ЖЕКЕ ТҰЛҒАЛАРДЫҢ БАНКРОТТЫҒЫ: НЕНІ БІЛУ ҚАЖЕТ?

ЖЕКЕ ТҰЛҒАЛАРДЫҢ БАНКРОТТЫҒЫ: НЕНІ БІЛУ ҚАЖЕТ?

30.09.2026 22:17:22 365

📌 ЖЕКЕ ТҰЛҒАЛАРДЫҢ БАНКРОТТЫҒЫ: НЕНІ БІЛУ ҚАЖЕТ?

Қазақстанда берешегін өтеуде қиындықтарға тап болған азаматтар үшін үш рәсім қарастырылған:

🔹 соттан тыс банкроттық;
🔹 сот арқылы банкроттық;
🔹 төлем қабілеттілігін қалпына келтіру.

1️⃣ СОТТАН ТЫС БАНКРОТТЫҚ

📲 Өтініш eGov порталы немесе eGov Mobile мобильді қосымшасы арқылы беріледі.

Өтініштерді аумақтық мемлекеттік кірістер басқармалары қарайды

Рәсім банктер, микроқаржы ұйымдары және коллекторлық агенттіктер алдындағы берешекке қатысты қолданылады.

Негізгі шарттары:

💰 берешек мөлшері 1 600 АЕК-тен аспауы тиіс;

⏳ берешек 12 ай және одан да көп уақыт бойы өтелмеген болуы тиіс;

🏠 мемлекеттік тіркеуге жататын, оның ішінде ортақ меншіктегі мүліктің болмауы.

📌 Азаматтардың жекелеген санаттары үшін заңнамада ерекше шарттар көзделген.

2️⃣ СОТ АРҚЫЛЫ БАНКРОТТЫҚ ⚖️

Өтініш борышкердің тұрғылықты жері бойынша сотқа беріледі.

Рәсім заңнамаға сәйкес есептен шығаруға жатпайтын міндеттемелерді қоспағанда, кредиторлар алдындағы міндеттемелер бойынша қолданылады.

Нені білу қажет:

🏠 борышкердің мүлкі берешекті өтеу үшін сауда-саттықта сатылуы мүмкін;

🏡 егер жалғыз тұрғын үй кепіл нысанасы болып табылса, кредитор оны өндіріп алуға құқылы;

🏠 егер жалғыз тұрғын үй кепіл нысанасы болып табылмаса, ол мүліктік массаға енгізілмейді;

👨‍💼 қаржы басқарушысы тағайындалады.

⏳ Рәсімді жүргізу мерзімі — 6 ай, заңнамада көзделген жағдайларда ұзартылуы мүмкін.

3️⃣ ТӨЛЕМ ҚАБІЛЕТТІЛІГІН ҚАЛПЫНА КЕЛТІРУ 💳

Өтініш борышкердің тұрғылықты жері бойынша сотқа беріледі.

Бұл рәсім тұрақты табыс және/немесе міндеттемелерді орындауға мүмкіндік беретін мүлік болған жағдайда қолданылуы мүмкін.

📋 Төлем қабілеттілігін қалпына келтіру жоспары 5 жылға дейінгі мерзімге жасалады.

Рәсім шеңберінде:

🏠 мүліктің бір бөлігін сатуға;

🏢 мүлікті жалға беруге;

🏡 тұрғын үйді сатып, басқа тұрғын үй алуға;

🔄 тұрғын үйді құны төмен тұрғын үйге айырбастауға және басқа да шараларды қолдануға болады.

✨ Негізгі артықшылығы — азаматқа «банкрот» мәртебесі берілмейді.

⚠️ БАНКРОТТЫҚТЫҢ САЛДАРЫ

Банкроттық рәсімі аяқталғаннан кейін заңнамада белгілі бір шектеулер көзделген:

🚫 5 жыл ішінде банктер мен МҚҰ-дан қарыздар алуға шектеу қойылады;

🔄 қайта банкроттық рәсімін қолдану 7 жылдан кейін мүмкін;

🔎 3 жыл ішінде мүлік сатып алуға мониторинг жүргізіледі.

📌 Маңызды: рәсімді таңдау кезінде берешек мөлшерін, мүліктің болуын, табысты және басқа да мән-жайларды ескеру қажет.

Қарағанды облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаменті азаматтарға өтініш бермес бұрын әрбір рәсімнің шарттары мен салдарымен мұқият танысуды ұсынады.

Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-karaganda/press/news/details/1301563?lang=ru