19 тамыз 2026 жыл. Шымкент қаласының жетекші медициналық мекемесінде 26 жастағы науқасқа күрделі лапароскопиялық спленэктомия операциясы сәтті өткізілді. Мұрагерлік сфероцитоз диагнозы қойылған жас еркекке селезёнканы жою қажеттілігі туындады, және де бұл операция заманауи малоинвазивтік әдіспен орындалды. Оңтүстік Қазақстанның медицина саласы үшін бұл оқиға шынымен де маңызды жетістік болып табылады, өйткені мұндай күрделі хирургиялық араласулар бұрын тек республикалық деңгейдегі орталықтарда ғана жасалып келген еді.
Науқас жоспарлы тәртіппен ауруханаға жатқызылып, толыққанды клиникалық тексеруден өтті. Диагностика нәтижелері бойынша дәрігерлер онда Минковский–Шоффар синдромымен жүретін мұрагерлік сфероцитозды, сондай-ақ гиперспленизмді анықтады. Мұрагерлік сфероцитоз — эритроциттердің пішіні өзгеретін және олар негізінен селезёнкада тез бұзылатын сирек кездесетін қан ауруы. Бұл жағдай анемияға, сарғаюға және селезёнканың ұлғаюына алып келуі мүмкін. Гиперспленизм болса, өз кезегінде қан клеткаларының шамадан тыс жойылуымен сипатталады. Осы екі ауру бір уақытта дамыған жас науқас үшін дәрігерлер алдында айтарлықтай күрделі медициналық мәселе тұрды.
Мамандар консилиумы өткізгеннен кейін лапароскопиялық спленэктомия — заманауи малоинвазивтік әдіспен селезёнканы жою операциясын жүргізу туралы шешім қабылданды. Бас хирург Алмас Дүйсенов операцияны жоспарлау кезеңінде айтқан пікірінде: «Бұл науқастың жағдайы күрделі еді, өйткені екі ауру бір уақытта дамыған болатын. Алайда лапароскопиялық техниканы қолдану пациенттің жедел қалпына келуіне мүмкіндік береді және ашық операциямен салыстырғанда асқыну қаупін едәуір азайтады» деді. Операция сәтті өтті, ешқандай асқыну тіркелмеді. Қазіргі уақытта науқастың жағдайы тұрақты, ол өзін жақсы сезінуде, дәрігерлердің бақылауында болып, қажетті емді алуда.
Қазақстан денсаулық сақтау жүйесі үшін мұндай операцияларды аймақтық деңгейде жасай білу өте маңызды мәселе болып табылады. Статистикалық деректерге сүйенсек, мұрагерлік сфероцитоз дүние жүзі бойынша әр 2000 адамның біреуінде кездеседі, бұл оны шынымен де сирек, бірақ елеулі аурулар қатарына жатқызады. Қазақстанда, халық санын ескере отырып, мұндай аурудан зардап шегетін адамдар саны бірнеше мыңға жетуі мүмкін. Олардың барлығы дер кезінде жоғары технологиялық медициналық көмек алуы үшін аймақтық орталықтар осы салада қажетті мамандар мен жабдықтармен жарақталуы тиіс. Шымкент — Оңтүстік Қазақстанның ең ірі және халқы жағынан еліміздің үшінші қаласы. Осы өңірде тұратын миллионнан астам адам үшін жоғары технологиялық медициналық қызметтердің қолжетімді болуы — аса маңызды стратегиялық міндет.
Шымкент медицинасының дамуы соңғы жылдары айтарлықтай жеделдеді. Қала аурухана инфрақұрылымы жаңартылып, жаңа диагностикалық жабдықтар алынды, хирургтар мен мамандар шетелдік оқу орталықларында тәжірибе жинақтады. Денсаулық сақтау министрлігінің деректері бойынша, соңғы үш жыл ішінде Оңтүстік Қазақстан өңірінде жоғары технологиялық хирургиялық операциялар саны 40 пайызға өсті. Бұл — жай сандар емес, бұл нақты адамдардың өміріндегі өзгерістер. Жыл сайын жүздеген пациент тек республикалық орталықтарға жіберілудің орнына, туған қаласының өзінде сапалы медициналық көмек ала алуда. Шымкент қала денсаулық сақтау басқармасының басшысы Гүлнар Қасымова: «Бізде дарынды мамандар бар, ең бастысы — оларға деген сенім мен тиісті жабдықтар. Осы операция — ауданымыздың медициналық потенциалының айқын дәлелі» деп атап өтті.
Лапароскопиялық хирургия — соңғы онжылдықтарда дүние жүзі бойынша кеңінен таралған жаңашыл бағыт. Дәстүрлі ашық операциямен салыстырғанда бұл әдістің артықшылықтары айтарлықтай: ауру сезімі әлдеқайда аз, ауруханада жатқан мерзімі қысқарады, асқыну қаупі төмендейді және пациент күнделікті өміріне жылдамырақ оралады. Зерттеулер көрсетіп отырғандай, лапароскопиялық спленэктомиядан кейін пациенттер орта есеппен 3–5 күннен кейін ауруханадан шығарылады, ал дәстүрлі операциядан кейін бұл мерзім 7–10 күнге созылуы мүмкін. Нейрохирург Ербол Тәңірбергенов осы тақырыпта пікір білдіре отырып: «Малоинвазивтік хирургия — бұл тек технология ғана емес, бұл — пациентке деген жаңа философия. Науқасты тез тікелендіру, оның өміріне тез оралуын қамтамасыз ету — заманауи медицинаның басты мақсаты» деді.
Бұл оқиға Шымкент медициналық қоғамдастығы арасында да зор қуаныш пен мақтаныш сезімін туғызды. Жас хирургтар мен мамандар арасында мұндай операциялардың сәтті өтуі болашаққа деген сенімді нығайтады. Ал жергілікті тұрғындар арасында да аймақтық медицинаға деген сенім артып келеді. Бұрын күрделі операция жасату үшін міндетті түрде Алматыға немесе Астанаға жол тартуға тура келетін кезде, енді Шымкенттің өзінде де жоғары деңгейдегі хирургиялық жәрдем алуға болады деген хабар қоғамда оң пікірмен қабылданды. Науқастың туыстары да өздерінің ризашылығын білдіріп: «Дәрігерлерге шексіз алғысымызды айтамыз. Олар тек ем жасап қана қоймады, баламызды өмірге қайтарды» деп атап өтті.
Болашақта Шымкент медицинасының одан әрі дамытылуы жоспарланып отыр. Жаңа жабдықтар алу, мамандарды халықаралық стажировкаларға жіберу және аймақтық медициналық орталықтардың оқу базасын кеңейту — осы бағыттардағы жоспарлар қазірдің өзінде іске асырылуда. Сирек кездесетін қан аурулары мен күрделі хирургиялық патологиялары бар пациенттер үшін уақтылы және сапалы медициналық көмек алу мүмкіндігі — тек медициналық ғана емес, әлеуметтік маңызы зор мәселе. Шымкент қаласының жетістіктері Қазақстандағы аймақтық медицинаның серпінді дамып келе жатқандығының айқын куәсі болып табылады.