Қазақстанда кеден өкілі (кеден брокері) болу тәртібі
25.08.2026 15:48:00 117
Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті Кеден өкілі (күнделікті тілде — кеден брокері) — бұл Кеден өкілдерінің тізіліміне енгізілген Қазақстан Республикасының заңды тұлғасы екенін хабарлайды. Ол декларациялаушы немесе басқа мүдделі тұлғаның атынан және тапсырмасы бойынша ЕАЭО мен Қазақстан Республикасының кеден заңнамасына сәйкес кеден операцияларын жасайды.
Қызмет Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы кедендік реттеу туралы» Кодексімен (2017 жылғы 26 желтоқсандағы № 123-VI ЗРК) және Еуразиялық экономикалық одақ құқығымен реттеледі. Жеке тұлғалар мен жеке кәсіпкерлер өз бетінше кеден өкілі мәртебесін ала алмайды — тек заңды тұлға арқылы.
Тізілімге енгізудің негізгі шарттары
Кодекстің 489-бабына сәйкес заңды тұлға мына шарттарға сәйкес келуі тиіс:
- Азаматтық-құқықтық жауапкершілік тәуекелін сақтандыру шарты (ұсынылатын тұлғалардың мүлкіне зиян келтіру немесе олармен жасалған шарттарды бұзу салдарынан туындауы мүмкін жауапкершілік үшін). Сақтандыру сомасы шартта белгіленеді.
- Кеден ісі саласындағы қызметті жүзеге асыратын заңды тұлғаның міндеттемелерін орындауды қамтамасыз ету. Мөлшері Еуразиялық экономикалық комиссия Кеңесінің шешімімен айқындалады және кемінде 500 мың еуроға балама соманы құрайды.
Шектеулі қызмет аясы үшін (тек шығару кедендік баждары салынбайтын және экспорт рәсіміне орналастырылатын тауарларға қатысты кеден операциялары) — 150 мың еуроға балама. - Өтініш берген күні кедендік төлемдерді, салықтарды, арнайы, антидемпингтік, өтемақылық баждарды, өсімпұлдар мен пайыздарды белгіленген мерзімде орындалмаған міндеттеменің болмауы.
Тәжірибеде және ЕАЭО мүше мемлекеттерінің заңнамасына сәйкес әдетте штатта кемінде екі кедендік декларациялау жөніндегі маман (біліктілік аттестаты бар) болуы талап етіледі. Басшылардың белгілі бір соттылықтарының болмауы, электрондық шот-фактуралардың цифрлық жүйесін пайдалану туралы шарттың болуы сияқты басқа да шарттар тексерілуі мүмкін.
Кедендік декларациялау жөніндегі маман мәртебесін алу
Маманның кәсіптік, техникалық немесе жоғары білімі болуы және біліктілік емтиханын тапсыруы қажет. Емтихандарды мемлекеттік кірістердің аумақтық органдары ақпараттық жүйелерді пайдалана отырып өткізеді. Рұқсат алу үшін жеке басын куәландыратын құжаттың көшірмесі, білім туралы құжаттың нотариалды куәландырылған көшірмесі және фотосуреттермен бірге өтініш беріледі. Сәтті тапсырған жағдайда біліктілік аттестаты беріледі.
Тізілімге енгізу тәртібі
«Кеден өкілдерінің тізіліміне енгізу» мемлекеттік қызметі тегін көрсетіледі.
Өтініш беру тәсілдері:
- «электрондық / цифрлық үкімет» порталы egov.kz арқылы;
- «KEDEN» цифрлық жүйесі (keden.kgd.gov.kz) арқылы.
Қызмет көрсету мерзімі — әдетте 15 жұмыс күніне дейін.
Өтінішке шарттарға сәйкестікті растайтын құжаттар қоса беріледі (қамтамасыз ету туралы мәліметтер, сақтандыру шарты, мамандардың біліктілік аттестаттарының көшірмелері және жұмысқа қабылдау туралы бұйрықтар және т.б.). Нақты тізбе порталда немесе қызмет көрсету қағидаларында нақтыланады.
Кеден өкілдерінің тізілімін уәкілетті орган (Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті) жүргізеді. Енгізілгеннен кейін заңды тұлға кеден өкілі қызметтерін көрсетуге ресми құқық алады.
Маңызды ескертпелер
- Мәртебе енгізу шарттарын сақтаған жағдайда әрекет етеді. Оларды бұзған жағдайда тізілімнен шығару мүмкін.
- Кеден өкілі жасалатын операциялар үшін жауапкершілік көтереді және заңнама талаптарын сақтауға, есептілік ұсынуға, құпия ақпаратты жария етпеуге міндетті.
- Кодекс, ЕЭК шешімдері және мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларының өзекті редакцияларын ресми ресурстарда (adilet.zan.kz, kgd.gov.kz, egov.kz) мұқият зерделеу ұсынылады, өйткені талаптар нақтылануы мүмкін.
Толық кеңес алу және құжаттардың өзекті тізбесін білу үшін мемлекеттік кірістердің аумақтық органдарына жүгініңіз немесе ресми электрондық сервистерді пайдаланыңыз.

Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-mangistau/press/news/details/1279656?lang=ru