Астана қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер Департаменті, Департамент басшысының орынбасары Азамат Нұрлыбековтің төрағалығымен, консалтингтік компаниялардың өкілдерімен камералдық бақылау жүргізу тәртібі бойынша кеңес өткізді.Ашық диалог форматында өткен кездесуде қатысушылар салықтық әкімшілендіру саласындағы негізгі өзгерістерді және оларды іс жүзінде қолдану мәселелерін талқылады.Камералдық бақылау жүргізу тәртібін біркелкі түсінуді қамтамасыз етуге, сондай-ақ салық органдары мен бизнес өкілдері арасындағы өзара іс-қимыл сапасын арттыруға аса назар аударылды.Мұндай форматтағы кездесулер мемлекеттік органдар мен кәсіби қоғамдастық арасындағы нәтижелі диалогты дамытуға, салықтық әкімшілендірудің ашықтығын қамтамасыз етуге және енгізілген өзгерістерді тиімді жүзеге асыруға ықпал етеді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-astana/press/news/details/1298024?lang=ru

      2026 жылғы 23 қыркүйекте Брест қаласында Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті төрағасының орынбасары Қайрат Жұмағұловтың Беларусь Республикасы Мемлекеттік кеден комитетінің төрағасы Владимир Орловскиймен екіжақты кездесуі өтті.      Беларусь Қазақстанның негізгі сауда-экономикалық серіктестерінің бірі болып табылады. Кездесу барысында тараптар өзара саудадағы оң динамиканы атап өтіп, ынтымақтастықты одан әрі дамыту мүмкіндіктерін талқылады.     Негізгі назар тауарларды өткізуге және транзиттен өтуге тікелей байланысты мәселелерге аударылды.     Атап айтқанда, тараптар:    - екі елдің өткізу пункттері арқылы транзиттік жүктердің өтуін жеделдету және кедендік рәсімдердің тиімділігін арттыру;   - 2022 жылғы 19 сәуірдегі ЕАЭО-да тасымалдарды қадағалау үшін навигациялық пломбаларды қолдану туралы келісімге сәйкес тасымалдарды қадағалау үшін навигациялық пломбаларды қолдану;  - кеден органдары арасындағы өзара іс-қимылды одан әрі дамыту, оның ішінде Беларусь Республикасы Мемлекеттік кеден комитетінің Қазақстан Республикасындағы ресми өкілі лауазымын енгізуді пысықтау мәселелерін талқылады.     Қазіргі заманғы бақылау құралдарын қолдану және кеден органдары арасындағы тікелей өзара іс-қимылды дамыту тауарларды өткізуді неғұрлым ашық етуге және транзиттің жедел өтуін қамтамасыз етуге бағытталған.     Қазақстан тарапы осындай кездесулерді бетпе-бет форматта өткізудің маңыздылығын атап өтті. Мұндай кездесулер туындаған мәселелерді тікелей талқылауға, практикалық тәжірибемен алмасуға және елдер арасында тауарларды өткізуге қатысты мәселелер бойынша шешімдерді бірлесіп әзірлеуге мүмкіндік береді.    Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd/press/news/details/1298006?lang=ru

Астана қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер Департаменті жеке тұлғалардың мүлік салығын төлеу мерзімі 2026 жылғы 1 қазанда аяқталатынын еске салады.Салық салық салу объектісінің орналасқан жері бойынша төленеді.Төлеу тәсілдері:«e-Salyq Azamat» мобильді қосымшасы;Екінші деңгейдегі банктердің мобильді қосымшалары;Екінші деңгейдегі банктердің кассалары мен «Қазпошта» АҚ бөлімшелері.Төлем онлайн түрде қолжетімді және бірнеше минутта жасалады.Салықтың уақытылы төленбеуі өсімпұл есептеуге, сондай-ақ берешекті мәжбүрлеп өндіріп алу шараларын қолдануға әкеліп соғатынына назарларыңызды аударамыз.Астана қаласы бойынша Мемлекеттік кірістер Департаменті төлемді белгіленген мерзімді күтпей, алдын ала жүргізуге кеңес береді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-astana/press/news/details/1297978?lang=ru

Қазақстан денсаулық сақтау саласында жаңа бір маңызды қадам жасады. Шымкент қаласындағы №2 қалалық ауруханасында жүрек ырғағының бұзылуын емдеудің озық әдісі — наносекундтық абляция технологиясы — алғаш рет енгізілді. 2026 жылдың 24 қыркүйегінде өткен халықаралық конференция мен шебер-сынып шеңберінде бұл инновациялық технология Қытай, Қырғызстан, Өзбекстан, Тәжікстан және басқа да елдердің мамандарына таныстырылды. Оқиға Орталық Азия медицинасының дамуындағы елеулі оқиғаға айналып, аймақтық медициналық қоғамдастықтың кең назарын аударды.Аритмия — жүрек ырғағының бұзылуымен сипатталатын ауру — бүгінгі күні жер жүзі бойынша жүрек-қан тамыры аурулары арасында ең жиі кездесетін патологиялардың бірі болып табылады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметтері бойынша, жүрек-қан тамыры аурулары жыл сайын 17 миллионнан астам адамның өліміне себепші болады, олардың арасында аритмиямен байланысты жағдайлар айтарлықтай үлес алады. Қазақстанда да бұл мәселе өткір тұр: елімізде жыл сайын жүрек ырғағының бұзылуы диагнозы қойылған науқастар саны 200 мың адамнан асады. Шымкент — үш миллионнан асатын халқымен еліміздің ең ірі қалаларының бірі болғандықтан, осындай технологияның дәл осы жерде енгізілуі стратегиялық жағынан сауатты шешім болып табылады.Наносекундтық абляция — жүрек ырғағының бұзылуын тудыратын патологиялық ұлпаларды өте қысқа мерзімді, бірақ жоғары қарқынды электрлік импульстар арқылы жоятын заманауи медициналық технология. Бұрынғы радиожиілікті абляция әдістерімен салыстырғанда, наносекундтық технология айтарлықтай артықшылықтарға ие. Ең бастысы — ота жалпы наркозсыз жүргізіледі, бұл науқастың денесіне түсетін жүктемені едәуір азайтады. Сондай-ақ рәсімнің ұзақтығы да қысқарады: дәстүрлі абляция 3–5 сағатқа созылса, наносекундтық нұсқасы орташа есеппен 1,5–2 сағат ішінде аяқталады. Осы конференцияға қатысқан жетекші кардиолог, профессор Ли Вэй өзінің ойын ортаға салды: «Наносекундтық абляция — бұл тек технологиялық жаңалық қана емес, ол пациенттің өмір сапасын түбегейлі өзгертетін жаңа тәсіл. Науқас операциядан кейін бірнеше сағат ішінде еркін қозғала алады, ал бұрынғы әдістерде ауруханада ұзақ жатып қалу талап етілетін».Шебер-сыныптың практикалық бөлігінде шетелдік дәрігерлер технологияны тікелей ота барысында нақты науқасқа қолданып көрсетті. Осы сәтті тікелей бақылаған №2 қалалық ауруханасының аритмолог дәрігері Асқар Нұрланов өз әсерін жасырмады: «Мен бірнеше жыл бұрын Германияда осындай технология туралы оқып білген едім, бірақ ол кезде оны Қазақстанда қолданамыз деп ойлаған жоқ едім. Бүгін біздің операция залымызда осы әдісті өз көзіммен көрдім — бұл ерекше сезім. Енді біз де осы деңгейге жетеміз деп сенемін». Конференцияға қатысқан Өзбекстандық кардиохирург Шерали Рахматуллаев технологияның аймақтық маңыздылығын атап өтті: «Орталық Азия елдері арасындағы медициналық ынтымақтастық жыл санап нығайып келеді. Бүгінгі шебер-сынып — бұл тәжірибе алмасудың тамаша үлгісі. Шымкенттің бұл бастамасы басқа қалаларға да жол ашады».Қазақстанның оңтүстік өңірі үшін бұл жаңалықтың маңызы ерекше зор. Бұрын аритмияның күрделі түрлерімен ауыратын науқастар емделу үшін Алматыға немесе Астанаға баруға мәжбүр болатын, кейде шетелге де жол тартатын. Бұл науқас пен оның отбасы үшін үлкен қаржылық және психологиялық жүктеме болатынын жасырудың қажеті жоқ. Шымкент ауруханасының бас дәрігері Мейіржан Әбдіқалықов бұл мәселеге тікелей тоқталды: «Біздің мақсатымыз — Оңтүстік Қазақстан тұрғындарының жүрек ауруларын емдеу үшін елдің басқа аймақтарына немесе шетелге бармай-ақ, жергілікті деңгейде жоғары сапалы медициналық көмек алуы. Наносекундтық абляцияны енгізу — осы мақсатқа жетудегі маңызды қадам». Оның сөзіне қарағанда, аурухана жақын болашақта аритмология мен жүрек хирургиясы бөлімін кеңейтуді, жаңа жабдықтар сатып алуды және отандық мамандарды шетелде оқытуды жоспарлап отыр.Бұл жобаны жүзеге асыруда халықаралық ынтымақтастықтың рөлі де айрықша. Конференцияға бес елден медицина мамандарының жиналуы — Орталық Азиядағы денсаулық сақтау саласындағы интеграцияның жаңа кезеңінің басталғанының айғағы. Тарихи тұрғыдан алғанда, кеңестік дәуірде орталықтандырылған медициналық жүйе болған аймақта 1991 жылдан кейін елдер арасындағы медициналық байланыс бірте-бірте үзілді. Алайда соңғы он жылда жағдай өзгере бастады: Орталық Азия мемлекеттері арасындағы медициналық конференциялар, бірлескен зерттеулер және тәжірибе алмасу бағдарламалары жыл санап көбеюде. Шымкенттегі бүгінгі шара — осы оң үрдістің жарқын жалғасы.Сарапшылардың болжамына сай, наносекундтық абляция технологиясының Шымкентте енгізілуі алдағы 3–5 жыл ішінде айтарлықтай нәтиже беруі мүмкін. Біріншіден, аймақтағы аритмиямен ауыратын науқастардың операцияға деген қолжетімділігі артады. Екіншіден, емдеудің нәтижелілігі жоғарылайды, ал ауруханада жатып емделу мерзімі қысқарады. Үшіншіден, жергілікті дәрігерлердің мамандану деңгейі артып, Шымкент аймақтық медициналық орталыққа айналуға мүмкіндік алады. Осының бәрі жиылып, Оңтүстік Қазақстан халқының денсаулық көрсеткіштерін жақсартуға тікелей ықпал етеді. Шымкенттегі бұл бастама — Қазақстан медицинасының жаңа биіктерге ұмтылысының тағы бір дәлелі.

