Шымкент, 4 шілде 2026 жыл. Бүгін Shymkent Hub базасында өткен Robo Shańyraq отбасылық робототехника жарысы қаланың технологиялық өміріндегі ерекше оқиғаға айналды. Мұнда жай ғана жарыс емес, баланың жаңа әлемге жасаған алғашқы қадамдары мен ата-ананың сол қадамды бірге жасау бақыты өзара тоғысты. Алаңда он шақты отбасы жиналып, робот құрастырды, программалады және бір-бірімен ізгі бәсекеге түсті. Сол сәтте балалардың көздерінде тұтанған жарқын от ата-аналардың жүректеріне де жылу берді.

Robo Shańyraq жобасының тарихы бірнеше жыл бұрын басталған. RoboPark ұжымы баланы тек техникалық сауаттылыққа үйрету ғана емес, отбасы арасындағы байланысты нығайтатын форматты қалыптастыруды мақсат еткен. «Бала жалғыз дамымауы керек. Ата-ана баласының қызығушылығын ішінен түсінгенде ғана нағыз қолдау бере алады», — деп атап өтеді RoboPark жетекшісі. Осы идеяның нәтижесінде отбасылық жарыс форматы туды: бала мен ата-ана бір команда болып, тапсырманы бірге орындайды, бірге жеңіске жетеді, бірге сабақ алады.

Бүгінгі жарысқа қатысқан отбасылардың бірі — Сейіт пен оның әкесі Болат. Он бір жасар Сейіт екі жылдан бері RoboPark-та оқиды, алайда бүгін отбасылық жарысқа бірінші рет қатысты. «Мен ата-аманы таң қалдыратын шығармын деп ойладым. Ал ол маған сонша нәрсе ұсынды — бірге ойлағанда жаңа шешімдер туа берді», — деді Сейіт жарыстан кейін. Болат болса баласының алға басқанын, техникалық ойлауының жетілгенін осы күні жақыннан байқады. «Үйде де айтады, бірақ мен жартысын түсінбей қалам. Ал бүгін бірге жасадық — енді түсінемін», — деп мойындады ол.

Жарыстың тапсырмалары күрделіліктің үш деңгейіне бөлінген болатын. Кіші жас тобы қарапайым робот жасап, оны белгіленген жолмен жүргізуді үйренді. Орта топ сенсорлық жүйелерді пайдаланып, кедергіні айналып өту алгоритмін программалады. Ал үлкен жас тобы логистикалық тапсырманы орындады: робот берілген схема бойынша тауарды бір нүктеден екінші нүктеге дейін жеткізуі тиіс еді. Барлық тапсырмада ата-ана мен бала бірге жұмыс істеді — ата-ана механикалық бөлікке ақыл қосса, бала программалауды өз мойнына алды.

Шараны ұйымдастырған Shymkent Hub командасы мен Шымкент қаласының Цифрландыру басқармасы бұл бастаманы үнемі қолдап келеді. Цифрландыру басқармасының өкілі Айгүл Нұрмағамбетованың айтуынша, мемлекет тарапынан техникалық білім беруді дамытуға ерекше назар аударылуда. «Қазақстанда STEM білімін кеңейту — мемлекеттік басымдық. Ал RoboPark сияқты жекеменшік ұйымдар осы бағытта нақты жұмыс атқарып жатыр. Мұндай ынтымақтастық — болашаққа жасалған инвестиция», — деді ол. Шымкент бүгінде Оңтүстік Қазақстандағы технологиялық инновациялардың орталығына айналып бара жатыр. Соңғы үш жылда қалада он бестен астам STEM-бағыттағы оқу орталығы ашылып, балаларды цифрлық экономикаға дайындау жылдамдады.

Қазақстан деңгейінде алып қарағанда, робототехника білімін дамыту соңғы жылдары мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі болып отыр. ҚР Білім министрлігінің деректері бойынша, 2024 жылы елдегі жалпы білім беретін мектептердің 40 пайызда STEM сабақтары енгізілген. 2026 жылға дейін бұл көрсеткішті 70 пайызға жеткізу жоспарланып отыр. Алайда мектептегі сабақ пен тәжірибелік жарыс арасындағы алшақтықты жою үшін RoboPark сияқты қосымша білім орталықтары шешуші рөл атқарады. Олар балаларға теорияны нақты іске асыру арқылы тереңірек меңгеруге мүмкіндік береді.

Otбасылық формат жарысқа мүлде жаңа мән береді. Психологтардың зерттеуіне сүйенсек, бала ата-анамен бірлесіп шығармашылық тапсырма орындағанда, оның ынтасы жекелей жасағанға қарағанда екі есе артады. Ата-ана болса баланың күнделікті өмірін, қызығушылығы мен қиындықтарын жақыннан сезінеді. RoboPark командасы осы психологиялық негізге сүйене отырып, Robo Shańyraq форматын нақ отбасылық мектепке айналдырды. Мұнда ұтқан да, ұтылған да бала емес — ұтқан отбасы, ұтқан бірлік.

Жарыс аяқталғаннан кейін де алаң бос болмады. Ата-аналар бір-бірімен тәжірибе алмасты, балалар жаңа достар тапты, мұғалімдер келесі сынақтарға деген ойларын бөлісті. Robo Shańyraq енді жыл сайынғы дәстүрге айналды, және ұйымдастырушылар оны аймақаралық деңгейге шығару жоспарын жариялады. Алматы, Астана, Қарағанды қалаларынан қызығушылық білдіргендер бар екен. «Болашақты бірге құрастырамыз» деген ұран бүгін жай сөз емес екенін осы жарыс дәлелдеді. Ол — ата-ана мен баланың бір мақсатқа ұмтылуының, технология мен адами жылудың тамаша үйлесімін суреттейтін айқын белгі. Шымкент бүгін болашақ инженерлерін тәрбиелеп қана қоймады — ол тұтас отбасыларды технологияның сиқырлы әлеміне бастады.