ШЫМКЕНТТЕ КИБЕРҚАУІПТЕРГЕ ҚАРСЫ САУАТТЫЛЫҚТЫ КҮШЕЙТУ: 8–15 ҚЫРКҮЙЕК АРАЛЫҒЫНДАҒЫ НЕГІЗГІ ҮРДІСТЕР
2026 жылғы 25 қыркүйек – Қазақстан Республикасындағы Жалпыұлттық аза тұту күні

ШЫМКЕНТТЕ КИБЕРҚАУІПТЕРГЕ ҚАРСЫ САУАТТЫЛЫҚТЫ КҮШЕЙТУ: 8–15 ҚЫРКҮЙЕК АРАЛЫҒЫНДАҒЫ НЕГІЗГІ ҮРДІСТЕР

25.09.2026 23:23:18 132

Шымкентте цифрлық қауіпсіздік мәселесі технологиялық инфрақұрылымды қорғаумен ғана шектелмей, азаматтардың күнделікті цифрлық мінез-құлқына да тікелей қатысты бола бастады. 8–15 қыркүйек аралығында өткен бірқатар кездесулер осы бағыттағы жұмыстың негізгі назарын адам факторына аударғанын көрсетті.

Қыркүйек айының Қазақстанда «Кибермәдениет айы» ретінде өтуі цифрлық қауіпсіздікті жүйелі түрде түсіндіруге мүмкіндік берді. Шымкентте осы кезеңде мектептерде, колледждерде, кітапханаларда және басқа да қоғамдық алаңдарда кибергигиенаға қатысты түсіндіру жұмыстарын жүргізу жоспарланған. Мұндай тәсілдің маңызы интернетті пайдаланушылар саны өскен сайын артып отыр: қауіпсіздік тек техникалық мамандардың емес, әрбір азаматтың да жауапкершілігіне айналды.

11 қыркүйекте Central Asian Innovation University-де студенттерге арналған киберқауіпсіздік кездесуі өтті. Ал 14 қыркүйекте Shymkent University алаңында да жастардың цифрлық қауіпсіздік туралы білімін арттыруға бағытталған кездесу ұйымдастырылды. Екі университеттегі шараның уақыт жағынан жақын өткізілуі бұл тақырыптың кездейсоқ акция емес, жастар арасында жүйелі түрде талқыланып жатқан мәселе екенін көрсетеді.

Цифрлық қауіпсіздіктің өзектілігін интернет-алаяқтықтың таралуы да күшейтіп отыр. Бұған дейінгі материалдарда интернет алаяқтығының өсуі туралы деректер келтірілген. Бұл жерде технологиялық қорғаныстың өзі жеткіліксіз: азамат күмәнді сілтемені ашса, SMS-кодты бөгде адамға берсе немесе өзін банк қызметкері ретінде таныстырған алаяққа сенсе, ең заманауи жүйенің өзі тәуекелді толық жоя алмайды.

Сондықтан Шымкенттегі қазіргі тәсілдің маңызды ерекшелігі — қауіпсіздікті «жүйе қорғайды» деген түсініктен «жүйе мен пайдаланушы бірге қорғанады» деген модельге ауыстыру. Университеттердегі кездесулер осы модельдің білім беру элементін қалыптастырады.

Сонымен қатар цифрлық қауіпсіздік туралы түсіндіру жұмыстары тек жастарға бағытталмауы керек. Интернет-банкинг, электрондық мемлекеттік қызметтер және әлеуметтік желілерді белсенді пайдаланатын аға буын өкілдері де киберқауіптің ықтимал нысаны болып табылады.

Осылайша 8–15 қыркүйектегі шаралар Шымкентте цифрлық қауіпсіздік түсінігінің техникалық қорғаныстан кеңірек ұғымға айналғанын көрсетті. Оның құрамына технология, білім, жеке жауапкершілік және тұрақты цифрлық дағды қатар кіреді.