Шымкент кәсіпкерлері үшін салық заңнамасының күрделілігі мен екіұштылығы күнделікті жұмыстың ең қиын тұстарының біріне айналып отыр. Мемлекет басшысы 28 қазанда халыққа Жолдау арнағаннан кейін осы мәселе қала бизнесі үшін де, салық органдары үшін де нақты міндет болып қалыптасты: заңды түсінікті, ашық әрі бизнеске ыңғайлы құралға айналдыру. Республикалық маңызы бар, елдің оңтүстігіндегі ірі мегаполис ретінде Шымкент үшін мұның мәні ерекше.
Жолдау тармағында Президент қолданыстағы Салық кодексін тым ауыр әрі күрделі деп бағалап, оны өзгермейтін догма немесе қасиетті жазу ретінде қарауға болмайтынын атап көрсетті. Бұл ұстаным фискалдық саясат уақыт талабына, экономиканың өзгеріп отыратын қажеттіліктеріне сай икемді болуы керек дегенді білдіреді. Қарапайым тілмен айтқанда, заң бизнеске кедергі болмай, оның дамуына қызмет етуі тиіс.
Шымкент көпсалалы қала: мұнда базарлар мен сауда орталықтары, шағын цехтар мен өндіріс кәсіпорындары, қызмет көрсету және қоғамдық тамақтану нысандары жұмыс істейді. Мұндай ортада көптеген кәсіпкер бухгалтерге жүктелетін есептілікке, нормалардың әртүрлі түсіндірілуіне, тексерулер мен дауларға көп уақыт жұмсайды. Жолдауда айтылған басты кедергі де дәл осы: нормалардың екіұштылығы мен түрліше интерпретациясы негізсіз сот дауларына және әкімшілік қысымның артуына әкеледі. Реформа осы жағдайды түзеуге бағытталған.
Президент қойған міндеттердің бірі — Кодекстегі қайшылықты нормалар мен заңнамалық шикіліктерді толық жою. Ең маңыздысы, күмәнді тұстардың салық төлеушінің, яғни бизнестің пайдасына шешілуі тиіс екені айтылған. Егер бұл қағида іс жүзінде жұмыс істесе, Шымкенттегі шағын кәсіпкер салық инспекторымен келіспеген жағдайда да өзін заң жағынан қорғалған сезінетін болады. Бұл кәсіпкерлікке деген сенімді арттырып, жаңа іс бастауға ниет білдірген жастарға да жігер беруі мүмкін.
Жолдауда салықтық жүктеменің әділ бөлінуі мәселесі де көтерілген. Түрлі салалар мен бизнес санаттары арасындағы бұрмалаушылықтарды реттеу, ірі шикізат секторы мен шағын және орта бизнес арасындағы теңгерімді сақтау міндеті қойылды. Шымкент экономикасының негізгі қозғаушы күштерінің бірі — шағын және орта бизнес. Сондықтан салықтық жүктеменің әділ таралуы қала тұрғындарының жұмыспен қамтылуына, отбасылық кәсіпке және жергілікті өндірушілердің бәсекеге қабілеттілігіне тікелей әсер етеді. Алайда бұл өзгерістердің нақты қалай жүзеге асатыны Кодекс нормаларының қабылдануына байланысты болады.
Реформа заңнаманы түгел қиратуды көздемейді. Жолдауда нүктелі түзетулер пакеті ұсынылған: жұмыс істеп тұрған тиімді тетіктер сақталады, ал дамуға кедергі келтіретін нақты тұстарға өзгеріс енгізіледі. Бұл тәсіл кәсіпкерлер үшін маңызды, өйткені жиі өзгеретін ережелерге бейімделу бизнеске қосымша шығын әкеледі. Тұрақты әрі болжауға болатын жүйе жоспар құруға, жаңа жабдық алуға, қосымша жұмыс орнын ашуға мүмкіндік береді.
Жаңа Салық кодексінің басты өлшемі — қолдану қарапайымдылығы мен ашықтығы. Мемлекет басшысы салықтық әкімшілендіруді толық цифрландыруды, есептілікті азайтуды және салық төлеу процесін смартфондағы «бір батырма» форматына көшіруді көздеп отыр. Жас халқы көп, цифрлық құралдарды тез игеретін Шымкент үшін бұл ерекше қолайлы бағыт. Кәсіпкер үшін ең бастысы — уақыт пен күш үнемдеу: кезекте тұрмай, қағазбастылықсыз міндеттемесін орындау мүмкіндігі.
Қарапайым жүйе көлеңкелі экономиканың үлесін азайтуға да септігін тигізеді деп күтілуде. Салық төлеу оңай әрі түсінікті болса, бизнес жасырынып жұмыс істеудің қажеттігін сезінбейді. Бұл өз кезегінде жұмысшылардың ресми еңбек қатынасына өтуіне, әлеуметтік кепілдіктердің кеңеюіне, қала бюджетінің тұрақтануына жол ашады. Шымкент сияқты тығыз қоныстанған, көп ұлтты қалада мұндай ашықтықтың қоғамдық маңызы зор.
Қорытындылай келе, Жолдаудағы бұл тармақ — мемлекеттің отандық бизнеске деген сенімінің көрінісі. Салық кодексін догма емес, заман ағымына сай икемделетін құрал ретінде қарастыру әділ экономикалық модельді құруға бағытталған қадам. Шымкент кәсіпкерлері үшін алдағы кезеңнің басты сынағы — осы принциптердің нақты заңдар мен күнделікті тәжірибеде қаншалықты көрініс табуы. Қала тұрғындары мен бизнес қауымы жаңа нормалардың талқылануына белсенді қатысып, өз ұсыныстарын жеткізе алса, реформа нақты нәтиже береді.