Алматыдағы монополияға қарсы тергеулер: басым жағдайды теріс пайдаланудың 9 дерегі анықталды

Алматыдағы монополияға қарсы тергеулер: басым жағдайды теріс пайдаланудың 9 дерегі анықталды

12.02.2026 16:07:40 183

Алматыда монополияға қарсы орган бәсекелестік саласындағы бұзушылықтардың алдын алу бойынша жұмысының нәтижелерін қорытындылады. Тергеулерден кейін басым немесе монополиялық жағдайды теріс пайдаланудың тоғыз ісі бойынша алғашқы шаралар қабылданды. Бұл туралы Өңірлік коммуникациялар қызметінің баспасөз мәслихатында Қазақстан Республикасы Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігінің Алматы қалалық департаментінің басшысы Нұржан Нұрланұлы мәлімдеді.

Оның айтуынша, департаменттің басымдығы - *әділ бәсекелестікті дамыту*, тұтынушылар мен кәсіпкерлердің *шектеусіз шеңберінің* құқықтарын қорғау және бизнес пен қоғам үшін негізсіз шығындар тудыратын тәжірибелердің алдын алу.

«Біз нарықтық сигналдарға үнемі жауап береміз және бәсекелестікке қысым белгілері бар жерлерде тергеу жүргіземіз. Біздің мақсатымыз - барлық қатысушылар үшін тең және ашық жағдайларды қамтамасыз ету. Бұл бағаларға, қызмет көрсету сапасына және қаланың инвестициялық ахуалына тікелей әсер етеді», - деп атап өтті Нұржан Нұрланұлы.

Ең танымал істердің бірі көтерме электр энергиясы нарығындағы «Алматы электр станциялары» АҚ-на қатысты тергеу болды.

Компанияның Алматы индустриалды аймағында мұндай қызметті көрсетудің техникалық мүмкін еместігіне қарамастан, энергия жеткізушісін еншілес компанияның желілері арқылы қосымша электр энергиясын сатып алуға міндеттегені анықталды. Бұл жалпы инвестиция көлемі 400 миллиард теңгеден асатын 118 кәсіпорын орналасқан аймақ тұрғындары үшін қосымша ауыртпалық туғызды.

«Мұндай жағдайлар энергия шығындарын азайтуға бағытталған үкіметтің бизнесті қолдау шараларын іс жүзінде жоққа шығарды. Сот департаменттің қорытындыларын қолдады, егер шешім түпкілікті болса, 100-ден астам кәсіпкердің құқықтары қорғалады», - деп атап өтті спикер.

Fly Arystan Airlines әуе компаниясына қатысты да тергеу жүргізілуде. Департамент тасымалдаушының нақты артық жүкке қарамастан, артық қол жүгіне бірдей ақы алғанын анықтады.

«Біз нарықта нақты артық жүк үшін сараланған төлем жасау тәжірибесін көріп отырмыз. *Біздің ойымызша*, бұл тәсілден бас тарту тұтынушылардың анықталмаған тобының құқықтарын бұзады, сондықтан әуе компаниясына қатысты тергеу басталды», - деді Нұржан Нұрланұлы.

Тағы бір мысал INVIVO Business LLC компаниясына қатысты, онда франчайзингтік келісімдерде келісім тоқтатылғаннан кейін 24 ай бойы бәсекелестермен ынтымақтастыққа шектеулер болған.
Хабарландырудан кейін компания ел бойынша 16 қаладағы 143 зертханалық қызметтер нарығына қатысушының құқықтарын қорғайтын тиісті ережелерді алып тастады.

Жылумен жабдықтау саласында департамент «Алматы жылу желілері» ЖШС-де бұзушылықтарды анықтады: жылу энергиясына қайта қосылу үшін 10% пайда есептелді, ал ережелерде тек шығындарды өтеу қарастырылған. Нәтижесінде, алматылықтар үшін қызмет құны 10%-ға төмендеді.