24 қыркүйек 2026 жыл. Қазақстанның оңтүстік өңірінің іскерлік орталығы — Шымкент қаласында Қазақстан-Венгрия бизнес-форумы өтті. Бұл кездесу екі елдің кәсіпкерлік өкілдерін, мемлекеттік органдар мен даму институттарының басшыларын бір шаңырақ астына жинап, өзара тиімді ынтымақтастықтың жаңа мүмкіндіктерін айқындауға бағытталды. Форум аясында өнеркәсіп, агроөнеркәсіп кешені, технологиялық ынтымақтастық және бірлескен кәсіпорындар құру мәселелері жан-жақты талқыланды.Қазақстан мен Венгрия арасындағы дипломатиялық қарым-қатынас 1992 жылы орнатылған. Соған қарамастан, екі ел арасындағы сауда-экономикалық ынтымақтастық соңғы жылдарға дейін белсенді сипат алмады. Алайда 2022 жылдан бастап Орта Азия мен Еуропа арасындағы логистикалық дәліздердің маңызы артып, Венгрия Қазақстанмен стратегиялық байланыстарды нығайтуға бет бұрды. Бүгінгі таңда екі ел арасындағы тауар айналымы жылына 200 миллион еуродан асып отыр, алайда сарапшылар бұл көрсеткіштің нақты мүмкіндіктердің тек бестен бір бөлігі ғана екенін атап өтеді. Дәл осы алшақтықты жою мақсатында ұйымдастырылған Шымкент форумы екі ел үшін де стратегиялық маңызға ие болды.Форум барысында Шымкент қаласының өнеркәсіптік және инвестициялық әлеуеті кеңінен таныстырылды. Шымкент — Қазақстанның үшінші мегаполисі ретінде 1,3 миллионнан астам халқы бар, дамыған өнеркәсіптік базасы мен қолайлы географиялық орналасуы бар қала. Орта Азия мен Ресей, Қытай бағыттарын байланыстыратын транзиттік торабта орналасқан бұл өңір инвесторлар үшін айрықша тартымды. Қалада химия, фармацевтика, тамақ өнеркәсібі және металлургия салаларында ірі кәсіпорындар жұмыс істейді. Кәсіпкерлерге арналған салықтық жеңілдіктер, еркін экономикалық аймақтар шеңберіндегі преференциялар мен мемлекеттік қолдаудың кешенді шаралары инвестициялық ортаны одан әрі жақсартуда. «Шымкент — бұл тек Қазақстанның оңтүстік қақпасы ғана емес, бүкіл Орта Азияға кіретін стратегиялық нүкте. Біз венгер серіктестеріміздің осы мүмкіндікті толық бағалайтынына сенімдіміз», — деді форумда сөз алған қала әкімінің орынбасары Нұрлан Сейтқали.Талқылаудың басты бағыттарының бірі — агроөнеркәсіп кешені болды. Венгрия — Еуропадағы ауыл шаруашылығы өнімдерінің ірі экспорттаушыларының бірі және жоғары сапалы ауыл шаруашылығы техникасы мен технологияларын жасаушы ел. Қазақстан болса, экспорттық агроөнімдерді өңдеу және оның қосылған құнын арттыру бағытында белсенді жұмыс жүргізуде. Форумда венгер компанияларының тамақ өңдеу жабдықтарын жеткізу, тұқым шаруашылығы мен тыңайтқыш өндірісіндегі технологиялар бойынша бірлескен жобаларды жүзеге асыру мүмкіндіктері нақты қарастырылды. «Біз Шымкент кәсіпкерлерімен үш перспективалы бағыт бойынша алдын-ала келісімге келдік: жемшөп өндіру, ет өңдеу және сүт өнімдері индустриясы. Бұл — нақты нарықтық сұранысқа негізделген жобалар», — деп мәлімдеді венгер делегациясының жетекшісі, Будапешт Сауда палатасының вице-президенті Андраш Ковач.Форум аясында өткізілген жеке кездесулерде екі жақтың кәсіпорын өкілдері жабдықтар мен өнімдерді жеткізу, технологиялық ынтымақтастық, инвестициялық ұсыныстар және бірлескен кәсіпорындар ашу мүмкіндіктері туралы пікір алмасты. Атап айтқанда, Шымкенттің ірі фармацевтикалық зауытының өкілдері венгер дәрілік препараттарын лицензиялы өндіруге қызығушылық танытты. Ал құрылыс материалдары саласындағы кәсіпорын басшылары венгер жабдықтарын сатып алу туралы шарт жасасуды бастауға дайындықтарын мәлімдеді. Оңтүстік Қазақстан кәсіпкерлер одағының басшысы Дінмұхамед Жақсыбеков бұл жайлы: «Бізге европалық технологиялар мен инвестициялар қажет. Венгриямен ынтымақтастық — тек сауда ғана емес, білім мен тәжірибе алмасу деген сөз. Форум осы диалогтың нақты бастамасы болды», — деді.Венгер делегациясы Шымкенттің бірнеше кәсіпорнына барып, олардың өндірістік мүмкіндіктерімен жақын танысты. Мысалы, химия зауытының қуаттылығы мен шикізат базасы венгер өкілдерінде айрықша қызығушылық туғызды. Ортақ шикізат өңдеу жобаларының болашағы бар деп бағаланды. Сондай-ақ электроника мен машина жасау салаларындағы ынтымақтастық та стратегиялық тұрғыдан перспективалы деп танылды. Форумның осы практикалық бөлігі теориялық пікірталастан шындыққа айналдыратын «көпір» рөлін атқарды.Сарапшылар форумның ұзақ мерзімді перспективасын оптимистік бағалауда. Қазақстан 2025 жылы «ЖЖК-2030» стратегиясы аясында жеңіл өнеркәсіп пен азық-түлік өндірісіне шетелдік инвестицияларды тарту мақсатын айқын белгілеген болатын. Венгрия тарапы да Орта Азиямен ынтымақтастықты Еуропалық Одақтың «Глобал Гейтвей» бастамасымен үйлестіре дамытуға ниетті. Экономист Айгүл Нұрмағамбетованың пікірінше: «Бұл форум — жай ғана рәсімдік шара емес. Екі ел арасында нақты экономикалық мүдделердің тоғысуы байқалады. Бірлескен кәсіпорындар Шымкент үшін жаңа жұмыс орындары мен технологиялық жаңғыруды білдіреді». Талданатын болжамдарға сәйкес, алдағы үш жылда осы форум аясында туындаған ынтымақтастықтың жалпы экономикалық көлемі 50 миллион еуродан асуы мүмкін. Шымкентте өтіп, нақты нәтижелерге бағытталған бұл форум Қазақстан мен Венгрия арасындағы жаңа экономикалық кезеңнің бастауы болуы ықтимал.

