Қазақстанның оңтүстік өңірінде медициналық қызметтер саласында елеулі өзгерістер байқалуда. 16 маусым 2026 жылы өткен брифингте «Әлеуметтік медициналық сақтандыру қоры» АҚ-ның Шымкент қаласы бойынша филиалының директоры Сауле Дүйсенбаева қала тұрғындарына ұсынылатын консультативтік-диагностикалық қызметтердің айтарлықтай кеңейгенін мәлімдеді. Бұл жаңалық Шымкент тұрғындары үшін ғана емес, бүкіл Қазақстан аймақтары үшін маңызды үлгі болып табылады, өйткені халықтың денсаулығын сақтау жүйесін жетілдіру ел дамуының басым бағыттарының бірі болып саналады.

Соңғы жылдары Қазақстанда міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесін енгізу халыққа сапалы медициналық қызмет көрсетудегі ең маңызды реформалардың бірі болды. МӘМС жүйесі арқылы азаматтар бұрын жеке шығынмен ғана қол жетімді болған жоғары технологиялық диагностикаға тегін немесе жеңілдікпен пайдалана алады. Шымкент — үш миллионға жуық тұрғыны бар ірі қала ретінде — бұл реформаны жүзеге асырудың алдыңғы сапында тұр. Қалада консультативтік-диагностикалық қызметтер ұсынатын 123 медициналық ұйым жұмыс істейді. Бұл сан бірнеше жыл бұрынғы көрсеткішпен салыстырғанда едәуір өскен, демек бәсекелестік де артты, қызмет сапасы да жоғарылады.

Тұрғындар арасында ең сұранысқа ие болып отырған қызметтер — компьютерлік томография, магниттік-резонанстық томография және зертханалық зерттеулер. Бұл диагностикалық әдістер ауруларды ерте кезеңде анықтауға мүмкіндік береді, бұл ауруды емдеу тиімділігін арттырады және пациенттің өмір сапасын сақтайды. Цифрлық рентгенография, колоноскопия, бейнеэлектроэнцефалография және ультрадыбыстық зерттеулер де кеңінен қолданылуда. Осы процедуралардың барлығына бағыттаманы емдеуші дәрігер береді, ал медициналық көрсеткіштер болған жағдайда пациент КТ немесе МРТ-ға жіберіле алады. Сауле Дүйсенбаеваның айтуынша, осындай қызметтерді жоспарлы тәртіпте алу үшін МӘМС жүйесінде сақтандырылған статусқа ие болу міндетті шарт болып табылады.

«Бүгінгі таңда Шымкент қаласының тұрғындары диагностика саласында бұрын-соңды болмаған мүмкіндіктерге ие болды. МӘМС жүйесінің арқасында кез келген сақтандырылған азамат заманауи жабдықпен жасалған зерттеуден өте алады. Бұл аурулардың асқынуын болдырмауға, уақытылы емдеуге және денсаулыққа жұмсалатын тікелей шығындарды азайтуға мүмкіндік береді», — деп атап өтті Сауле Дүйсенбаева. Оның сөздері халыққа арналған медициналық қызметтер жүйесін демократияландырудың маңыздылығын бір рет тағы айқын көрсетеді. Жыл сайын диагностикадан өтетін пациенттер саны артып келеді, бұл ерте анықтаудың нәтижесінде ауыр науқасқа ұшырайтын адамдар санын азайтады деп күтілуде.

Медициналық реабилитация да Шымкентте белсенді дамып отырған бағыттардың бірі. Қазіргі уақытта бұл қызмет қалада 30-ға жуық медициналық ұйымда ұсынылуда. Ағымдағы жылдың бес айы ішінде пациенттерге жеті мыңға жуық реабилитациялық қызмет көрсетілді. Бұл қызмет инсульттан кейінгі науқастар, ауыр жарақат алғандар, жүрек хирургиясынан өткен пациенттер үшін аса маңызды. Сонымен қатар созылмалы аурулармен күресетін адамдар да осы бағдарламадан белсенді пайдаланып жатыр. Балалардың церебралдық сал ауруы, тума тірек-қимыл аппараты патологиясы және басқа да аурулармен ауыратын балалар үшін реабилитацияға ерекше назар аударылады, өйткені ерте кезеңдегі мамандандырылған көмек баланың болашақ өміріне шешуші ықпал ете алады.

Эксперттердің пікірінше, МӘМС жүйесінің тиімділігі тек қызметтер санымен ғана емес, олардың сапасымен де өлшенуі керек. Шымкентте жеке медициналық ұйымдардың да осы жүйеге белсенді қосылуы бәсекелес ортаны қалыптастырып, қызмет сапасын арттыруға ынталандырады. Медицина саласы мамандары аймақтағы диагностикалық инфрақұрылымды одан әрі дамыту мен цифрландыру қажеттілігін де атап өтеді. Жасанды интеллектке негізделген диагностикалық жүйелерді енгізу, ауруханааралық деректер алмасу платформаларын жетілдіру — болашақтың маңызды бағыттары болып табылады. Бұл бағыттарда Шымкент өңірі бүгіннен бастап негіз қалауда.

Қоғамның реакциясы да оң. Шымкент тұрғындары арасында жүргізілген сауалнамалар жоғары технологиялық диагностикаға қолжетімділіктің артқанын оң бағалайтын азаматтардың үлесі жыл сайын өсіп келе жатқанын көрсетеді. Адамдар ендігі жерде КТ немесе МРТ жасату үшін Алматы немесе Астанаға барудың қажеті жоқ екенін, өз қалаларында сапалы зерттеуден өте алатынын атап өтеді. Бұл тек шығын тұрғысынан ғана емес, уақыт пен жайлылық тұрғысынан да үлкен жеңілдік. Денсаулық сақтау саласындағы мұндай табыстар мемлекет пен азаматтардың арасындағы сенімді нығайтып, МӘМС жүйесіне деген адалдықты арттырады.

Болашаққа үміт артар болсақ, Шымкенттегі медициналық диагностика саласының одан әрі дамуы жалғасатынына негіз бар. Мемлекеттің денсаулық сақтауға бөлетін қаражаты артып, медициналық мекемелердің заманауи жабдықпен жарақтануы жалғасуда. Жақын жылдарда қала бойынша диагностикалық орталықтардың санын арттыру, жаңа мамандықтар бойынша дәрігерлер даярлау және алысырақ аудандар тұрғындарына да сапалы қызмет жеткізу мәселелері басты күн тәртібінде тұр. Сауле Дүйсенбаеваның брифингте берген ақпараты — бұл тек есеп қана емес, Шымкент тұрғындары үшін сапалы медицинаға апаратын жолдың жаңа кезеңі басталғанының белгісі.