Жаңалықтар
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Ядролық сынақтарға қарсы халықаралық іс-қимыл күніне арналған үндеуі 31.08.2026
Құрметті отандастар! Бүгін әлем қауымдастығы Қазақстанның бастамасымен Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас Ассамблеясы бекіткен Ядролық сынақтарға қарсы халықаралық іс-қимыл күнін атап өтіп жатыр.Осыдан 35 жыл бұрын халықаралық ахуал күрделі болғанына қарамастан, Семей ядролық полигоны жабылды. Ондаған жыл бойы жасалған жарылыстар азаматтарымыздың денсаулығына және қоршаған ортаға орасан зор зардабын тигізіп, халқымызға орны толмас қасірет әкелді. Бұл ядролық сынақтардың салдары күллі адамзат баласы үшін аса ауыр болғанын ұғындыратын, сондай-ақ әлем жұртшылығын мұндай алапат апатқа жол бермеуге шақыратын айрықша маңызды күн саналады.Қазақстан дүние жүзінде қуаты жағынан төртінші орындағы ядролық арсеналдан өз еркімен бас тартты. Еліміз бейбітшілік, қауіпсіздік және тұрақты даму жолын таңдап, тарихи шешім қабылдады. Соның арқасында халқымыздың ұзақ жылдар бойы аңсаған арман-тілегі орындалды. Бұл қадам мемлекетіміздің өскелең ұрпақ алдындағы терең жауапкершілігін паш еткені сөзсіз.Жаңа Конституция преамбуласында еліміздің бейбітшілікке ұмтылып, барлық мемлекетпен достық қарым-қатынас орнататыны айқын жазылды. Осы ұстаным сыртқы саясатымыздың мызғымас қағидаты болып қала береді. Халықаралық антиядролық қозғалыс көшбасшыларының бірі ретінде еліміздің ұстанымы өзгермейді: біз ядролық державалар арасында кикілжің емес, келіссөздер болуын қолдаймыз, Ядролық сынақтарға жан-жақты тыйым салу туралы шарттың күшіне енуін тездетуге және ядролық қаруды қолдануға қатысты қауіп-қатерлерді жою үшін бірлесіп батыл қадамдар жасауға шақырамыз.Біз атом энергиясын жасампаз мақсатта ғана пайдаланған жөн деп санаймыз. Халқымыз жалпыұлттық референдумда ядролық энергетиканы дамытудың стратегиялық бағыт-бағдарын бірауыздан қолдап, Қазақстанның ондаған жылдарды қамтитын экономикалық және ғылыми-техникалық өрлеуінің берік негізін қалады.Осы стратегиялық таңдау ауқымды өзгерістерге жол ашып, мемлекетіміздің тұрақты өсіп-өркендеуіне айрықша серпін беретіні анық. Қазіргі таңда барлық салада жасалып жатқан түбегейлі реформалардың мақсаты – бір. Біз Әділетті, Озық және Таза Қазақстанды құрып жатырмыз.Бәріміз бір ел болып, биік мақсатымызға жетеміз. Мен бұған кәміл сенемін.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-strasbourg/press/news/details/1282829?lang=ru
Тамыз әлеуметтік маңызы бар азық-түлік өнімдері бағасының төмендеуімен аяқталды 31.08.2026
Соңғы аптаның қорытындысы бойынша әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының (ӘМАТ) индексі 100,0%-ды құрады. Тамыз айының басынан бері бағалар 0,2%-ға төмендеді. Жыл басынан бері индекс 101,4%-ды құрады, ал өткен жылдың сәйкес кезеңінде бұл көрсеткіш 107,9% болған.Осылайша, жыл басынан бері ӘМАТ бағасының өсуі ең төмен деңгейде қалып отыр және өткен жылғы көрсеткіштен 5 еседен астам төмен.Қазіргі оң динамикаға жаңа өнімнің маусымдық түсуі ықпал етуде. Көкөніс өнімдері бағасының төмендеуі жалпы индексті тұрақтандырып, жекелеген тауарлар бойынша бағаның өсуін өтеуге мүмкіндік беріп отыр.ӘМАТ бойынша оң динамика азық-түлік инфляциясынан да көрінеді. Жылдық мәнде оның деңгейі өткен жылғы желтоқсандағы 13,5%-дан шілде қорытындысы бойынша 10,1%-ға дейін төмендеді.Бұл ретте жұмыс маусымдық шаралармен ғана шектелмейді. Негізгі назар өнімдердің түпкілікті құнына тікелей әсер ететін факторларға: делдалдарға, нарықтарға, көлік шығындарына және өндірушілердің босату бағаларына аударылды.Премьер-Министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі С.М. Жұманғариннің тапсырмасы бойынша өңірлерде азық-түлік нарықтарына зерттеу жүргізілуде. Жеткізу тізбектері, жалдау шарттары және түпкілікті бағаның қалыптасуы талданады. Артық делдалдарды анықтауға ерекше назар аударылуда.Көлік шығындарын төмендету мақсатында азық-түлік өнімдерін теміржол арқылы тасымалдауға жеңілдікті тариф қолданылады. Бүгінгі таңда оны 50-ден астам компания пайдаланды, 38 мың тонна өнім тасымалданды.Отандық өндірушілермен жұмыс жалғасуда. ӘМАТ өндірушілері үшін электр энергиясына тарифті 20%-ға төмендету көзделген. Қолдау босату бағаларын ұстап тұру бойынша қарсы міндеттемелер қабылданған жағдайда көрсетіледі.Сонымен қатар тұрақтандыру қорларының жұмыс істеу тетігі қайта қаралуда. Тәсіл өнімді жай ғана сатып алуға және бөлінген қаражатты игеруге емес, нақты нәтижені – оның бағаға әсерін бағалауға бағытталатын болады.Осы мақсатта тұрақтандыру тетіктері нақты тауар мен өңірдегі жағдайға қарай нысаналы түрде қолданылатын болады. Сондай-ақ өнім қозғалысының қадағалануын және СПК арқылы бағытталатын қаражаттың тиімділігіне бақылауды күшейту жоспарлануда.Жыл соңына дейінгі жұмыс қол жеткізілген оң динамиканы сақтауға, азық-түлік өнімдерінің жеткілікті көлемін қамтамасыз етуге және бағаның негізсіз өсуіне жол бермеуге бағытталады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mti/press/news/details/1282616?lang=ru
