Interview with Satybaldy Burshakov, Ambassador of Kazakhstan to North Macedonia, for the MIA news agency on the upcoming 15 March referendum on Kazakhstan's new constitution

Interview with Satybaldy Burshakov, Ambassador of Kazakhstan to North Macedonia, for the MIA news agency on the upcoming 15 March referendum on Kazakhstan's new constitution

11.03.2026 20:53:12 195

Ambassador Burshakov: Kazakhstan to vote for new Constitution on March 15 to become presidential republic with influential unicameral Parliament


Kazakhstan on March 15 will hold a referendum to adopt a new Constitution to finally part with a super-presidential form of government and moving to a presidential republic with an authoritative, influential unicameral Parliament. Independentce, soveregnity, territorial integrity of the country as well as the citizens’ interests and rights lie at the heart of the draft national constitution, says the Ambassador of Kazakhstan, Satybaldy Burshakov, in an interview with MIA.

“Kazakhstan has entered a period of profound transformation. We are carrying out large-scale transformations that will affect the fate of the whole country. In January 2026, President Tokayev outlined the main parameters of the constitutional reform, which subsequently formed the basis for the draft of the new Constitution. The reform marks an evolution from point-by-point amendments to a comprehensive update of the Basic Law reflecting changes in the political system, the model of public administration and values,” he says.

A broad public discussion has been ongoing for more than six months, notes Burshakov, and since then, numerous proposals and amendments discussed in the society, in the expert community, social network, press.
 
In January, a 130-member Constitutional commission was formed to systematize proposals.

“The commission carefully reviewed and consolidated all proposals and introduced a number of amendments. Importantly, the commission’s work was open. It is important to note that never before had reforms in Kazakhstan been discussed so comprehensively and covered so widely live. As President Tokayev stressed, against the backdrop of profound geopolitical, geo-economic, and technological shifts, it is vital to update national goals, values, and principles and reinforce them at the Constitutional level,” says Burshakov.

Among the institutional innovations is the creation of a unicameral Parliament (Kurultai) consisting of 145 members elected by proportional representation for a five-year term, while simultaneously expanding its powers. The position of Vice President is being established in the executive branch, which will represent the Head of State in cooperation with domestic and foreign socio-political, scientific and educational circles.

“The President of Kazakhstan has repeatedly stressed that the reform is not limited to changing the text of the Constitution, but is aimed at a real transformation of public relations and increasing the effectiveness of the state. Thus, the referendum will become a starting point for the practical implementation of the principles laid down in the new Constitution,” says the Ambassador.

Read below Ambassador Satybaldy Burshakov's full interview with MIA

Kazakhstan is undergoing constitutional reforms. What is the goal of these reforms? What are the main changes of the reforms that will be introduced?

Kazakhstan has entered a period of profound transformation. We are carrying out large-scale transformations that will affect the fate of the whole country. In January 2026, President Tokayev outlined the main parameters of the constitutional reform, which subsequently formed the basis for the draft of the new Constitution. The reform marks an evolution from point-by-point amendments to a comprehensive update of the Basic Law reflecting changes in the political system, the model of public administration and values.

In fact, a broad public discussion on this issue did not begin yesterday but has been ongoing for more than six months. Since then, numerous proposals and amendments discussed in the society, in the expert community, social network, press.

This January a 130-member Constitutional commission was formed to systematize proposals. The commission carefully reviewed and consolidated all proposals and introduced a number of amendments. Importantly, the commission’s work was open. It is important to note that never before had reforms in Kazakhstan been discussed so comprehensively and covered so widely live.

As President Tokayev stressed, against the backdrop of profound geopolitical, geo-economic, and technological shifts, it is vital to update national goals, values, and principles and reinforce them at the Constitutional level.

Political reforms of recent years allow us to see that Kazakhstan is parting with a super-presidential form of government and moving to a presidential republic with an authoritative, influential Parliament.

The proposed amendments to the current Constitution will make it possible to redistribute powers, strengthen the balance in the system of checks and balances, and, most importantly, increase the effectiveness and sustainability of all political institutions.

The draft of the new Basic Law embodies fundamental principles and values aimed at consolidating the nation and ensuring the progressive development of Kazakhstan. It establishes such foundations as building a Just Kazakhstan, the rule of law, as well as the absolute priority of protecting the rights and freedoms of citizens. The Constitution redefines the long-term development guidelines of the state, consolidating education, science, culture and innovation as strategic priorities. This reflects a conscious transition to a development model based on human capital rather than solely on raw materials.

