12 қараша 2026 жыл. Auezov University мен Қытайдың Donghua University арасындағы ғылыми ынтымақтастық жаңа деңгейге шықты. 9 қараша 2026 жылы Шанхайда өткен ресми кездесу барысында екі жоғары оқу орнының басшылары Қазақстан мен Қытайда халықаралық ғылыми-зерттеу тоқыма зертханаларын бірлесіп ашу туралы келісімге келді. Бұл бастама Орталық Азияда бұған дейін ешқандай аналогы болмаған бірегей жоба болып табылады.

Кездесу Auezov University Басқарма Төрағасы — Ректоры Мұхтар Төлегеннің Donghua University президенті, профессор Сянь Яньсюньмен Шанхайда бетпе-бет кездесуі форматында өтті. Екі тараптың да негізгі мақсаты — жасанды интеллект технологияларына негізделген халықаралық тоқыма зертханаларын екі елде де қалыптастыру болды. Жоба аясында әр елде бір-бірден өзара байланысты зертхана ашу жоспарланып отыр: бірі — Қазақстандағы Auezov University базасында, екіншісі — Қытайдың Donghua University базасында.

Бүгінгі таңда әлем экономикасы шикізаттық даму моделінен біртіндеп өндірістік кооперация мен технологиялық ынтымақтастыққа қарай бет бұруда. Осы өзгерістер жағдайында шикізатты тереңдетіп өңдеу, жоғары қосылған құнмен өнім шығару және озық технологияларды енгізу ерекше маңызға ие болуда. Бұл бағыттағы халықаралық әріптестікті дамыту қажеттілігін Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев та Қытайдың «Синьхуа» ақпарат агенттігіне берген сұхбатында атап өтті.

Жаңа зертханалар бірнеше стратегиялық бағытқа бағытталады. Біріншіден, тоқыма өнеркәсібіндегі заманауи технологияларды дамыту — жобаның өзекті арқауы болмақ. Екіншіден, жасанды интеллект мүмкіндіктерін өндірістік үдерістерге енгізу жұмыстары осы зертханалар аясында жүзеге асырылуы тиіс. Үшіншіден, материалтану саласындағы қолданбалы зерттеулер жүргізу де жобаның басымдықтарының бірі болып табылады. Сонымен қатар инновациялық шешімдер әзірлеу де аталған зертханалардың қызметінің ажырамас бөлігін құрайды.

Жобаның ерекшелігі — екі зертхананың бір-бірімен тығыз байланысты болуы. Бұл Қазақстан мен Қытай ғалымдарының бірлескен зерттеулер жүргізуіне, тәжірибе алмасуына және технологиялық жетістіктерді ортақ пайдалануына мүмкіндік береді. Мұндай екіжақты байланысты ғылыми-зерттеу инфрақұрылымы Орталық Азия аумағында бұрын ешқашан қалыптастырылмаған болатын, сондықтан бастаманың аймақтық маңызы өте жоғары.

Auezov University-дің осы жобаға тартылуы кездейсоқ емес. Университет Қазақстандағы іргелі жоғары оқу орындарының бірі ретінде ғылыми-зерттеу қызметін жүйелі дамытып келеді. Donghua University болса Қытайдың тоқыма және материалтану саласындағы жетекші университеттерінің қатарына жатады. Осылайша екі мекеменің ғылыми әлеуеті мен тәжірибесі бірігіп, жасанды интеллект технологияларын өнеркәсіпке енгізу жолындағы ортақ платформаны қалыптастырмақ.

Тоқыма өнеркәсібіне жасанды интеллектті интеграциялау — бүгінгі күннің жаһандық үрдісі. Өндірістік үдерістерді автоматтандыру, материалдардың сапасын болжамдау, шығынды азайту және жаңа текстиль материалдарын зерттеу — осының барлығы жасанды интеллект технологиялары арқылы мүлдем жаңаша деңгейде шешілуі мүмкін. Мұндай зертхананың Қазақстанда ашылуы елдің тоқыма саласындағы ғылыми-зерттеу мүмкіндіктерін едәуір кеңейтпек.

Шанхайдағы кездесуде белгіленген бастама жаһандық экономикалық үрдістермен де үндеседі: шикізатты тереңдетіп өңдеу арқылы жоғары қосылған құнмен өнім шығаруға ұмтылыс, халықаралық ғылыми кооперацияны нығайту және инновациялық технологияларды өнеркәсіпке белсенді енгізу — осы үш бағдар бүгінгі Қазақстанның экономикалық дамуының да негізгі векторлары болып табылады. Бұл тұрғыдан алғанда, Auezov University мен Donghua University арасындағы ынтымақтастық жай ғана екі университет арасындағы келісім емес, аймақтық деңгейдегі маңызды ғылыми-технологиялық оқиға болып есептеледі.