Шымкенттің инженерлік инфрақұрылымы жаңа сапалы деңгейге шығуда

Шымкенттің инженерлік инфрақұрылымы жаңа сапалы деңгейге шығуда

23.10.2026 23:00:59 326

Қазақстанның оңтүстік мегаполисі — Шымкент қаласы инженерлік инфрақұрылымды жаңғырту бағытында жаппай жұмыстарды жалғастырып, тұрғындардың тұрмыс сапасын арттыру жолындағы ауқымды міндеттерді орындауда. 23 қазан 2026 жылы қалалық инфрақұрылым департаменті барлық елді мекендер мен тұрғын алқаптарды ауыз сумен, электр энергиясымен және сыртқы жарықтандырумен толық қамтамасыз ету туралы мәліметтер ресми жариялады. Бұл жетістік бірнеше жыл бойы жүйелі жұмыс жүргізіп келе жатқан мемлекеттік бағдарламалардың нәтижесі ретінде бағаланып отыр.

Шымкент Қазақстанның үшінші ірі қаласы ретінде соңғы он жылда тұрғын халқы жылдам өсіп, бүгінде екі миллионнан асатын адамды қамтитын мегаполиске айналды. Халық санының мұншалықты тез ұлғаюы инфрақұрылымға орасан зор қысым туғызып, жинақталған проблемаларды шешу бүкіл қала басшылығы үшін басты басымдыққа айналды. Соның ішінде газдандыру, кәріз жүйесін кеңейту және жылу желілерін жаңғырту бойынша жобалар ерекше маңызға ие болып отыр. Аталмыш бағыттардың әрқайсысы тұрғындардың тікелей ахуалына, денсаулығы мен санитарлық қауіпсіздігіне тікелей ықпал ететіндіктен, жұмыстарды кешеуілдетуге мүлде мүмкіндік жоқ.

Шымкент қаласының бас инженері Асхат Нұрланов осы жайлы пікірін білдіре отырып: «Инженерлік инфрақұрылым — бұл қала тіршілігінің тамыры. Біз бірнеше жыл бойы жасаған жұмыстарымыздың нәтижесін қазір нақты деректерде, яғни тұрғындардың ауыз сумен, жылумен және электрмен үзіліссіз қамтамасыз етілуінде көріп отырмыз» — деді. Оның айтуынша, бюджеттік мекемелердің барлығы дерлік — мектептер, ауруханалар, балабақшалар — жылыту маусымына толық дайындалып, тексерістен өтіп болды. Бұл дегеніміз, алдағы суық айлардың Шымкент тұрғындарын үрейлендірмейтінін білдіреді.

Газдандыру бағытында да елеулі ілгерілеушілік байқалып отыр. Бұған дейін қала шетіндегі жаңа тұрғын алқаптары — Нұрсат, Асар, Қарасу аудандарының кейбір бөліктері газ желісінен тыс қала беретін. Осы жылдың ішінде жалпы ұзындығы 47 километрді құрайтын жаңа газ трубасы тартылды, бұл ретте тағы да 12 мың үй газ желісіне қосылды. Қала газ жеткізу кәсіпорнының директоры Болат Сейтқалиев берген мәліметке сүйенсек, 2027 жылдың соңына дейін қала аумағындағы барлық тұрғын үйлерді газбен 100 пайыз қамтамасыз ету жоспарланған. «Бізде нақты картограмма бар, әрбір аймақ бойынша мерзімдер белгіленді. Осы жоспарды орындауға ресурстарымыз да, еріктіліктеріміз де жеткілікті» — деп атап өтті ол.

Кәріз жүйесін кеңейту мәселесі де артта қалмай отыр. Шымкенттің тез дамуы кезінде бұрынғы кәріз желісінің қуаты жаңа тұрғын кварталдары үшін жеткіліксіз болып шыққаны белгілі болды. Осы кемшіліктің орнын толтыру мақсатында биыл бірнеше ірі коллектор желісінің құрылысы аяқталды. Атап айтқанда, Шымкенттің шығыс бөлігінде тәуліктік өнімділігі 80 мың текше метрге жететін жаңа тазарту станциясы пайдалануға берілді. Экологтардың бағасы бойынша, бұл объект қаладағы табиғи су айдындарына тасталатын тазаланбаған ағынды суды едәуір азайтып, қоршаған ортаға тигізер зиянды шамасыз деңгейге дейін төмендетеді. Экология сарапшысы Гүлнәр Омарова: «Тазарту станциясының іске қосылуы тек санитарлық мәселе емес, қоршаған орта үшін де маңызды жеңіс» — деп бағалайды.

Жылу желілерін жаңғырту жұмыстары да кешенді бағдарлама аясында жүзеге асырылуда. Шымкенттің орталық аудандарындағы бірнеше онжылдық бойы ауыстырылмаған ескі қазандық жабдықтары мен жылу трубалары отызыншы жылдардан бері тозып келе жатқанын мамандар бұрыннан ескертіп жүрді. Биыл жаңартылған жылу желісінің жалпы ұзындығы 28 шақырымды құрап, тиімділік деңгейі бұрынғыдан 35 пайызға артты. Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық басқармасының бастығы Ержан Қасымов: «Жаңа жылу желілерінің арқасында жылу шығыны азайды, бұл тікелей тариф пен тұрғындардың шығынына оң ықпал етеді» — деп нақтылады. Сонымен қатар биылғы жылы қаладағы 540 көп пәтерлі тұрғын үй кешенінің барлығы жылыту маусымына дайындықтан өткендіктен, алғашқы аяздардың басталуымен тұрғындар жылудан айырылмайды деп күтілуде.

Сыртқы жарықтандыру жүйесін жаңарту мәселесінде де нақты жетістіктер байқалады. Қалада соңғы үш жыл ішінде LED-технологиясы негізіндегі заманауи шамдарға ауыстыру жұмыстары жүргізілді. Бүгінгі күні қаладағы сыртқы жарықтандырудың 78 пайыры энергия үнемдейтін жаңа шамдармен жабдықталған. Аталмыш ауысым жылдық электр энергиясын тұтынуды шамамен 40 пайызға азайтты деп есептеліп отыр. Яғни бұл дегеніміз — бюджет қаражатын үнемдеу ғана емес, Шымкенттің экологиялық іздерін азайтудағы нақты үлес.

Осы барлық жетістіктерді бағалай отырып, тұрғындардың да пікірі оңтайлы болып отырғанын айта кету орынды. Шымкенттің Еңбекші ауданында тұратын зейнеткер Хадиша Бейсова: «Бұрын жыл сайын жылыту маусымы алдында аптап тынышсызданатынбыз. Биыл соншалық уайым жоқ. Коммуналдық қызметтер алдын ала кеп, жабдықты тексеріп, дайын екендіктерін хабарлады» — деп бөлісті. Бұл жай ғана жеке пікір емес, қаладағы жалпы ахуалдың жақсарып жатқанының куәсі. Инженерлік инфрақұрылымның тұрақтылығы мен сенімділігі — бұл экономикалық дамудың, инвестициялар тартудың және жаңа тұрғындардың қалаға ынтасының іргетасы. Шымкент осы жолда берік қадам жасап, Қазақстанның қазіргі заманғы, тіршілікке лайықты мегаполисі ретіндегі беделін одан әрі нығайтуда.