In general, the draft of the country's new Basic Law incorporates all the fundamental principles and values aimed at consolidating the people and ensuring Kazakhstan's dynamic progress. It outlines fundamental principles such as a Just Kazakhstan, Law and Order, and the absolute priority of protecting the rights and freedoms of citizens.

In the field of social policy, the Constitution defines marriage as a voluntary and equal union of a man and a woman, which serves as a measure to protect traditional values and strengthen legal guarantees for women. The State undertakes obligations to protect traditional cultural values and to counteract the imposition of destructive behaviors. At the same time, the principles of independence, sovereignty and territorial integrity of the country remain unshakable. The unitary character, territorial integrity and form of government of the State are fixed as unchangeable.

The updated Constitution strengthens the formulations concerning the foundations of unity and social harmony, introducing the concept of creative and responsible patriotism.

Thus, the draft of the new Constitution is a conceptually updated, professionally prepared document that has undergone comprehensive expert review.

The final decision on the adoption of the new Constitution will be made by the citizens of Kazakhstan on a nationwide referendum on March 15, 2026.

What will be the next step after the March 15 referendum, when the Constitution will be adopted?

The referendum will be a key event determining the future vector of the country's development. This is an important stage that marks the transition to a new constitutional model in Kazakhstan. The only issue on the ballot is the adoption of the new Constitution in its entirety, which underlines the integrity of the proposed changes. If the draft is approved by the people, the new Basic Law will enter into force on the day of the official publication of the results of the referendum.

If the Constitution is adopted, large-scale legislative work will begin to bring all the country's legislation into line with the new constitutional norms. This will require the development and adoption of a whole package of new laws and amendments to existing codes governing the activities of government agencies, the rights and freedoms of citizens, as well as economic processes. The Parliament and the Government will begin to implement those provisions that require detailed legislative regulation. Following these procedures parliamentary elections to elect members of newly established Kurultay will be held and consequently new Kazakh government will be formed after the elections.

The President of Kazakhstan has repeatedly stressed that the reform is not limited to changing the text of the Constitution, but is aimed at a real transformation of public relations and increasing the effectiveness of the state. Thus, the referendum will become a starting point for the practical implementation of the principles laid down in the new Constitution.

Will this new constitution change the course of the country?

The new Constitution, of course, is designed to consolidate and deepen the country's development course. This is not about changing foreign policy orientations or a geopolitical vector, but about a fundamental transformation of the domestic structure and social contract. According to experts, the new Basic Law reflects the realities of an already established state, whose citizens are focused on creation and progress. The document is intended to create a legal framework for building an effective and fair model of interaction between the state, society and business.

Amendments to the Constitution consolidate fundamentally new accents in public policy. As I have already noted, for the first time at the highest level, the development of human capital, education, science and innovation are recognized as strategic areas of government activity. This means a long-term investment priority in the development of the nation's intellectual potential and the technological renewal of the economy. At the same time, the mechanisms for protecting property rights are being strengthened, while understanding that the use of property should serve the interests of the whole society.

Thus, the new Constitution becomes a high-quality «roadmap» that forms value orientations - creative patriotism, hard work, knowledge and environmental culture determining the long-term development of the country. The foreign policy course based on multi-vector approach and pragmatism remains unchanged, but now it is supported by a powerful internal transformation aimed at strengthening sovereignty and improving the well-being of citizens.

About the economic development of the country. Kazakhstan in 2025 succeeded to 6.5% GDP. What are the prospective for 2026? What are the challenges?

Kazakhstan is demonstrating strong economic growth, becoming one of the leaders among the countries of Eastern Europe and Central Asia by the end of 2025. According to the World Bank, the republic's GDP growth reached 6% by the end of the year, which is almost seven times higher than in a number of neighboring countries and confirms the country's status as one of the main growth engines in the region. Thanks to this dynamic development, Kazakhstan's gross domestic product has exceeded the threshold of $300 billion (in per capita terms exceeded $15,000) for the first time in history, which is a historic achievement for the Kazakh economy.

According to international experts, the prospects for 2026 are characterized by a phase of stabilization and moderate growth after a period of rapid recovery. The World Bank forecasts GDP growth of 4.5%, reflecting the transition to a more balanced development model. The Government of Kazakhstan remains optimistic and continues to work towards achieving ambitious targets, focusing on qualitative growth, diversification and sustainability of the economy.

Kazakhstan continues to rank among the world’s 50 largest economies, according to the projections released by the International Monetary Fund (IMF) in October 2025.

