Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен жүзеге асырылып жатқан «Таза Қазақстан» республикалық тұжырымдамасы аясында еліміздің астанасында маңызды экологиялық акция өтті. 26 сәуір 2026 жыл күні ұйымдастырылған «Мөлдір бұлақ» акциясы қала тұрғындарының, волонтёрлар мен кәсіпорын қызметкерлерінің табиғатқа деген жауапкершілігін айқын танытқан іс-шараға айналды. Бұл акция жай ғана аумақты тазалаумен шектелмей, қоғамда экологиялық мәдениетті қалыптастыруда маңызды рөл атқарды.

«Мөлдір бұлақ» акциясы кездейсоқ өткізілген іс-шара емес. Оның тамыры терең — Қазақстан тәуелсіздік алғаннан бергі жылдарда экология мәселесі мемлекеттік саясаттың негізгі бағыттарының бірі болып қала бермек. Алайда соңғы жылдары өнеркәсіптің дамуы, қалалардың кеңеюі және халық санының өсуімен байланысты антропогендік жүктеме табиғи су көздеріне, өзендерге және жайылымды аймақтарға ерекше қысым түсіруде. Астана — мемлекеттің жаңа бет-бейнесін бейнелейтін заманауи қала болғанымен, оның маңындағы су алаптары мен жағалаулар тұрмыстық қалдықтардан залал шегуде. Осы мәселені шешу мақсатында «Таза Қазақстан» бастамасы маңызды тетікке айналып отыр.

Акцияны ұйымдастыру барысында ТОО «Астана Тазалық» компаниясының қызметкерлері мен белсенді волонтёрлар бірлескен күш-жігер жұмсады. Екі тараптан да 50 адамнан тұратын топ жиналып, жалпы саны 100 адамға жеткен қатысушылар өзен бойындағы аумақтың 3 шақырымдық белдеуін мұқият тазалады. Тазалау барысында судан 57 шыны банка, бір велосипед дөңгелегі, 5 500-ден астам темекі қалдығы, сондай-ақ пластикалық бөтелкелер, полиэтиленді пакеттер, қағаз қалдықтары және басқа да тұрмыстық қоқыстар жиналды. Бұл сандар су алаптарына тасталатын қалдықтардың ауқымын айқын көрсетеді. «Мен мұнда жинаған мусорды көргенде өкінбей тұра алмадым. Бірақ сонымен бірге үміт те оянды — 100 адамның бірлесіп жасаған ісі қандай үлкен нәтиже бергенін көрдіңіз ғой», — деді акцияға қатысқан волонтёр Айгерім Сейткали.

Акцияның экологиялық маңызы ғана емес, оның қоғамдық-тәрбиелік мәні де зор. Бүгінгі таңда Қазақстанда волонтёрлық қозғалыс қарқынды дамуда. Статистикалық деректерге сәйкес, соңғы бірнеше жылда ерікті көмек көрсетушілердің саны елеулі түрде артып, бүгінде жүз мыңдаған азамат әлеуметтік және экологиялық бастамаларға белсене қатысуда. Бұл тенденция жастардың азаматтық санасының өсіп келе жатқанының нақты куәсі болып табылады. ТОО «Астана Тазалық» компаниясының өкілі Бауыржан Мұратов акцияны бағалай келе: «Мұндай іс-шаралар бизнестің де, қоғамның да бірге жауапкершілік сезінуі керек екенін дәлелдейді. Тек мемлекеттің ғана емес, әр азаматтың қолындағы мүмкіндік бар», — деп атап өтті.

Экологтардың пікіріне жүгінсек, өзен жағалауларының ластануы су экожүйесіне тікелей зиян тигізеді. Пластмасса ыдырай келе улы микробөлшектерге айналып, балықтардың, судағы өсімдіктердің және ақырында адам ағзасының бойына сіңеді. Темекі қалдықтары судағы тіршілікке ерекше қауіп төндіреді, себебі оларда мышьяк, қорғасын, кадмий сияқты ауыр металдар мен улы заттар бар. Сондықтан «Мөлдір бұлақ» акциясы барысында жиналған 5 500-ден астам темекі қалдығы жерге қайтарылмай, экологиялық зиянды залалсыздандыру мақсатында арнайы өңдеуге жіберілді. «Бір тазалау акциясы мәселені толық шешпейді, бірақ ол қоғамға бағыт береді. Адамдар «осылай болуы керек» деп сезінгенде, мінез-құлық та өзгереді», — деп түсіндіреді эколог-сарапшы Дана Нұрланова.

Тарихи тұрғыдан алғанда, Қазақстан табиғатты қорғаудың ұзақ дәстүрін ұстанып келеді. Ата-бабаларымыз суды киелі деп санап, оны ластаушыларға ауыр жаза берілетін. Қазіргі заманда осы дәстүрлі көзқарасты заманауи экологиялық саясатпен ұштастыру — «Таза Қазақстан» тұжырымдамасының басты мақсаттарының бірі. Бүгінгі акция сол ұзақ жолдың бір сатысы ғана, алайда маңызды сатысы. Мемлекет басшысының тікелей бастамасымен жүзеге асырылып жатқан бұл бағдарлама жыл сайын ондаған мыңдаған гектар аумақты тазалауды және жүздеген табиғи су көздерін қалпына келтіруді мақсат тұтады. Ақпарат көздерінің мәліметінше, 2025 жылы «Таза Қазақстан» шеңберінде 3 миллионнан астам азамат экологиялық іс-шараларға қатысқан — бұл рекордтық көрсеткіш.

Акцияға қатысқан тұрғындар тек қана бүгінгі тазалықпен шектелмей, болашаққа да үмітпен қарайды. Жас волонтёр Еркежан Базарбай: «Мен мұндай акцияларға жыл сайын қатысамын. Бірақ бұл жолы ерекше болды — «Мөлдір бұлақ» дегені тек атауы ғана емес, бұл — мақсат. Судың таза болуы — ертеңімізде балаларымыздың денсаулығы», — деп бөлісті. Ата-аналармен, жастармен және кәсіпорын өкілдерімен бірге жүзеге асырылған бұл акция Астанадағы азаматтық бірліктің нақты бейнесіне айналды.

«Мөлдір бұлақ» акциясы аяқталды, алайда оның рухы жалғасуда. Ұйымдастырушылар бұл іс-шараны жылына бірнеше рет өткізуді жоспарлап отыр, сондай-ақ мектеп оқушыларын, студенттерді және кәсіпкерлерді кеңінен тартуды мақсат еткен. Бастама тек қалалық деңгеймен шектелмей, облыстарға да таралуы күтілуде. Экологиялық санаға бет бұру — бұл Қазақстанның болашаққа жасаған ең маңызды инвестицияларының бірі. Және «Мөлдір бұлақ» сияқты акциялар сол ертеңді бүгіннен бастап жасаудың нақты куәсі болып отыр.