Салық заңнамасы — 2026: Өскеменде бизнеске арналған түсіндіру жұмыстары жалғасуда 31.08.2026
27 тамызда Өскемен қаласында Шығыс Қазақстан облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің (Әрі қарай – Департамент) ұйымдастыруымен бизнес - қоғамдастық пен салық төлеушілерге арналған семинар өтті.Іс - шараға Департамент өкілдері, ҚР ҰКП «Атамекен» Шығыс Қазақстан облыстық филиалының мамандары, салық төлеушілер, сыртқы экономикалық қызметке қатысушылар, консалтингтік компаниялар мен бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері қатысты.Семинар барысында қатысушыларға 2026 жылы енгізілген салық заңнамасындағы негізгі өзгерістер мен жаңа нормалар түсіндірілді. Атап айтқанда, жалпыға бірдей декларациялау мәселелеріне, сондай-ақ оңайлатылған декларация негізінде арнаулы салық режимін қолданатын тұлғалардан жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді алу, тауарларды сатып алуға байланысты корпоративтік табыс салығы бойынша шегерімге жатқызылмайтын шығындар бойынша сұрақтарға ерекше назар аударылды. Сонымен қатар қосылған құн салығына қатысты өзгерістер мен салық есептілігін қабылдаудың жаңа тәртібі қаралды. «Бүгінгі іс-шараның басты мақсаты — салық төлеушілерді заңнамадағы өзгерістермен таныстыру ғана емес, жаңа нормаларды күнделікті қызметте дұрыс қолдануға бағыт-бағдар беру. Біз бизнес өкілдерімен ашық диалог орнатуға мүдделіміз. Кәсіпкерлердің қажетті түсіндірмелерді уақтылы алып, туындаған мәселелер бойынша жедел жауап алуына жағдай жасау — біздің маңызды міндеттеріміздің бірі», — деді Департамент басшысы Саят Бимағамбетов.Семинар соңында «Сұрақ - жауап» сессиясы өтіп, қатысушылар салықтық әкімшілендіру және салық заңнамасы нормаларын қолдануға қатысты өздерін қызықтырған сұрақтарына жауап алды.Осындай түсіндіру шаралары салық төлеушілердің құқықтық және салықтық сауаттылығын арттыруға, бизнес пен мемлекеттік органдар арасындағы ашық диалогты нығайтуға және заңнамадағы өзгерістер туралы ақпаратты уақтылы жеткізуге бағытталған.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-vko/press/news/details/1282672?lang=ru
Алматыда әскери білім беруді дамыту міндеттері айқындалды 31.08.2026
Радиоэлектроника және байланыс әскери-инженерлік институтының базасында Қорғаныс министрлігінің әскери оқу орындарының басшылық құрамына арналған оқу-әдістемелік жиын өтті.Қорғаныс министрінің орынбасары, генерал-майор Асқар Мұстабековтің басшылығымен қатысушылар жаңа оқу жылында болашақ офицерлерді даярлау сапасын арттыру және әскери білім беруді дамыту бойынша негізгі міндеттерді айқындады.Негізгі назар оқу процесін ұйымдастыруға, цифрлық технологияларды енгізуге, әскери ғылымды дамытуға, командирлерді даярлауды жетілдіруге және қорғаныс пен қауіпсіздік саласындағы заңнамадағы өзгерістерге аударылды.Курсанттардың көшбасшылық қасиеттерін дамытуға, ұшқышсыз технологиялар бойынша мамандар даярлауға, цифрлық құралдар мен оқытудың интерактивті әдістерін пайдалануға ерекше назар аударылды.Жиын жұмысына әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті мен Халықаралық ақпараттық технологиялар университетінің өкілдері қосылды. Олар мамандарды даярлаудың заманауи тәсілдерін таныстырып, оқытуда цифрлық шешімдерді қолдану мүмкіндіктері туралы айтып берді.Қатысушылар ғылыми-зерттеу жұмыстарын ұйымдастыру, перспективалы жобаларды даярлау және зерттеу нәтижелерін білім беру процесі мен әскерлердің практикалық қызметіне енгізу мәселелерін де талқылады.Генерал-майор Асқар Мұстабеков қойылған міндеттердің практикалық тұрғыда іске асырылуын қамтамасыз ету және әскери оқу орындары басшыларының нәтижеге деген жеке жауапкершілігін атап өтті.– Жаңа оқу жылы нақты міндеттер мен түсінікті нәтижелерден басталуы тиіс. Жұмыс бағыттарын айқындап қана қоймай, олардың әр деңгейде жүйелі түрде орындалуын қамтамасыз ету маңызды, – деді генерал-майор Асқар Мұстабеков.Жиын аяқталғаннан кейін қатысушылар Қ.И. Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық зерттеу техникалық университетіне барды. Олар оқу орнының заманауи техникалық әзірлемелерімен және ғылыми жобаларымен, сондай-ақ озық технологияларды мамандар даярлау процесіне енгізу тетіктерімен танысты.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1282744?lang=ru
«Ашық аспан – 2026»: Сарышаған полигонында Әуе қорғанысы күштерінің әзірлігі тексерілді 31.08.2026
