22 тамыз 2026 жылы Қамбар мектебінде робототехника кабинетінің ашылуы тек жаңа жабдықты пайдалануға беру рәсімімен ғана шектелмеді — бұл оқу орнының болашаққа қадам жасауының айқын белгісіне айналды. Білім берудегі цифрлық трансформация туралы сөз жылдар бойы айтылып келсе де, нақты іске асыру жолын табу — ең қиын кезең болып қала берген. Сол себепті Қамбар мектебінің тәжірибесі бүгін республикалық деңгейде назар аудартуға толық лайық.

Робототехника бағытын дамыту — Қазақстан үшін кездейсоқ мода емес. Әлемдік еңбек нарығындағы болжамдарға сүйенсек, 2030 жылға қарай жаңа кәсіптердің 65 пайызы бүгінгі таңда әлі толықтай қалыптаспаған технологиялық салаларда пайда болады. Бұл дегеніміз — мектеп партасында отырған қазіргі оқушылар болашақта жасанды интеллект, робот жүйелері және автоматтандыру саласында жұмыс істейтін мамандарға айналуы тиіс. Осы шындықты мойындаған Қазақстан үкіметі де соңғы жылдары STEM білімін дамытуға арнайы мемлекеттік бағдарламалар арқылы қаражат бөліп келеді. Алайда бюджет бөлу мен нақты нәтиже — екі бөлек мәселе.

Мектеп директоры Ғалымжан Сейітовтің айтуынша, бұл жобаның ерекшелігі — жүйелілікте. «Бізде бұрын да компьютер кабинеті болды, техника болды. Бірақ оны пайдалана білетін мамандар жетіспеді, балаларды жарысқа шығаратын әдістеме болмады. Нәтижесінде жабдық тозды, бірақ білім бермеді. Бұл жолы біз басынан аяғына дейін толық жүйе қалыптастыруды мақсат еттік», — деді ол. Шынында да, кабинетті ашудың алдында мектеп ұжымы алты айдан астам уақыт бойы дайындық жүргізді: педагогтар арнайы оқытудан өтті, авторлық әдістеме жасалды, оқушыларды қалалық, республикалық және халықаралық жарыстарға дайындаудың кезең-кезеңдік жоспары әзірленді.

Робототехника пәнін жүргізетін жас мұғалім Айдана Нұрланқызы оқушылардың алғашқы сабақтарға деген ынтасы туралы толқи сөйледі. «Бірінші сабақта балалар роботты тек ойыншық деп қабылдады. Бірақ оған команда бергенде, ол орындаған кезде — көздерінде бір от жанды. Сол сәтте мен бұл жолдың дұрыс екенін түсіндім», — деп бөлісті педагог. Оның сөзінше, балалар ең алдымен командалық жұмысқа, бір-бірінің пікірін тыңдауға үйренеді, бұл тек техникалық дағды ғана емес, өмірлік құзырет қалыптастырады. Мұғалімдерді тұрақты сүйемелдеу де жүйенің ажырамас бөлігі: апта сайынғы онлайн кеңестер, жаңа тапсырмалар мен әдістемелік нұсқаулықтардың үзіліссіз жеткізілуі — мұның бәрі педагогты жалғыз қалдырмайтын тетік ретінде жұмыс істейді.

Маманның бағалауынша, бүкіл Қазақстан бойынша мектептерде техникалық бағыттағы үйірмелер мен кабинеттер соңғы үш жылда 40 пайызға артқан. Алайда білім саласын зерттейтін сарапшылар сандардың артындағы сапа мәселесін ашық көтеруде. Педагогикалық ғылымдар кандидаты Серік Байғалиев бұл туралы өз пікірін білдірді: «Бізде тоқсан кабинет ашылды деген статистика бар, бірақ онда нақты ким оқытады, қандай нәтиже бар — деректер жоқ. Қамбар мектебінің тәжірибесі маңызды, өйткені олар жабдықты сатып алып қана қоймай, тұтас педагогикалық экожүйе қалыптастырған». Бұл пікір жалпы білім беру реформасының ең өзекті мәселесін дәл тауып айтады: нәтижеге бағытталған жүйесіз ешқандай инвестиция тиімді бола алмайды.

Жобаның тағы бір күшті жағы — ашықтығы мен тиражданатындығы. Команданың айтуынша, бұл формат тек мектептермен ғана шектелмейді. Балабақшалардан бастап университеттерге, жеке оқу орталықтарына дейін кез келген білім беру ұйымы осы жүйені өз деңгейіне бейімдей алады. Балабақша жасындағы балалар үшін ойын арқылы алғашқы логикалық ойлауды дамытатын модульдер, ал жоғары мектеп оқушылары мен студенттер үшін күрделі инженерлік жобалар — осылайша бір тұтас тізбек қалыптасады. Бұл тізбек Қазақстанның 2030 жылға арналған цифрлық даму стратегиясының мақсаттарымен де тікелей үндеседі.

Оқушылардың ата-аналары да жаңалықты ризашылықпен қарсы алды. Жетінші сынып оқушысының анасы Гүлнар Əбенова: «Баламның мектепке деген қызығушылығы артты. Бұрын сабаққа бару — міндет болса, қазір ол ертерек оянып, робот жасауға асығады. Бұл — ең үлкен нәтиже», — деп атап өтті. Балалардың ішкі мотивациясын оятудың өзі — педагогикалық үлкен жетістік екенін білім беру психологтары да растайды. Сыртқы ынталандырудан ішкі қызығушылыққа өтудің осы жолы — ұзақ мерзімді оқу нәтижелерінің кілті болып табылады.

Сарапшылар Қамбар мектебінің тәжірибесі республикалық ауқымда тарала бастаса, онан туатын нәтижелер де айтарлықтай болады деп болжайды. Жарыс жетістіктері — тек медаль ғана емес, жас инженерлер мен IT-мамандардың еңбек нарығына дайын келуі деген сөз. Халықаралық байқауларда Қазақстан жасөспірімдерінің жүлде алуы елдің технологиялық имиджін нығайтады, оқушыларда өз мүмкіндігіне деген сенімді арттырады. Ең маңыздысы — бұл тәжірибе жалпыға бірдей көшіруге болатын, қолжетімді модель болуы тиіс. Өйткені болашақтың негізі бүгін, мектеп партасында қаланады.