Іле Алатауының айбынды шыңдарына көз салсаңыз, алдыңыздан қар басқан биік таулар, терең шатқалдар, мөлдір тау өзендері мен табиғат өзінің тұмса сұлулығын сақтап қалған ну ормандар әлемі ашылады.

Дәл осы көркем мекенде, Солтүстік Тянь-Шаньның баурайында, Қазақстандағы ең ірі әрі табиғи құндылығы жоғары ерекше қорғалатын аумақтардың бірі — Іле-Алатау мемлекеттік ұлттық табиғи паркі орналасқан.

Іле Алатауы ұлттық паркі 1996 жылғы 22 ақпанда Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен құрылды. Оның басты мақсаты — Іле Алатауының бірегей табиғи кешендерін, бай өсімдіктер мен жануарлар дүниесін, тау ландшафттарын, орман алқаптарын және ғылыми, экологиялық әрі мәдени маңызы зор сирек кездесетін түрлерді сақтау.

Бүгінде парктің жалпы аумағы 200 160 гектарды құрайды. Бұл аумаққа әсем тау шатқалдары, орманды алқаптар, альпілік шалғындар, мұздықтар мен биік тау шыңдары кіреді. Парк шекарасы бойында аумағы 542 400 гектар болатын Алматы мемлекеттік кешенді қаумалы орналасқан.

Парк аумағы бірнеше функционалдық аймаққа бөлінген: қорықтық аймақ, экологиялық тұрақтандыру аймағы, туристік және рекреациялық аймақ, сондай-ақ шектеулі шаруашылық қызмет аймағы. Мұндай жүйелі аймақтарға бөлу табиғатты қорғау, ғылыми зерттеу, экологиялық ағарту және реттелген туризм бағыттарын үйлесімді дамытуға мүмкіндік береді.

Іле Алатауы ұлттық паркінің басты табиғи байлығының бірі — оның ормандары. 73 мың гектардан астам аумақ орманмен көмкерілген. Парктің ормандылығы 36,5 пайызды құрайды. Бұл ормандар тау беткейлеріне ерекше көрік беріп қана қоймай, өңірдің су қорын, топырағын, климатын және биологиялық алуантүрлілігін сақтауда айрықша маңызға ие.

Іле Алатауы ұлттық паркінің өсімдіктер әлемі ерекше бай әрі алуан түрлі. Мұнда жоғары сатыдағы түтікті өсімдіктердің 2000-нан астам түрі кездеседі, олардың 37 түрі Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген. Солардың қатарында Іле Алатауының тау экожүйелерінде сақталған Сиверс алмасы, кәдімгі өрік және басқа да сирек кездесетін өсімдік түрлері бар.

Парктің жануарлар дүниесі де сан алуан. Мұнда омыртқалы жануарлардың шамамен 270 түрі мекендейді, оның ішінде сүтқоректілердің 48 түрі және құстардың 198 түрі бар. Олардың көпшілігі ерекше табиғат қорғау мәртебесіне ие. Тау ормандары мен шатқалдарында елік, қабан, түлкі, тиін, тас сусары кездессе, қолжетімділігі қиын биік таулы өңірлерде жабайы табиғаттың символына айналған сирек жыртқыштар мекендейді.

Іле Алатауы мемлекеттік ұлттық табиғи паркі — жай ғана қорғалатын аумақ емес. Бұл — таулардың, ормандар мен өзендердің тірі мұрасы, жабайы жемісті өсімдіктердің бірегей генетикалық қоры сақталған табиғи зертхана. Мұнда өткен мен болашақ өзара тоғысады: ежелгі реликті түрлер тіршілігін жалғастырып, гүлдеп, жеміс беріп, адамзатқа табиғат алдындағы жауапкершілігін ұғындырады.

Іле Алатауы ұлттық паркі — Іле Алатауының жүрегі, Қазақстан табиғаты байлығының айқын символы. Бұл — асқар таулардың айбыны мен орманның нәзік сұлулығы үйлесім тапқан қасиетті мекен. Оны сақтау — болашақ ұрпақ алдындағы ортақ парыз. Біз келер ұрпаққа мөлдір өзендерді, жасыл шатқалдарды, гүлдеген алма бақтарын және жабайы табиғаттың тірі үйлесімін аманат етуге тиіспіз.

Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/ecogeo/press/news/details/1252960?lang=ru