Сарышаған полигонында «Батыл тойтарыс – 2026» стратегиялық командалық-штабтық оқу-жаттығуы аясында Әуе шабуылына қарсы қорғаныс әскерлері мен Әскери-әуе күштерінің «Ашық аспан – 2026» бірлескен оқу-жаттығуы аяқталды. Оқу-жаттығуға Қорғаныс министрінің орынбасары – Әуе қорғанысы күштерінің Бас қолбасшысы генерал-майор Қайрат Садықов басшылық етті.Оқу-жаттығудың негізгі мақсаты – әскери басқару органдары мен бөлімшелердің әуе шабуылы құралдарының жаппай соққыларына тойтарыс беруге дайындығын тексеру. Әскери қызметшілер авиация, Әуе шабуылына қарсы қорғаныс әскерлері мен радиоэлектрондық күрес бөлімшелерінің өзара іс-қимылын, сондай-ақ жедел маневр жасауды және атыс міндеттерін орындағаннан кейін позицияларды ауыстыруды пысықтады.Ұшқышсыз ұшу аппараттарының әртүрлі түрлеріне қарсы іс-қимыл жасауға және Әуе шабуылына қарсы қорғаныстың эшелонды жүйесін қолдануға ерекше назар аударылды. Оқу-жаттығу барысында бөлімшелер сыртқы нысананы көздеу құралдарын пайдалана отырып, атыс құралдарын жасырын орналастыруды қамтитын әуе шабуылына қарсы тұтқиылдан соққы беру тактикасын да пысықтады.Практикалық кезеңде Әуе шабуылына қарсы қорғаныстың эшелонды жүйесі құрамында С-75 зениттік-зымыран кешені қолданылды. Сонымен қатар радиолокациялық құралдар мен радиоэлектрондық күрес кешендері бірыңғай ақпараттық-барлау кеңістігіне біріктірілді.Тағы бір жаңашылдық – С-300ПС зениттік-зымыран кешенін жердегі нысананы жою үшін қолдану болды. Зымыран ұшыру барысында белгіленген нысана сәтті жойылды. Бұл кешеннің жердегі нысаналарды жою міндеттерін орындау кезіндегі мүмкіндіктерін бағалауға мүмкіндік берді.Бұдан бөлек, әскери қызметшілер шешім қабылдауды пысықтауға арналған жасанды интеллект элементтері бар автоматтандырылған басқару жүйелерін сынақтан өткізді. Алынған тәжірибе Әуе қорғанысы күштері әскерлерін даярлау мен қолдану жүйесін одан әрі жетілдіру барысында пайдаланылатын болады.– Біз бөлімшелердің әуе жағдайы жылдам өзгеретін кезде үйлесімді әрекет ету қабілетін тексердік. Авиация, Әуе шабуылына қарсы қорғаныс және радиоэлектрондық күрес күштерінің өзара іс-қимылын пысықтадық. Алға қойылған міндеттер толық көлемде орындалды, – деп атап өтті Әуе шабуылына қарсы қорғаныс әскерлерінің қолбасшысы полковник Әділ Сүбебаев.Оқу-жаттығу қорытындысы бойынша бөлімшелердің әуе жағдайының әртүрлі шарттарында міндеттерді орындау дайындығына баға берілді. «Ашық аспан – 2026» оқу-жаттығуы барысында жинақталған тәжірибе әскерлерді даярлауды одан әрі жетілдіру жүйесінде ескерілетін болады.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mod/press/news/details/1282535?lang=ru
Ресейлік компаниядан консультациялық қызметтер: ЖШС-де қандай салық міндеттемелері туындайды? 31.08.2026
Егер Қазақстандағы ЖШС ресейлік компаниядан консультациялық қызметтерді сатып алса, мұндай қызметтердің өткізу орны Қазақстан Республикасының аумағы болып танылады.Сонымен қатар, резидент емес тұлғаның консультациялық қызметтерден алған табысына төлем көзінен ұсталатын 20% мөлшерлеме бойынша КТС салынуы мүмкін. Бұл ретте халықаралық қосарланған салық салуды болдырмау туралы келісімнің ережелерін қолдану мүмкіндігін бөлек тексеру қажет.Резидент емес тұлға үшін ҚҚС төленгеннен кейін ЖШС ЭШФ-ны ҚҚС төленген күннен бастап 5 күнтізбелік күннен кешіктірмей жазып беруге міндетті.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-vko/press/news/details/1282540?lang=ru
Қазақстандағы балалардың терезеден құлау трагедиясына не себеп? 03.08.2026
2026 жылғы 3 тамызда Шымкент қаласының Нұрсат шағын ауданында тағы бір жүрекжарды оқиға орын алды: тоғызыншы қабаттың ашық терезесінен үш жасар бала құлап, алған жарақаттары өмірімен үйлесімсіз болып шықты. Апаттың бары бірнеше секунд — ересектер назарының бір сәтке бөлінуі жеткілікті болды. Осы трагедия Қазақстанда жыл сайын қайталанып, ел қоғамдастығын тағы бір рет бейжай қалдырмады.Статистика суық шындықты айғақтайды: 2026 жылдың бірінші жарты жылдығында ғана бүкіл елде балалардың терезеден құлауының 170-тей жағдайы тіркелген. Тек Шымкентте жыл басынан бері 9 бала терезеден түсіп, олардың төртеуі дүние салды, бесеуі ауыр жарақат алды. Бұл сандардың артында бұзылған отбасылар, жоқтауы бітпес ата-аналар және балалық шақтан мүгедектікке кесілген тағдырлар жатыр. Шымкент қаласының Төтенше жағдайлар департаменті өкілі Асқар Шәріп апаттан кейін ескерту таратты: «Ата-аналарға балаларын бірнеше минутқа да қараусыз қалдырмауды өтінеміз. Маскиткер тор баланың салмағын ұстай алмайды — ол құлаудан қорғамайды». Мамандар терезеге арналған балалар қауіпсіздігі тетіктерін орнату, жарнамалық насихат жүргізу және ғимарат иелеріне міндетті талаптар белгілеу мәселелерін жедел шешу қажеттігін атап өтеді. Жылдан жылға шешімін таппай келе жатқан бұл жүйелі трагедия кешенді мемлекеттік ден қоюды талап етеді.
