.Биылғы түлектер қатарында 42 ұшқыш пен 25 инженер бар. Салтанатты рәсім барысында жас лейтенанттарға дипломдар мен төсбелгілер табысталды.Бұл күн лейтенант Мыңжасар Қуаныш үшін ерекше есте қалды. Салтанатты шара кезінде ол сүйіктісі Әйгерімге үйленуге ұсыныс жасап, бойжеткен келісімін берді. Осылайша әскери оқу орнынан түлеп ұшқан жас офицердің қызмет жолында ғана емес, махаббатқа, өзара қолдауға және ортақ арманға негізделген жас отбасының өмірінде де жаңа кезең басталды.Айта кетейік, Әуе қорғанысы күштері әскери институты Қорғаныс, Төтенше жағдайлар, Ішкі істер министрліктері мен Ұлттық қауіпсіздік комитетіне авиациялық мамандар даярлайды. Оқу орны құрылған сәттен бастап 5 мыңнан астам маманды даярлап, сапқа қосты.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1295410?lang=ru

В рамках принципа «Закон и порядок» одновременно в девяти высших учебных заведениях города Шымкента прошли профилактические встречи для студентов первого курса на тему «Финансовая безопасность». Для молодых людей, которые адаптируются к новой среде и начинают самостоятельно принимать финансовые решения, такие разъяснительные мероприятия имеют большое значение. Ведь именно в студенческий период они впервые начинают активно пользоваться банковскими картами, совершать покупки в интернете, искать работу, осуществлять денежные переводы и интересоваться инвестициями.Основная цель мероприятия — повысить финансовую грамотность студентов, недавно приехавших в город, и предостеречь их от интернет-мошенничества, дропперской деятельности, финансовых пирамид и предложений незаконного заработка. Встречу совместно организовали специалисты Молодежного ресурсного центра города Шымкента и Департамента экономических расследований по городу Шымкенту.В ходе встречи молодежи рассказали о наиболее распространенных сегодня видах финансовых преступлений. Особое внимание было уделено дропперству. Дроппер — это человек, который предоставляет свой банковский счет, карту или другие финансовые инструменты третьим лицам и участвует с их помощью в проведении денежных переводов. В связи с этим специалисты предупредили молодежь о необходимости не передавать посторонним лицам банковские карты, счета, данные для доступа к интернет-банкингу и другие финансовые инструменты. Также на встрече подробно разъяснили принципы работы финансовых пирамид.Выступившая в ходе мероприятия официальный представитель Департамента экономических расследований по городу Шымкенту Аружан Альжан отметила важность повышения правовой и финансовой грамотности молодежи в вопросах финансовой безопасности. По ее словам, в течение одной недели планируется провести разъяснительные встречи и охватить около 18 тысяч студентов первого курса.– Молодежь должна знать свои права, а также уважать права других. Важно избегать современных видов мошенничества, дропперской деятельности и финансовых пирамид. Для этого молодые люди должны быть финансово грамотными и всесторонне подготовленными, – сказала официальный представитель.В ходе встречи студенты задали специалистам интересующие их вопросы и получили конкретные ответы. Особое внимание было уделено вопросам трудоустройства через интернет, использования банковских карт, проверки инвестиционных предложений, определения достоверности рекламы в социальных сетях, а также действий при возникновении сомнений в отношении подозрительных финансовых операций.

«Заң мен тәртіп» қағидаты аясында Шымкент қаласының тоғыз жоғары оқу орнында бірінші курс студенттеріне арналған «Қаржылық қауіпсіздік» тақырыбында бір мезетте профилактикалық кездесу өтті. Жаңа ортаға бейімделіп, өз бетінше қаржылық шешімдер қабылдай бастаған жастар үшін мұндай түсіндіру жұмыстарының маңызы зор. Себебі студенттік кезеңде алғаш рет банк картасын пайдалану, онлайн сауда жасау, жұмыс іздеу, ақша аудару немесе инвестицияға қызығушылық таныту сияқты қаржылық операциялар көбейеді. Іс-шараның негізгі мақсаты – қалаға жаңадан келген студенттерді қаржылық сауаттылыққа үйретіп, интернеттегі алаяқтық схемалардан, дропперлік әрекеттен, қаржылық пирамидалардан және заңсыз ақша табу ұсыныстарынан сақтандыру. Кездесуді Шымкент қаласының Жастар ресурстық орталығы мен Шымкент қаласы бойынша Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің мамандары бірлесе ұйымдастырды.Кездесу барысында жастарға қазіргі кезде кең тараған қаржылық қылмыс түрлері түсіндірілді. Соның ішінде дропперлікке ерекше назар аударылды. Дроппер деп өз банк шотын, картасын немесе басқа да қаржылық құралдарын үшінші тұлғаларға беріп, олардың көмегімен ақша аударымдарын өткізуге қатысатын адамдарды атайды. Сондықтан мамандар жастарға банк картасын, шотын, интернет-банкингке кіру деректерін және өзге де қаржылық құралдарын бөгде адамдарға бермеу қажеттігін ескертті. Кездесуде қаржылық пирамидалардың жұмыс істеу тәсілдері де жан-жақты түсіндірілді. Іс-шара барысында сөз алған Шымкент қаласы бойынша Экономикалық тергеп-тексеру департаментінің ресми өкілі Аружан Әлжан қаржылық қауіпсіздік мәселесінде жастардың құқықтық және қаржылық сауаттылығын арттырудың маңызын атап өтті. Оның айтуынша, түсіндіру кездесулерін бір апта бойы өткізіп, шамамен 18 мың бірінші курс студентін қамту жоспарланып отыр.– Жастар өз құқықтарын білуі керек, сонымен қатар, өзгенің құқығын құрметтеуі қажет. Қазіргі заманғы алаяқтық түрлері, дропперліктен, қаржылық пирамидалардан аулақ болған жөн. Ол үшін жастар қаржылық тұрғыдан сауатты әрі жан-жақты болуы керек, – деді ресми өкіл.Кездесу барысында студенттер мамандарға өздерін толғандырған сұрақтарын қойып, нақты жауаптар алды. Әсіресе интернет арқылы жұмысқа орналасу, банк картасын пайдалану, инвестициялық ұсыныстарды тексеру, әлеуметтік желідегі жарнамалардың шынайылығын анықтау және күмәнді қаржылық операцияларға қатысты сұрақтар талқыланды.