The IMF estimates that Kazakhstan’s nominal gross domestic product (GDP) will reach $320 billion in 2026, keeping the country firmly within the global top 50. Kazakhstan remains the only Central Asian state represented in this group.

Among the key tasks and challenges facing the country in 2026 is the need to balance between stimulating economic activity and containing internal risks. Particular attention is paid to preventing credit overheating, controlling rising prices for housing and communal services, and ensuring stable growth rates in the non-resource sector. Globally, we are closely monitoring the slowdown in demand in the eurozone and trade restrictions that may indirectly affect export opportunities, and we are adapting our economic policies to these conditions.

Large-scale digitalization and widespread use of Artificial Intelligence have become a national priority in Kazakhstan. E-government is an important pillar of our national development strategy. Around 90% of public services are already digitalized. The strategic goal is to further diversify our external trade and economy, making it more inclusive and resilient, as well as to transform Kazakhstan into a fully digital power within the next three years.

2026 has been declared the Year of Digitalization and Artificial Intelligence Development in Kazakhstan.

What are the main projects of Kazakhstan? Where money will be invested?

Kazakhstan's investment policy is aimed at implementing major infrastructure and social projects that will drive high-quality economic growth and improve the well-being of the population.

According to international analytical organizations, in 2025 Kazakhstan attracted about $19 billion in new investments, which accounted for the overwhelming share of all investment projects in North and Central Asia. A significant part of these funds was allocated to the real sector of the economy.

The main investments are aimed at the development of industry and the manufacturing sector, the agro-industrial complex, infrastructure and transport.

In this context, priority attention is given to the development of the transport and logistics industry as a key factor in unlocking the transit potential of the country located at the crossroads of the most important trade routes between Europe and Asia. We are implementing a comprehensive modernization program for roads, railways, and port infrastructure, which will significantly increase capacity and shorten cargo delivery times. Special importance is attached to the development of the Trans-Caspian International Transport Route (TITR or «Middle Corridor»), which opens up new opportunities for diversifying cargo flows and strengthening ties between the continents.

Kazakhstan aims to become a major transit and logistics corridor connecting Asia and Europe, while building a modern economy grounded in technology, innovation, and human capital.

Strengthening Kazakhstan's transit and logistics potential is a task of strategic importance. The country is located in the center of the Eurasian continent at the intersection of most transit highways. There are 12 international transport corridors: 5 by rail and 7 by road, through which up to 85 percent of overland cargo transportation between China and Europe is carried out.

The launch of the Trans-Caspian International Transport Route (TITR), or the Middle Corridor, and active participation in the «North-South» project clearly demonstrate our competitiveness in global logistics chains.

In 2024, freight traffic along this route increased by 62%, reaching 4.5 million tons. We are working with foreign partners to establish a unified long-term tariff along the corridor. This will increase freight traffic to 10 million tons.

In the energy sector, Kazakhstan maintains its status as one of the guarantors of global energy security, being a major supplier of oil, uranium, and other energy resources to world markets. Simultaneously, we are implementing a strategic course towards a «green» transition, actively developing projects in renewable energy and hydrogen technologies to meet the challenges of the new era.

In parallel, work is underway to upgrade the airport infrastructure of the country's largest cities, which will contribute to the growth of passenger and tourist flows. An important tool for achieving these goals is international cooperation with leading financial institutions, such as the Asian Development Bank, which implements large-scale initiatives in the transport sector. These projects are designed not only to strengthen Kazakhstan's position as a reliable transit hub, but also to create new jobs, stimulate the development of related industries and contribute to the sustainable economic development of the country.

The Astana International Financial Center (AIFC) played an important role in attracting investments in 2025. For the last year about 6 billion USD was raised through its platform, and the number of registered companies increased by more than a thousand.

A significant event of 2025 was also the Kazakhstan Global Investment Roundtable (KGIR-2025), which resulted in the signing of investment agreements worth about 7.5 billion dollars. The agreements covered projects in the energy sector, industry, agriculture and logistics.

In parallel, investment projects in the field of tourism and regional development are being implemented, including the creation of tourist and recreational complexes in the eastern and southern regions of the country, which contributes to the diversification of the economy and the development of small and medium-sized businesses.

The major investment projects implemented in 2025 have confirmed the effectiveness of Kazakhstan's chosen strategy to attract capital and develop non-resource industries. Investments have become an important factor in economic sustainability, technological renewal and increasing the country's competitiveness in the international arena.

