Шымкенттік отбасылар жинағын қайда сақтаған тиімді және банк жүйесінің күшеюі бұған қалай әсер етеді? Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа арнаған Жолдауында осы сұраққа жауап беретін маңызды мәліметтерге тоқталды: еліміздегі екінші деңгейлі банктердің жалпы активтері алғаш рет 75 триллион теңгеден асты. Бұл шамамен 150 миллиард доллар деген сөз. Көрсеткіш қаржы жүйесінің тұрақты дамып келе жатқанын, халық пен бизнестің банктерге деген сенімі артқанын көрсетеді.
Жолдауда банк секторының ел экономикасын несиелендіруге және инвестициялық жобаларды қаржыландыруға жеткілікті капиталдық әлеуеті бар екені атап өтілді. Қарапайым тілмен айтқанда, банктердің қолында өндіріс ашуға, сауданы кеңейтуге, жаңа жұмыс орындарын құруға бағытталатын қаражат жеткілікті. Шымкент секілді республикалық маңызы бар, елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис үшін мұның мәні ерекше. Қалада кәсіпкерлік белсенді дамып, халық саны жылдан жылға өсіп келеді, ал мұндай ортада қаржыға қолжетімділік тікелей экономикалық өсімнің шарттарының біріне айналады.
Тармақтағы екінші маңызды дерек — салымдар көлемі. Банктердегі депозиттердің жалпы көлемі рекордтық деңгейге жетіп, 52 триллион теңгені, яғни шамамен 105 миллиард долларды құрады. Жолдауда бұл жинақтардың басты қозғаушысы халық пен заңды тұлғалардың қаражаты екені айтылған. Демек, банк жүйесінің тұрақтылығы әрбір отбасының, әрбір шағын компанияның таңдауымен тығыз байланысты. Шымкентте жұмыс істейтін кәсіпкер де, жалақысының бір бөлігін болашаққа қалдыратын отбасы да осы үлкен көрсеткіштің қалыптасуына үлес қосады.
Жолдаудағы ең елеулі құрылымдық жетістіктің бірі — салымдарды долларсыздандыру үдерісінің сәтті жүруі. Жиналған депозиттердің 78 пайызы ұлттық валюта — теңгемен сақталып отыр. Мемлекет басшысының бағалауынша, бұл Ұлттық банктің тиімді ақша-кредит саясатының және базалық мөлшерлеме құралдарының нәтижесі, сонымен қатар халықтың теңгенің ұзақ мерзімді тұрақтылығына деген сенімі нығайғанының айғағы. Күнделікті өмірде бұл шет ел валютасының бағамы өзгерген сайын жинағының құнсыздануынан қорқатын адамдар санының азаюына жағдай жасайды деген сөз.
Шымкент тұрғындары үшін теңгелік салымдардың басымдығы нақты тұрмыстық мәнге ие. Табысы теңгемен түсіп, шығыны теңгемен жүретін отбасы жинағын да сол валютада сақтағанда, бағам тәуекелінен қорғалады. Пәтер алуға, бала оқуына немесе кәсіп бастауға ақша жинап жүрген жанұялар үшін мұндай болжамдылық маңызды. Әрине, әр адам өз жағдайына қарай шешім қабылдайды, бірақ жалпы үрдіс ұлттық валютаға сенімнің күшейіп келе жатқанын көрсетеді.
Жолдауда банк секторындағы капиталдың шоғырлануы қаржы институттарына тек дәстүрлі қызметтермен шектелмей, заманауи FinTech шешімдері мен цифрлық бизнес-экожүйелерді дамытуға мүмкіндік бергені де айтылған. Банктер шағын және орта бизнес субъектілеріне кепілсіз әрі жеңілдетілген микронесиелер беруді автоматтандырып, мемлекеттік бағдарламалардың тиімді операторына айналған. Шымкент сияқты жас халқы көп, кәсіпкерлік бастамаға бейім қалада бұл бағыт ерекше қызығушылық тудырады: жаңа іс бастағысы келетін жастар мен шағын бизнес өкілдері үшін несие рәсімінің жеңілдеуі уақыт пен қаражатты үнемдеуге жол ашады.
Сонымен қатар активтердің өсуі алдағы уақытта нақты секторды, соның ішінде өңдеу өнеркәсібі мен агроөнеркәсіп кешенін қаржыландыру көлемін ұлғайтуға мүмкіндік беретіні атап өтілді. Көп ұлтты әрі өндірістік және аграрлық әлеуеті бар Шымкент үшін бұл бағыттар табиғи басымдықтар қатарына жатады. Қаржыландырудың артуы жергілікті өндірушілерге жаңа жабдық алуға, өнімді қайта өңдеуді кеңейтуге және жұмыс орындарын көбейтуге септігін тигізуі мүмкін. Дегенмен нақты нәтиже кәсіпкерлердің белсенділігіне, жобалардың сапасына және банктердің жауапты көзқарасына байланысты болады.
Жолдау тармағының түйінінде банк активтерінің 75 триллион теңгеден асуы мен теңгелік депозиттер үлесінің 78 пайызға жетуі Қазақстанның қаржылық егемендігі мен экономикалық дербестігінің берік негізі ретінде бағаланған. Мемлекет пен екінші деңгейлі банктердің бірлескен іс-қимылы әрбір қазақстандық отбасының жинағын қорғауға және отандық бизнестің тұрақты дамуына кепіл болуға тиіс. Шымкент тұрғындары үшін бұл — қаржылық болашақты сенімді жоспарлауға, ал қала экономикасы үшін инвестиция мен несиенің дамуына жағдай жасайтын мүмкіндік. Енді маңыздысы — осы мүмкіндіктерді тиімді пайдалана білу.