20 тамыз 2026 жылы Қазақстанның оңтүстік өңірі стартап-қозғалыс тарихындағы елеулі жетістіктерді тағы бір мәрте дәлелдеді. Шымкент қаласы негізінде жұмыс істейтін Shymkent Hub платформасы соңғы іс-шаралар қорытындысы бойынша 200-ден астам өтінім қабылдап, екі ірі стартап-шараның жалпы жүлде қоры 1,6 миллион теңгеге жетті. Бұл көрсеткіштер оңтүстік өңірдегі инновациялық экожүйенің тек өсіп қана қоймай, жаңа деңгейге шығып жатқанының айқын белгісі.
Shymkent Hub бірнеше жыл бұрын жергілікті жастар бастамасы ретінде қалыптасқан платформа болатын. Алғашқыда шағын кездесулер мен идея алмасу форматында өткізілген іс-шаралар бүгінде ауқымды хакатондар мен инвесторлар алдындағы презентация кештеріне ұласты. Бүгінгі таңда Shymkent Hub жай ғана қауымдастық емес, қала шекарасынан шығып, республиканың басқа өңірлерінен де қатысушыларды тартатын толыққанды инновациялық орталыққа айналды. Платформа стартап-командаларға команда іздеуге, нетворкинг жасауға, өз идеяларын сарапшылар алдында тексеруге және бағалы кері байланыс алуға мүмкіндік береді. Соңғы іс-шаралар барысында жиынтығы 150-ден астам қатысушы тартылды, бұл өзі де өңірдегі жастардың инновацияға деген қызығушылығының артып келе жатқанын көрсетеді.
Шымкент хабының флагмандық іс-шараларының бірі — MedTech Hackathon денсаулық сақтау саласындағы технологиялық шешімдерге арналған хакатон болды. Бұл форматтың ерекше маңыздылығы сонда, медициналық-технологиялық стартаптар бүкіл әлемде ең жылдам дамып жатқан секторлардың біріне жатады. Хакатонға жіберілген өтінімдер саны 200-ден асты, бұл ұйымдастырушылардың өзі де күтпеген рекордтық нәтиже болды. Жүлде қоры 1 миллион теңгені құрады. Бәсекелестіктің нәтижесінде алғашқы орынды Yerayal командасы алып, 500 000 теңге жеңіп алды. Екінші орын иегері Beyond Logic 300 000 теңгемен марапатталса, үшінші орынды Basqa Startup жобасы 200 000 теңгеге ие болды. Шешімдерді бағалаған сарапшылардың бірі атап өткендей, «Шымкент стартаперлері ендігі жерде тек жергілікті нарыққа ғана емес, ауқымды жүйелік мәселелерге бағытталған шешімдер ұсына бастады, ал бұл — экожүйенің жетілгендігін білдіреді».
Тағы бір ірі шара — Pitch Night форматында өтті. Бұл кеш стартаперлерге өз жобаларын тікелей сарапшылар мен потенциал инвесторлар алдында таныстыруға, сыни пікір алуға мүмкіндік беретін алаң болды. Pitch Night жеңімпаздары арасында білім технологиялары саласында жұмыс істейтін MektepPluse жобасы бірінші орынға ие болып, 300 000 теңге алды. Екінші орынды LeXo жобасы 200 000 теңгемен иеленсе, үшінші орынға Jeli жобасы 100 000 теңгемен шықты. Pitch Night форматы жас кәсіпкерлер үшін ерекше маңызды, себебі ол нарыққа шыққанға дейін өнімді немесе идеяны нақты сарапшылар алдында сынап көруге, жобада бар кемшіліктерді ерте кезеңде анықтауға мүмкіндік береді. «Бізге инвестиция ғана керек болған жоқ, бізге нарықтан шынайы пікір керек болды. Pitch Night дәл осыны берді», — деді Jeli жобасының өкілі.
Мамандардың пікірінше, Шымкенттегі стартап-экожүйесінің дамуы жалпы Қазақстандағы өңірлік инновация қозғалысының кеңейіп жатқанының маңызды белгісі. Бұрын Алматы мен Астана ғана инновациялық хабтар ретінде қабылданса, бүгінде Шымкент, Қарағанды, Атырау сияқты қалалар да өз экожүйелерін белсенді түрде қалыптастыруда. Shymkent Hub тәжірибесі дәлелдейді: ресурстар мен мүмкіндіктер тек орталықта шоғырланбайды, дұрыс орта болса, кез келген өңірде инновациялық белсенділік жоғары болуы мүмкін. Шымкент қаласының өзіндік демографиялық артықшылығы бар — ол Қазақстанның ең жас және ең қарқынды өсіп жатқан қалаларының бірі. Миллионнан астам тұрғыны бар бұл қалада жастар санының жоғары болуы стартап-қозғалыс үшін табиғи кадрлық база жасайды.
Shymkent Hub өкілдерінің айтуынша, платформа алдағы кезеңде халықаралық менторлар мен инвесторларды тарту бағытында жұмыс жүргізіп жатыр. Сонымен бірге, жергілікті университеттермен ынтымақтастықты кеңейту, студенттік стартап-бағдарламаларын іске қосу жоспарлануда. «Біздің мақсатымыз — Шымкентті Орталық Азиядағы технологиялық стартаптар үшін танымал орталыққа айналдыру. Жүлде қорлары мен хакатондар — бұл бастапқы қадам ғана, негізгі жұмыс жаңадан басталып жатыр», — деді Shymkent Hub-тің ұйымдастырушыларының бірі.
Мемлекеттік деңгейде де бұл үдерістерге назар аудара бастаған. Қазақстан Үкіметінің «Цифрлы Қазақстан» бағдарламасы аясында өңірлік инновациялық экожүйелерді қолдауға бөлінетін қаражат жылдан жылға артып келеді. Жергілікті биліктің де стартап-қозғалысты қолдауға ынтасы байқалады — арнайы жеңілдіктер мен гранттық бағдарламалар іске қосылуда. Бұл бастамалар бір-бірімен үйлесіп, Шымкент экожүйесінің ендігі жерде тек энтузиастардың ерік-жігеріне ғана емес, институционалдық негізге сүйене отырып дамитынын білдіреді.
200-ден астам өтінім, 1,6 миллион теңге жүлде қоры, 150-ден астам белсенді қатысушы — бұл сандар жай ғана статистика емес, олардың артында болашаққа сенетін, технологиялар арқылы әлемді өзгертуге талпынатын жас кәсіпкерлердің нақты еңбегі тұр. Shymkent Hub сияқты платформалар осы талпынысты мүмкіндікке, мүмкіндікті нәтижеге айналдыратын köпір рөлін атқарады. Шымкент стартап-қауымдастығының бүгінгі жетістіктері болашақтағы одан да ауқымды табыстардың іргетасы болып жатыр.