Тұран-2 шағынауданында жаңа өрт сөндіру депосы салынуда 02.08.2026
2026 жылғы 2 тамызда Шымкент қаласының әкімі Тұран-2 шағынауданында белсенді түрде жүргізіліп жатқан өрт сөндіру депосының құрылысымен жұмыс сапары барысында жан-жақты танысты. Нысанның даярлық деңгейін өз көзімен бағалаған әкім кешеннің құрылыс сапасын, жұмыс қарқынын және аяқталу мерзімін талқылады. Жаңа депо төрт өрт сөндіру автокөлігін орналастыруға есептелген болып, аудан тұрғындарының өртке қарсы қауіпсіздігін арттыруда аса маңызды рөл атқармақ.Тұран-2 шағынауданы соңғы жылдары қарқынды дамып келе жатқан тұрғын алқаптардың бірі: аудан халқының саны жыл сайын өсіп, жаңа тұрғын үй кешендері, мектептер, балабақшалар мен сауда орталықтары тізбектей пайдалануға берілуде. Алайда осынша жылдар бойы шағынаудан тұрғындары өрт немесе өзге де төтенше жағдайлар туындаған кезде алыс орналасқан деполарға сүйенуге мәжбүр болды. Бұл ахуал жедел ден қою уақытын едәуір ұзатып, халық арасында бірнеше рет алаңдаушылық туғызды. Статистикалық деректерге сүйенсек, Қазақстанда өрт сөндіру қызметінің орташа жедел жауап беру уақыты ірі қалаларда шамамен сегіз-он минутты құрайды, ал тығыз қоныстанған немесе шеткі аудандарда бұл көрсеткіш одан да жоғары болуы мүмкін. Жаңа депоның іске қосылуы осы олқылықты жойып, Тұран-2 тұрғындарының өртке қарсы қорғалу деңгейін республикалық стандартқа сәйкестендіреді деп күтілуде.
Алматы тас жолы бойындағы заңсыз төгінді: экологиялық қауіп пе, жүйелі олқылық па? 04.08.2026
Алматы облысындағы кәріз инфрақұрылымын басқаратын «Су ресурстары – Маркетинг» жауапкершілігі шектеулі серіктестігінің мамандары жүргізіп жатқан рейдтік іс-шаралар өңірдегі экологиялық жағдайға қатысты маңызды мәселелерді күн тәртібіне қайта шығарды. 2026 жылғы 4 тамызда Алматы тас жолы бойында жүргізілген рейд барысында кәріз жүйесіне рұқсатсыз залптық төгінді жасалған факт анықталды. Алдын ала деректерге қарағанда, төгінді құрамында биологиялық ластаушы заттар болуы мүмкін; зертханалық сараптама нәтижелері жақын арада белгілі болады деп күтілуде.Кәріз жүйесіне заңсыз төгінді жасау мәселесі Қазақстан үшін жаңалық емес. Алматы маңындағы өңірлерді қоса алғанда, елдің ірі қалаларында осындай заң бұзушылық фактілері жыл сайын тіркеліп келеді. Қазақстан Республикасының Экология кодексі мен «Су туралы» заңы кәріз желілеріне рұқсатсыз төгінді жасауды тікелей тыйым салады. Дегенмен тәжірибе көрсеткендей, жазалау шараларының жеткіліксіздігі мен бақылаудың әлсіздігі кейбір кәсіпорындар мен жеке тұлғалардың бұл тыйымды елемеуіне жол ашады. Сарапшылар заң бұзушылыққа қарсы күрестің тиімділігі үшін бақылау жүйесін нығайту, айыппұл мөлшерін арттыру және жауаптылықты жеке тұлғаларға дейін кеңейту қажеттігін атап өтеді. Анықталған факт тергеуге жіберілді; нәтижесінде кінәлілерге Экология кодексі бойынша жауапкершілік қолданылуы мүмкін.
QazaqGaz $1,5 млрд тартты: газ құбырының екінші желісіне қаржыландыру мәселесі 01.08.2026
«ҚазақГаз» ұлттық компаниясы 2026 жылғы 1 тамызда «Бейнеу — Бозой — Шымкент» магистральды газ құбырының екінші желісін салу үшін жалпы сомасы 1,5 млрд АҚШ долларына жететін облигация орналастырды. Алайда тартылған қаражат жобаның толық құнын жаппайтыны белгілі болды, ал міндеттемелерді өтеу болашақтағы жаңа сыртқы қаржыландыру есебінен жүзеге асырылмақ. Қаржы аналитиктері мен саладағы мамандар бұл схеманың тәуекелдеріне назар аударып, жобаны іске асырудың орнықтылығына қатысты сұрақтарын ортаға тастауда.Жоба туралы алғашқы ресми хабарламалар 2023 жылы пайда болды. «Бейнеу — Бозой — Шымкент» газ құбырының бірінші желісі 2013 жылы пайдалануға берілген болатын — ұзындығы 1 475 шақырымды құрайтын бұл желі Каспий маңы кен орындарынан Оңтүстік Қазақстанға газ жеткізуді қамтамасыз ете отырып, Орталық Азияның газ экспортындағы маңызды транзиттік дәлізге айналды. Бірінші желінің жылдық өткізу қуаты 15 млрд текше метрді құрайды; екінші желі іске қосылғаннан кейін бұл көрсеткіш едәуір артады деп жоспарлануда. Еліміздің халқы өсіп, өнеркәсіп қарқыны жеделдеген жағдайда газға деген ішкі сұраныс жыл сайын орта есеппен 4–5 пайызға өсіп отыр. Осы тұрғыдан алғанда жаңа инфрақұрылымның стратегиялық маңызы даусыз. Дегенмен қаржыландыру моделіне қатысты ашық мәселелер жобаның ұзақмерзімді орнықтылығына нұқсан тигізуі мүмкін деген алаңдаушылық сарапшылар арасында артып отыр.
