Шымкент үшін ең басты сұрақ енді мынада: жасанды интеллект, токенизация және блокчейн туралы айтылған жоспарлар қала кәсіпкерінің дүкеніне, шеберханасына, зауытына қалай жетеді? Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында жаңа технологиялық бағытты «сөзден іске» көшіру қажеттігін айтып, соны жүзеге асыратын практикалық бағдарламаның негізгі тетіктерін атады. Республикалық маңызы бар қала ретінде Шымкент бұл міндеттердің жүзеге асуын алдымен өз тәжірибесінен көруге мүдделі.
Жолдау мәтінінде елімізде жасанды интеллектіні коммерцияландыру, активтерді токенизациялау, блокчейн және платформалық экожүйелерді енгізу бойынша әзірге алғашқы қадамдар ғана жасалып жатқаны ашық айтылған. Яғни бұл бағыттар енді қалыптасып келеді. Мұндай кезеңде нәтижені бірінші болып көрген өңір бәсекеде артықшылыққа ие болады. Елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис, жас халқы көп Шымкент үшін бұл мүмкіндікті пайдаланудың өзіндік себептері бар: жаңа технологияны меңгеруге бейім жастар да, сұранысы мол тұтынушы нарығы да осы қалада.
Бірінші бағыт жасанды интеллектіні ғылым аясынан шығарып, нақты табыс әкелетін өнімге айналдыруға арналған. Жолдауда отандық кәсіпорындарға логистиканы есептеу, тұтынушылар ағынын болжау және клиентке қызмет көрсетуді автоматтандыру үшін жасанды интеллект шешімдерін енгізуге субсидия берілетіні айтылады. Шымкент сияқты көп салалы қалада бұл шағын цехтан бастап ірі өндіріс орнына дейін әсер етуі мүмкін. Сауда мен көлік қарқынды дамыған жерде тауардың қай бағытпен, қашан жеткенін дәл есептеу шығынды азайтады. Тұтынушы ағынын болжау кәсіпкерге қанша тауар дайындау керегін алдын ала білуге көмектеседі.
Сонымен қатар Жолдауда технологиялық хабтар жанынан жасанды интеллект өнімдерін нарыққа шығаруға көмектесетін акселерация бағдарламаларын іске қосу көзделген. Мұнда Astana Hub және өңірлік IT-орталықтар мысал ретінде аталады. Бұл Шымкенттегі білікті жас мамандарға, бағдарламашыларға, стартап құруды армандайтын студенттерге де қатысты. Өз идеясын өнімге айналдыру үшін өзге қалаға көшпей-ақ қолдау алу мүмкіндігі кеңейсе, қаладағы кадр әлеуеті де сақталады. Мемлекеттік деректердің иесіздендірілген, қауіпсіз форматта ашылуы да стартаптар мен бизнеске жасанды интеллект модельдерін оқытуға жол ашады.
Токенизация бағыты қарапайым азаматқа жақын тақырып. Жылжымайтын мүлік, шикізат, бағалы қағаздар сияқты дәстүрлі активтерді цифрлық токенге айналдыру ірі жобалардың үлесін ұсақ инвесторларға қолжетімді етуі тиіс. Жолдауға сәйкес, бұл қарапайым азаматтардың экономикалық жобаларға қатысу белсенділігін арттырады. Шымкент тұрғыны үшін бұл болашақта үлкен капиталсыз-ақ жобаға үлес қосу мүмкіндігі деген сөз. Алайда бұл жерде құқықтық негіз шешуші рөл атқарады: АХҚО алаңында токенизацияланған активтердің мәртебесін бекіту және оларды ашық айналымға шығаратын ережелерді қабылдау көзделген. Азаматтың қаражаты қорғалуы үшін ережелер алдын ала нақты болуы керек.
Блокчейн мәселесінде Жолдау технологияны тек криптонарықпен шектемей, мемлекеттік басқару мен бизнесте ашықтықты қамтамасыз ету құралы ретінде қолдануды ұсынады. Отандық өнімнің өндірілген жерінен дүкен сөресіне дейінгі жолын қадағалау контрафакт пен заңсыз демпингпен күресуге көмектеседі. Шымкент нарығына, өндірушіге де, сатып алушыға да бұл маңызды: сапасыз жалған тауар адал кәсіпкерге де, тұтынушыға да зиян келтіреді. Сонымен қатар тіркеу жүйелері мен келісімшарттарды блокчейнге көшіру деректің қолдан өзгертілу және сыбайлас жемқорлық тәуекелін азайтуға бағытталған. Жылжымайтын мүлікпен мәміле жасайтын әр шымкенттік үшін бұл құжаттың сенімділігін арттыратын қадам болмақ.
Төртінші бағыт платформалық экожүйелерге қатысты. Шағын және орта бизнес ірі алпауыттармен бәсекеге түсу үшін отандық B2B және B2C платформалары мен ұлттық маркетплейстер қажет, олар өндіруші, жеткізуші және тұтынушы арасындағы делдалдарды алып тастауы тиіс. Логистика, төлем жүйелері, салық есептілігі және заңгерлік көмек бір терезе қағидатымен біріксе, кәсіпкер әкімшілік жұмысқа аз уақыт жұмсап, негізгі ісіне көбірек көңіл бөле алады. Шымкенттегі көптеген шағын бизнес үшін бұл тікелей сауда арнасын ашады.
Жолдау түйінінде айтылғандай, бұл технологиялар болашақтың емес, бүгінгі күннің талабы, ал мемлекет пен бизнес серіктес ретінде әрекет етуі тиіс. Шымкент үшін алдағы жылдардағы міндет ұсынылған мүмкіндіктерді нақты нәтижеге айналдыру: кәсіпорындар жаңа шешімдерді енгізуге, жастар өз идеяларын дамытуға, тұрғындар жаңа цифрлық құралдарды сауатты пайдалануға дайын болуы керек. Бағдарламаның қаладағы нақты іске асу тетіктері кейін жарияланады, соған қарай бизнес пен азаматтар өз қадамдарын жоспарлай алады. Сәтті жүзеге асса, бұл бағыт елдің экономикалық тәуелсіздігін нығайтып, Шымкентті де жаһандық цифрлық нарықпен байланыстыратын жаңа мүмкіндіктер беретін қалаға айналдырады.