Regarding Astana-Skopje bilateral relations. What can we expect in this area? What are the perspectives? Any official high-level visits in close future?  

Kazakhstan considers North Macedonia as an important partner in the Balkans, and we are committed to strengthening and expanding our bilateral cooperation in every possible way. We are delighted to maintain regular contacts and open dialogue with North Macedonia at the highest level. We are proud to announce that last year we have reached important joint results. Working visit in May 2025 to Astana by Madame President Siljanovska-Davkova to attend the Astana International Forum and to meet President of Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev, as well as visit by Foreign Minister Timcho Mucunski in June 2025 are evidence of those results. The energy cooperation as a key issue was discussed during the visit of Minister of Energy Madame Sanja Bozhinovska to Kazakhstan when she met her Kazakh counterpart. Regional cooperation was established between Kumanovo municipality and Karagandy city when Mr Mayor Maxim Dimitrievski visited Kazakhstan in May 2025.

We see prospects for cooperation primarily in the trade, economic and investment spheres, where there is significant untapped potential for increasing mutual trade and implementing joint projects. We believe that, as a rule, the intensification of direct contacts between the business circles of the two countries is the most effective tool for finding new points of contact and launching mutually beneficial initiatives. The creation of the Kazakh-Macedonian Business Council is seen as a key practical step in this direction.

In this regard, we have high hopes for deepening cooperation between the Chambers of Commerce, which have the necessary authority and expertise to bring business communities closer together and facilitate the implementation of joint projects. Kazakhstan, with its rich natural resources and developed agricultural sector, offers its Macedonian partners ample opportunities to establish long-term cooperative ties.

In addition to the economy, important attention is paid to the humanitarian sphere and the simplification of contacts between citizens. During the meeting of the leaders, an agreement was reached to consider issues of visa facilitation, which should give additional impetus to tourist, business and cultural exchanges. We look forward to intensifying the bilateral dialogue in the near future and confirm our readiness for substantive work in all areas of mutual interest.
 
***************
 

Амбасадорот Буршаков за МИА: На 15 март Казахстан оди на референдум за нов Устав со кој ќе премине во претседателска република со влијателен еднодомен Парламент

На 15 март Казахстан ќе одржи референдум за усвојување на нов Устав со кој конечно ќе се оттргне од „суперпретседателски“ систем на владеење и ќе премине во претседателска република со авторитетен, влијателен еднодомен Парламент. Сржта на нацртот за новиот народен устав е независноста, суверенитетот, територијалниот интегритет на државата, како и интересите и правата на граѓаните, вели во интервју за МИА амбасадорот на Казахстан во земјава, Сатибалди Буршаков.

Од Виолета Геров,  11:45, 10 март, 2026

На 15 март Казахстан ќе одржи референдум за усвојување нов Устав со кој конечно ќе се оттргне од „суперпретседателскиот“ систем на владеење и ќе премине во претседателска република со авторитетен, влијателен еднодомен Парламент. Сржта на нацртот за новиот народен устав е независноста, суверенитетот, територијалниот интегритет на државата, како и интересите и правата на граѓаните, вели во интервју за МИА амбасадорот на Казахстан во земјава, Сатибалди Буршаков.

- Казахстан започна период на длабока трансформација. Спроведуваме обемни промени кои ќе ја одредат судбината на целата земја. Во јануари 2026 година, претседателот Токаев ги постави основите на уставната реформа, врз кои се темели и нацрт-текстот на новиот Устав. Оваа реформа претставува еволуција од амандмани на одредени делови до сеопфатно обновување на највисокиот правен акт, со цел да се рефлектираат промените во политичкиот систем, моделот на јавна администрација и вредностите, вели амбасадорот Буршаков.

Тој подвлекува дека широката јавна дебата за прашањето на уставната реформа трае веќе повеќе од шест месеци, бројни предлози и амандмани биле разгледани во општеството, експертската заедница, социјалните мрежи и медиумите, а во јануари била формирана уставна комисија од 130 членови која ги систематизирала предлозите и претставила низа амандмани.

- Многу е важно што работата на комисијата беше целосно транспарентна. Никогаш досега реформите во Казахстан не биле дискутирани толку детално и пренесени нашироко во живо. Како што нагласи претседателот Токаев, во време на големи геополитички, геоекономски и технолошки пресврти, од витално значење е да се обноват националните цели, вредности и принципи, и тие да се зацврстат на уставно ниво, вели Буршаков.