Шымкент қаласының №1 қалалық клиникалық ауруханасында тағы бір тарихи оқиға орын алды — бүйрек трансплантациясы бойынша 255-ші операция сәтті аяқталды. 2026 жылдың 24 қыркүйегінде жасалған бұл хирургиялық араласу Қазақстанның оңтүстік өңірінде трансплантология саласының қарқынды дамып келе жатқанының айқын дәлелі болып табылады. Операция барысында созылмалы бүйрек жеткіліксіздігінің терминалдық сатысында жүрген науқасқа туысқан донордан алынған орган сәтті егілді.Операцияға дейін науқас ер адам бірнеше жыл бойы диспансерлік есепте тұрып, гемодиализ процедурасынан өтіп келген. Гемодиализ — бүйрек қызметін жасанды жолмен алмастыратын ауыр процедура, ол науқастың өміріне бақылау орнатады: аптасына үш-төрт рет бірнеше сағат бойы аппаратқа жалғанып отыру — бұл жоғары психологиялық және физикалық ауыртпалық. Трансплантация осы науқас үшін жаңа өмірдің есігін ашты.Ауруханың бас хирургы Ерлан Сейітқалиевтің айтуынша, операция алдында донор да, реципиент те медициналық хаттамалар талап ететін барлық тексерулерден өтті. "Біз ешқандай кездейсоқтыққа жол бермейміз. Тканьдердің үйлесімділігі, қанның топтасуы, иммундық жүйенің жауаптылығы — осының барлығын мұқият зерттейміз. 255-ші операция — бұл жай сан емес, бұл 255 адамның судан тартып алынған өмірі", — деді ол. Операция аяқталысымен донор да, реципиент те реанимация және қарқынды терапия бөліміне ауыстырылды. Қазіргі уақытта екеуінің де жағдайы тұрақты деп бағаланып, егілген бүйрек қызмет ете бастаған.Трансплантология — қазіргі заманғы медицинаның ең күрделі және жауапты салаларының бірі. Бүйрек трансплантациясы — дүние жүзінде ең жиі жасалатын мүше ауыстыру операциясы. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының деректері бойынша, жыл сайын бүкіл әлемде 95 000-нан астам бүйрек трансплантациясы жасалады, алайда бұл мұқтаж адамдардың санын толық жаппайды. Тек Қазақстанда ғана диализге мұқтаж науқастар саны соңғы он жылда екі еседен астам өскен. Денсаулық сақтау министрлігінің есебіне сәйкес, елде созылмалы бүйрек аурулары жыл сайын жаңа жағдайлармен толығып отырады және оның маңызды себептерінің бірі — қант диабеті мен гипертония ауруларының таралуы.Шымкенттегі №1 қалалық клиникалық аурухана Оңтүстік Қазақстан аймағындағы трансплантологияның негізгі орталығына айналды. Мұнда бүйрек трансплантациясы бағдарламасы жиырма жылдан астам уақыт бойы жүзеге асырылып келеді. Алғашқы операциялар тек шетелдік мамандардың қатысуымен жасалса, бүгінде барлық хирургиялық команда — жергілікті, қазақстандық дәрігерлерден тұрады. Бұл — еліміздің медициналық кадр мектебінің нығайғандығын, трансплантология саласындағы ғылыми-тәжірибелік базаның бекемделгенін білдіреді. Аурухана бас дәрігерінің орынбасары Гүлнар Омарова: "Бұл 255-ші операция — бізге тоқтамауды, алға жылжуды бұйыратын рух. Командамызда жас хирургтар бар, олар жыл санап шеберліктерін арттырып келеді. Алдағы жылдары жылдық трансплантациялар санын екі еселеуді жоспарлап отырмыз", — деп атап өтті.Туысқан донорлық — Қазақстандағы трансплантацияның негізгі үлгісі болып қалып отыр. Тірі донордан мүше алу кадавралық донорлыққа қарағанда бірқатар артықшылықтар береді: операция алдын-ала жоспарланады, тіндердің үйлесімділігі жоғарырақ болады, орган суық ишемия кезеңін азырақ өткереді. Алайда сарапшылар кадавралық донорлық жүйесін де дамыту қажеттігін үнемі алға тартады. Трансплантолог-хирург Асқар Жаңабеков бұл мәселеге байланысты: "Туысқандар арасындағы донорлық — ізгілік, бірақ ол барлық науқасты қамти алмайды. Кадавралық донорлықты кеңейтпесек, диализде жүрген мыңдаған адамдар операцияны күте-күте өмірден озуы мүмкін. Қоғамдық сананы өзгерту — бүгінгі күннің басты міндеті", — деп ескертеді.Қоғамдық реакция да назар аудармай қоймайды. Шымкент тұрғындары, денсаулық сақтау саласының белсенділері бұл жетістікті әлеуметтік желілерде жылы қарсы алды. "Бізде осындай мамандар бар екенін мақтанышпен айтамын", "Донорларға — шексіз алғыс, олар өмір сыйлайды" деген пікірлер жиі кездесті. Оңтүстік Қазақстан облысы денсаулық сақтау басқармасының өкілдері де операцияның сәтті аяқталуын ресми түрде растап, трансплантология орталығының жұмысын жоғары бағалады.Медицина тарихына үңілсек, 1954 жылы АҚШ-та жасалған алғашқы сәтті бүйрек трансплантациясынан бері бұл сала ғаламат жол жүрді. Иммуносупрессивті препараттардың дамуы, хирургиялық техниканың жетілуі — осының барлығы трансплантацияны таңдаулы бірнеше орталықтың ғана емес, жалпыға бірдей қолжетімді емдеу әдісіне айналдырды. Қазақстан да бұл жаһандық үрдістен сырт қалмай, өз жолымен табанды қадамдар жасауда. Шымкенттегі 255-ші операция — жай хроника жазбасы емес, бұл елімізде медициналық ғылым мен адамгершіліктің бірге өрлеп келе жатқанының тірі куәсі. Донордың өз денесінің бір бөлігін туысқанына сыйлауы — бұл ең биік адами ерлік, ал дәрігерлердің шеберлігі мен адалдығы сол ерлікті нәтижеге жеткізеді.

24 қыркүйек 2026 жыл. Биометриялық сәйкестендіру жүйелері бүгінде банктер мен микроқаржы ұйымдарының клиенттерін алаяқтардан қорғаудың негізгі тіреуіне айналып үлгерген болатын. Алайда цифрлық қауіпсіздік саласындағы сарапшылар соңғы айларда мүлдем жаңа және бұрын болмаған қауіп туралы дабыл қағуда: заманауи жасанды интеллект технологиялары дипфейк жасауды сонша жетілдіріп жіберді, енді оларды жай адам ғана емес, тіпті арнайы бағдарламалар да ажырата алмай қалды. Бұл жағдай бүкіл қаржы жүйесінің қауіпсіздік архитектурасын қайта қарастыруды талап етеді.Биометрия технологиясы өз тарихында ұзақ жол жүрді. Алғашқыда саусақ ізін тану жүйелері заманауи деп саналды, кейін — көзді сканерлеу. Соңғы он жылда бет-әлпетті тану технологиясы жаппай тарады: смартфондар бұл мүмкіндікті стандарт ретінде ұсына бастады, ал банктер мен мемлекеттік қызметтер оны клиентті қашықтан сәйкестендірудің негізгі тәсілі ретінде қабылдады. Қазақстанда да биометриялық сәйкестендіру соңғы үш-төрт жыл ішінде банктік онлайн-сервистерде, электрондық үкімет порталдарында және телекоммуникация компанияларында кеңінен енгізілді. Статистикаға сүйенсек, 2025 жылдың аяғына қарай еліміздегі ірі банктердің 80 пайыздан астамы клиентті тіркеу немесе жоғары сомалы операцияларды растау үшін бет-әлпетті тану жүйесін пайдаланған.Бірақ технология дамыған сайын оған қарсы тұрар қару да дамыды. Дипфейк — жасанды нейрондық желілер арқылы жасалған, нақты адамның бет-әлпетін, мимикасын және тіпті дауысын шынайы түрде еліктейтін жалған бейне не сурет. Бұрын дипфейк жасау үшін күрделі техникалық білім мен қымбат жабдық қажет болса, бүгінгі таңда интернеттегі бірқатар ашық бағдарламалар кез келген адамға бірнеше фотосурет негізінде реалистік видео жасауға мүмкіндік береді. Киберқауіпсіздік саласының сарапшысы Дәурен Сейткали осы мәселені былайша түсіндіреді: «Бұрын алаяқ банкке барып, жалған куәлікпен операция жасауға тырысатын. Енді ол үйде отырып, жәбірленушінің жалған бейнесін жасап, онлайн тіркеу немесе несие алу жүйесіне кіруге тырысуы мүмкін. Бұл — мүлдем жаңа деңгейдегі қауіп».Нақты сандар жағдайдың қаншалықты шиеленіскенін айқын көрсетеді. Халықаралық киберқауіпсіздік компанияларының 2026 жылғы есептеріне сәйкес, дипфейк технологиясын қолдана отырып жасалған қаржылық алаяқтық оқиғалары бүкіл әлем бойынша бір жылда 200 пайызға өскен. Аймақтық деңгейде де бұл үрдіс байқалады: Орталық Азия елдерінде, соның ішінде Қазақстанда, 2025–2026 жылдар аралығында биометриялық жүйелерге жасалған жалған сәйкестендіру әрекеттері 3 еседен астам артқаны тіркелген. Қазақстан Ұлттық банкінің ресми өкілі Айгүл Нұрланова осы мәселеге байланысты: «Біз жағдайды үнемі бақылауда ұстап отырмыз. Реттеуші ұйым ретінде барлық қаржы мекемелерінен өздерінің антиалаяқтық жүйелерін жаңарту талабын қоямыз» — деп мәлімдеді.Сарапшылар бет-әлпетті тану жалғыз қорғаныш ретінде енді жеткіліксіз екенін бірауыздан мойындайды. Заманауи дипфейктер бет-бейнені ғана емес, микромимиканы, көз жыпылықтауын, бас қимылын да сенімді еліктетеді — бұл видеоны «тірі» адамдікі ретінде тануға арналған бірінші буын жүйелерін алдауға жетіп артады. Сондықтан да қаржылық ұйымдар енді көпдеңгейлі қорғаныш тетіктерін іске қосуда. Бұл жүйелер бір мезетте бірнеше факторды тексереді: биометрия, смартфонға жіберілетін бір реттік кодтар, операцияның ерекше мінез-құлық заңдылықтарына сәйкестігі, тіпті пайдаланушының құрылғысы арқылы бейнені жалған түрде жіберу әрекетінің белгілері. Технология саласының сарапшысы Ерлан Байсейітов бұл жайлы: «Тек бетті тану жеткіліксіз. Жүйе бейнені жіберетін құрылғының өзіне де, желіге, орналасқан жерге де мән беруі тиіс. Кешенді талдаусыз сенімді қорғаныш мүмкін емес» — деп атап өтті.Бұл мәселе қоғамда да жанды талқыға түсуде. Әлеуметтік желілерде Қазақстан азаматтары өз тәжірибелерімен бөлісіп, алаяқтардың күн санап тапқырланып жатқанына алаңдаушылық білдіруде. Бірқатар пайдаланушылар өздерінің фотосуреттері немесе видеолары негізінде жалған профильдер жасалып, банктік операциялар жасалуға тырысылғанын хабарлады. Мемлекет тарапынан да ден қою бар: Қазақстанның Цифрлық даму министрлігі 2026 жылы дипфейктерге қарсы іс-шаралар жоспарын, оның ішінде жасанды интеллект арқылы жасалған жалған медиаконтентке тыйым салатын заңнамалық өзгерістерді дайындап жатқаны туралы жарияланды.Тарихи тұрғыдан қарасақ, бұл жағдай 2000-шы жылдардың басындағы интернет-банкингтің таралуымен бірге күшейген фишинг шабуылдарымен салыстыруға болады. Сол кезде де қаржы секторы жаңа технологияны жеткілікті қауіпсіздіксіз жаппай енгізіп, кейін ауыр сабақтар алды. Бүгінгі дипфейк қауіпі — сол тарихтың жаңа беті. Алайда бұл жолы тәжірибе бар: сарапшылар реттеушілер, банктер және технология компаниялары бірлесіп, алдын алу шараларын уақытында қабылдаса, шығынды азайтуға мүмкіндік бар екенін айтады.Болашаққа үміт те жоқ емес. Жасанды интеллект алаяқтар үшін ғана емес, қорғаушылар үшін де жұмыс істейді. Биометриялық жүйелерді дипфейктен қорғайтын арнайы детекторлық нейрондық желілер қарқынды дамуда. Сонымен қатар «тіршілік белгісін» тексеру технологиялары — адамның кездейсоқ бас изеуін, белгілі бір сөйлем айтуын немесе қозғалыс жасауын талап ету — жетілдірілуде. Қорытындылай келе, биометриялық қауіпсіздіктің болашағы — жалғыз технологияға сүйенбей, бірнеше деңгейді ұштастырған, жасанды интеллектімен нығайтылған кешенді жүйелерде. Бұл — заманның талабы.

