Қуат тапшылығы – бүгінде елдің экономикалық өсімі мен цифрлық дамуына тікелей әсер ететін өзекті мәселелердің бірі. Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында осы тақырыпқа ерекше назар аударып, энергетикалық тәуелсіздік пен профицитке бағытталған стратегиялық жоспардың қажеттігін атап өтті. Бұл мәселе елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис – Шымкент тұрғындарына да тікелей қатысты.
Жолдау тармағында мемлекеттің экономикалық тұрақтылығы мен цифрлық дамуы оның энергетикалық инфрақұрылымының қуаттылығына тікелей байланысты екені айтылған. Жаһандық технологиялық жарыс жағдайында электр қуаты тек шаруашылық қажеттілік емес, елдің бәсекеге қабілетін айқындайтын стратегиялық ресурсқа айналып отыр. Президент қазіргі уақытта энергетика секторы елдің өсіп келе жатқан қажеттіліктерін толық өтей алмайтын күрделі тапшылық кезеңін бастан кешіп жатқанын көрсетті.
Тармақта Қазақстанда жылына 123 миллиард кВт·ч электр энергиясы өндірілетіні атап өтіледі. Сырттай қарағанда бұл көрсеткіш үлкен болып көрінгенімен, нақты өндірістік сектор, жаппай индустриялық трансформация және заманауи цифрлық экономика үшін жеткіліксіз екені айтылады. Яғни мәселе қолда бар қуаттың аз-көптігінде ғана емес, экономиканың өсу қарқынына сай келетін тұрақты әрі сенімді энергия көзінің болуында.
Шымкент үшін бұл ой ерекше мәнге ие. Республикалық маңызы бар қала ретінде ол халқының саны жылдан жылға өсіп келе жатқан, көп ұлтты әрі жас тұрғындары басым мегаполис. Мұндай қалада тұрғын үй, әлеуметтік нысандар, көлік пен коммуналдық инфрақұрылым үнемі кеңейіп, электр қуатына деген сұраныс та табиғи түрде артады. Сондықтан ел деңгейіндегі энергетикалық тапшылық мәселесі қала тұрғындарының күнделікті өмір сапасымен тікелей байланысты.
Жолдауда индустрия мен өндіріс саласына жеке тоқталған. Жаңа зауыттар мен кәсіпорындарды іске қосу, өңдеу өнеркәсібін кеңейту орасан зор тұрақты базалық қуатты қажет етеді. Бұл Шымкентте жұмыс орындарын құруға, жергілікті өндірісті дамытуға және кәсіпкерлікті кеңейтуге ниет білдірген азаматтар үшін маңызды сигнал. Қуаттың тұрақтылығы инвестор үшін де, шағын және орта бизнес өкілі үшін де басты шарттардың бірі саналады. Электр жүйесі сенімді болған жағдайда ғана жаңа өндірістер жоспарлы түрде жұмыс істей алады.
Екінші маңызды бағыт – цифрландыру және жасанды интеллект. Президент ИИ жүйелерін енгізу мен заманауи суперкомпьютерлердің жұмысы үздіксіз энергия көзін талап ететінін атап өтті. Бұл тұрғыдан келгенде, цифрлық қызметтердің дамуы, онлайн білім беру мен электрондық қызмет көрсету, қалалық басқарудағы жаңа технологиялар тұрақты энергиямен тығыз байланысты. Жас халқы көп Шымкент үшін цифрлық мүмкіндіктер – болашақ кәсібі мен табысын айқындайтын негізгі факторлардың бірі.
Үшінші бағыт ретінде Жолдауда деректерді өңдеу орталықтары аталған. Күрделі дата-орталықтар тұтынатын қуат көлемі шағын қалалардың шығынымен тең болуы мүмкін және бұл қолданыстағы желілерге үлкен салмақ түсіреді. Бұл ескерту кез келген өңірге, соның ішінде Шымкентке де маңызды: цифрлық инфрақұрылымды дамытуды энергия жүйесін күшейтумен қатар жүргізу қажет. Әйтпесе жаңа мүмкіндіктер қалалық желілердің тұрақтылығына қосымша қауіп төндіруі ықтимал.
Жалпы алғанда, Жолдау тармағы энергетика мәселесін тек техникалық сала ретінде емес, елдің болашағын айқындайтын стратегиялық бағыт ретінде қарастыруды ұсынады. Шымкент тұрғындары үшін бұл – қаланың индустриялық, цифрлық және әлеуметтік дамуы тұрақты қуат көзіне сүйенетінін еске салатын маңызды ескерту. Алдағы жылдары энергетикалық тәуелсіздік пен профицитке бағытталған жоспардың жүзеге асуы қала экономикасының өсуіне, жаңа жұмыс орындарының ашылуына және тұрғындардың өмір сапасының артуына жол ашады деп күтуге негіз бар.