Меѓу клучните институционални иновации е воведувањето на еднодомен Парламент (Курултај) составен од 145 членови, избрани по пропорционален модел со мандат од пет години, при што неговите овластувања значително се прошируваат. Исто така, се воведува функцијата потпретседател во извршната власт, кој ќе го претставува шефот на државата во соработката со домашни и странски социополитички, научни и образовни кругови.

- Претседателот на Казахстан има многупати нагласено дека реформата не е само промена на текстот на Уставот, туку има за цел вистински да ги промени општествените односи и да ја зголеми ефективноста на државата. Па така, референдумот ќе претставува почетна точка за практична имплементација на принципите утврдени во новиот Устав, вели Буршаков.

Во интервјуто казахстанскиот амбасадор говори и за чекорите кои претстојат доколку нацрт уставот биде одобрен од народот на референдумот, за економскиот развој на земјата која е рангирана од страна на ММФ меѓу 50-те најголеми економии во светот, инвестирањето во инфраструктурата за развој на транзитниот потенцијал на земјата, која се наоѓа на раскрсницата на најважните трговски патишта меѓу Европа и Азија и задржување, вели, на својот статус, како еден од гарантите на глобалната енергетска безбедност, како главен снабдувач на нафта, ураниум и други енергетски ресурси на светските пазари. Тој се осврнува и на перспективите на билатарните односи Скопје - Астана и за актуелната Блискоисточна криза. 

Следува целосното интервју на амбасадорот на Казахстан Сатибалди Буршаков за МИА

Казахстан е во процес на уставни реформи. Која е нивната цел и кои се главните промени што ќе се воведат?

- Казахстан започна период на длабока трансформација. Спроведуваме обемни промени кои ќе ја одредат судбината на целата земја. Во јануари 2026 година, претседателот Токаев ги постави основите на уставната реформа, врз кои се темели и нацрт-текстот на новиот Устав. Оваа реформа претставува еволуција од амандмани на одредени делови до сеопфатно обновување на највисокиот правен акт, со цел да се рефлектираат промените во политичкиот систем, моделот на јавна администрација и вредностите.

Всушност, широката јавна дебата за ова прашање трае веќе повеќе од шест месеци. Оттогаш, бројни предлози и амандмани беа разгледани во општеството, експертската заедница, социјалните мрежи и медиумите.

Овој јануари беше формирана уставна комисија од 130 членови со цел да ги систематизира предлозите. Комисијата внимателно ги прегледа и ги обедини сите предлози и претстави низа амандмани. Многу е важно што работата на комисијата беше целосно транспарентна. Никогаш досега реформите во Казахстан не биле дискутирани толку детално и пренесени нашироко во живо.

Како што нагласи претседателот Токаев, во време на големи геополитички, геоекономски и технолошки пресврти, од витално значење е да се обноват националните цели, вредности и принципи, и тие да се зацврстат на уставно ниво.

Политичките реформи од последните години покажуваат дека Казахстан конечно ја напушта суперпретседателската форма на владеење и преминува кон претседателска република со авторитетен и влијателен Парламент.

Предложените амандмани ќе овозможат прераспределба на моќта, подобар баланс во системот на контрола и, што е најважно, поголема ефикасност и одржливост на сите политички институции. Во суштина, градиме сосема нов систем на управување.

 

Меѓу клучните институционални иновации е воведувањето на еднодомен Парламент (Курултај) составен од 145 членови, избрани по пропорционален модел со мандат од пет години, при што неговите овластувања значително се прошируваат. Исто така, се воведува функцијата потпретседател во извршната власт, кој ќе го претставува шефот на државата во соработката со домашни и странски социополитички, научни и образовни кругови.

Предлог текстот за новиот Устав ги содржи темелните принципи и вредности насочени кон обединување на нацијата и обезбедување прогресивен развој на Казахстан. Ги поставува темелите за изградба на „Праведен Казахстан“, владеење на правото, и става апсолутен приоритет на заштитата на човековите права и слободи. Уставот ги редефинира долгорочните насоки за развој на државата, утврдувајќи ги образованието, науката, културата и иновациите како стратешки приоритети. Ова ја одразува свесната транзиција кон модел на развој заснован на човечкиот капитал, наместо исклучиво на суровини.

