28 қыркүйек 2026 жыл — Шымкент қаласындағы Ташенев Университеті тарихи бір оқиғаға куә болды. Дәл осы күні, Superteam Kazakhstan ұйымдастыруымен және Shymkent Hub серіктестігінде, бес күндік тегін Web3-интенсив «Solana Create» ресми түрде өз жұмысын бастады. Бұл іс-шара тек жергілікті IT-қоғамдастық үшін ғана емес, бүкіл Орталық Азия аймағы үшін маңызды оқиғаға айналуы мүмкін. Өйткені бүгінде блокчейн технологиясы енді тар мамандардың ғана саласы болып қалмай, жастардың болашағын анықтайтын, нақты мансаптық мүмкіндіктер ашатын дербес индустрияға айналып отыр.

Бес күн бойы — 28 қыркүйектен 2 қазанға дейін — Ташенев Университетінің аудиторияларында бағдарламашылар, IT-студенттер және технологияға ынталы жастар Solana блокчейнімен, жасанды интеллект құралдарымен және заманауи «vibe coding» тәсілдемесімен жұмыс жасайды. Оқу бағдарламасы өте нақты мақсатқа бағытталған: бес күннің соңында әр қатысушы өз қолымен жасаған, нақты жұмыс істейтін MVP — яғни өнімнің алғашқы прототипін — ұсына алуы тиіс. Бұл тәжірибе Қазақстан тарихындағы ең қолжетімді де ең масштабты Web3-білім беру бастамаларының бірі ретінде бағаланып отыр.

Superteam Kazakhstan командасының өкілі, бағдарлама директоры Азамат Сейткали өзінің ашылу сөзінде интенсивтің мақсатын анық тұжырымдады: «Біз тек код үйреткіміз келмейді. Біз жастарға өнімді жасап, оны нарыққа шығарып, өзін-өзі бағалай алатын инновациялық ойлауды қалыптастырғымыз келеді. Solana — бүгінгі күнде ең жылдам және ең арзан блокчейн платформаларының бірі. Оны игерген маман кез-келген халықаралық команда үшін бағалы кадрға айналады». Шынында да, Solana желісі соңғы үш жылда транзакция санын бес есеге арттырып, криптоиндустриядағы жетекші платформалардың қатарына қосылды. Бүгінде желіде 400-ден астам белсенді жоба жұмыс жасайды, ал жаһандық дамытушылар қауымдастығы 10 миллион адамнан асады.

Интенсивтің ерекшелігі — оқу процесінің деңгейлік жүйесі. Қатысушы Solana-мен бұрын жұмыс жасамаса да ештеңе емес: тек базалық бағдарламалау дағдылары және бес күн бойы белсенді жұмыс жасауға дайындық жеткілікті. Тәжірибелі менторлар — Қазақстан мен халықаралық блокчейн-қоғамдастықтан шақырылған мамандар — аудиторияда үнемі болып, жобаның идеясын іздеуден бастап, кодты жазып, MVP-ті сынауға дейінгі барлық кезеңде жол нұсқайды. Бағдарлама сонымен бірге өнім идеясын қалай тексеруге болатынын, нарықты қалай талдауға болатынын, инвесторлар алдында жобаны қалай ұсынуға болатынын практикалық тұрғыда меңгертуді қамтиды. Соңғы күні өтетін Startup Battle — командалар арасындағы нақты сайыс, онда жобалар сарапшылар алдында қорғалады.

Іс-шараның ерекше тартымдылығы — оның жүлделік мотивациясында. Финалдық бәсекеде алғашқы іріктеуден өткен барлық команда кепілдікті 100 АҚШ долларын иеленеді; жүлде алатын орын саны шектелмеген. Бұл өзінің алғашқы блокчейн-жобасын жасаған жастарға зор ынталандыру болып табылады. Одан да маңыздысы — үздік командалар республикалық хакатонға жол ашады. Ол хакатонның жалпы жүлде қоры 5,4 миллион теңгені құрайды. Ал республикалық кезеңнің жеңімпаздары жаһандық Solana Hackathon жарысына қатысу мүмкіндігіне ие болады — сол жарыста жалпы жүлде қоры шамамен 3,3 миллион АҚШ долларын құрайды. Бұл сан жергілікті IT-стартап экожүйесі үшін сенімді қиялдауға мүмкіндік беретін, нақты жаһандық мақсат.

Ташенев Университетінің проректоры Ғалия Нұрмағамбетова іс-шараны университет үшін стратегиялық серіктестік деп бағалайды: «Біздің университет инновацияларға ашық. Superteam Kazakhstan сияқты жаһандық желілермен бірлескен жобалар студенттерімізге нақты тәжірибе береді. Бүгінгі жастар жай ғана диплом алғысы келмейді — олар нақты өнімді жасап, нарыққа шығарғысы келеді. Solana Create — дәл осындай мүмкіндік». Шымкент Hub директоры Нұрлан Бейсенов де алғашқы күнге деген ерекше көңіл-күйді жасырмады: «Бұл аймақта мұндай масштабтағы тегін технологиялық интенсив бұрын-соңды болған жоқ. Шымкент — Оңтүстік Қазақстанның IT-орталығына айналу жолында. Бүгін сол жолда маңызды қадам жасалып отыр».

Бұл бастаманың кеңірек контексте мәні ерекше. Қазақстанда соңғы үш жылда IT-саладағы жұмысшы күшіне деген сұраныс 40 пайызға өсті, бірақ Web3 және блокчейн бойынша дайын мамандар өте аз. ҚР Цифрлық даму министрлігінің деректеріне сүйенсек, елімізде блокчейн технологиясы бойынша оқыту бағдарламаларын ұсынатын оқу орындары саусақпен санарлықтай, ал практикалық тәжірибе берілетін орындар одан да аз. Сол себепті «Solana Create» сияқты тегін, қолжетімді, нәтижеге бағытталған бағдарламалар цифрлық экономикадағы мамандар тапшылығын жоюға шын мәніндегі үлес қоса алады. Оның үстіне, бағдарлама тегін өткізілуі — бұл бастаманың кең ауқымды аудиторияға жетуіне жол ашады, яғни материалдық мүмкіндігіне қарамастан, кез-келген ынталы жас маман қатыса алады.

Бес күннің соңында барлық MVP жасаған қатысушылар атаулы мерч иеленеді — бұл сыйлық символикалық болса да, алғашқы нақты өнімді жасаудың ресми куәлігі ретінде бағаланады. Маманлар бұл интенсивтің нәтижесінде Шымкенттен кемінде 10–15 жаңа стартап идеясының дүниеге келуін күтеді. Ал олардың бірнешеуі республикалық, тіпті жаһандық деңгейде өз жолын таба алса, Оңтүстік Қазақстан тек өнеркәсіп пен сауда ғана емес, технология мен инновация орталығы ретінде де карталарда белгіленетін болады. «Solana Create» — бұл тек интенсив емес, жаңа буынды тәрбиелейтін нағыз экожүйенің алғашқы сатысы.