2026 жылдың 20 қазанында Шымкент қаласы үшін ерекше бір күн туды. Қазақстанның үшінші мегаполисінде RoLAB робототехника орталығының салтанатты ашылуымен қатар аса маңызды оқиға өтті: алғашқы ROLAB Engineers' Cup инженерлік олимпиадасы жас технологтарды бір алаңға жинады. Бұл жай ғана жарыс емес — болашақ инженерлердің, бағдарламашылардың және ғылыми жобалар авторларының күші мен талантын сынаған ауқымды интеллектуалдық мереке болды.

Олимпиадаға Шымкент пен Оңтүстік Қазақстан өңірінің 8 білім беру ұйымынан 60 команда қатысты. Жалпы жүлде қоры 2 500 000 теңгені құрады. Бес бағыт бойынша — робот құрастыру, бағдарламалау, жобаларды қорғау, логикалық тапсырмалар және командалық инженерлік шешімдер — жүздеген жас миллер өздерінің шеберліктерін дәлелдеуге тырысты. Іс-шараны ұйымдастырушылар бұл форматты алдын ала бірнеше айдан бері дайындап келгенін, оқушылар мен студенттердің арасынан нағыз инженерлік мәдениетті қалыптастыру мақсатын қойғанын атап өтті.

RoLAB орталығының негізін қалаушы Асқар Бейсенов олимпиада алдында журналистерге берген сұхбатында: «Бүгін біз жай ғана ғимарат ашып отырған жоқпыз — біз оңтүстік Қазақстан үшін жаңа ойлау мектебін ашып отырмыз. Бала роботты жинағанда ол тек бұранда бұрамайды, ол болашаққа баспалдақ салады», — деді. Осы сөздер іс-шараның рухын дәл бейнеледі. Орталықтың ашылуы кездейсоқ жоспарланбаған: Шымкент соңғы жылдары STEM-білім беру инфрақұрылымы жедел дамып жатқан қала ретінде танылып келеді, ал RoLAB осы жүйенің маңызды буынына айналмақ.

Қазақстанда инженерлік білімге деген сұраныс соңғы бес жылда күрт өсті. Ұлттық статистика агенттігінің мәліметтеріне сүйенсек, 2025 жылы техникалық мамандықтарға түскен абитуриенттер саны гуманитарлық бағытпен салыстырғанда 34 пайызға артты. Дегенмен мамандардың айтуынша, теориялық білімнің практикалық дағдымен үйлеспеуі әлі де ірі проблем болып қала береді. Дәл осы олқылықты толтыруға Engineers' Cup сынды бастамалар бағытталған. «Балаларымыз сыныпта формулаларды жатқа біледі, бірақ алдына мотор мен сым қойғанда не істерін білмейді. Бұл жарысқа қатысқан 60 команда сол алшақтықты жоюға дайын екенін көрсетті», — деп атап өтті олимпиада жюри мүшесі, Шымкент технологиялық колледжінің оқытушысы Мәдина Сейітқали.

Жарысты тікелей бақылаған ата-аналар мен мұғалімдер де өз ризашылықтарын жасырған жоқ. «Менің баламның көзінен от шашырады деп бір секунд күмәнданбадым, бірақ оны мынадай ортада, мынадай рухпен жұмыс жасаған кезде көрген соң — мақтаныш басқа болады», — деді 14 жасар Дәурен Нұрлановтың анасы Айгүл апай. Мұғалімдер де ұйымдастырушыларға алғыстарын жеткізе отырып, мұндай іс-шаралардың жалпы білім беру процесіне оң серпін беретінін баса айтты. Шымкент қалалық білім бөлімінің өкілі олимпиаданың қорытындыларын мектеп бағдарламаларын жетілдіруде ескеру керектігін де тілге тиек етті.

ROLAB Engineers' Cup — бұл жергілікті деңгейдегі оқиға ғана емес, жалпықазақстандық үрдістің бір бөлігі. Астана мен Алматыда ондаған жылдан бері жұмыс жасап келе жатқан робототехника клубтары мен ғылыми орталықтар енді облыс орталықтарына жылжи бастады. Осы процестің символдық маңызы зор: өйткені Қазақстанның инновациялық экономикасын тек екі мегаполис емес, бүкіл ел салуы тиіс. Шымкенттегі RoLAB ашылуы — осы орталықсыздандыру идеясының практикалық жүзеге асуы. Эксперттер бұл модельдің Түркістан, Қызылорда, Тараз қалалары үшін де үлгі бола алатынын атап өтуде.

Іс-шараның қорытындысында жүлделі орындарды жеңіп алған командалар кубок пен сертификаттарды қоса, жалпы жүлде қорынан өздерінің үлестерін алды. Жеңімпаздар арасындағы ең жас қатысушы — небәрі 11 жасар Тимур Жақсыбеков командасының мүшесі — робот жинастыру бағытында бірінші орынды иеленді. «Мен үлкен болғанда ғарыш кемесін жасаймын», — деді ол сыйлық алу рәсімінде, ал залдағылар оған қарсы алқа-қотан тұрып қол шапалақтады. Осы бір қарапайым сөйлем инженерлік білімнің болашаққа деген шынайы инвестиция екенін тағы бір рет айғақтады.

Алдағы уақытта RoLAB орталығы тұрақты жұмыс режиміне өтіп, аптасына бірнеше рет робототехника, бағдарламалау және 3D-модельдеу курстарын ұсынбақ. Ұйымдастырушылар Engineers' Cup олимпиадасын жыл сайынғы дәстүрге айналдыруды жоспарлайды, ал келесі жылы оған 15-тен астам ұйымнан 100-ден аса команданы тартуды мақсат етіп отыр. Шымкенттің жас инженерлері бүгін жасаған алғашқы қадам — ертеңгі Қазақстан технологиялық кеңістігінің іргетасы. Болашақты бірге жасаймыз деген ұран — жай сөз емес, өмірлік бағдарлама.