Шымкентте бұрын сотталғандар еңбек нарығының толыққанды мүшесіне айналды 04.08.2026
Шымкент қаласының Кәсіпкерлік және индустриялық-инновациялық даму басқармасы 2026 жылғы 4 тамызда Қылмыстық-атқару жүйесі департаментімен бірлесіп маңызды әлеуметтік іс-шара өткізді. Түзеу мекемелерінде сотталған азаматтарды жұмыспен қамтып отырған кәсіпкерлерге арналған түсіндіру кездесуінде әлеуметтік кәсіпкерлер тізіліміне ену тәртібі, мемлекеттік қолдау шаралары мен жеңілдіктер жүйесі толық баяндалды. Бұл жиын жай ведомствоаралық кездесу емес — мемлекеттің бұрын сотталған адамдарды қоғамға қайта бейімдеу мәселесіне деген жаңа стратегиялық көзқарасының айқын көрінісі ретінде бағаланды.Бастаманың туындауы кездейсоқ емес. Ресми деректерге сүйенсек, Қазақстанда пенитенциарлық жүйеден босаған адамдардың кемінде 40–45 пайызы қайта қылмыс жасайды. Сарапшылар бұл алаңдатарлық көрсеткіштің басты себебі ретінде жұмыссыздықты — босағаннан кейін тұрақты табыс табу мүмкіндігінің жоқтығын — атайды. Осы мәселенің шешімін мемлекет енді бизнес қауымдастығымен ынтымақтастықта іздеп отыр. Кәсіпкерлерді әлеуметтік тізілімге тарту арқылы жұмыс берушілер мемлекеттік жеңілдіктерге қол жеткізе отырып, бұрын сотталғандарды ресми еңбек нарығына ықпалдастыруға мүмкіндік алады. Бұл модель бір мезгілде екі мақсатқа қызмет етеді: кәсіпкер жеңілдіктен ұтады, ал бұрынғы сотталған тұрақты жұмыс орнына ие болады. Шымкенттегі осы тәжірибе жалпыұлттық деңгейде бұрын сотталғандарды еңбек нарығының толыққанды мүшесі ретінде тануға бағытталған жүйелі саясаттың бір буыны болып табылады.
Шымкентте 40 отбасы мемлекеттік тұрғын үй бағдарламасы арқылы үй алды 07.08.2026
2026 жылдың 7 тамызында Шымкент қаласында мемлекеттік тұрғын үй бағдарламасы аясында тағы бір маңызды іс-шара өтті. Қала әкімі Ғабит Сыздықбеков тұрғын үй кезегінде тіркелген 40 отбасына жалдамалы пәтерлерінің кілттерін табыс етті. Биылғы жылдың басынан бері шамамен үш мың отбасы жаңа үйге кірген, ал жыл соңына дейін бұл санды жеті мыңнан асыру жоспарланып отыр. Рәсімде назар аударған тұлғалардың бірі — Шымкент тұрғыны Әкерке Дарханқызы болды. Бұл сәт — жылдар бойы үмітін үзбей күткен азаматтардың шыдамдылығының сыйақысы ретінде бағаланды.Шымкентте тұрғын үй мәселесі соңғы онжылдықта өткір сипат алды. Халқы жылдан жылға ұлғайып келе жатқан қалада баспана тапшылығы да арта берді. Бүгінде Шымкент тұрғын үй кезегінде 96 мыңнан астам отбасы тіркелген — бұл сан бір ауданның тұрғындар санымен пара-пар келеді. Осындай ауқымды проблема жағдайында мемлекеттің тұрғын үй бағдарламалары тек бюджеттік жоба ғана емес, нақты адамдардың тағдырын шешетін маңызды механизмге айналып отыр. 40 отбасының кілт алуы жалпы суреттің шағын бір бөлігі болса да, ол мемлекеттік бағдарламалардың нақты нәтиже беретіндігінің куәсі. Тұрғын үй мәселесін кешенді шешу үшін жаңа тұрғын үй кешендерінің салынуын жеделдету қажеттілігі күн тәртібінен түспейтін мәселе болып қала беруде.
