20 тамыз 2026 жыл. Шымкент қаласының №2 қалалық ауруханасы күрделі нейрохирургиялық операцияны сәтті орындады. Жас емшілер тобы 38 жастағы пациентке ми тамырының аневризмасын жою мақсатында эндоваскулярлық ем қолданды. Бұл операцияның нарықтық құны алты миллион теңгеден асады, алайда науқас әйел оны мүлдем тегін алды. Оқиға қазақстандық медицина жүйесіндегі жоғары технологиялық көмектің қолжетімділігіне қатысты кеңінен талқыланып жатқан мәселені тағы бір мәрте күн тәртібіне шығарды.
Пациенттің денсаулық жағдайы бірнеше айдан бері алаңдатып келген. Басының қатты ауыруы жиілей бастаған соң, ол дәрігерге жүгінді. Алғашқы қарауда аурухана мамандары МРТ зерттеуін тағайындады. Зерттеу нәтижесі дәрігерлерді де, пациентті де таңқалдырды — ми тамырында аневризма анықталды. Аневризма дегеніміз — тамыр қабырғасының әлсіреуі салдарынан пайда болатын тамырдың кеңейіп, балонтәрізді ісінуі. Бұл патологияның ең қауіпті асқынуы — аневризманың жарылуы, соның салдарынан мидың ішіне қан құйылады. Дүниежүзілік статистикаға сәйкес, аневризма жарылған жағдайда өлім-жітімнің деңгейі 40-60 пайызға дейін жетеді, тірі қалғандардың үштен бірінде ауыр неврологиялық зардаптар қалатыны дәлелденген. Дәл осы себепті аурудың ерте анықталуы мен уақтылы емделуі адам өмірін сақтаудың кілтіне айналады.
Операцияны жүргізген нейрохирург Еркін Меdetov науқастың жағдайына жан-жақты баға беріп, ашық хирургиялық араласудан бас тартты. Оның орнына дәрігерлер эндоваскулярлық әдіс қолданды. Бұл техника арнайы катетер арқылы зақымданған тамырға кіріп, аневризма аймағына стент орнатуды қамтиды. Стент аневризмаға кіретін қан ағынын өзгертіп, оны тиімді түрде оқшаулайды. Осылайша жарылу қаупі айтарлықтай төмендейді. «Эндоваскулярлық операция пациент үшін ашық хирургиядан анағұрлым жұмсақ. Қалпына келу кезеңі қысқа, асқыну қаупі аз, ал нәтиже классикалық операциямен салыстырғанда кем емес», — деп атап өтті аурухана нейрохирургтары. Операция сәтті аяқталды. Қазіргі уақытта пациенттің жағдайы тұрақты, ол мамандардың бақылауында жүр.
Шымкенттің №2 қалалық ауруханасы — оңтүстік өңірдегі жоғары технологиялық медициналық операциялар жасалатын аз санды орталықтардың бірі. Аурухана соңғы жылдары нейрохирургия саласында серпінді дамып келеді. Медицина ғылымдары магистрі, аурухана бас дәрігерінің орынбасары Нұргүл Жаксыбекова өз пікірін білдірді: «Біз халыққа жоғары технологиялық медициналық көмекті мүмкіндігінше кең ауқымда жеткізуді мақсат тұтамыз. Бүгінде Шымкент тұрғындары Алматы немесе Астанаға бармай-ақ, тікелей өздерінің қаласында аса күрделі операция жасата алады. Бұл — Шымкент медицинасының жетістігі». Шынында да, бес-алты жыл бұрын осындай операциялар үшін пациенттер республикалық орталықтарға жіберілетін, ал кейде шетелге де баратын. Мұндай мүмкіндік барлығына бірдей қол жетімді болмады.
Мемлекеттік бюджет шеңберінде жоғары технологиялық медициналық көмекті тегін ұсыну — Қазақстан денсаулық сақтау жүйесінің соңғы жылдардағы маңызды басымдықтарының бірі. 2023-2025 жылдар аралығында елімізде жоғары технологиялық операцияларды алған пациенттер саны 35 пайызға өскені статистикамен расталған. Шымкент — халқы бойынша Қазақстандағы үшінші мегаполис ретінде аймақтық медицина хабы ретінде өзінің рөлін нығайтып келеді. Қала тұрғындарының саны екі миллионнан асатынын ескерсек, жоғары технологиялық медицинаны жергілікті деңгейде дамытудың стратегиялық маңызы зор. Облыстық денсаулық сақтау басқармасының мәліметінше, 2026 жылы ғана Шымкент аурухана желісі бойынша 1200-ден астам жоғары технологиялық операция жасалуы жоспарланған.
Медицина сарапшылары эндоваскулярлық хирургияның болашағы туралы оптимистік пікір білдіруде. Қазақстан нейрохирургтары қауымдастығының мүшесі Дамир Сейтқалиев мынаны атап өтті: «Бүкіл әлемде эндоваскулярлық технологиялар ашық операцияларды жыл санап ығыстырып барады. Бұл — заманауи медицинаның тренді. Шымкенттің №2 ауруханасы осы трендке ілесіп отыр, бұл өте жақсы белгі». Мамандар сондай-ақ МРТ зерттеуінің кеңінен қолжетімді болуы туралы да маңызды тезис айтады: аневризмалардың едәуір бөлігі бұрын кездейсоқ немесе мүлдем анықталмай қалатын. Ал бүгінде жан-жақты диагностика ерте анықтауға және өмірді сақтауға мүмкіндік береді.
Бұл оқиға қоғамда кеңінен резонанс тудырды. Шымкент тұрғындары әлеуметтік желілерде аурухана командасына алғыс айтып жазбалар жариялады. Зейнеткер Раушан Дүйсенбаева: «Мен де осы жылы бұл ауруханада операция жасаттым. Дәрігерлерге шексіз риза болдым. Олар шын жүректен жұмыс істейді», — деп бөлісті. Медицина мамандары мен жай азаматтардың ортақ пікірі бір жерде тоғысады: жоғары технологиялық операциялардың тегін жүргізілуі — жай жаңалық емес, бұл мемлекеттің халқына берген нақты кепілдігі. Дегенмен, осы жүйені одан әрі кеңейту, мамандарды тарту және жабдықтарды жаңарту жұмысы тоқтаусыз жалғасуы тиіс. Шымкенттегі бүгінгі сәтті операция — сол жолдағы бір ілгерілеу, бірақ жол ұзақ. Алдағы мақсат — жоғары технологиялық медицинаны тек мегаполистерде ғана емес, аудандық орталықтарда да барлық қазақстандықтарға бірдей қолжетімді ету.