Алдағы жылдары жер қойнауын іздеу тәсілдері түбегейлі өзгеретін болса, оның нәтижесі тек тау-кен саласының мамандарына ғана емес, республикалық маңызы бар Шымкент секілді ірі қалалардың тұрғындарына да сезіледі. Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында геологияны заманауи, жоғары технологиялық салаға айналдыру қажеттігін ерекше атап өтті. Бұл бағыт елдің экономикалық дербестігі мен өнеркәсіптік әлеуетін арттырумен тікелей байланысты.
Жолдауда геология саласының стратегиялық маңызы аталады. Мемлекет басшысының пайымдауынша, жер қойнауын барлау тәсілдерін кардиналды түрде қайта қарау уақыт талабына айналды. Басқаша айтқанда, ұзақ жылдар бойы қалыптасқан дәстүрлі әдістермен ғана жұмыс істеу бүгінгі бәсекелестік жағдайында жеткіліксіз. Сондықтан мемлекет пен бизнес алдына саланы цифрлық технологияларға көшіру міндеті қойылды.
Бұл міндеттің ең басты бағыттарының бірі – жасанды интеллект пен үлкен деректерді (Big Data) қолдану арқылы болжамдық модельдеуді дамыту. Қарапайым тілмен түсіндірсек, бұрын ондаған жылдар бойы жиналған геологиялық мәліметтерді компьютерлік жүйелер жылдам талдап, қай жерде пайдалы қазбалардың болу ықтималдығы жоғары екенін болжай алады. Мұндай тәсіл барлау жұмыстарын нақтылап, уақыт пен қаражатты тиімді пайдалануға жол ашады.
Екінші маңызды бағыт – жер қойнауын заманауи геофизикалық, геохимиялық тәсілдермен және аэроғарыштық зондтау технологияларымен зерттеу. Жолдау мәтініне сүйенсек, бұл әдістер терең қабаттарда жатқан жаңа кен орындарын дәл анықтауға мүмкіндік береді. Яғни, жер бетінен көрінбейтін қазба байлықтарды ғарыштан және әуеден алынған деректер мен күрделі өлшеулер арқылы табу мүмкіндігі кеңейеді.
Шымкент – елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис, көп ұлтты әрі жас халқы бар қала. Мұндай қалада жаңа технологиялық бағыттардың ашылуы, ең алдымен, жастар үшін мүмкіндік болмақ. Геология енді тек далада жұмыс істейтін мамандық ғана емес, деректермен жұмыс істеу, бағдарламалау, модельдеу және талдау дағдыларын қажет ететін заманауи сала екені көрініп тұр. Бұл Шымкенттегі мектеп бітірушілер мен студенттерге мамандық таңдауда жаңа көкжиек ашады.
Сондай-ақ геологияның цифрлық жаңғыруы білім беру мен кадр даярлауға қойылатын талаптарды да өзгертеді. Қала жоғары оқу орындары мен колледждері заманауи бағдарламалар, геоақпараттық жүйелер және деректерді талдау бағыттарына көбірек көңіл бөлсе, жергілікті жастар еліміздегі жаңа жұмыс орындарына дайын болады. Бұл жерде нақты жоспарлар жайында қазір айту ерте, алайда Жолдаудағы бағыт білім мен ғылымның салаға қосатын үлесін арттыру қажеттігін аңғартады.
Қоғамдық тұрғыдан алғанда, геологиялық барлаудың сапасы еліміздің шикізат қорының сенімділігіне, өнеркәсіптің тұрақты дамуына және соның нәтижесінде жұмыспен қамтуға әсер етеді. Шымкент сияқты өнеркәсібі мен халқы қарқынды өсіп келе жатқан қала үшін елдің ішкі ресурстық базасының нығаюы маңызды. Сенімді шикізат қоры өңдеу салаларының жоспарлы жұмыс істеуіне, өндірістің дамуына және қала экономикасына оң ықпал ететін жағдай жасайды.
Әрине, Жолдаудағы міндеттердің барлығы бірден жүзеге аса қоймайды. Технологияны енгізу, мамандарды даярлау, бизнес пен мемлекеттің ынтымақтастығын орнату – біртіндеп атқарылатын жұмыс. Дегенмен мемлекет бағыт-бағдарды айқын белгілеп отыр. Шымкент тұрғындары үшін бұл – тек тау-кен саласының жаңалығы емес, білімге, кәсібилікке және жаңа технологияларға негізделген экономикалық дамудың бір белгісі. Геологияның цифрлық болашағы жастарға жол ашып, қала мен елдің тұрақты өсуіне үлес қосуы мүмкін.