Қазақстанның үшінші ірі қаласы — Шымкент, денсаулық сақтау саласындағы жетістіктерімен бүкіл республиканың назарын өзіне аударды. 24 қыркүйек 2026 жылы «Медициналық көмектің флагманы» атты республикалық байқаудың қорытындылары жарияланып, Шымкент медициналық мекемелері бірнеше маңызды номинацияда жеңіске жетті. Бұл жетістік қала денсаулық сақтау жүйесінің соңғы жылдардағы жемісті даму жолын айқын көрсетеді.Байқау Әлеуметтік медициналық сақтандыру қорының 10 жылдығына орай ұйымдастырылды. Шымкенттен жалпы 174 медициналық мекеме қатысты — бұл өзі бір рекордтық көрсеткіш. АМСҚ жүйесінде жұмыс істейтін осы мекемелер медициналық көмек сапасы, қаржылық тұрақтылық, пациенттерге қолдау қызметтерінің жұмысы, халықты АМСҚ туралы хабардар ету және басқа да өлшемдер бойынша бағаланды. Бағалау жан-жақты және объективті болуы үшін тәуелсіз сарапшылар тобы тартылды.Байқаудың бас жүлдесіне — «Болашақтың медициналық технологиялары» республикалық номинациясына — Шымкент Жүрек орталығы ие болды. Бұл жетістік жайдан-жай келген жоқ: мекеме заманауи емдеу әдістерін енгізу және күрделі операцияларды жүргізу тәжірибесі жөнінен елдегі ең үздіктердің қатарына қосылды. Жүрек орталығының бас дәрігері мақтанышпен атап өткендей: «Біздің мамандарымыз жыл сайын жүздеген күрделі жүрек операцияларын жүргізеді. Қолданып жүрген технологияларымыздың деңгейі еуропалық стандарттарға сай келеді. Бұл жүлде — бүкіл ұжымның еңбегінің нәтижесі». Шымкент Жүрек орталығы соңғы бес жылда 12 000-нан астам пациентке жоғары технологиялық кардиохирургиялық көмек көрсеткен. Бұрын Алматы мен Астанаға жүгінуге мәжбүр болған оңтүстік өңір тұрғындары енді өз қаласынан дүниежүзілік деңгейдегі медициналық қызмет ала алады.Бастапқы медициналық-санитарлық, консультациялық-диагностикалық және жедел медициналық көмек санатында бірінші орынды №9 қалалық емхана жеңіп алды. Бұл мекеме соңғы екі жылда электрондық кезек жүйесін толығымен енгізіп, пациенттердің күтуін 60 пайызға азайтқан. Дәрігер Салтанат Байғалиева: «Пациент орталықта болмай-ақ, үйінен телефон арқылы дәрігерге жазылып, нәтижесін алуы мүмкін. Цифрлық трансформация — бізге тек жаңалық емес, күнделікті жұмыстың бір бөлігі» деп түсіндіреді. Екінші орынды «Алинур және К» клиникасы, үшіншіні — Шымкент қалалық қан орталығы иеленді. Қан орталығының жетістігі ерекше мәнге ие, өйткені ол аймақтың гематологиялық қажеттіліктерін өтеудегі орны бөлек ұйым.Стационарлық және стационарды алмастырушы көмек санатында бірінші орынды Шымкент қалалық перинаталдық орталығы алды. Бұл орталық соңғы жылдары нәрестелер өлімін азайту бойынша елеулі нәтижелерге қол жеткізді — өңірде ерте жаста туылған нәрестелерді күтіп-бағу сапасы айтарлықтай жақсарды. Орталықтың бас неонатологы Гүлнар Сейткали: «Біздің мамандарымыз биыл 500 граммнан кем туылған нәрестелерді өмірге алып қалды. Бұл — бірнеше жыл бұрын мүмкін болмайтын нәрсе еді» дейді. Екінші орынды «Ортолайн» клиникасы, үшіншіні — қалалық диагностикалық орталық иеленді.Байқаудың жалпы нәтижелері Қазақстан денсаулық сақтау жүйесіндегі маңызды үрдісті айқын аңғартады. Аймақтық медицина орталықтары бұрын тек астаналық немесе алматылық мекемелерге тән деп есептелген биік деңгейге шыға бастады. Денсаулық сақтау министрлігінің өкілі Асқар Жаңабергенов бұл жайлы: «Шымкент жетістіктері кездейсоқ нәтиже емес. Бұл — мемлекеттің аймақтық медицинаға мақсатты инвестиция салуының жемісі. АМСҚ жүйесі аудандық деңгейде де сапалы медициналық қызметке теңдей қол жеткізуге мүмкіндік береді» деп баса айтты.АМСҚ Қорының 10 жылдық тарихына шолу жасасақ, бұл жүйенің Қазақстан азаматтары үшін алдын алу медицинасын, мерзімді тексеруді және ерте диагностиканы қамтамасыз еткенін мойындауға тура келеді. 2016 жылдан бастап республика бойынша АМСҚ жүйесінде 13 миллионнан астам адам тіркелген. Шымкент бойынша ғана бұл көрсеткіш 1,2 миллион тұрғынды қамтиды. Байқауға 174 мекеменің қатысуы — жыл санап өсіп келе жатқан бәсекелестік ортаның айғағы, ол өз кезегінде медициналық қызмет сапасын тұтастай жоғарылатады.Шымкент тұрғындарының байқау қорытындысына реакциясы жылы болды. Әлеуметтік желілерде «Ең жақсы емхана», «Шымкент медицинасы» хэштегтері тренд жарды. №9 емхананың пациенті Назгүл Оспанова: «Бес жыл бұрын емхана кезегін ойлағанда дірілдейтінмін. Енді онлайн жазылып, дәл уақытымда кіріп шыға аламын. Бұл — шынайы өзгеріс» деп бөліседі.Болашаққа қарасақ, Шымкент медицинасының алдында одан да ауқымды міндеттер тұр. Қала халқы жыл сайын өсіп, медициналық инфрақұрылымға деген сұраныс күшейіп келеді. Сарапшылар мекемелерді цифрландыруды жеделдету, телемедицина қызметтерін кеңейту, сондай-ақ медициналық персоналды қайта даярлауға ерекше мән беру қажеттігін алға тартады. «Флагман» байқауы — тек марапат емес, жаңа міндеттемелердің де бастауы. Жеңімпаздар мекемелер өздерінің жетістік стандартын сақтап, одан әрі биіктетуге тиіс. Бұл бәсекелестік рух бүкіл аймақтық денсаулық сақтау жүйесін алға жетелейтін қозғаушы күшке айналары анық.

Қазақстанның оңтүстік өңірінің орталығы — Шымкент қаласы елдегі цифрлық трансформацияның жаңа кезеңін бастан кешіруде. 2026 жылдың 24 қыркүйегінде Қаратау ауданында жасанды интеллект элементтері бар жаңа цифрлық халыққа қызмет көрсету офисі ашылды. Бұл оқиға тек бір ғимараттың ашылуымен ғана шектелмей, мемлекет пен азамат арасындағы қарым-қатынастың түбегейлі өзгеруінің символына айналды.Жаңа офистің ерекшелігі — онда тұрғындар талон алмай, кезекте тұрмай-ақ мемлекеттік қызметтердің едәуір бөлігін өз бетінше ала алады. Орталықта орнатылған өзіне-өзі қызмет көрсету терминалдары азаматтарға анықтамалар мен құжаттарды ресімдеуге, коммуналдық төлемдер жасауға мүмкіндік береді. Бұдан да маңыздысы — арнайы құрылғы арқылы жеке куәлік немесе паспорт алуға болады: суретке түсіруден бастап қызмет ақысын төлеуге дейін барлық процесс бір орында жүзеге асады. Ал жасанды интеллект негізінде жұмыс істейтін кеңес беру сервисі азаматтардың сұрақтарына жедел жауап беріп, оларды дұрыс бағытқа сілтейді.Бұл бастаманы жергілікті билік пен сарапшылар мемлекеттік басқарудағы ауқымды реформаның логикалық жалғасы ретінде бағалайды. Шымкент қалалық әкімдігінің цифрлық даму жөніндегі басшысы Ербол Сейітовтің айтуынша, жаңа офис тек бюрократиялық рәсімдерді жылдамдату үшін ғана емес, мемлекеттік қызметтерді азаматқа барынша жақындату мақсатында ашылған. «Біздің мақсатымыз — адамдардың уақытын үнемдеу. Бүгінгі таңда жеке куәлік ресімдеу үшін күні бойы кезекте тұру — өткен күннің жаңғырығы болуы тиіс», — деп атап өтті ол.Қазақстандағы мемлекеттік қызметтерді цифрландыру процесі бірнеше жыл бұрын белсенді қарқын алған болатын. Электрондық үкімет порталы — egov.kz — іске қосылған күнінен бері аз уақыт ішінде елдің ең танымал цифрлық платформаларының біріне айналды. Ресми деректерге сәйкес, бүгінгі таңда Қазақстан азаматтары 700-ден астам мемлекеттік қызметті онлайн режимінде алуға мүмкіндігі бар. 2025 жылы ғана портал арқылы 120 миллионнан астам өтініш берілді, бұл алдыңғы жылмен салыстырғанда 18 пайызға артық. Алайда сарапшылар онлайн қызметтер мен физикалық офистердің арасындағы алшақтық мәселесін бұрыннан көтеріп келеді. Интернетке қол жеткізу мүмкіндігі шектеулі немесе цифрлық сауаттылық деңгейі төмен азаматтар үшін электрондық үкімет порталы кейде қиын болады. Шымкенттегі жаңа офис дәл осы олқылықты жоюға бағытталған.Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы болып табылады. Халық саны жыл өткен сайын артып, 2026 жылға қарай бір миллионнан асқан бұл мегаполисте мемлекеттік қызмет орталықтарына деген сұраныс өте жоғары. Статистикаға жүгінсек, қаладағы халыққа қызмет көрсету орталықтары күніне орта есеппен 3 500-ден 4 000-ға дейін өтінімді өңдейді. Жасанды интеллект жүйелерін енгізу осы ауыртпалықтың елеулі бөлігін автоматтандыруға мүмкіндік береді. Алматы және Астанадағы ұқсас пилоттық жобалардың тәжірибесі бойынша, жасанды интеллект сервистерін қолдану операторлардың жұмыс жүктемесін 35–40 пайызға азайтқаны анықталған. Шымкенттегі жаңа офис осынау тәжірибені одан әрі дамытып, жаңа стандарт қалыптастыруды мақсат етеді.Жергілікті тұрғындардың реакциясы да оң болып отыр. Офистің алғашқы күндерінде-ақ мыңнан астам адам оның қызметімен пайдаланды. «Бұрын жай ғана анықтама алу үшін жарты күн жоғалтатынбыз. Енді бәрі жылдам, ыңғайлы», — дейді Қаратау ауданының тұрғыны, зейнеткер Зина Бекова. Оның пікірінше, жасанды интеллект кеңес беру жүйесі жоба туралы сұрақтарға нақты жауап беріп, шатасушылықтың алдын алды. Жас ұрпақ өкілдерінің арасында да оң пікір басым. IT саласында жұмыс жасайтын Асан Жұмабаев бұл бастаманы «тек дұрыс бағыт» деп бағалай отырып, алдағы уақытта биометриялық идентификация және толықтырылған шындық технологияларын да енгізу керектігін ұсынды.Сарапшылар бұл жобаның маңыздылығын тек Шымкент аясымен шектемейді. Мемлекеттік басқару академиясының зерттеушісі Дина Қалиева: «Шымкенттегі цифрлық офис — Қазақстандағы мемлекет пен технология арасындағы жаңа серіктестіктің алғашқы нақты үлгісі. Егер бұл модель тиімділігін дәлелдесе, оны басқа қалаларда да қолдануға болады», — деп атап өтті. Шынында да, Үкімет 2027 жылға дейін елдің барлық облыс орталықтарында осындай цифрлық офистер желісін қалыптастыруды жоспарлап отыр. Алдағы кезеңдерде жасанды интеллект жүйелерін одан әрі жетілдіру, оның ішінде қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде дауыстық кеңес беру функциясын іске қосу, сондай-ақ мүмкіндіктері шектеулі азаматтар үшін арнайы бейімделген жұмыс станцияларын орнату жоспарланған.Тарихи тұрғыдан қарайтын болсақ, мемлекеттік қызметтердің автоматтандырылуы бүкіл әлемде жаңалық емес. Эстония 2000-жылдардың басынан бастап электрондық үкімет саласындағы жетекшіге айналды. Сингапур, Оңтүстік Корея, Финляндия сынды елдер де бұл жолда үлкен табыстарға жетті. Қазақстан бұл бәсекеге кеш қосылмады: «Цифрлық Қазақстан» бағдарламасы аясында соңғы бес жылда маңызды қадамдар жасалды. Шымкенттегі жасанды интеллект офисі осы стратегиялық жолдың жаңа белесі болып табылады. Ол мемлекеттік қызметтің болашағы туралы нақты сұрақ қояды: адам мен технологияның өзара үйлесімді жұмысы арқылы азаматтардың өміріне нақты жеңілдік әкелуге болады ма? Шымкенттің тәжірибесі бұл сұраққа «иә» деп жауап беретін сияқты.