2026 жылғы 19 қыркүйекте Шығыс Қазақстан облысында «Таза Қазақстан» экологиялық бастамасын іске асыру аясында «World Cleanup Day» («Дүниежүзілік сенбілік») экологиялық акциясы өтті.Іс-шараға мемлекеттік органдардың қызметкерлері, ұйымдардың өкілдері, волонтерлер және өңір тұрғындары қатысты.Акция аясында аумақтарды тазалау және абаттандыру жұмыстары, сондай-ақ экологиялық мәдениетті арттыруға және қоршаған ортаға жауапты көзқарасты қалыптастыруға бағытталған іс-шаралар өткізілді.«World Cleanup Day» — әртүрлі елдердің тұрғындарын біріктіретін және қоғамдық кеңістіктердің тазалығын сақтауға, сондай-ақ халықтың экологиялық жауапкершілігін арттыруға бағытталған халықаралық экологиялық бастама.Шығыс Қазақстан облысының Туризм және инвестициялар басқармасының қызметкерлері акцияға қатысып, өңір аумағының тазалығы мен абаттандырылуын қамтамасыз ету жөніндегі бастаманы қолдады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/tourism-vko/press/news/details/1295363?lang=ru

Әл-Кувейт, 2026 жылғы 20 қыркүйек – Қазақстан Республикасының Кувейт Мемлекетіндегі Елшісі Ержан Елекеев Кувейт Азаматтық авиация бас басқармасының президенті шейх Хамуд Мубарак Ас-Сабахпен кездесу өткізді.Кездесу барысында тараптар азаматтық авиация саласындағы қазақ-кувейт ынтымақтастығын одан әрі дамыту және екі ел арасындағы тікелей әуе қатынасын кеңейту перспективаларын талқылады.Қазақстан мен Кувейт арасындағы тікелей жолаушылар рейстерінің жиілігін арттыру мүмкіндіктеріне ерекше назар аударылды. Бұл екі мемлекет арасындағы іскерлік және туристік байланыстарды одан әрі дамытуға ықпал ететіні атап өтілді.Сондай-ақ тараптар қазақстандық өнімдерді Кувейт нарығына тасымалдау мүмкіндіктерін кеңейтуді және Қазақстан мен Кувейт арасындағы көлік-логистикалық байланыстарды нығайтуды қоса алғанда, әуе жүк тасымалдарын дамыту перспективаларын қарастырды.Қазақстан Республикасы мен Кувейт Мемлекеті арасындағы Әуе қатынасы туралы үкіметаралық келісімді жасасу мәселесі жеке қаралды. Аталған келісімнің жобасы бұған дейін қазақстандық тараппен Кувейт тарапының қарауына ұсынылған болатын. Осыған байланысты құжатты кейіннен қол қою мақсатында одан әрі пысықтаудың маңыздылығы атап өтілді.Өз кезегінде шейх Хамуд Ас-Сабах Кувейт тарапының Қазақстанмен азаматтық авиация саласындағы ынтымақтастықты дамытуға мүдделілігін білдіріп, екіжақты өзара іс-қимылды тереңдету, әуе қатынасын кеңейту және бірлескен бастамаларды іске асыру үшін қажетті күш-жігер жұмсауға дайын екенін растады.Кездесу қорытындысы бойынша тараптар азаматтық авиация саласындағы ынтымақтастықты нығайтуға және Қазақстан мен Кувейт арасындағы тікелей әуе қатынасын одан әрі дамытуға өзара мүдделілігін растады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-kuveyt/press/news/details/1295366?lang=ru

Шығыс Қазақстан облысының Туризм және инвестициялар басқармасы, туристік ақпараттық орталық және туристік бизнес өкілдері 17–19 қыркүйек аралығында Астана қаласында өтіп жатқан Kazakhstan Travel Forum «САЯХАТ 2026» халықаралық туристік форумына қатысуда.Биылғы форумның тақырыбы — «Тәуекелсіз туризм». Іс-шараға мемлекеттік органдардың, туристік және қонақүй бизнесінің, әуе компанияларының, сондай-ақ халықаралық ұйымдардың өкілдері қатысуда.Форум аясында сараптамалық сессиялар, панельдік пікірталастар, B2B кездесулер және туристік өнімдердің таныстырылымдары өткізілуде.Шығыс Қазақстан облысы Кәсіпкерлер палатасы Туризм кеңесінің төрағасы Сымбат Рамазанов «Әсерлер экономикасы: сервис, құзыреттер және жаңа стандарттар» тақырыбындағы панельдік сессияда спикер ретінде сөз сөйледі.Көрме алаңында жергілікті өндірушілердің табиғи өнімдері — Алтай балы және басқа да ара шаруашылығы өнімдері ұсынылды.Шығыс Қазақстан облысы өкілдерінің форумға қатысуы тәжірибе алмасуға, өңіраралық ынтымақтастықты нығайтуға және өңірдің туристік және инвестициялық әлеуетін ілгерілетуге ықпал етеді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/tourism-vko/press/news/details/1295360?lang=ru