Қазақстанның оңтүстік астанасы Шымкент соңғы жылдары елдің технологиялық картасында маңызды орынға ие болып келеді. 20 маусым 2026 жыл күні қалада өткен Digital Qazaqstan форумы бұл үдерістің жаңа белесіне шыққанын айқын дәлелдеді. Оңтүстіктің ең ірі қаласы енді тек өнеркәсіп пен сауда орталығы ғана емес, сонымен қатар цифрлық инновациялар мен технологиялық кәсіпкерліктің нағыз ошағына айналып барады.

Форумның орталық кейіпкері Shymkent Hub болды — Astana Hub-тың ресми филиалы, ол аймақта технологиялық кәсіпкерлікті дамытып, жаңа буын мамандарды даярлаудың жетекші алаңына айналып отыр. Astana Hub өз кезегінде Қазақстандағы ең ірі технологиялық экожүйені қалыптастырған ұйым ретінде танылады. Шымкенттегі филиалдың ашылуы кездейсоқ шешім емес: үкімет бұл қаланы өңірдегі цифрлық дамудың іргетасы ретінде қарастырады. Шымкент — Орталық Азияның ең тығыз орналасқан қалаларының бірі, халқы екі миллионнан асатын мегаполис, онда ірі өнеркәсіптік кәсіпорындар шоғырланған.

Қаланың өнеркәсіптік мүмкіндіктері «Индустрия 5.0» технологияларын тікелей өндірісте енгізу үшін өте қолайлы жағдай жасайды. Бұл тұжырымдама — адам мен машинаның бірлескен жұмысын, жасанды интеллект пен роботтехниканы өндірістік процеске органикалық түрде қосуды болжайтын жаңа өндірістік парадигма. Егер «Индустрия 4.0» цифрландыруға және автоматтандыруға негізделсе, бесінші буын одан да жоғары деңгейге — тұлғаға бағытталған, орнықты және икемді өндіріске ұмтылады. Шымкенттің металлургия, химия және жеңіл өнеркәсіп секторлары осы жаңа тәсілді іс жүзінде сынау үшін идеалды алаң болып табылады.

Форумда сөз алған Shymkent Hub директоры Алишер Жақсыбеков бастаманың нәтижелері туралы нақты деректер келтірді. «Биылғы жылдың басынан бері хабымызда 400-ден астам стартап тіркелді, олардың ішінде 60-тан асуы нақты инвестиция тартып, өз өнімдерін нарыққа шығара бастады. Бұл — небары бір жарым жылдың ішіндегі нәтиже», — деді ол. Оның сөзінше, хабта ұйымдастырылып жатқан акселерациялық бағдарламалар, хакатондар мен менторлық сессиялар жас кәсіпкерлерге өз идеяларын нақты бизнеске айналдыруға нақты мүмкіндік беруде. Аймақтан шыққан бірнеше команда бұрын тек Алматы мен Астанада ғана қолжетімді болған халықаралық инвестициялық платформаларға кіру мүмкіндігіне ие болды.

Форумға қатысушылардың бірі, жасанды интеллект саласындағы стартап өкілі Айгерім Нұрланова өз тәжірибесімен бөлісті: «Shymkent Hub-қа дейін біз идеямызды қайда апарарымызды білмедік. Алматыға барудың мүмкіндігі де, уақыты да жоқ болатын. Хаб бізге ең алдымен сеніп, бізге арналған орта жасады». Оның командасы қазір ауылшаруашылық сектор үшін дақыл шығымдылығын болжайтын AI-қосымша дайындауда. Жоба бірнеше агробизнес компанияларының қызығушылығын туғызды.

Экономикалық тұрғыдан алғанда, Shymkent Hub-тың маңызы тек стартаптарды қолдаумен шектелмейді. Бұл — өңірдегі технологиялық экожүйенің тұтас инфрақұрылымын қалыптастыру жобасы. Мамандар бағалауынша, 2026 жылы Шымкент облысының цифрлық экономикаға тікелей қосқан үлесі 180 миллиард теңгеден асуы мүмкін, бұл 2023 жылмен салыстырғанда 2,5 есе өсімді білдіреді. Бұл жерде ерекше назар аудару қажет: аймақтың цифрлық дамуы жалпы мемлекеттік «Цифрлы Қазақстан» стратегиясымен тікелей үйлесімде жүргізіліп, орталық пен өңір арасындағы байланысты нығайтуда.

Форумда технологиялық білім беру мәселесі де кеңінен талқыланды. Shymkent Hub аясында 2025 жылдан бастап жұмыс істеп келе жатқан IT-мектеп бүгінгі күні 1 200-ден астам оқушыны қамтыды. Оқу жоспарлары бағдарламалау, деректер ғылымы, кибербезопасность және UI/UX дизайн бағыттарын қамтиды. Бағдарламаның ерекше артықшылығы — курстардың 60 пайызы мемлекеттік гранттар арқылы тегін ұсынылады, ал қалған бөлігі серіктес компаниялардың демеушілігімен қаржыландырылады. Осылайша, технологиялық білім Шымкенттің жас буыны үшін нақты қолжетімді болып отыр.

Сарапшылар Шымкенттің тәжірибесі бүкіл Орталық Азия аймағы үшін үлгі болып қызмет ете алатынын атап өтеді. Өйткені аймақтағы ең ірі қалалардың басым көпшілігінде өнеркәсіп пен технологияны ұштастыру мәселесі шешілмей отыр. Шымкент бұл екі бағытты бір-бірінің қарсысына қоймай, олардың синергиясын іздестіріп отыр. «Индустрия 5.0» технологияларын жергілікті зауыттарда пилоттық сынақтан өткізу осы жолдың дұрыстығын дәлелдеуде. Биылғы форум аясында жергілікті өнеркәсіп кәсіпорындары мен хаб арасында бірнеше меморандумға қол қойылды, бұл серіктестік алдағы жылдары нақты жобаларға айналады деп күтілуде.

Digital Qazaqstan форумының Шымкентте өткізілуі — бұл оңтүстік мегаполистің технологиялық картада өз орнын мықтап бекіткенінің символы. Ел ішінде де, шетелдік серіктестер тарапынан да Шымкентке деген қызығушылық артып келеді. Алдағы бес жылда хабтың стартаптар санын 2 000-ға жеткізу, халықаралық инвестиция тарту және «Индустрия 5.0» орталығы ретінде өңірлік деңгейде танылу жоспарлары бар. Шымкенттің технологиялық жолы — бұл тек бір қаланың емес, бүкіл оңтүстік Қазақстанның болашағы, ол болашақ бүгіннен бастап жасалып жатыр.