Ауылдық жерлерде кім шешім қабылдайды? Қазақстан Республикасы Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Қостанай облысы бойынша департаменті ауыл әкімдерінің – халыққа ең жақын басқару деңгейінде жұмыс істейтіндердің портретін ұсынады.

Қостанай облысында ауыл әкімдері институтын 196 ауылдық округ әкімі ұсынады. Олардың таралуы аймақтың аумақтық ерекшеліктерін көрсетеді: әкімдердің ең көп саны Қостанай ауданында (16), Әулиекөл және Қарабалық аудандарында (әрқайсысы 13) және Арқалық қаласында (13) шоғырланған. Ең аз саны Лисаковск қаласында (1).

Ауыл әкімінің қазіргі заманғы портреті, ең алдымен, тәжірибелі басшы. Әкімдердің шамамен 83%-ы ер адамдар, ал шамамен 17%-ы әйелдер. Орташа жасы 45-46, бұл кәсіби тәжірибе мен жоғары өнімділік арасындағы тепе-теңдікті көрсетеді. Дегенмен, жас аралығы өте кең: 29 жастан 64 жасқа дейін.

Бүгінгі таңдағы ең жас әкім (әкім) 29 жаста – ол Амангелді ауданындағы Қарасу ауылдық округінің әкімі. Ең үлкені 64 жаста – Қарабалық ауданындағы Үрнек ауылдық округінің әкімі, 2022 жылы төрт жылдық мерзімге сайланған.

Дегенмен, заңда зейнеткерлік жасқа жету ауыл әкімінің өкілеттігін тоқтатуға негіз емес екені анық көрсетілген.

Әкімдердің шамамен 95%-ы жоғары білімді. Ең көп таралған оқу салалары – экономика және қаржы (29%), құқық (29%) және педагогика (15%). Мемлекеттік басқару және менеджмент саласын 6%, ал техникалық мамандықтарды шамамен 9% таңдады.

Ауыл әкімінің мемлекеттік қызметтегі орташа жұмыс өтілі 14 жылдан асады. Қазіргі әкімдердің жартысына жуығы үш жылдан аз уақыт қызметте болды, бұл әкімшілік корпустың жаңартылғанын көрсетеді. Сонымен қатар, тұрақты өзек сақталды: 68 әкім өз қызметтерін бес жыл немесе одан да көп уақыт атқарды, бұл басқарудағы сабақтастық пен тұрақтылықты қамтамасыз етті.

Талдау көрсеткендей, ауыл әкімі лауазымы мансаптық өсудің бастапқы нүктесі ретінде сирек қызмет етеді. Басшылардың 70%-дан астамы 35 жастан кейін тағайындалады, ал үштен бір бөлігінен астамы 35 пен 45 жас аралығында. Бұл ауыл әкімі лауазымы жетілуді, басқару тәжірибесін және беделді талап ететін кәсіби өсу кезеңі екенін растайды.

Әкімдердің 60%-дан астамы Қостанай облысының тумалары. Олардың аймақтағы географиялық шығу тегі бір ауданда шоғырланбай, біркелкі бөлінген. Әрбір үшінші әкім туған ауданында жұмыс істейді, бұл жергілікті ерекшеліктер мен әлеуметтік жағдайды тереңірек түсінуге мүмкіндік береді.

Сонымен қатар, кадрлардың мобильділігі қағидаты белсенді қолданылады: 60%-да әкімдер өз аудандарынан тыс жерде жұмыс істейді. Бұл тәсіл басқарушы персоналды икемді түрде қайта бөлуге және проблемалық аймақтарды нығайтуға мүмкіндік береді.

Ауыл әкімдерінің көпшілігінде (84%) тәртіптік жазалар жоқ. Олар жауапкершілікке тартылған кезде жеңіл шаралар басым болады. Тұрақты оң үрдісті атап өту маңызды: соңғы үш жылда Әдеп кеңесі қараған әкімдер саны екі еседен астамға азайды.

Бұл бейінді ынталандыру жүйесі толықтырады: әрбір бесінші ауыл әкімі өз аумақтарын дамытуға қосқан үлесін мойындайтын мемлекеттік немесе ведомстволық марапаттарға ие болды.

Сонымен қатар, әкімге кандидаттарға қойылатын талаптар және олардың мемлекеттік қызмет заңнамасына сәйкестігін тексеру «ҚР сайлау туралы» Заңына сәйкес мемлекеттік қызмет істері жөніндегі уәкілетті органның құзыретінде.

ҚР Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің Қостанай облысы бойынша департаментінің басшысы, Әдеп кеңесінің төрағасы – Е.А. Салықбаев

Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kostanai-mendykarin-audany-akimat/press/news/details/1172474?lang=kk