3 қараша 2026 жыл Шымкент қаласындағы Shymkent Hub инновациялық кеңістігінде өткен «Startup Roast» іс-шарасы жергілікті стартап қауымдастығының өміріндегі маңызды оқиғалардың біріне айналды. 29 қазанда өткізілген бұл кешікпей назар аударған шара барысында жас кәсіпкерлер өз жобаларын тәжірибелі сарапшылар алдында таныстырып, сын мен бағаға ие болды. Іс-шараның атауындағы «roast» сөзі ағылшын тілінен «прожарка» деп аударылады — бұл дегеніміз жобалардың тек мақталып қоймай, олардың әлсіз тұстары да ашық талқыланатынын білдіреді. Дәл осы форматтың өзі шараның маңыздылығын арттырды, өйткені Қазақстан кәсіпкерлік ортасында мұндай сыни баға беру мәдениеті жаңа ғана қалыптасып келеді.

Shymkent Hub — Оңтүстік Қазақстанда стартап экожүйесін дамытуға арналған алаңдардың ішіндегі ең белсендісі. Соңғы бірнеше жыл ішінде бұл кеңістік жас кәсіпкерлерге, бағдарламашыларға, дизайнерлер мен инвесторларға ортақ пайдаланылатын жұмыс орны ғана емес, сонымен бірге идеялар туатын, серіктестіктер орнайтын, жобалар өмірге келетін орынға айналды. Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы болғандықтан, мұнда кәсіпкерлік потенциал өте жоғары. Алайда, сарапшылардың пікірінше, бұл потенциал мен оның іске асырылуы арасындағы алшақтық әлі де сезіледі. Дәл осы себептен «Startup Roast» сияқты іс-шаралар аймақ үшін ерекше мәнге ие.

Іс-шара бағдарламасы бірнеше маңызды бөлімнен тұрды. Бастапқыда стартап иелері өз жобаларын таныстырды — бұл кез келген кәсіпкер үшін ерекше сын, өйткені идеяңды нақты сөзбен жеткізе білу, инвестор немесе сарапшының алдында оны дәлелдей алу — бизнестің іргетасы. Одан кейін сарапшылар нақты жобалар бойынша талдау жасады: не жақсы, не жетіспейді, қандай бағытта дамыту керек деген сұрақтарға жауап берілді. Бұдан кейін нетворкинг сессиясы өтті, онда қатысушылар бір-бірімен танысып, тәжірибе алмасты.

Тарихи тұрғыдан алғанда, стартап мәдениеті Қазақстанда 2010 жылдардың ортасынан бастап дамыды. Алғашқы кезеңде бұл саладағы белсенділік негізінен Алматы мен Астанада шоғырланды. Алайда соңғы үш-төрт жылда аймақтық қалаларда, оның ішінде Шымкентте де кәсіпкерлік инфрақұрылым қарқынды дамып жатыр. Бүгінгі таңда Қазақстандағы стартаптардың жалпы саны бірнеше мыңға жеткен деп бағаланады, ал оңтүстік аймақтардағы жобалар жыл сайын 15-20 пайызға артып отыр. Бұл статистика Shymkent Hub-тың іс-шараларына деген қызығушылықтың артуымен де дәлелденеді.

Іс-шара аяқталысымен қатысушылар арасында белсенді пікір алмасу жалғасты. Pizza Time форматындағы бейресми бөлімде де іскерлік әңгімелер тоқтамады, жаңа танысулар орнады, кейбір жобалар бойынша алғашқы серіктестік келіссөздері де өз бастауын тапты. Іс-шараның ұйымдастырушылары мерч таратып, қатысушылардың ынтасын тағы да арттырды. Жалпы алғанда, шара тек бизнес мазмұнымен ғана емес, ашық атмосферасымен де ерекшеленді деп бағаланды.

Болашаққа қарайтын болсақ, «Startup Roast» форматының Shymkent Hub-та тұрақты іс-шараға айналуы мүмкін. Ұйымдастырушылардың жоспарына сәйкес, мұндай кездесулер тоқсанына бір рет немесе айына бір рет өткізілсе, жергілікті стартап экожүйесі анағұрлым жылдам дамиды. Алматы мен Астанадағы тәжірибе мұны растайды: MOST Business Incubator немесе Astana Hub сияқты алаңдар дәл осындай тұрақты іс-шаралар арқылы инвесторлар мен кәсіпкерлерді бір ортаға жинай отырып, ондаған жобаның жетістікке жетуіне ықпал етті. Шымкент те осы жолда. Аймақтық деңгейде стартап инфрақұрылымының дамуы тек жекелеген кәсіпкерлердің ғана емес, тұтастай аймақ экономикасының мүддесіне сай келеді.

Shymkent Hub-тың «Startup Roast» іс-шарасы — бұл тек бір кешкілік кездесу емес. Бұл Шымкент жас кәсіпкерлік қауымдастығының жетіліп жатқанының, пісіп-толғанының айғағы. Бұл форум қатысушыларға не берді? Сын — бұл сыйлық деген ұстанымды тәжірибеде сезіну мүмкіндігін. Жобаңды жетілдіру жолын нақты көрсете алатын сарапшылардың бағасын. Ең бастысы — сен жалғыз емессің, мұнда да инновация бар, мұнда да ерік-жігер бар деген сенімді. Шымкент стартап қауымдастығының алдында — ұзақ да серпінді жол, ал Shymkent Hub — сол жолдың сенімді бастауы.