Шымкент қаласының «Тасай» индустриалдық аймағында медициналық бұйымдар өндіруге маманданған «ЭКО-ФАРМ» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі толыққанды жұмыс режимінде іске қосылды. 2026 жылдың 20 тамызында өндіріс алаңында өткен баспасөз турында журналистерге таныстырылған мәліметтерге сәйкес, жобаға жалпы инвестиция көлемі 15 миллиард теңгені құраған. Бұл кәсіпорынның ашылуы Қазақстанның медициналық өнеркәсібін дамыту жолындағы маңызды қадам болып табылады.
Кәсіпорынның тарихы пандемиядан кейінгі кезеңмен тікелей байланысты. 2020–2021 жылдардағы COVID-19 дағдарысы барысында Қазақстан медициналық қорғаныш құралдарының — масканың, комбинезондың, халаттың — өткір тапшылығына тап болды. Сол кезде елімізге шетелден миллиардтаған теңгеге медициналық бұйымдар импортталды. Дәл осы жағдай отандық өндірістің қаншалықты маңызды екенін айқын көрсетіп, мемлекеттік деңгейде медициналық өнеркәсіпті дамыту мәселесін күн тәртібіне қойды. «ЭКО-ФАРМ» осы қажеттіліктен туған жоба ретінде бағалануда.
Кәсіпорынның өндірістік қуаты жылына 1 миллион 250 мың дана медициналық өнімді шығаруға мүмкіндік береді. Зауытта медициналық маскалар, қорғаныш костюмдері, халаттар мен көзілдіріктер, хирургиялық және оба-індетке қарсы жиынтықтар, сондай-ақ басқа да медициналық мақсаттағы бұйымдар өндіріледі. Кәсіпорынның бас директоры Асқар Мұратбеков журналистермен сөйлескен кезде: «Біздің мақсатымыз — Қазақстандағы денсаулық сақтау мекемелерін сапалы отандық өніммен қамтамасыз ету. Импортқа тәуелділікті азайту — стратегиялық міндетіміз», — деп атап өтті.
Шымкент қаласының әкімі Нұржан Әшімбеков өз тарапынан осы жобаның аймақтық экономика үшін маңыздылығын жоғары бағалады: «"Тасай" индустриалдық аймағы бүгін тағы бір ірі кәсіпорынмен толықты. "ЭКО-ФАРМ" тек жұмыс орны ғана ашып отырған жоқ — ол Шымкенттің өнеркәсіптік бейнесін қалыптастыруға үлес қосуда. Бізге дәл осындай, нақты сектордағы, нақты өнім шығаратын инвесторлар қажет». Кәсіпорын қазіргі таңда 45 тұрақты жұмыс орнын қамтамасыз еткен. Алдағы уақытта өндіріс ауқымын кеңейту жоспарлануда, бұл қосымша жұмыс орындарын ашуға және жергілікті бюджетке салықтық түсімдерді ұлғайтуға мүмкіндік береді.
Сарапшылар «ЭКО-ФАРМ» жобасын Қазақстандағы медициналық өнеркәсіптің жүйелі дамуы тұрғысынан қарастырады. Денсаулық сақтау саласының сараптамашысы, «МедАналитика» орталығының директоры Жанар Сейтқалиева: «Қазақстан бүгінде медициналық бұйымдардың 70–75 пайызын импорттан алады. Бұл — стратегиялық осалдық. "ЭКО-ФАРМ" сияқты кәсіпорындар осы теңгерімсіздікті біртіндеп жоюға бағытталған. Жылдық 1,25 миллион дана өнім — жаңа кәсіпорын үшін өте жақсы нәтиже», — деп пікірін білдірді. Оның сөзіне қарағанда, Қазақстанда медициналық өнеркәсіпті дамытуға бірнеше ірі жоба іске қосылуда, алайда осы бағыттағы инвестициялар әлі де жеткіліксіз деңгейде қалып отыр.
Аймақтық тұрғыдан алғанда, Шымкент үшін бұл жоба ерекше мәнге ие. Оңтүстік Қазақстанның ең ірі қаласы ретінде Шымкент соңғы жылдары белсенді индустрияландыру бағытын ұстанды. «Тасай» индустриалдық аймағы аталған стратегияның негізгі тірегіне айналып отыр. Мұнда бүгінде тамақ өнеркәсібінен бастап жеңіл өнеркәсіпке дейінгі әртүрлі кәсіпорындар жұмыс істейді. «ЭКО-ФАРМ» кәсіпорнының ашылуы аймақтың жоғары технологиялық өндіріске жол ашылғанын білдіреді. Жергілікті тұрғын Назгүл Бекова: «Шымкент жылдан жылға өсіп келеді. Мұндай зауыттардың ашылуы — бізге де жұмыс, балаларымызға да болашақ», — деді.
Болашақ перспективалар тұрғысынан «ЭКО-ФАРМ» кәсіпорны өз өнімін тек ішкі нарықпен шектемеуді жоспарлайды. Компания басшылығының айтуынша, алдағы екі-үш жыл ішінде орталықазиялық нарықтарға — Өзбекстан, Қырғызстан, Тәжікстан — шығу мақсаты қойылған. Бұл үшін халықаралық сапа стандарттарын — ISO 13485 медициналық бұйымдар сапа менеджменті жүйесін енгізу жұмыстары жүріп жатыр. Экспорт бағыты іске асса, кәсіпорын Қазақстан үшін валюталық түсімнің де көзіне айналуы мүмкін. Бұл — еліміздің «Made in Kazakhstan» брендін нығайтуға да ықпал ететін фактор.
Мемлекет тарапынан «ЭКО-ФАРМ» жобасы «Бизнестің жол картасы — 2025» бағдарламасы аясында қолдау тапқан. Өнеркәсіпті дамыту қорының қатысуымен жеңілдетілген несие шарттары, сондай-ақ салықтық жеңілдіктер ұсынылған. Осы тетіктер жаңа өндірістік жобалардың экономикалық тиімділігін арттыруда маңызды рөл атқарады. Қазақстанның медициналық өнеркәсібін дамытуда мемлекеттік-жеке меншік әріптестік моделі негізгі тетік болып отырғаны анық. «ЭКО-ФАРМ» тәжірибесі осы модельдің нақты жемісі ретінде болашақта басқа инвесторлар үшін де үлгі болуы мүмкін. Жалпы алғанда, Шымкенттегі жаңа медициналық зауыттың іске қосылуы — Қазақстанның импортқа тәуелділікті азайту, ішкі нарықты сапалы отандық өніммен қамтамасыз ету және аймақтарды өнеркәсіптік тұрғыдан дамыту стратегиясының жандана түскенін айқын байқататын маңызды оқиға.