6 қараша 2026 жыл. Шымкент қаласындағы «Білім-Инновация» лицейінде кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтардың алдын алуға арналған кездесу өтті. Іс-шара «Заң және тәртіп» идеологиясы аясында ұйымдастырылды. Оқушыларға өз құқықтарын қалай қорғау керектігі, қауіпті жағдайлардан қалай аулақ жүру қажеттігі және заңға қайшы іс-әрекеттер үшін қандай жауапкершілік белгіленгені түсіндірілді.

Оқушылармен кездесуге Шымкент қаласы Мамандандырылған ауданаралық әкімшілік құқық бұзушылықтар сотының әкімшілік жетекшісі Ерік Сихимбаев қатысты. Ол жасөспірімдердің арасындағы құқық бұзушылықтардың туындау себептерін, олардың болуы мүмкін зардаптарын, сондай-ақ кәмелетке толмағандардың заң алдындағы құқықтары мен міндеттерін кеңінен баяндады. Бұл кездесу оқушыларға заң тұрғысынан маңызды ақпаратты тікелей бірінші қайнардан алуға мүмкіндік берді.

Іс-шарада буллинг пен зорлық-зомбылық мәселесіне ерекше назар аударылды. Жасөспірімдерге қорқыту, кемсіту және өзге де заңға қайшы іс-қимылдарды зиянсыз әзіл деп санауға болмайтыны еске салынды. Бала буллингке тап болса немесе зорлық-зомбылыққа куә болса, жағдайды жасыруға болмайды — ата-анаға, мұғалімдерге не құзыретті органдарға дереу жүгіну керек екені атап өтілді. Мұндай мәселелер уақтылы шешілмесе, олардың зардаптары жеңілден ауырға ұласып кетуі мүмкін.

Оқушыларға жеке қауіпсіздік ережелері де түсіндірілді. Заңды тек мектеп ішінде ғана емес, оның шегінен тысқары жерде де сақтау міндеттілігі нақтыланды. Жасөспірімдер күнделікті өмірде кездесетін нақты жағдайларды талдау арқылы дұрыс мінез-құлық үлгілерімен таныстырылды. Бұл форматтың маңыздылығы — оқушылар тек теориялық білім алмай, өмірдегі нақты ситуацияларды заң шеңберінде пайымдауды үйренді.

Кездесу ашық диалог түрінде өтті: оқушылар сұрақ қойып, күнделікті тіршілікте туындайтын жағдайларды сараптады. Мұндай екіжақты байланыс оқушылардың белсенді қатысуын қамтамасыз етті, заңдық мәселелерді жасөспірімдерге жақын, түсінікті тілде жеткізуге мүмкіндік берді. Оқушылардың өздерінің сұрақтары мен тәжірибесіне сүйене отырып, заңның нормалары нақты, тіршілікке жақын мысалдармен ашылды.

Жасөспірімдер арасындағы құқық бұзушылықтардың алдын алу отбасы, мектеп және мемлекеттік органдардың бірлескен жұмысын талап етеді. Жекелеген әңгімелермен шектеліп қалмай, балаларға өз іс-әрекеттерінің заңдық салдарлары мен қорғанудың қолжетімді жолдарын жүйелі түрде түсіндіріп отыру маңызды. Бір рет өткізілген кездесу мәселені шешпейді — мұндай жұмыс үздіксіз жүргізілгенде ғана нәтиже береді.

Жасөспірімдердің қорқыту, қысым немесе заңсыз іс-әрекетке тарту әрекеттеріне тап болған кезде кімге жүгіну керектігін білуі өте маңызды. Уақтылы жәрдем сұрау тиісті шаралар қабылдауға мүмкіндік береді. «Білім-Инновация» лицейінде өткен осындай кездесулер құқықтық ақпаратты жасөспірімдерге түсінікті ете түседі. Өз құқықтарын білу, айналадағыларға құрмет көрсету және уақтылы жәрдем сұрау — тартыстар мен заңға қайшы іс-әрекеттер қаупін азайтудың негізгі тетіктері болып табылады.