«Іскер Аймақ» бағдарламасы: Шымкент пен Батыс Қазақстан жаңа мүмкіндіктер алды 03.08.2026
2026 жылдың 3 тамызында ресми жарияланған шешім бойынша «Іскер Аймақ» бірыңғай бағдарламасы аясында Шымкент қаласы мен Батыс Қазақстан облысы үшін мемлекеттік қолдау көрсетілетін экономикалық қызмет түрлерінің тізбесі айтарлықтай кеңейтілді. Бұл өзгеріс аталған өңірлердегі жүздеген, тіпті мыңдаған кәсіпкерлерге жаңа серпін беруі ықтимал. Бағдарламаның мақсаты — шағын және орта бизнесті мемлекеттік қолдау арқылы аймақтық даму теңсіздігін жою, жергілікті кәсіпкерлікті ынталандыру және жұмыс орындарын сақтау мен жаңадан ашу. Тізбенің кеңейтілуі кәсіпкерлердің бұрын бағдарлама шеңберінен тыс қалып жатқан қызмет салаларына да мемлекеттік қолдауды алуына жол ашады.«Іскер Аймақ» бастамасы Қазақстанда аймақтық даму теңсіздігін жою мақсатында іске қосылған кешенді мемлекеттік бағдарлама болып табылады. Алғашқы кезеңдерде бағдарлама шектеулі қызмет түрлерін ғана қамтып, негізінен өндіріс пен қызмет саласының белгілі бір бағыттарын қолдады. Алайда бизнес-орта талаптарының өзгеруіне байланысты тізбені кеңейту қажеттілігі туындады. Шымкент пен Батыс Қазақстан үшін жасалған бұл қадам — өңірлердің экономикалық ерекшелігін ескере отырып, мемлекеттік қолдауды икемді ету бағытындағы нақты шешім. Жергілікті кәсіпкерлер жаңа мүмкіндіктерді пайдалана отырып, өз бизнесін кеңейтіп, жаңа жұмыс орындарын ашуға ынталандырылады деп күтілуде.
Шымкентте 29 мыңнан астам оқушы мектеп табалдырығын аттайды 11.08.2026
Қазақстан мектептерінде 2026–2027 оқу жылына бірінші сыныпқа қабылдау науқаны аяқталуға жақын. 11 тамыз 2026 жылдың деректері бойынша, елімізде жалпы 319 мыңнан астам бала бірінші сыныпқа тіркелді. Осы топтың ішінде мемлекеттік мектептерге 296 мыңға жуық оқушы орналастырылса, жеке мектептерге 23 мыңға жуық бала қабылданды. Қала мектептеріне 191 мыңға жуық, ауыл мектептеріне 128 мыңға жуық болашақ бірінші сынып оқушысы тіркелген. Сонымен қатар ерекше білім беру қажеттілігі бар 4 мыңға жуық бала да мектептерге қабылданды — бұл инклюзивті білім беру бағытындағы мемлекет саясатының жемісі ретінде бағаланып отыр.Аймақтық салыстырмада Шымкент ерекше орын алды: Оңтүстіктің мегаполисінде 29 мыңнан астам болашақ оқушы мектепке тіркеліп, республикалық деңгейде бесінші орынға шықты. Ең көп бірінші сынып оқушысы Түркістан облысына тиесілі — онда 50 мыңнан астам бала тіркелген. Одан кейін Алматы облысы — 35 мыңнан астам оқушымен екінші орында тұр. Шымкенттің бесінші орында болуы қаланың жоғары туу көрсеткішімен тікелей байланысты: халқы үш миллионға жуықтаған мегаполисте мектеп жасындағы балалар саны да тұрақты өсуде. Бұл демографиялық серпін білім инфрақұрылымына — мектеп орындарын, мұғалімдер санын және оқу жабдықтарын арттыруға — деген сұранысты жылдан жылға күшейтуде.
Мектеп оқушыларына әлеуметтік көмек тағайындаудың цифрлық жүйесі іске қосылды 12.08.2026
2026 жылдың тамыз айынан бастап Шымкент қаласында әлеуметтік осал топтардан шыққан мектеп оқушыларына қаржылық және материалдық көмек тағайындаудың тәртібі түбегейлі өзгерді. Жаңа механизм бойынша отбасылардың белгіленген өлшемшарттарға сәйкестігі енді мемлекеттік ақпараттық жүйелер арқылы автоматты түрде тексеріледі. 12 тамыз 2026 жылы өткізілген брифингте Шымкент білім басқармасының басшысы Қуаныш Ысқақов жаңа цифрлық механизм туралы егжей-тегжейлі баяндады. Реформа «Мектепке жол» республикалық акциясы аясында жүзеге асырылып, жыл сайын мыңдаған отбасы пайдаланатын осы арналды неғұрлым әділ және ашық ете түседі деп күтілуде.Бұрынғы тәртіп бойынша мектептер жеке отбасылардың өлшемшарттарға сәйкестігін өздері бағалап, шешім қабылдаған. Мұндай тәсілдің бірнеше елеулі кемшілігі болды: субъективтілік қаупі, мектептен мектепке дейін тәсілдің әркелкілігі және жалған не дәл емес мәліметтер негізінде көмек тағайындалу ықтималдығы. Жаңа цифрлық жүйе осы олқылықтардың алдын алуға бағытталған. Деректер мемлекеттік тіркелімдермен автоматты салыстырылатын болғандықтан, адам факторының ықпалы барынша шектеледі, ал шынайы мұқтаж отбасылар көмекті уақтылы алуына кепілдік беріледі. Бұл қадам Шымкенттің мемлекеттік қызметтерді цифрландыру бағытындағы кешенді жұмысының бір бөлігі болып табылады және болашақта өзге де әлеуметтік қолдау бағыттарына тарату мүмкіндігі қарастырылуда.
