Алдағы жылдары Шымкент тұрғынының қалтасындағы смартфон ойын-сауық пен мәлімет алудың ғана емес, табыс көзінің, кәсіптің және білімнің құралына айналуы мүмкін. Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында дәл осы бағытты, яғни «Халықтық цифрлық экономикаға» көшуді жаңа кезеңнің басты міндеттерінің бірі ретінде атады. Бұл Шымкент сияқты жас халқы көп, кәсіпкерлік белсенділігі жоғы қала үшін тікелей маңызды мәселе.
Жолдауда айтылғандай, Қазақстанда цифрландыру деңгейі жоғары көрсеткіштерге жетті. Бірақ технология мүмкіндіктерін тек мемлекеттік қызмет алумен немесе әлеуметтік желі қарап отырумен шектеу жеткіліксіз. Президент ойының өзегі мынада: цифрлық инфрақұрылымды жай пайдаланудан әр азаматтың жеке мүмкіндігін кеңейтуге және табысын арттыруға көшу керек. Смартфон «қымбат ойыншық» емес, табыс әкелетін негізгі «жұмыс құралы» болуы тиіс.
Шымкент үшін бұл сөздің мәні ерекше. Республикалық маңызы бар қала, елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис ретінде ол көп ұлтты, жас әрі қарқынды дамып келе жатқан халқымен ерекшеленеді. Мұндай қалада өз ісін бастағысы келетін жастар, шағын сауда жасайтын тұрғындар, үйден жұмыс істеуге ыңғайлы мамандық іздеген аналар аз емес. Жолдаудағы бастама солардың күнделікті тәжірибесіне жаңа мүмкіндік қосуды көздейді.
Тармақтағы алғашқы бағыт — цифрлық кәсіпкерлік. Мемлекет басшысының айтуынша, әр азамат смартфоны арқылы ірі маркетплейстерге, B2B және B2C платформалық экожүйелеріне тікелей шығып, делдалсыз сауда жасай алуы керек. Шымкенттің базар мәдениеті мен сауда дәстүрін ескерсек, бұл тың мүмкіндік. Қолөнершінің, тігіншінің, ауыл шаруашылығы өнімін өңдеп сататын кәсіпкердің өнімі қала шекарасынан әлдеқайда алысқа жетуі мүмкін. Делдалдың үлесі азайған сайын өндірушінің табысы артады.
Екінші бағыт — микроинвестиция мен токенизация. Жолдауда блокчейн технологиялары мен активтерді токенизациялау арқылы қарапайым адамдар ірі экономикалық жобаларға, жылжымайтын мүлікке немесе бағалы қағаздар нарығына смартфон арқылы аз көлемде қаржы салып, табыс таба алуы тиіс делінген. Бұл жинағын тек банк шотында немесе үйде сақтап келген тұрғынға жаңа таңдау ұсынады. Дегенмен мұндай құралдар қаржылық сауаттылықты талап етеді, сондықтан әр шешімді салмақтап, сенімді платформаларды таңдау маңызды.
Үшінші бағыт — қашықтан жұмыс пен білім. Жасанды интеллект ассистенттері мен заманауи білім беру платформалары кез келген өңірдегі, соның ішінде шалғай ауылдардағы азаматтарға жаңа мамандық игеріп, жаһандық нарыққа қызмет ұсынуға жол ашады. Шымкент жастары үшін бұл қала сыртына кетпей-ақ заманауи кәсіп алу, шетелдік тапсырыс орындау мүмкіндігі деген сөз. Қала төңірегіндегі елді мекендердің тұрғындары үшін де бұл маңызды, өйткені білім мен жұмыс орны арасындағы қашықтық азаяды.
Жолдауда смартфонның тиімді жұмыс құралы ретіндегі рөлі де көрсетілген. Жеке кәсіпкерлікті тіркеу, салық есептілігін тапсыру және шоттарды басқару процестері «бір терезе» форматында ұялы телефонға көшіп келеді. Шағын және орта бизнес субъектілері мен өзін-өзі жұмыспен қамтығандар үшін кепілсіз микронесие алу, электрондық дүкендер арқылы мемлекеттік сатып алуларға қатысу оңайлатылған. Бизнесті бастаудағы басты кедергілердің бірі — қағазбастылық пен уақыт жоғалту болса, бұл өзгеріс алғашқы қадамды жасаудан тайсалатындарға сенім береді.
Сонымен бірге жасанды интеллект көмекшілері тұтынушылар ағынын болжау, логистиканы оңтайландыру, клиенттермен байланыс орнату сияқты күрделі талдау жұмыстарын смартфон арқылы басқаруға мүмкіндік береді. Ірі компанияларға ғана қолжетімді болған құралдар енді шағын дүкен иесіне де қолжетімді болмақ. Бұл Шымкенттің шағын бизнесі үшін бәсекелестік артықшылық бере алады. Алайда мүмкіндік өз-өзінен табысқа айналмайды: цифрлық дағдыны меңгеру, интернетке тұрақты қолжетімділік және жаңа құралдарды үйренуге дайын болу қажет.
Қорытындылай айтқанда, Жолдаудағы «Халықтық цифрлық экономика» тұжырымдамасы технологияны халықтың әл-ауқатын арттыруға бағыттайтын әділ экономикалық модель ұсынады. Шымкент үшін бұл — жас халықтың энергиясын, кәсіпкерлік дәстүрін және цифрлық мүмкіндікті бір арнаға тоғыстыру мүмкіндігі. Смартфонды көңіл көтеру құралынан нақты экономикалық драйверге айналдыру әрбір тұрғынның өз әлеуетін ашуына жол ашады. Ал инклюзивті цифрландыру ғана экономиканың тұрақты әрі тәуелсіз өсуін қамтамасыз ететіні Жолдауда айқын көрсетілген.