Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында елдің энергетикалық теңгерімсіздігіне ерекше назар аударып, көрші мемлекеттермен арадағы электр энергиясы саудасындағы тиімсіз тәжірибені ашық атады. Бұл мәселе бір қарағанда тек мамандарға ғана қатысты сияқты көрінуі мүмкін. Алайда электр қуаты әр отбасының үйіне, әр кәсіпорынның цехына, әр мектеп пен емханаға қажет болғандықтан, оның тұрақтылығы Шымкент тұрғындарының күнделікті өмірімен тікелей байланысты.
Президент Жолдауда мынадай жайтқа тоқталды: күн суытып, ішкі тұтыну ең жоғары деңгейге жеткенде отандық қуат көздері жетіспей қалады, сондықтан елге электр энергиясын көрші мемлекеттерден жоғары тарифпен сатып алуға тура келеді. Ал жаз айларында су қоймаларының жұмысына немесе басқа да техникалық регламенттерге байланысты артық қуат пайда болған кезде, оны сыртқы нарыққа өте төмен, шығынды бағамен қайтарады. Мемлекет басшысы мұндай үрдісті «қыста қымбат сатып алып, жазда арзан сату» деп сипаттап, оны экономикалық тұрғыдан абсурд деп бағалады.
Бұл тақырып Шымкент үшін неліктен маңызды? Қала республикалық маңызы бар мегаполис ретінде елдің оңтүстігіндегі ең ірі елді мекендердің бірі саналады. Халқы жас, көп ұлтты, құрылыс пен сауда, өндіріс пен қызмет көрсету саласы қарқынды дамып жатқан қалада электр энергиясына сұраныс жыл өткен сайын артады. Қыстың аязды күндері жылыту жүйелері мен тұрмыстық құрал-жабдықтардың жүктемесі өскенде, энергия жүйесінің орнықтылығы әр шымкенттіктің жайлы тұрмысының өлшемі болады.
Жолдауда айтылғандай, сыртқы импортқа тәуелділік мемлекеттік бюджетке үлкен салмақ түсіреді. Қаржы ресурстары елден тыс ағылса, тарифтердің өсуіне және саланың ішкі инвестициялық әлеуетінің әлсіреуіне жол ашылады. Қарапайым тұрғын үшін бұл электр қуаты үшін төлемнің қымбаттау қаупі деген сөз. Сондықтан энергетикалық егемендік мәселесі тек үлкен саясаттың тақырыбы емес, әр отбасының шығыны мен болашақтағы тұрмыс сапасына қатысты нақты мәселе.
Мемлекет басшысы шешімнің бағытын да көрсетті. Оның пікірінше, энергетикалық егемендікті сақтап қалу үшін форумдар өткізу форматынан кадрларды жүйелі даярлауға және базалық қуат көздерін, атап айтқанда атом электр станциясы мен жаңа жылу электр орталықтарын шұғыл салуға көшу қажет. Яғни әңгіме сөзден істі басымдыққа қоюға, нақты қуат құруға және оны басқаратын сапалы мамандар қалыптастыруға келіп тіреледі.
Бұл тұста Шымкент үшін кадр мәселесі ерекше мәнге ие. Қала жастарға бай, оқу орындары мен колледждері көп орталық болғандықтан, энергетика, инженерия және техникалық мамандықтарды дамытуға мүмкіндік зор. Жолдауда кәсіби мамандардың мәртебесін көтеру қажеттігі айтылған. Бұл жас шымкенттіктер үшін энергетика саласын сенімді әрі беделді болашақ мамандық ретінде қарастыруға жаңа себеп бола алады. Білікті инженер мен техник тек станцияны іске қосып қана қоймай, жүйенің сенімділігін де қамтамасыз етеді.
Базалық қуат көздерін салу мәселесі қаладағы кәсіпкерлер үшін де маңызды. Шағын және орта бизнес, өндірістік кәсіпорындар, құрылыс және қызмет көрсету салаларының тұрақты жұмыс істеуі үшін электр қуатының үзілмеуі және тарифтің болжамды болуы қажет. Қуат тапшылығы болмаған жағдайда ғана жаңа өндіріс орындарын ашу, жұмыс орындарын көбейту және инвестиция тарту нақты нәтиже береді. Осы тұрғыдан алғанда, Жолдаудағы энергетикалық бағыт қаланың экономикалық өсу мүмкіндіктерімен тығыз ұштасады.
Дегенмен Жолдаудағы бұл тармақ тек мемлекеттік деңгейдегі шешімдерді ғана емес, қоғамның да жауапты көзқарасын талап етеді. Энергияны үнемдеу, тұтыну мәдениетін қалыптастыру және заманауи тиімді технологияларға бет бұру әр отбасы мен ұйымның қолынан келетін қадам. Шымкент сияқты ірі қалада мұндай жеке бастамалардың жиынтығы жүйеге түсетін жүктемені азайтуға көмектеседі.
Қорыта айтқанда, Президент Жолдауында көтерілген энергетикалық теңгерімсіздік мәселесі Шымкент тұрғындары үшін де өзекті. Қыста қымбат сатып алып, жазда арзан қайтару тәжірибесінен арылу, базалық қуат көздерін салу және кадр даярлауды күшейту – бәрі бірігіп тұрақты тарифке, сенімді энергиямен қамтамасыз етуге және экономикалық өсуге жол ашады. Алдағы жылдары бұл міндеттердің қаншалықты іске асатыны қаланың дамуына, жастардың болашағына және әр шымкенттіктің күнделікті жайлы өміріне тікелей ықпал етеді.