2026 жылдың 30 қыркүйегі — Қазақстанда цифрлық экономиканы дамыту жолында жасалып жатқан қадамдар бүгін де жалғасуда. Соңғы жылдары елдің технологиялық әлеуетін арттыруға бағытталған мемлекеттік бағдарламалар мен жеке бастамалар Шымкент сияқты ірі өңірлік орталықтарда да белсенді түрде жүзеге асырылуда. Astana Hub платформасы арқылы ұсынылып отырған бірқатар тегін бағдарламалар бүгінде Шымкент тұрғындарына ақысыз IT-білім алу, стартап дамыту және кәсіби мансапты жаңа бағытта жалғастыру мүмкіндігін беріп отыр. Бұл — жай ғана оқыту курстары емес, бүкіл бір өңірдің болашағын қалыптастыруға бағытталған кешенді стратегиялық жоба.

Қазақстанда IT-секторды дамыту мәселесі бірнеше жыл бұрыннан мемлекеттік деңгейде қолға алынып келеді. 2018 жылы құрылған Astana Hub технологиялық инновациялар орталығы ретінде еліміздегі ең ірі стартап экожүйесіне айналды. Алғашқы жылдары Нұр-Сұлтан негізінде жұмыс жасаған бұл платформа кейін өз қызметін өңірлерге кеңейтіп, Шымкент, Алматы, Қарағанды сияқты қалаларда да іс-шаралар ұйымдастыра бастады. Экономикалық талдаушылар мен IT-саласының сарапшылары бірауыздан мойындайды: цифрлық сауаттылықты арттыру — бұл тек жастардың жұмыспен қамтылуы емес, бүкіл ел экономикасының бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ету мәселесі. Дүниежүзілік банктің деректері бойынша, IT-дағдыларға ие мамандардың табысы орта жалақымен салыстырғанда 2–3 есеге жоғары болып келеді, ал Қазақстандағы IT-мамандарға деген сұраныс жыл сайын 15–20 пайызға өсуде.

Бүгінде Шымкент тұрғындарына қолжетімді бірінші маңызды мүмкіндік — Astana Hub Education платформасы. Бұл портал арқылы кез келген адам стартап, жасанды интеллект, деректер инженериясы, no-code/low-code технологиялары және фриланс бағыттарында тегін онлайн курстарға тіркеле алады. Startup School, Prompt Engineering, Data Engineering, Artificial Intelligence & Data Analytics сияқты бағдарламалар қазірдің өзінде мыңдаған қазақстандықтарды қамтып отыр. Shymkent Hub өкілдері де осы курстарға промокод беру арқылы қаладағы жастардың белсенділігін арттыруда. «Біз Шымкенттің IT-потенциалына сенеміз. Бұл қала — Қазақстанның үшінші мегаполисі, бірақ технологиялық даму деңгейі жөнінен әлі де толық ашылмаған» дейді Shymkent Hub координаторы Бекзат Әлімов. Оның сөзінше, соңғы алты айда ғана платформаға тіркелген шымкенттіктер саны екі еселенген.

Екінші маңызды бағдарлама — Tomorrow School. Бұл — программалау мен жасанды интеллектке арналған тегін офлайн мектеп. Оқу орнының ерекшелігі — алдын ала IT-білімі немесе арнайы мамандығы жоқ адамдар да оқи алады. Студенттер алдымен онлайн іріктеу ойынынан өтеді, содан кейін «Бассейн» деп аталатын төрт аптадық интенсивке қатысады. Осы кезеңде олардың шыдамдылығы, логикалық ойлауы және ұжымда жұмыс істеу қабілеті тексеріледі. Негізгі оқу бағдарламасында Golang, Python, JavaScript және AI бағыттары бар. Кампус тәулік бойы ашық — бұл жұмысшы жастарға да ыңғайлы. «Мен бұрын дүкен сатушысы болдым. Енді Python тілін меңгеріп, фрилансер ретінде жұмыс жасаймын. Tomorrow School менің өміримді мүлдем өзгертті» дейді бағдарламаның түлегі, 27 жастағы Дидар Сейітов.

Стартап идеясы бар шымкенттіктер үшін Startup Orda 2.0 бағдарламасы ерекше қызығушылық тудырады. Бұл — Astana Hub ұйымдастыратын тегін өңірлік инкубациялық бағдарлама. Қатысушылар бизнес идеяларын нақты өнімге айналдырады, тәжірибелі тьюторлар мен сарапшылардың жетекшілігімен жұмыс жасайды, ал бағдарлама соңында Demo Day шарасында инвесторлар алдында өз жобаларын таныстырады. 2026 жылы бағдарламаның екінші ағыны Шымкентте де өтті. IT-сарапшы Айгүл Нұрланқызы бұл бастаманы маңызды деп бағалайды: «Өңірлердегі жастар Алматы мен Нұр-Сұлтандағы студенттерден кем емес. Оларға тек мүмкіндік пен дұрыс инфрақұрылым қажет». Дүниежүзілік тәжірибеге сүйенсек, инкубациялық бағдарламалардан өткен стартаптардың табысты бизнеске айналу ықтималдығы дербес жұмыс жасайтын кәсіпкерлерге қарағанда 3 есеге жоғары.

Төртінші бағдарлама — Tech Orda ваучерлік жүйесі — білім алуды ақшалай қолдаудың тікелей тетігі болып табылады. 2026 жылы бағдарлама аясында офлайн оқу үшін 500 000 теңгеге дейін, ал онлайн немесе аралас форматта оқу үшін 400 000 теңгеге дейін ваучер берілді. Бұл — IT-мектептерде оқығысы келетін, бірақ материалдық мүмкіндігі шектеулі азаматтар үшін нақты қолдау. Аккредиттелген IT-мектептердің тізімі Astana Hub сайтында жарияланып отырады. Экономикалық есептеулерге сүйенсек, мемлекет бір маманды даярлауға жұмсаған осы инвестиция бес жыл ішінде салық түрінде оралып, өзін-өзі ақтайды.

Жалпы алғанда, аталған төрт бағдарлама бір-бірін толықтырып тұратын тізбек түзейді: онлайн курстардан бастап офлайн мектепке, одан стартап инкубаторына және ваучерлік оқуға дейін — бұл экожүйе кез келген деңгейдегі адамды нүктеден нүктеге жеткізуге қабілетті. Демографиялық тұрғыдан алғанда, Шымкент — Қазақстандағы ең жас халқы мол қалалардың бірі. Бұл фактор аталған бағдарламалардың өңір үшін ерекше маңыздылығын одан әрі арттырады. Болашақты болжайтын аналитиктер Шымкенттің 2030 жылға қарай Орталық Азиядағы IT-хабтардың бірі ретінде танылуы мүмкін екенін айтады. Ал ол болашаққа апаратын жол дәл осындай тегін бағдарламалардан басталады — бүгін, қазір, мына мүмкіндіктерді пайдалана отырып.