Во областа на социјалната политика, Уставот го дефинира бракот како доброволна и еднаква заедница меѓу маж и жена, што служи како мерка за заштита на традиционалните вредности и зајакнување на правните гаранции за жените. Државата презема обврски да ги заштити традиционалните културни вредности и да се спротивстави на наметнувањето деструктивни однесувања. Истовремено, принципите на независност, суверенитет и територијален интегритет на земјата остануваат силни. Унитарниот карактер, територијалниот интегритет и формата на државно управување се утврдени како непроменливи.

Обновениот Устав ги зајакнува формулациите што се однесуваат на темелите на единство и социјална хармонија, воведувајќи го концептот на креативен и одговорен патриотизам. На тој начин, нацртот на новиот Устав претставува концептуално обновен, професионално подготвен документ кој помина сеопфатна експертска ревизија. Конечната одлука за усвојување на новиот Устав ќе ја донесат граѓаните на Казахстан на државен референдум на 15 март 2026 година.

Кој е следниот чекор по референдумот и усвојувањето на Уставот?

- Референдумот ќе биде клучен настан кој ќе ја одреди идната насока за развој на државата. Единственото прашање на ливчето на референдумот ќе биде усвојувањето на новиот Устав во неговата целост, што го нагласува интегритетот на предложените измени. Доколку нацртот биде одобрен од народот, новиот Устав ќе стапи во сила на денот на официјалното објавување на резултатите од референдумот.

Потоа започнува обемна работа за усогласување на сите закони со новите уставни норми. Ова подразбира нов пакет на закони и амандмани на постоечките закони кои ги регулираат владините агенции, правата и слободите на граѓаните, како и економските процеси. По завршувањето на овие процеси, ќе се одржат парламентарни избори за избор на членови на новоформираниот Курултај, по што ќе следи и формирањето на новата влада на Казахстан.

 

Претседателот на Казахстан има многупати нагласено дека реформата не е само промена на текстот на Уставот, туку има за цел вистински да ги промени општествените односи и да ја зголеми ефективноста на државата. Па така, референдумот ќе претставува почетна точка за практична имплементација на принципите утврдени во новиот Устав.

Дали уставните промени ќе го сменат правецот во кој се движи земјата?

- Новиот Устав е дизајниран да го консолидира и продлабочи развојниот правец на земјата. Не станува збор за менување на ориентацијата во надворешната политика, туку за суштинска трансформација на домашната структура и општествениот договор. Според експертите, новиот Устав ја одразува реалноста на веќе етаблирана држава, чии граѓани се фокусирани на создавање и напредок. Документот има за цел да создаде правна рамка за изградба на ефикасен и праведен модел на интеракција меѓу државата, општеството и бизнисот.

Уставните измени утврдуваат сосема нови приоритети во јавните политики. Како што веќе реков, за првпат на највисоко ниво, развојот на човечкиот капитал, образованието, науката и иновациите се утврдени како стратешки области во активностите на Владата. Ова подразбира долгорочен инвестициски приоритет во развојот на интелектуалниот потенцијал на земјата и технолошката обнова на економијата. Истовремено, се зајакнуваат механизмите за заштита на имотните права, притоа со разбирање дека користењето на имотот треба да им служи на интересите на целото општество.

На тој начин, новиот Устав станува висококвалитетен патоказ што ги обликува вредносните ориентации – креативен патриотизам, напорна работа, знаење и еколошка култура кои ги одредуваат долгорочниот развој на земјата. Правецот во надворешната политика заснован на мултивекторски пристап и прагматизам останува непроменет, но сега е поддржан со моќна внатрешна трансформација насочена кон зајакнување на суверенитетот и подобрување на благосостојбата на граѓаните.

Во врска со економскиот развој на земјата. Казахстан во 2025 година успеа да достигне 6,5 отсто БДП. Какви се перспективите за 2026 година и кои се предизвиците?

- Казахстан покажува силен економски раст, станувајќи лидер меѓу земјите од Источна Европа и Централна Азија до крајот на 2025 година. Според Светската банка, растот на БДП на Републиката достигна 6 отсто до крајот на годината, што е речиси седум пати повисоко отколку во голем број соседни земји и го потврдува статусот на земјата како еден од главните двигатели на растот во регионот. Благодарение на овој динамичен развој, бруто домашниот производ на Казахстан го надмина прагот од 300 милијарди долари (по глава на жител надмина 15.000 долари) за првпат во историјата, што е историско достигнување за казахстанската економија.

 

Според меѓународните експерти, перспективите за 2026 година се карактеризираат со фаза на стабилизација и умерен раст по период на брзо закрепнување. Светската банка прогнозира раст на БДП од 4,5 отсто, што го одразува преминот кон поурамнотежен модел на развој. Владата на Казахстан и понатаму е оптимист и продолжува да работи кон остварување на амбициозни цели, со фокус на квалитативен раст, диверзификација и одржливост на економијата.