Шымкентте 200 орынды перинаталдық орталық салынуда 03.08.2026
Шымкент қаласында 200 орынға арналған заманауи перинаталдық орталықтың құрылысы қарқынды жалғасуда. 2026 жылдың 3 тамызындағы мәліметтер бойынша, нысанның қазаншұңқырын қазу жұмысы толығымен аяқталып, іргетасына бетон құю кезеңі басталды. Жоба Мемлекет басшысының тікелей тапсырмасы аясында іске асырылып жатыр және Қазақстанның оңтүстік өңірінде ана мен баланы қорғау жүйесін сапалы жаңа деңгейге көтерудегі тарихи қадам ретінде бағалануда. Орталық аяқталғаннан кейін аймақтың перинаталдық медицина инфрақұрылымы заманауи жабдықтармен толықтырылып, мамандандырылған медициналық қызметтің қолжетімділігі айтарлықтай артады деп күтілуде.Жобаның өзектілігін демографиялық деректер айқын дәлелдейді. Халқы үш миллионға жуықтаған Қазақстанның үшінші мегаполисі — Шымкентте туу көрсеткіші елдегі ең жоғарылардың бірі болып саналады. Оңтүстік Қазақстан аймағында жыл сайын 80 мыңнан астам бала дүниеге келеді — бұл республикалық деңгейдегі рекордтық көрсеткіштердің бірі. Осындай қарқынды демографиялық өсу жағдайында аймақтағы перинаталдық мекемелерде орын тапшылығы мен жабдықтардың ескіруі соңғы жылдары ерекше өткір мәселеге айналды. Жаңа орталықтың іске қосылуы мыңдаған жас аналар мен нәрестелерге сапалы медициналық көмек алуға мүмкіндік береді, аймақтағы перинаталдық және нәресте өлімін азайтуға тікелей ықпал етеді деп есептелуде. Сарапшылар бұл нысанды оңтүстік өңірдің медицина жүйесіндегі ірі серпіліс деп сипаттайды.
Сеулде Ядролық сынақтарға қарсы іс-қимылдың халықаралық күніне арналған іс-шара өтті 30.08.2026
Сеул, 2026 жылғы 27 тамыз - Ядролық сынақтарға қарсы іс-қимылдың халықаралық күні қарсаңында Қазақстан Республикасының Корея Республикасындағы Елшілігі ядролық қарусыздану, ядролық қаруды таратпау және халықаралық қауіпсіздікті нығайту мәселелеріне арналған ақпараттық іс-шара өткізді.Іс-шараға Корея Республикасының сарапшылары қоғамдық-саяси және академиялық топтарының өкілдері қатысты.Қатысушылар алдында сөз сөйлеген Қазақстанның Корея Республикасындағы Елшісі Асет Исенали ядролық сынақтардың ауыр зардаптарын бастан өткеріп, әлемдегі ең ірі ядролық арсеналдардың бірінен өз еркімен бас тартқан Қазақстанның қазіргі антиядролық саясатын айтып өтті.1991 жылғы 29 тамызда Семей ядролық сынақ полигонын жабу туралы қабылданған тарихи шешімге ерекше назар аударылды. Кейіннен дәл осы күн Қазақстанның бастамасымен БҰҰ Бас Ассамблеясы тарапынан Ядролық сынақтарға қарсы іс-қимылдың халықаралық күні болып жарияланды.Қазақстанның ядролық қаруды таратпау режимін нығайту, ядролық сынақтарға жаппай тыйым салу және ядролық қатерлерді азайту ісін дәйекті түрде қолдап келе жатқаны атап өтілді.Пікірталас барысында геосаяси шиеленіс пен халықаралық қауіпсіздікке төнетін қатерлердің күшеюі жағдайында антиядролық күн тәртібінің маңызы арта түсетіні, ал диалог, өзара сенім және дипломатия орнықты бейбітшілікті қамтамасыз етудің баламасыз құралдары болып қалатыны айтылды.Іс-шараға қатысушылар Қазақстанның ядролық қарусыздану және ядролық қаруды таратпау идеяларын ілгерілетуге қосқан үлесін жоғары бағалап, еліміздің өз тарихи тәжірибесіне негізделген бірегей моральдық беделін атап өтті.Іс-шара соңында Ядролық сынақтарға қарсы іс-қимылдың халықаралық күні өткеннің қайғылы салдарын еске алумен қатар, мемлекеттерді болашақ ұрпақтың бейбітшілігі мен қауіпсіздігі үшін ортақ жауапкершілікке үндейтіні атап өтілді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-seoul/press/news/details/1282432?lang=ru
Қазақстан мен Сауд Арабиясы көлік саласындағы ынтымақтастықты жаңа деңгейге көтеруде 30.08.2026
Рияд, 2026 жылғы 30 тамыз – Қазақстанның Сауд Арабиясындағы Елшісі Мадияр Меңілбеков Корольдіктің Көлік және логистикалық қызметтер министрі Салех Әл-Жасермен кездесу өткізді.Келіссөздер барысында тараптар 2026 жылғы 26 тамызда Қазақстан Республикасының Үкіметі мен Сауд Арабиясы Корольдігінің Үкіметі арасындағы әуе қатынасы туралы келісімге қол қойылуын құптап, оның екіжақты байланыстарды одан әрі нығайтудағы маңызды рөлін атап өтті. Үкіметаралық құжат тікелей әуе қатынасын кеңейтуге, жолаушылар мен жүк тасымалдарын ұлғайтуға, сондай-ақ сауда-экономикалық, инвестициялық, туристік және гуманитарлық ынтымақтастықты дамыту үшін жаңа мүмкіндіктер ашуға берік негіз болатыны атап өтілді.Осыған байланысты тараптар қол жеткізілген уағдаластықтардың тиімді іске асырылуын қамтамасыз етуге және көлік саласындағы практикалық өзара іс-қимылға қосымша серпін беруге дайын екендіктерін растады.Кездесу қорытындысы бойынша тараптар қазақ-сауд ынтымақтастығын одан әрі дамытуға бағытталған жұмыс байланыстарын жалғастыруға уағдаласты.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-riyadh/press/news/details/1282433?lang=ru
