Қазақстан Республикасында кәмелетке толмағандардың ЖК (ЖК) ашу мүмкіндігі: құқықтық шарттар мен тәртібі
Қазақстан Республикасында кәмелетке толмаған азаматтар да кәсіпкерлік бастама көтеріп, жеке кәсіпкер (ЖК) ретінде тіркеле алады. Алайда бұл мүмкіндік заңнамамен қатаң реттеледі.
Қазақстан Республикасының Кәсіпкерлік, Азаматтық және Салық кодекстеріне сәйкес, жеке кәсіпкерлік — азаматтардың өз атынан, өз тәуекелімен және табыс табуға бағытталған дербес қызметі.
ЖК тіркеу мемлекеттік кірістер органдары, халыққа қызмет көрсету орталықтары (ХҚКО) немесе eGov.kz порталы арқылы жүзеге асырылады. Кәмелетке толмаған тұлғалар үшін арнайы талаптар белгіленген.
Кәмелетке толмаған азамат ЖК тіркей алады, егер:
заңды өкілдерінің (ата-анасының немесе қамқоршыларының) екеуінің де келісімі болса.
Келісім болмаған жағдайда толық әрекетке қабілеттілікті растайтын құжаттар қажет, оның ішінде қамқоршылық және қорғаншылық органының немесе соттың шешімі болуы мүмкін.
Азаматтық кодекске сәйкес, толық әрекет қабілеттілік 18 жаста туындайды. Дегенмен заңнамада ерекше жағдайлар қарастырылған:
16 жастан бастап кәмелетке толмаған тұлға еңбек шарты бойынша жұмыс істесе немесе ата-анасының келісімімен кәсіпкерлікпен айналысса, эмансипация арқылы толық әрекет қабілетті деп танылуы мүмкін;
сондай-ақ заңда көзделген негіздер болған жағдайда некеге тұру арқылы да толық әрекет қабілеттілік беріледі.
14 жасқа дейінгі тұлғалар кәсіпкерлік қызметпен айналыса алмайды. 14–18 жас аралығында шектеулі әрекет қабілеттілік қолданылады.
Эмансипациядан өткен кәмелетке толмаған азамат толық азаматтық құқықтар мен міндеттерге ие болады және жеке кәсіпкер ретінде тіркелуге құқылы.
Осылайша, Қазақстан заңнамасы кәмелетке толмаған азаматтардың кәсіпкерлік қызметке қатысу мүмкіндігін белгілі құқықтық шарттар сақталған жағдайда қарастырады.

Ақпарат көзі : https://www.gov.kz/memleket/entities/kgd-kostanay/press/news/details/1205561?lang=kk