Казахстан продолжува да се рангира меѓу 50-те најголеми економии во светот, според проекциите објавени од Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) во октомври 2025 година.

Оценките на ММФ се дека номиналниот бруто домашен производ (БДП) на Казахстан ќе достигне 320 милијарди долари во 2026 година, со што земјата ќе остане цврсто меѓу првите 50 земји во светот. Казахстан останува единствената централноазиска држава во оваа група.

Меѓу клучните задачи и предизвици со кои се соочува земјата во 2026 година е потребата од рамнотежа помеѓу стимулирање на економската активност и намалување на внатрешните ризици. Особено внимание се посветува на спречување прекумерен кредитен раст, контролирање на растечките цени за станбени и комунални услуги и обезбедување стабилни стапки на раст во секторот кој не е поврзан со ресурси. На глобално ниво, внимателно го следиме забавувањето на побарувачката во еврозоната и трговските ограничувања што индиректно можат да влијаат на можностите за извоз и ги прилагодуваме нашите економски политики на овие услови.

Масовната дигитализација и широката употреба на вештачката интелигенција станаа национален приоритет во Казахстан. Е-владата е важен столб на нашата национална стратегија за развој. Околу 90 отсто од јавните услуги се веќе дигитализирани.

Стратешката цел е понатамошна диверзификација на нашата надворешна трговија и економија, правејќи ја поинклузивна и поотпорна, како и трансформирање на Казахстан во целосно дигитална сила во следните три години.

Оваа 2026 година е прогласена за година на дигитализација и развој на вештачка интелигенција во Казахстан.

Кои се главните проекти на Казахстан, каде ќе се инвестира?

 

- Инвестициската политика на Казахстан е насочена кон спроведување на големи инфраструктурни и социјални проекти што ќе поттикнат висококвалитетен економски раст и ќе ја подобрат благосостојбата на населението.

Според меѓународните аналитички организации, во 2025 година Казахстан привлече околу 19 милијарди долари нови инвестиции, што претставува огромен дел од сите инвестициски проекти во Северна и Централна Азија. Значаен дел од овие средства беа наменети за реалниот сектор на економијата.

Главните инвестиции се насочени кон развој на индустријата и производствениот сектор, агроиндустрискиот комплекс, инфраструктурата и транспортот.

Во овој контекст, приоритетот се става на развојот на транспортната и логистичката индустрија како клучен фактор во отклучувањето на транзитниот потенцијал на земјата, која се наоѓа на раскрсницата на најважните трговски патишта меѓу Европа и Азија. Спроведуваме сеопфатна програма за модернизација на патиштата, железниците и пристанишната инфраструктура, што значително ќе го зголеми капацитетот и ќе го скрати времето за испорака. Посебно значење се придава на развојот на Транскасписката меѓународна транспортна рута (или „Средниот коридор“), што отвора нови можности за диверзификација на товарните текови и зајакнување на врските меѓу континентите.

Казахстан има за цел да стане главен транзитен и логистички коридор што ги поврзува Азија и Европа, градејќи модерна економија заснована на технологија, иновации и човечки капитал.

Зајакнувањето на транзитниот и логистичкиот потенцијал на Казахстан е задача од стратешко значење. Земјата се наоѓа во центарот на Евроазискиот континент на раскрсницата на повеќето транзитни автопати. Постојат 12 меѓународни транспортни коридори: 5 преку железница и 7 преку патишта, преку кои се извршува до 85 проценти од копнениот товарен транспорт помеѓу Кина и Европа.

Развојот на Транскасписката меѓународна транспортна рута (TITR), или Средниот коридор, и активното учество во проектот „север-југ“ јасно ја покажуваат нашата конкурентност во глобалните логистички синџири.

Во 2024 година, товарниот сообраќај по оваа рута се зголеми за 62%, достигнувајќи 4,5 милиони тони. Работиме со странски партнери за да воспоставиме унифицирана долгорочна тарифа по должината на коридорот. Ова ќе го зголеми товарниот сообраќај на 10 милиони тони.

Во енергетскиот сектор, Казахстан го задржува својот статус како еден од гарантите на глобалната енергетска безбедност, како главен снабдувач на нафта, ураниум и други енергетски ресурси на светските пазари. Истовремено, спроведуваме стратешки курс кон „зелена“ транзиција, активно развивајќи проекти во обновливите извори на енергија и водородните технологии за да се справиме со предизвиците на новата ера.