Қазіргі цифрлық дәуірде әлеуметтік желілер адамдардың күнделікті өміріне берік енді. Дегенмен, осы кеңістікті пайдаланып, азаматтардың сенімін суистемалайтын алаяқтардың санасы да күннен-күнге артып барады. 24 қыркүйек 2026 жылы Қазақстан полициясы жаңа алаяқтық схема туралы халыққа ресми ескерту жасады. Бұл схема бойынша зиянкестер әлеуметтік желілерде жалған парақшалар мен аккаунттар жасап, пайдаланушыларға қымбат смартфондарды «ұтып алдыңыз» деген жалған хабарламалар жіберуде. Осы оқиға тек жеке азаматтарды ғана емес, бүкіл қоғамның ақпараттық қауіпсіздігін алаңдататын өткір мәселеге айналып отыр.Алаяқтық схема өте ойластырылған және психологиялық тұрғыдан нәзік. Зиянкестер алдымен белгілі брендтерді немесе ірі компанияларды еліктетіп, сыртқы бейнесі шынайыға ұқсас жалған парақшалар жасайды. Содан соң олар мыңдаған пайдаланушыға «Құттықтаймыз! Сіз жаңа смартфон ұттыңыз!» деген хабарламаларды топтап жібереді. Адам қуанышқа бөленіп, ештеңені ойламастан сілтемені ашады. Одан әрі оған анкета толтырып, жеке деректерін — толық атын, электрондық поштасын, пошталық индексін және тұрғылықты мекенжайын — енгізу ұсынылады. Міне, осы кезеңде-ақ жеке ақпараттың ұрлануы басталады. Бірақ схеманың негізгі тұзағы одан кейін келеді: «жүлдені» алу үшін алдын ала төлем, жеткізу құны немесе жіберу шығындары деген желеумен ақша аудару талап етіледі. Ақша аударылған соң алаяқтар байланысты үзіп, іздің суып кетеді.Қазақстандағы киберқылмыстың жалпы ауқымы соңғы жылдары күрт өсуде. Ішкі істер министрлігінің деректері бойынша, 2024 жылы ғана елімізде тіркелген интернет-алаяқтық оқиғаларының саны алдыңғы жылмен салыстырғанда 35 пайызға артқан. Зардап шеккендердің арасында жастар мен зейнеткерлер ерекше үлес алады — олар алаяқтық хабарламаларға сенімдірек қарайды. Орталық Азия бойынша киберқауіпсіздік сарапшыларының бағалауы бойынша, «жалған ұтыс» схемасы ең кең таралған үш алаяқтық тәсілдің біріне айналды. Бұл схема аймақтың барлық елдерінде, соның ішінде Қазақстанда, Ресейде, Өзбекстанда тіркелуде.Алматы қаласының киберқылмыс бөлімінің бастығы Аскар Жұмабеков бұл мәселеге байланысты үлкен алаңдаушылығын білдірді. «Алаяқтардың технологиялары жылдан жылға күрделене түсуде. Бұрын жалған хабарламаларды грамматикалық қателерінен немесе шала-жарым мәтінінен тануға болатын. Енді олар жоғары сапалы графикалық дизайн, нанымды мәтін және белгілі брендтердің логотиптерін пайдаланады. Тіпті ақпараттық сауаттылығы жоғары адамдар да кейде қателесуі мүмкін», — деді ол. Цифрлық құқықтарды қорғайтын «Zertteu Research Institute» ұйымының талдаушысы Мадина Сейтқали өз тарапынан мынаны атап өтті: «Мұндай схемалардың ерекше қаупі — олар жеке ақпаратты ұрлайды. Тіпті ақша аудармасаңыз да, анкетаны толтырып, мекенжайыңызды бергеніңіздің өзі болашақта жалпылама алаяқтыққа, фишингке немесе жеке деректерді сатуға жол ашады».Бұл мәселе Қазақстан үшін ерекше маңызды, себебі елімізде интернет пен смартфон қолданушыларының саны жылдам өсуде. Ұлттық статистика агенттігінің мәліметтеріне сәйкес, 2026 жылы қазақстандықтардың 82 пайызы интернетті белсенді пайдаланады, ал смартфон иелерінің үлесі 78 пайызға жеткен. Мұндай ортада алаяқтар үшін «аудитория» кеңеюде, ал цифрлық сауаттылықтың барлық қолданушы арасында бірдей жоғары болмауы осы мәселені одан әрі өткірлендіреді. Ауылдық аймақтарда тұратын азаматтар мен егде жастағы адамдар ерекше осал топ болып табылады, өйткені олардың ақпараттық қауіпсіздік дағдылары қала тұрғындарына қарағанда төменірек болуы мүмкін.Полиция азаматтарға нақты ұсыныстар берді. Күдікті сілтемелерді басуға болмайды. Белгісіз адамдарға банктік карта деректерін, SMS-кодтарды және басқа да құпия ақпаратты хабарлауға тыйым салынады. «Ұтысты» алу үшін жеткізу ақысын немесе алдын ала төлемді талап ететін ұсыныстарға ешқашан сенбеу керек. Күдікті аккаунттарды бұғаттап, әлеуметтік желінің әкімшілігіне шағым жіберу ұсынылады. Ал егер адам алаяқтың тұзағына түсіп қалса, полицияға дереу хабарласу керек. Сарапшылар бұған қосымша, банкіңізге хабарласып, аударымды тоқтату немесе картаны уақытша блоктау мүмкіндігін нақтылауды да кеңес береді.Тарихи тұрғыдан қарайтын болсақ, «тегін сыйлық» схемасы жаңа нәрсе емес. Бұрынырақта алаяқтар пошталық хаттар мен телефон қоңыраулары арқылы жұмыс жасаған. Интернеттің кеңеюімен олар электрондық поштаға, содан кейін мессенджерлерге, ал қазір — тікелей әлеуметтік желілерге көшті. Схеманың мазмұны өзгермейді, тек беті ауысып отырады. Бұл бізге маңызды сабақ береді: технология дамыған сайын оны теріс пайдаланушылар да күрделене түседі.Мемлекет пен азаматтық қоғам алдында тұрған міндет айқын: цифрлық сауаттылықты арттыру, мектепте бастап ақпараттық қауіпсіздік негіздерін оқыту және кибер алаяқтыққа қарсы күресте халықаралық ынтымақтастықты нығайту. Полицияның ескертуі уақытылы және орынды. Бірақ тек ескертумен шектелмей, жүйелі алдын алу шаралары қажет. Өйткені «тегін» ұсыныстың артында жасырынған тұзақ ешқашан ескірмейді — тек жаңа киімде оралып отырады.

