Қазақстан темір жолы тарихында жаңа бет ашылды. 2026 жылдың 5 маусымынан бастап елімізде жолаушыларға арналған «Пойыздар қозғалысының онлайн-табlosы» сервисі толық жұмыс режимінде жұмыс істеп тұр. Бұл жүйе арқылы кез келген жолаушы tablo-railways.kz сайтына кіріп, өзін қызықтырған пойыздың нақты орналасқан жерін, келу және кету уақытын, бағыттағы станциялар тізімін, тоқтап тұру ұзақтығын, сондай-ақ соңғы стансаға болжамды келу уақытын біле алады. Технологиялық жетістік тұрғысынан алғанда, бұл жүй жолаушылар тасымалы саласындағы ірі секіріс болып табылады.

Бұл сервистің пайда болуы кездейсоқ емес. Соңғы жылдары Қазақстандағы темір жол жолаушылар тасымалы тұрақты өсу үстінде. «ҚТЖ — Жолаушылар тасымалы» АҚ деректеріне сүйенсек, тек 2025 жылы ғана пойыздармен 27 миллиондан астам жолаушы тасымалданған. Мерекелік және демалыс күндерінде кейбір бағыттарда пойыздарды пайдалану деңгейі 98–100 пайызға жетіп жатады. Мұндай жоғары жолаушы ағынында адамдар көбіне вокзалда ұзақ күту мәселесіне тап болады, ал пойыздың кешігуі туралы ақпарат уақытылы жетпей қалады. Міне, осы олқылықтың орнын толтыру үшін жаңа цифрлық шешім іске қосылды.

«Пойыздар қозғалысының онлайн-табlosы» жүйесі GPS-трекерлер негізінде жұмыс істейді. Бұл трекерлер жолаушы пойыздарының барлығына орнатылған. Алынған деректер автоматты түрде «ҚТЖ — Жолаушылар тасымалы» АҚ Ситуациялық орталығына жіберіледі. Орталықта составтардың қозғалысы тәулік бойы, яғни 24/7 режимінде бақыланады. Жүйеде жинақталған деректер нақты уақыт режимінде жолаушылар экранына шығарылады. Бұл дегеніміз, ең болмаса бірнеше минут бұрын пойыздың қай жерде тұрғанын, жылдамдығы мен бағытын нақты білуге болады дегенді білдіреді.

Сервиске қол жеткізу өте қарапайым. Жолаушыларға тікелей tablo-railways.kz сайтына кіруге немесе bilet.railways.kz ресми сайты арқылы өту мүмкіндігі берілген. Екінші нұсқада сайтқа кіргеннен кейін «Пойыздар қозғалысының онлайн-табlosы» деген баннерді басу жеткілікті. Интерфейс өте ыңғайлы: картада өзіңізді қызықтырған пойызды таңдап, қажетті ақпаратты бірнеше секундта ала аласыз. Смартфон немесе планшет арқылы да жүйені пайдалануға болады, бұл оның қолжетімділігін арттырады. Интернетке қол жеткізу мүмкіндігі бар кез келген жерде осы сервис жұмыс істейді.

Саланың сарапшылары жаңа жүйенің маңыздылығын ерекше атап өтуде. «Бұл — жолаушы тасымалы саласындағы шын мәніндегі цифрлық революция. Бұрын адамдар вокзалдың ақпараттық тақтасын қараумен ғана шектелсе, енді кез келген жерден пойыздың орналасқан жерін біле алады. Бұл жолаушы үшін ыңғайлылықты арттырып қана қоймайды, сонымен бірге оның уақытын үнемдейді», — дейді көлік инфрақұрылымы саласының сарапшысы Дәурен Сейтқали. Оның пікірінше, бұл технология Батыс Еуропа мен Жапонияда бұдан бірнеше жыл бұрын ендірілген жүйелерге толық баламалы болып табылады.

Жаңа сервистің алғашқы пайдаланушыларының пікірлері де жылы. Алматыдан Нұр-Сұлтанға жиі сапар шегетін кәсіпкер Айгүл Мамытова: «Бұрын вокзалға ерте барып, пойызды сагаттар бойы күтіп отыратынмын. Енді үйден пойыздың қай жерде екенін тексеріп, дәл уақытында вокзалға жете аламын. Бұл сервис менің өміримді шынымен оңайлатты», — деп бөлісті. Жолаушылардың мұндай оң пікірлері сервистің нақты тәжірибедегі маңыздылығын айқын дәлелдейді.

Елімізде темір жол ынфрақұрылымын дамытудың ұзақ тарихы бар. Кеңес дәуірінде қаланған темір жол желісі тәуелсіздік алғаннан кейін де елдің экономикалық тіршілігінің негізгі тамыры болып қала берді. Алайда ол кездің ақпараттық жүйелері ескіргені белгілі. Соңғы он жылда Қазақстан темір жолдарын жаңғырту бойынша бірқатар ірі жобаларды іске асырды: жаңа вагондар алынды, жолдар жаңартылды, биілет сатып алу онлайн жүйеге ауыстырылды. Онлайн-табло сервисі осы ауқымды жаңғыру бағдарламасының логикалық жалғасы болып табылады.

Болашақта «Пойыздар қозғалысының онлайн-табlosы» жүйесі одан да жетілдірілуі күтілуде. Сарапшылар жақын жылдары жүйеге жасанды интеллект элементтері ендіріліп, пойыздың кешігуін алдын ала болжау мүмкіндігі пайда болуы мүмкін деп болжайды. Сонымен қатар, мобильді қосымша арқылы пайдаланушыларға push-хабарландырулар жіберу функциясын қосу да жоспарланған. Яғни пойыз белгілі бір станцияға жақындаған кезде жолаушының телефонына автоматты ескерту келеді. Бұл, әсіресе, транзиттік жолаушылар мен вокзалда қарсы алушылар үшін өте пайдалы болады. Мемлекеттің «Цифрлық Қазақстан» бағдарламасы аясында темір жол саласын одан әрі цифрландыру жұмыстары жалғаса беретіні де белгілі. Онлайн-табло бағдарламасының іске қосылуы — осы стратегиялық бағыттың нақты және тиімді жемісі. Жолаушыларға бұл сервисті белсенді пайдалану ұсынылады: бұл тек ыңғайлылық ғана емес, сонымен бірге өз уақытыңды тиімді жоспарлаудың заманауи тәсілі.