Паралелно со тоа, се работи на надградба на аеродромската инфраструктура на најголемите градови во земјата, што ќе придонесе за раст на патничките и туристичките текови. Важна алатка за постигнување на овие цели е меѓународната соработка со водечки финансиски институции, како што е Азиската банка за развој, која спроведува широки иницијативи во транспортниот сектор. Овие проекти се дизајнирани не само да ја зајакнат позицијата на Казахстан како сигурен транзитен центар туку и да создадат нови работни места, да го стимулираат развојот на сродните индустрии и да придонесат за одржлив економски развој на земјата.

Меѓународниот финансиски центар Астана (AIFC) одигра важна улога во привлекувањето инвестиции во 2025 година. Во текот на изминатата година преку неговата платформа беа собрани околу 6 милијарди американски долари, а бројот на регистрирани компании се зголеми за повеќе од илјада.

Значаен настан во 2025 година беше и Казахстанската глобална инвестициска тркалезна маса (KGIR-2025), која резултираше со потпишување на инвестициски договори во вредност од околу 7,5 милијарди долари. Договорите опфатија проекти во енергетскиот сектор, индустријата, земјоделството и логистиката.

Истовремено, се спроведуваат инвестициски проекти во областа на туризмот и регионалниот развој, вклучително и создавање туристичко-рекреативни комплекси во источните и јужните делови на земјата, што придонесува за диверзификација на економијата и развој на мали и средни претпријатија.

Главните инвестициски проекти во 2025 година ја потврдија ефикасноста на избраната стратегија на Казахстан за привлекување капитал и развој на индустрии кои не се засноваат на ресурси. Инвестициите станаа важен фактор во економската одржливост, технолошката обнова и зголемувањето на конкурентноста на земјата на меѓународната сцена.

 

Во делот на билатерални односи Астанја - Скопје, што да очекуваме на ова поле? Какви се можностите? Дали ќе има официјални посети на високи претставници во блиска иднина?

- Казахстан ја смета Северна Македонија за важен партнер на Балканот. Се залагаме за зајакнување и проширување на нашата билатерална соработка на секој можен начин. Среќни сме што одржуваме редовно контакти и отворен дијалог со Северна Македонија на највисоко ниво. Минатата година постигнавме важни заеднички резултати. Работната посета минатиот мај на Астана од страна на претседателката Сиљановска-Давкова, каде присуствуваше на Меѓународниот форум во Астана и каде се сретна со претседателот на Казахстан Касим-Јомарт Токаев, како и посетата минатиот јуни на министерот Тимчо Муцунски, се доказ за овие резултати. Се разговараше за енергетска соработка, кое е клучно прашање, за време на посетата на министерката за енергетика Сања Божиновска на Казахстан каде се сретна со нејзиниот колега. Регионална соработка беше оформена меѓу општината Куманово и градот Караганди кога градоначалникот Максим Димитриевски го посети Казахстан во мај 2025.

Има можности за соработка пред се во сферата на трговијата, економијата и инвестициите, каде има значаен неискористен потенцијал за зголемување на заемната трговија и за реализација на заеднички проекти. Сметаме дека, како правило, интензивирање на директните контакти на деловните круговите на двете земји е најефективниот алат за да најдеме нови точки за контакт и за промовирање на иницијативи. Основањето на казахстанскиот и македонски бизнис-совет се смета за клучен практичен чекор во таа насока.

Во таа насока, имаме големи надежи за продлабочување на соработката меѓу стопанските комори, кои имаат авторитет и експертиза за зближување на деловните заедници и олеснување на спроведувањето на заеднички проекти. Казахстан, со своите богати природни ресурси и развиен земјоделски сектор, им нуди на своите македонски партнери изобилство можности за воспоставување долгорочни соработнички врски.

Покрај економијата, важно внимание се посветува на хуманитарната сфера и поедноставувањето на контактите меѓу граѓаните. За време на состанокот на лидерите, беше постигнат договор да се разгледаат прашањата за олеснување на визниот режим, што треба да даде дополнителен импулс на туристичката, деловната и културната размена. Со нетрпение очекуваме интензивирање на билатералниот дијалог во блиска иднина и ја потврдуваме нашата подготвеност за суштинска работа во сите области од заеднички интерес. 

Source : https://www.gov.kz/memleket/entities/mfa-skopje/press/news/details/1179008?lang=kk