2026 жылдың 24 қыркүйегінде Шымкент қаласының Еңбекшін ауданы бойынша ресми статистика жарияланды: жыл басынан бері абаттандыру ережелерін бұзушылардың саны үш мыңға жақындап қалды. Бұл сан тек бір аудан бойынша ғана тіркелгенін ескерсек, мәселенің ауқымы мен күрделілігі анық байқалады. Ал осы бұзушылықтардың 545-і заманауи дрон технологиясының көмегімен ауадан бақылау жүргізу барысында анықталды. Бұл факт Қазақстанның қалалық басқару жүйесінде жаңа беттің ашылып жатқанын айғақтайды.Шымкент — Оңтүстік Қазақстанның ірі орталығы және еліміздің республикалық маңызы бар үшінші қаласы. Халқы бір жарым миллионнан асатын бұл мегаполис соңғы жылдары қарқынды дамып, инфрақұрылымы кеңейіп келеді. Алайда өсіп жатқан қалаға тән проблемалар да арта түсуде. Рұқсат етілмеген орындарға қоқыс тастау, ортақ аймақтарды ластау, абаттандыру ережелерін елемеу — осының барлығы Еңбекшін ауданы сияқты тығыз қоныстанған аймақтарда ерекше өткір сезіледі. Бұрын мұндай бұзушылықтарды анықтау үшін жеткілікті адами ресурс пен уақыт қажет болатын, ал нәтиже жиі жеткіліксіз болып шыға беретін.Дрондарды қолданудың идеясы кездейсоқ туындаған жоқ. Қазақстан полициясы соңғы бірнеше жылда жол қозғалысын бақылаудан бастап, жер учаскелерін тексеруге дейін бірқатар салада ұшқышсыз ұшу аппараттарын сынақтан өткізіп келеді. Шымкент тәжірибесі осы бағыттың логикалық жалғасы болды. Ауадан жүргізілетін бақылау камералары жерден тіркеу мүмкін емес бұрыштар мен аймақтарды — шатырлар, ішкі аулалар, ормандардың қиыр шеттері, жол жиектерінің жасырын бұрыштары — қамтиды. Нәтижесінде бұзушылықтарды дәлелді түрде тіркеу мүмкіндігі күрт өсіп, анықтаудың нақтылығы жоғарылайды.«Дрондарды пайдалану бізге бұрын тіркеу мүмкін болмаған жайттарды анықтауға мүмкіндік берді», — дейді Еңбекшін ауданы бойынша полиция бөлімінің өкілі. — «Адамдар жасырын орын деп санайтын жерде дрон оп-оңай жетеді. Бұзушылық жасаған адам камераның алдында тұрғанын білмейді, ал тіркелген деректер сотта толыққанды дәлел ретінде қабылданады.» Сарапшылардың пікірінше, мұндай технологиялық жаңалықтар жаза тағайындаудан гөрі алдын алу функциясын күшейтеді: адамдар қай жерде де бақыланатынын сезінген кезде мінез-құлқын өзгерте бастайды.Қала тұрғындарының реакциясы екіге жарылған. Бір топ азаматтар жаңа тәсілге толық қолдау білдіруде. Орталық паркте серуен жасап жүрген Айгүл Бекова былай дейді: «Ұзақ жылдар бойы үй маңымыздағы контейнер алаңына кімдер қоқыс тастайтынын байқап жүрдік. Енді олар жауап беретін болады деген үміт бар. Тазалық — бәрімізге ортақ мәселе.» Алайда сыни пікірлер де жеткілікті. Біраз тұрғындар дрондардың жеке өмірге қол сұғу мәселесін алға тартуда, бақылаудың шегі қайда деген сауал қоюда. Заңгер-сарапшы Ерлан Дүйсенов бұл мәселеге нақтылық енгізеді: «Қоғамдық орындардағы бақылау заңмен реттелген. Жеке меншік аумаққа дронды жіберу бөлек мәселе, ол жерде процедуралар сақталуы тиіс. Алайда ортақ аймақтарда мұндай тәсіл заңды және тиімді.»Жаһандық тәжірибеге жүгінсек, дрондарды қоршаған ортаны бақылау мақсатында пайдалану бұрыннан кеңінен таралған. Сингапур, Дубай, Сеул сияқты қалалар ондаған жыл бойы ұшқышсыз аппараттарды коммуналдық салада қолданып келеді. Тіпті шағын еуропалық қалаларда дрондар су ресурстарының ластануын, рұқсат етілмеген құрылыс жұмыстарын және жасыл аймақтарды зерттеу үшін пайдаланылады. Қазақстан бұл жолда кеш емес — керісінше, озық тәжірибені дер кезінде игеруде. Шымкент тәжірибесі ел бойынша бірінші болуы мүмкін, алайда соңғысы болмайды. Нұр-Сұлтан, Алматы және Ақтөбе сияқты ірі қалаларда ұқсас бақылау жүйелерін енгізу туралы ниеттер білдірілуде.Статистикалық тұрғыдан алсақ, тек бір Еңбекшін ауданындағы үш мың бұзушылық санының өзі оймен тоқтатуға мәжбүр етеді. Шымкентте жалпы алты әкімшілік аудан бар екенін ескерсек, қала бойынша жалпы сурет одан да күрделі. Сарапшылардың есебінше, анықталған бұзушылықтар нақты бұзушылықтардың он пайыздан аспайтын үлесін ғана құрауы мүмкін — яғни проблема ресми деректерден бірнеше есе ауқымды. Дрондардың анықтаған 545 фактісі сандық жағынан аз болып көрінгенімен, олардың маңыздылығы мол: бұл дәлелді деректер, бас тартуы мүмкін емес материалдар, сот практикасын қалыптастыруға мүмкіндік беретін прецеденттер.Болашаққа қарасақ, жол карта анық сызылып жатыр. Полиция дрондармен жүргізілетін мониторинг жиілігін арттыруды жоспарлайды. Бақылауды жыл бойы, соның ішінде қысқы мезгілде де жалғастыру жоспарда бар — себебі қыс айларында қар астына жасырылған заңсыз қоқыс төгімдері көктемде барынша кескін айқындай түседі. Бұған қоса, жасанды интеллект элементтері бар бейне талдау жүйелерін дрондарға кіріктіру туралы техникалық ұсыныстар да зерттелуде. Мұндай жүйелер бұзушылықтарды автоматты түрде тіркеп, нақты координаттармен бірге деректер базасына жіберуі мүмкін. Бұл адами қателерді азайтып, тексеру процесін жеделдетеді. Ең бастысы, билік органдары технологиялық жаңалықтарды азаматтарға қарсы тұру ретінде емес, бірге таза қала қалыптастырудың ортақ құралы ретінде позициялауға тырысуда. Өйткені дрондар ережелерді бұзғысы келмейтін адамдарды бақыламайды — олар бәріне ортақ кеңістікті ластайтындардың жауапкершілігін арттырады.

Самар ауданында «Заң мен тәртіп» қағидаты аясында заңдылықты, құқықтық тәртіпті қамтамасыз ету, құқық бұзушылықтардың алдын алу және қылмысқа қарсы күрес мәселелері бойынша кезекті ведомствоаралық кеңес өтті. Жиынға Самар ауданының прокуроры Әділет Қуандықов пен аудан әкімінің орынбасары Сұлтан Амангелдинов төрағалық етті.Кеңеске ауылдық округ әкімдері, прокуратура және полиция өкілдері, білім беру және денсаулық сақтау саласының мамандары, сондай-ақ бейінді ведомстволар мен бөлімдердің өкілдері қатысты.Самар ауданы прокуратурасының мәліметінше, биыл құқық бұзушылықтардың басым бөлігі жағалау аумағында, оның ішінде демалыс базаларында тіркелген. Осыған байланысты жергілікті атқарушы органдар мен құқық қорғау құрылымдарының бұл бағыттағы жұмысын күшейту ұсынылды.Сондай-ақ жастар арасындағы құқық бұзушылықтардың алдын алу, профилактикалық есепте тұрған отбасылармен жұмыс жүргізу және балалардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәселелері қаралды. Атап айтқанда, ашық қалған люктерді жабу және қараусыз қалған қауіпті ғимараттарға қатысты тиісті шаралар қабылдау қажеттігі айтылды.Бұдан бөлек, халықпен және жастармен түсіндіру-профилактикалық жұмыстарды күшейтуге, сондай-ақ табиғатты қорғау полициясының жер қойнауын пайдалану және табиғи ресурстарды қорғау саласындағы жұмысын жандандыруға ерекше назар аударылды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/vko-samar/press/news/details/1297953?lang=ru

Ақмола облысының делегациясы Қытайдың Smart City саласындағы тәжірибесін зерделеп, ынтымақтастық туралы меморандумдарға қол қойдыАқмола облысының цифрландыру және архивтер басқармасының өкілдері Қытай Халық Республикасына жұмыс сапарымен барып, Ханчжоу, Гонконг және Шэньчжэнь қалаларында болды. Сапардың мақсаты цифрлық трансформация, жасанды интеллект және ақылды қалалар тұжырымдамасы саласындағы озық шешімдерді зерделеу болды. Ханчжоуда делегация инфрақұрылымдық IT-шешімдермен және үлкен деректермен танысты. Zhejiang Communications Investment Group (CICO) компаниясымен келіссөздер қорытындысы бойынша бірлескен жобаларды іске асыру үшін ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойылды. Гонконгте өңір өкілдері Belt and Road Summit халықаралық саммитіне қатысты.Шэньчжэньдегі бағдарлама ұшқышсыз жүйелер, қалалық аналитика және робототехника саласындағы жетекші технологиялық өндірушілермен (Aerofugia, AutoFlight, EHang, GDU Technology, Pudu Robotics және т.б.) кездесулерді қамтыды. Өңірдегі логистикалық міндеттер мен көлік қатынасы үшін қарастырылып отырған тік ұшу және қону технологиялары (eVTOL) ерекше қызығушылық тудырды.Сапар қорытындысы бойынша Ақмола облысында пилоттық жобаларды іске қосу туралы бірқатар меморандумдар жасалды. Олар ұшқышсыз мониторинг, цифрлық егіздер, зияткерлік көлік жүйелері және Smart Region тұжырымдамасын дамыту бағыттарын қамтиды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/aqmola-digital/press/news/details/1297928?lang=ru

