Шымкентте қыркүйектің үшінші аптасында киберқауіпсіздік тақырыбы бірнеше жеке іс-шара шеңберінен шығып, білім беру жүйесінің тұрақты күн тәртібіне ене бастағанын көрсетті. 16–21 қыркүйек аралығында студенттермен, мектеп оқушыларымен және медицина саласының білім алушыларымен бірінен кейін бірі кездесулер өткізілді. Бұл шаралардың жиынтығы цифрлық қауіпсіздікті техникалық емес, ең алдымен адам капиталына қатысты мәселе ретінде қарастыру үрдісінің күшейгенін байқатады.

16 қыркүйекте полицияның Киберқылмысқа қарсы іс-қимыл басқармасы М.Әуезов атындағы оқу орнында 400-ге жуық студентке интернет-алаяқтықтың негізгі схемалары мен қорғану тәсілдерін түсіндірді. Материалда фишинг, вишинг, жалған интернет-дүкендер мен жалған жұмыс ұсыныстары жастар жиі кездесетін қауіптер ретінде аталады.

17 қыркүйекте бұл жұмыс мектеп оқушыларына кеңейтілді. Мамандар фишингтік сілтемелерді тану, SMS-кодтар мен құпиясөздерді қорғау мәселелерін түсіндірді. Материалда кибермәдениет айының Шымкентте екінші рет өткізіліп отырғаны және биыл 12–17 жастағы жасөспірімдердің де қамтылғаны көрсетілген. Осы күні қалада жыл басынан бергі сегіз айда 363 киберқылмыс бойынша қылмыстық іс тіркелгені туралы дерек жарияланды. Оның жартысына жуығы ашылғаны хабарланды.

19 қыркүйекте цифрлық қауіпсіздік тақырыбы басқа білім беру ортасына — жоғары технологиялар колледжіне — ауысты. Ал 21 қыркүйекте «Оңтүстік Қазақстан медицина академиясында» полиция, Shymkent Hub және академия мамандары бірлескен әдістемелік іс-шара өткізді. Яғни профилактикалық жұмыс тек IT мамандарымен шектелмей, болашақ дәрігерлерге де бағытталуда. Академияның ресми хабарламасында интернет-алаяқтық, цифрлық гигиена, жеке деректерді қорғау және қауіпсіздік дағдылары нақты практикалық форматта қарастырылғаны көрсетілген.

Бұл үрдістің ерекшелігі — шаралар географиясының ғана емес, аудиториясының да кеңеюі. Бұрын киберқауіпсіздік көбіне арнайы мамандардың міндеті ретінде қабылданса, қазір мектеп оқушысы, студент, болашақ медицина қызметкері және қарапайым интернет пайдаланушысы осы жүйенің бөлігі ретінде қарастырылады.

16–23 қыркүйек кезеңіндегі материалдарды салыстырғанда, Шымкентте үш деңгейлі модель қалыптасып келе жатқанын көруге болады: нақты қылмыстарға құқық қорғау органдарының реакциясы, білім беру орындарында профилактикалық оқыту және күнделікті цифрлық мінез-құлық мәдениетін қалыптастыру. 363 қылмыстық істің тіркелуі мәселенің ауқымын көрсетсе, бірнеше оқу орнында қатар жүргізілген сабақтар оған жауаптың институционалдық сипат алып келе жатқанын аңғартады.

Демек, үшінші тоқсандағы негізгі өзгеріс — киберқауіпсіздікті бір реттік түсіндіру науқанынан тұрақты цифрлық мәдениет қалыптастыруға қарай жылжыту. Бұл модельдің нәтижесі тек өткізілген сабақтар санымен емес, болашақта азаматтардың қауіптің алдын ала тану қабілетімен өлшенеді.