Бішкекте ШЫҰ Саммитіне дайындықтың негізгі мәселелері талқыланды 30.08.2026
2026 жылғы 27-30 тамыз аралығында Бішкек қаласында Қырғыз Республикасының төрағалығымен Шанхай ынтымақтастық ұйымына (ШЫҰ) мүше мемлекеттердің Ұлттық үйлестірушілері кеңесінің отырысы өтті.Ұлттық үйлестірушілер 2026 жылғы 1 қыркүйекте Бішкек қаласында өтетін ШЫҰ-ға мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің алдағы отырысының қорытынды құжаттарының жобаларын қарастырды, сондай-ақ көпжақты ынтымақтастықты одан әрі дамыту мәселелерін талқылады.Ұйым қызметін жетілдірудің өзекті аспектілеріне және оның шарттық-құқықтық базасын нығайтуға ерекше назар аударылды.«Бішкек қаласында өтетін Мемлекет басшыларының алдағы Саммиті ШЫҰ-ны одан әрі дамыту тұрғысынан айрықша маңызға ие. Ұйымның 25 жылдығы атап өтілетін биылғы жылы өткен кезеңді қорытындылап қана қоймай, алдағы өзара іс-қимылдың нақты бағдарларын айқындау маңызды. Қазақстан ШЫҰ-ның тиімді әрі теңгерімді көпжақты құрылым ретіндегі рөлін нығайтуға айрықша мән береді», - деді Қазақстан Республикасының ШЫҰ істері жөніндегі ұлттық үйлестірушісі Мұрат Мұқышев.ШЫҰ Саммитінің қорытындысы бойынша Ұйым қызметінің тиімділігін одан әрі арттыруға және мүше мемлекеттер арасындағы өзара іс-қимылды нығайтуға бағытталған ауқымды құжаттар топтамасын қабылдау жоспарлануда. Олардың қатарында ШЫҰ-ның 25 жылдығына орайластырылған Бішкек декларациясы бар.ШЫҰ-ға мүше мемлекеттердің Ұлттық үйлестірушілері кеңесі Ұйымның ағымдағы қызметін үйлестіруді жүзеге асырады, сондай-ақ ШЫҰ-ға мүше мемлекеттердің тиісті министрліктері мен ведомстволары арасындағы өзара іс-қимылды қамтамасыз етеді.Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa/press/news/details/1282431?lang=ru
ЦИФРЛЫҚ ОРТАДАҒЫ ҚАУІПСІЗДІК: ШЫМКЕНТТЕ КИБЕРСАУАТТЫЛЫҚТЫҢ МАҢЫЗЫ АРТУДА 14.08.2026
8–14 тамыз аралығында Шымкенттің цифрлық күн тәртібінде ақпараттық қауіпсіздік пен әлеуметтік желілерді бақылау мәселелері де назарда болды. Бұл кезеңдегі оқиғалар цифрландырудың кеңеюімен бірге интернеттегі мінез-құлық пен ақпараттық қауіпсіздік мәдениетіне қойылатын талаптардың да күшейіп келе жатқанын көрсетті.8 тамызда Шымкентте полицияның әлеуметтік желілерге тұрақты мониторинг жүргізіп отырғаны туралы хабарлады. Мониторинг барысында TikTok-та тікелей эфир кезінде балағат сөздер қолданған қала тұрғыны анықталып, сот шешімімен 10 тәулікке әкімшілік қамауға алынған.Бұл оқиға тікелей кибершабуылға қатысты болмаса да, цифрлық ортадағы қауіпсіздік ұғымының кеңейіп келе жатқанын көрсетеді. Әлеуметтік желілер бүгінде ақпарат тарату, коммуникация және қоғамдық пікір қалыптастыру алаңына айналғандықтан, онлайн ортадағы құқықтық жауапкершілік те маңызды мәселеге айналып отыр.Сонымен қатар 13 тамызда Шымкенттегі жоғары білім беру жүйесінде киберқауіпсіздікке арналған жаңа бағдарлама туралы ақпарат жарияланды. Ж.А. Тәшенев атындағы университеттің жаңа бағдарламаларының бірі – «Киберқауіпсіздік және ақпараттық технологиялар». Сонымен бірге компьютерлік ғылымдар, жасанды интеллект және деректер ғылымы бағыттары да ұсынылған.Бұл кездейсоқ үрдіс емес. Цифрлық сервистер мен ақпараттық жүйелер көбейген сайын оларды қорғауға қабілетті мамандарға қажеттілік те артады.Қазақстанның цифрлық даму жоспарында да киберқауіпсіздік пен цифрлық инфрақұрылымның тұрақтылығына ерекше мән беріліп отыр. Мемлекеттік ақпараттық жүйелерді бірыңғай мемлекеттік деректерді өңдеу орталығына кезең-кезеңімен көшіру жоспарлары ақпараттық жүйелердің тұрақтылығы мен киберорнықтылығын арттыру міндетімен байланыстырылған.Шымкенттің өзінде цифрлық басқару саласында интеллектуалды бейнебақылау, IoT және басқа да цифрлық жүйелер енгізіліп келеді. Мұндай жүйелер көбейген сайын деректерді қорғау, рұқсатсыз қолжетімділіктің алдын алу және пайдаланушылардың цифрлық сауаттылығын арттыру қажеттілігі күшейеді.Сондықтан 8–14 тамыз аптасының қорытындысында киберқауіпсіздікті тек хакерлік шабуылдардан қорғану мәселесі ретінде қарастыру жеткіліксіз. Ол жеке деректерді қорғау, әлеуметтік желілерді қауіпсіз пайдалану, цифрлық сервистермен жұмыс істеу және интернеттегі құқықтық жауапкершілік мәдениетінде қамтиды.Шымкентте киберқауіпсіздік бойынша жаңа мамандықтардың пайда болуы осы бағыттағы ұзақ мерзімді сұранысты көрсетеді. Цифрлық қала қалыптасқан сайын оның қауіпсіздігін қамтамасыз ететін мамандар мен сауатты пайдаланушылардың рөлі де арта береді.