   2026 жылғы 23 қыркүйекте Мұхтар Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті базасында Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігі Ғылым және жоғары білім саласында сапаны қамтамасыз ету комитеті төрағасының орынбасары Артур Еділханов Қазақстан Республикасының жоғары оқу орындарының өкілдерімен семинар өткізді.   Семинар барысында Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрінің 2024 жылғы 5 қаңтардағы №4 «Жоғары және (немесе) жоғары оқу орнынан кейінгі білім беретін ұйымдардың білім беру қызметіне қойылатын біліктілік талаптарын және оларға сәйкестігін растайтын құжаттар тізбесін бекіту туралы» бұйрығына енгізілген өзгерістер, сондай-ақ білім беру ұйымдары қызметіне қойылатын өзекті біліктілік талаптары талқыланды.  Талқылауға университеттің профессор-оқытушылар құрамы, құрылымдық бөлімшелерінің басшылары және кафедра меңгерушілері қатысты. Семинар барысында магистрлік және докторлық диссертацияларға ғылыми жетекшілерді тағайындау, оқытушылардың базалық білімінің және ғылыми дәрежесінің оқытылатын пәндердің бейініне сәйкестігі, біліктілікті арттыру және басқа да өзекті мәселелер қарастырылды.     Сонымен қатар мемлекеттік бақылауды жоспарлау және жүргізу, білім сапасын сыртқы бағалау, бақылау жүйесін автоматтандыру және «Таза парақтан реттеу» саясаты аясында енгізіліп жатқан өзгерістер бойынша түсіндіру жұмыстары жүргізілді.        Семинар барысында қатысушылар білім беру қызметіне қойылатын біліктілік талаптарын қолдануға қатысты сұрақтарын қойып, өз ұсыныстарын білдірді.      Іс-шара білім беру ұйымдарының біліктілік талаптарына сәйкестігін қамтамасыз етуге, мемлекеттік бақылау барысында туындайтын мәселелердің алдын алуға және білім беру сапасын одан әрі жетілдіруге бағытталды.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/quality/press/news/details/1297891?lang=ru

Мемлекеттік орган басшыларының бейтараптығы негізді күмән тудыратын, лауазымдық өкілеттіктерін тиісінше орындамауға әкеп соғатын мән-жайлар (мүдделер қақтығысы) болған кезде әдеп жөніндегі уәкіл өз қызметін дербес негізде жүзеге асырады.Әдеп жөніндегі уәкіл өз қызметінің нәтижесі бойынша уәкілетті органға есеп береді. Есеп беру нысанын және мерзімдерін уәкілетті орган бекітеді.Әдеп жөніндегі уәкілдің сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі уәкілетті органмен өзара іс-қимылы уәкілетті орган мен сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі уәкілетті органның бірлескен құқықтық актісіне сәйкес жүзеге асырылады.Әдеп жөніндегі уәкіл өзінің функцияларына жататын мәселелер бойынша мемлекеттік қызметшілерді және басқа да азаматтарды олардың өтініші бойынша немесе баршаға көрінетіндей жерде орналастырылған кестеге сәйкес айына кемінде бір рет қабылдауды жүзеге асырады.Қажет болған жағдайда, азаматпен немесе мемлекеттік қызметшімен әңгімелесу телефон арқылы не тиісті ақпарат беруді қамтамасыз ететін басқа да коммуникациялар құралдарын пайдаланумен жүргізілуі мүмкін.Әдеп жөніндегі уәкіл туралы мәліметтер, оның ішінде тегі, аты-жөні, фотосуреті, кабинет және телефон нөмірлері заңнамада белгіленген тәртіппен мемлекеттік органның интернет-ресурсында және мемлекеттік органның ғимаратында баршаға көрінетіндей жерде орналастырылады.Қызметтік әдеп нормаларының сақталуын, сондай-ақ ұжымдағы моральдық-психологиялық ахуалдың жай-күйін мониторингтеу мақсатында әдеп жөніндегі уәкіл кемінде жарты жылда бір рет уәкілетті орган бекіткен нысан бойынша анонимді сауалнама жүргізіледі.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-astana/press/news/details/1297878?lang=ru

Мемлекеттік тапсырыс, азаматтық қоғам және қоғамдық бақылау мәселелеріне салғырт қарамау керектігін Мемлекет басшысы Қазақстан Халық Кеңесінің алғашқы сессиясының негізгі отырысында айрықша атап өтті.Мәселенің мәнісін тарқатып айтайық. Тілге тиек болып отырған қоғамдық ұйым дегеніміз аты бар да заты жоқ ұйым болмауға тиіс. Оның басты өлшемі – қоғамға нақты пайда әкелуі, азаматтардың мүддесін қорғауы және өз қызметінің нәтижесі үшін жауап беруі шарт. Осы тұрғыдан алғанда, Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстан Халық Кеңесінің алғашқы сессиясында көтерген мәселесі азаматтық қоғамның сапасына қатысты маңызды сұрақтарды күн тәртібіне шығарып отыр.Президент кейбір республикалық қоғамдық бірлестіктердің іс жүзінде нақты жұмысы жоғын, тек қағаз жүзінде «өмір сүретінін» айтты. Тіпті кейбірінің атқарып отырған қызметі басқа, мазмұны мүлдем бөлек болуы мүмкін. Жекелеген жағдайларда мәселе алаяқтық схемаларға дейін жететіні де жасырын емес. Мемлекет басшысы мұндай фактілер құқық қорғау органдарының қарауына ұсынылып, бақылауында болуы тиіс екенін атап өтті.Қазақстанда азаматтық қоғам институттарының дамуына ерекше мән беріліп отыр. Қоғамдық кеңестер, сараптамалық алаңдар, үкіметтік емес ұйымдар мен түрлі қоғамдық бірлестіктер мемлекеттік органдар мен азаматтардың арасындағы байланысты нығайтуға атсалысуы қажет.Бірақ кейбір қоғамдық ұйымның формалды түрде тіркеліп алып, қоғамға қажетті институтқа айналмай отырғаны да жасырын емес. Азаматтардың нақты мәселесін көтермейтін, қоғамдық пікір қалыптастыруға қатыспайтын, өз қызметінің нәтижесін көрсете алмайтын ұйымдардың көбеюі – азаматтық қоғам институттарының беделіне кері әсерін тигізеді.Сондықтан Президенттің сыны белгілі бір ұйымдарға ғана қатысты мәселе емес. Бұл – қоғамдық сектордың өзіне қойылатын сапалық талапты күшейту қажеттігін көрсететін дабыл.Қоғамдық ұйым халықтың атынан сөйлейтін болса, онда оның қоғам алдындағы жауапкершілігі де жоғары болуы керек. Қандай мәселе көтерілді? Қандай ұсыныс жасалды? Оның нәтижесі қандай? Азаматтардың өтініштері қалай қаралды? Мемлекеттік органдарға қандай нақты ұсыныстар берілді? Осындай сұрақтарға жауап беретін есеп мәдениеті қоғамдық институттардың жұмысының негізгі көрсеткішіне айналуы қажет.Президенттің мемлекеттік тапсырысты тек қаражат игерудің құралына айналдыруға болмайтыны туралы ескертуі де ерекше назар аударуды қажет ететін тақырып.Мемлекеттік тапсырыс қоғам үшін маңызды жобаларды жүзеге асыруға, әлеуметтік мәселелерді шешуге, азаматтық бастамаларды қолдауға бағытталуы қажет. Ал егер қандай да бір ұйым тек мемлекеттік қаржыға қол жеткізу үшін ғана құрылып, нақты жұмысы жоқ болса, ондай ұйымның қажеті қанша?Мемлекет басшысы дәл осындай «қызмет ұсынушы» ұйымдарға тосқауыл қоятын уақыттың жеткенін айтты. Бұл ұстаным мемлекеттік қаржының тиімді жұмсалуымен қатар, азаматтардың мемлекетке деген сеніміне де тікелей байланысты. Өйткені бюджет қаржысы – белгілі бір мекеменің немесе ұйымның меншігі емес, қоғамның ортақ қаражаты.Сондықтан мемлекеттік тапсырыстың тиімділігі оның қанша қаржы игерілгенімен емес, сол қаржының нәтижесінде қандай қоғамдық мәселе шешілгенімен өлшенуі керек.Бұл тұрғыдан алғанда, мемлекеттік сатып алуда «баға емес, сапа» қағидатына басымдық беру, ашықтықты арттыру және қоғамдық мониторингті күшейту жөніндегі Президенттің бұған дейінгі бастамалары дәл осы мәселемен де сабақтасып жатыр.Президент жаңадан құрылған Қазақстан Халық Кеңесінің мүшелеріне осындай мәселелерді шешуге атсалысу керектігін айтты.Мемлекет басшысы жаңа органды қоғамдық мәселелерді шешуші орган дәрежесіне айналдыру қажеттігін атап өтті. Қазір елде қоғамдық кеңестерді, сараптамалық алаңдарды және басқа да консультативтік құрылымдарды қоса алғанда, азаматтық қоғаммен жұмыс істейтін көптеген институт бар. Алайда олардың қызметінде бір-бірін қайталайтын функциялар мен бытыраңқылық кездесетіні айтылды. Халық Кеңесі осы қоғамдық әлеуетті үйлестіріп, ұсыныстарды жүйелеуі тиіс. Бұл – жаңа институтқа жүктелетін маңызды міндет.Қазақстан Халық Кеңесі тек кезекті пікірталас алаңы болып қалмауы керек. Оның негізгі құндылығы – қоғамнан келетін ұсыныстарды жүйелеп, сараптамадан өткізіп, олардың мемлекеттік саясатқа ықпал ету мүмкіндігін арттыруында.Бұған дейін Мемлекет басшысы қоғамдық институттардың тиімді жұмыс істеуі әділетті және дамыған мемлекетті қалыптастырудың маңызды шарты екенін атап өткен болатын. Жаңа Қазақстан Халық Кеңесі қоғамдық кеңестер, мәслихаттар, сараптамалық алаңдар мен азаматтық қоғам ұйымдарының өкілдерін біріктіретін жоғары консультативтік орган ретінде қарастырылған. Демек, оның қызметіне қойылатын талап та жоғары болуы заңды.Мемлекет пен азаматтық қоғам бір-біріне қарсы тұрған тараптар емес. Керісінше, олардың ортақ мақсаты – азаматтардың мүддесін қорғау және елдің орнықты дамуына жағдай жасау.Нағыз қоғамдық ұйым мемлекеттік органды сынаумен ғана шектелмейді. Ол мәселені анықтап, оның себептерін зерттеп, шешу жолын ұсынады. Мемлекеттік шешімдерді талқылауға қатысады, қоғамның пікірін жеткізеді және өз ұсынысының нәтижесіне жауап береді. Сондықтан бүгінгі таңда қоғамдық ұйымдардың санынан гөрі сапасына мән беру маңызды.Президенттің тапсырмасы осы тұрғыдан алғанда азаматтық қоғамға қойылатын талапты нақтылай түседі: қоғамдық мәртебе – артықшылық емес, жауапкершілік. Ал мемлекеттік тапсырыс – табыс табудың оңай жолы емес, қоғам алдындағы міндетті орындауға арналған құрал.Қазақстан Халық Кеңесінің құрылуы да осы жаңа қоғамдық жауапкершілік мәдениетін қалыптастыруға бағытталуы тиіс. Оның аясында азаматтық бастамалар бір жүйеге түсіп, сараптамалық ұсыныстар нақты шешімдерге ұласса, мемлекет пен қоғам арасындағы диалогтың мазмұны да өзгереді.Бүгінде қоғамға да, мемлекетке де атауы көп, мазмұны аз құрылымдар емес, нақты нәтижеге жұмыс істейтін институттар қажет.Сондықтан Мемлекет басшысы көтерген мәселенің түпкі мәні – жекелеген қоғамдық ұйымдардың қызметін тексеруде ғана емес. Бұл – азаматтық қоғамның сапасын арттыру, мемлекеттік қаражаттың тиімділігін қамтамасыз ету және қоғам мен мемлекет арасындағы сенімді нығайту мәселесі.Қоғамдық ұйымның шынайы бағасы оның маңдайшасымен емес, халық үшін атқарған нақты ісімен өлшенуге тиіс.

Шымкент қаласының спортшылары 2026 жылдың алғашқы сегіз айында республикалық және халықаралық жарыстарда жоғары нәтиже көрсетіп, ел спортының дамуына елеулі үлес қосты. Жыл басынан бері шымкенттік спортшылар Қазақстан чемпионаттарында 526 алтын, 490 күміс және 531 қола, барлығы 1 547 медаль жеңіп алды.Сонымен қатар, Қазақстан чемпионаттары аясындағы кубоктық жарыстарда 39 алтын, 40 күміс және 31 қола медаль иеленді. Халықаралық ареналарда да шымкенттік спортшылардың нәтижесі жоғары. Азия чемпионаттарында 41 алтын, 53 күміс және 25 қола, барлығы 119 медаль жеңіп алса, Азия кубоктарында 14 алтын, 12 күміс және 5 қола медаль еншіледі. Әлем чемпионаттарында 15 алтын, 10 күміс және 8 қола, ал Әлем кубоктарында 20 алтын, 12 күміс және 8 қола медаль жеңіп алды.Спорттағы жоғары нәтижелермен қатар, білікті жаттықтырушылар мен спорт шеберлерін даярлау жұмыстары да жалғасуда. Есепті кезеңде 2 Қазақстан Республикасының еңбек сіңірген жаттықтырушысы, 2 еңбек сіңірген спорт шебері, 26 халықаралық дәрежедегі спорт шебері, 97 спорт шебері және 560 спорт шеберіне үміткер дайындалды. Сонымен қатар, Шымкенттен 1 224 спортшы Қазақстан Республикасы ұлттық құрамаларының сапына енді.Қала спортшылары биылғы халықаралық додаларда да ел намысын абыроймен қорғады. Милан және Кортина-д’Ампеццо қалаларында өткен XXV Қысқы Олимпиада ойындарына фристайл-акробатикадан Шымкенттің төрт спортшысы қатысып, өз спорт түрі бойынша жоғары бәсекеде бақ сынады.Дохада өткен стенд атудан Азия чемпионатында шымкенттік спортшылар 5 алтын, 4 күміс және 5 қола медаль жеңіп алды. Ал Нью-Делиде өткен нысана атудан Азия чемпионатында 6 алтын, 2 күміс және 3 қола медаль иеленді. Аталған жарыста халықаралық дәрежедегі спорт шебері София Шульженко 358,2 ұпай жинап, әлемдік және Азия рекордтарын жаңартты.Сонымен бірге каратэден София Берульцева «Премьер Лига» халықаралық рейтингтік турнирінде жеңімпаз атанды. Грек-рим күресінен «Muhamet Malo» халықаралық турнирінде Мейіржан Шермаханбет алтын, Ернұр Фидаметов қола медаль иеленді.Қырғызстанда 31 тамыз бен 6 қыркүйек аралығында өткен VI Дүниежүзілік көшпенділер ойындарына Шымкенттен ұлттық спорт түрлері бойынша 7 спортшы қатысып, нәтижесінде 3 күміс және 2 қола медаль жеңіп алды.Қазір Жапонияның Айти префектурасы мен Нагоя қаласында өтіп жатқан XX жазғы Азия ойындарында Шымкенттен 53 спортшы спорттың 21 түрі бойынша Қазақстан ұлттық құрамасының сапында ел намысын қорғауда. Байрақты бәсеке 19 қыркүйек пен 4 қазан аралығында өтеді.Бұдан бөлек, қазан-қараша айларында Сенегалдың Дакар қаласында өтетін жасөспірімдер арасындағы жазғы Олимпиада ойындарына жеңіл атлетикадан Шымкент спортшысы Максим Сажнев жолдама алды. Ол биыл Азия чемпионатында алтын медаль жеңіп, ұлттық рекорд орнатқан.Осы нәтижелер Шымкентте спорт резервін даярлау, жоғары жетістіктер спортын дамыту және қала спортшыларының халықаралық аренадағы бәсекеге қабілеттілігін арттыру бағытындағы жұмыстардың нәтижелі жүргізіліп жатқанын көрсетеді.Толығырақ: https://youtube.com/live/iLeUY3-cD20?feature=share#РСКШЫМКЕНТ #БРИФИНГ

Джакарта, 2026 жылғы 23 қыркүйек - Қазақстанның Индонезиядағы Елшісі Сержан Әбдікәрімов «Jababeka & Co.» компаниясының негізін қалаушысы және төрағасы доктор Сетьоно Джуанди Дармономен кездесу өткізді.Кездесу барысында Қазақстан мен Индонезия арасындағы сауда-экономикалық және инвестициялық ынтымақтастықтың кең ауқымды мәселелері бойынша пікір алмасты.Елші С.Әбдікәрімов Қазақстанның қолайлы инвестициялық ахуалы, елдің сауда-экономикалық әлеуеті және шетелдік инвесторларға үкіметтің қолдау шаралары туралы егжей-тегжейлі баяндады. Дипломат Еуразиялық экономикалық одаққа мүше мемлекеттер мен Индонезия Республикасы арасындағы еркін сауда туралы келісімнің маңыздылығына тоқталып, оның іске асырылуы өзара сауданың одан әрі кеңеюіне және өнеркәсіптік кооперацияның тереңдеуіне қосымша серпін беретінін атап өтті.Өз кезегінде «Jababeka & Co.» компаниясының басшысы С.Д.Дармоно қазақстандық серіктестермен іскерлік ынтымақтастықты дамытуға зор қызығушылық білдірді. Аумақтарды кешенді дамыту және индустриялық аймақтар құру саласында маманданған индонезиялық холдингтің басшысы өзара іс-қимылдың перспективалы бағыттарын зерделеуге және Қазақстанға бизнес-делегация жіберу арқылы практикалық тәжірибе алмасуға дайын екенін жеткізді.Кездесу қорытындысы бойынша тараптар екі елдің іскер топтары арасындағы өзара тиімді әріптестікті нығайту мақсатында қол жеткізілген жоспарларды жүзеге асыру бойынша тиісті шаралар қабылдауға келісті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-jakarta/press/news/details/1297787?lang=ru

Алматы, 2026 жылғы 22 қыркүйек - Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің Ерекше тапсырмалар жөніндегі Eлшісі – Алматы қаласындағы ҚР СІМ Өкілдік басшысы Жәнібек Әбдрашов Қытай Халық Республикасының құрылғанына 77 жыл толуына орай Қытайдың Бас консулдығының салтанатты қабылдауыға қатысып, сөз сөйледі. Өз сөзінде Ж. Әбдрашов Қазақстан мен Қытай арасындағы жоғары деңгейдегі қарым-қатынастарды атап өтіп, саяси диалогтың белсенді дамуын, мәдени-гуманитарлық ынтымақтастықтың нығаюын, сондай-ақ сауда-экономикалық пен инвестициялық байланыстардың маңыздылығын атап өтті. Сөз соңында дипломат Қазақстан мен Қытай арасындағы достық және өзара тиімді ынтымақтастықтың одан әрі тереңдей түсетініне сенім білдірді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-almaty/press/news/details/1297775?lang=ru

За последние годы цифровая трансформация стала одним из заметных направлений развития Казахстана. В 2024 году Казахстан занял 24-е место среди 193 государств в Индексе развития электронного правительства ООН, тогда как в рейтинге 2019 года страна находилась на 39-й позиции.Расширяется и экспорт отечественных IT-услуг. По итогам 2025 года их объем достиг $1,142 млрд против $33,5 млн в 2020 году. Экспорт IT-услуг впервые превысил отметку в $1 млрд, а экспорт компаний — резидентов Astana Hub составил $633 млн.Одновременно развивается цифровая инфраструктура. Сегодня 90,4% государственных услуг оказываются в электронном формате, а 95,9% доступны через смартфон. В стране также продолжается расширение интернет-инфраструктуры и внедрение современных технологий связи, включая 5G.Существенные изменения происходят и в сфере безналичных платежей. В 2019 году объем безналичных операций с использованием платежных карт составлял 13,3 трлн тенге, а в 2025 году достиг 186,3 трлн тенге — рост примерно в 14 раз.Таким образом, цифровизация постепенно выходит за рамки электронных государственных услуг. Она охватывает государственное управление, телекоммуникации, финансовый сектор, IT-индустрию и экспорт технологий, формируя новую цифровую инфраструктуру экономики Казахстана.