Әлемнің дамыған елдерінде инженерлік инфрақұрылымды басқаруда жасанды интеллект пен цифрлық мониторинг жүйелері кеңінен қолданылады. Германия, Жапония, Оңтүстік Корея және Сингапурда мұндай технологиялар жылу, су және электр желілерінің техникалық жағдайын тұрақты бақылауға мүмкіндік береді. Енді осы тәжірибе Қазақстанда да жүзеге аса бастады.

2026 жылғы 30 шілдеде Шымкент қаласында еліміздегі алғашқы пилоттық жобалардың бірі іске қосылып, магистральдық жылу желілеріне жасанды интеллект көмегімен құбырішілік диагностика жүргізіле бастады. Сарапшылар бұл бастаманы коммуналдық инфрақұрылымды басқарудағы жаңа кезең деп бағалап отыр.

Мамандардың пікірінше, болашақта осындай цифрлық жүйелерді тек жылу желілерінде ғана емес, су құбырларында, кәріз жүйелерінде және басқа да инженерлік инфрақұрылымда қолдануға мүмкіндік бар. Жасанды интеллект мәліметтерді үздіксіз талдап, ықтимал ақауларды алдын ала болжай алады. Бұл апаттық тәуекелдерді төмендетіп, жөндеу жұмыстарын тиімді жоспарлауға жол ашады.

Соңғы жылдары Шымкентте цифрландыру бағытында ауқымды жұмыстар атқарылып келеді. Электрондық мемлекеттік қызметтердің кеңеюі, интеллектуалды бейнебақылау жүйелерінің дамуы, қалалық инфрақұрылымды цифрлық басқару және жасанды интеллект элементтерін енгізу өңірдің технологиялық әлеуетін күшейтіп келеді. Жылу желілерін жаңа тәсілмен диагностикалау – осы кешенді жұмыстың маңызды жалғасы.

Жоба Мемлекет басшысының цифрландыру мен жасанды интеллект технологияларын кеңінен енгізу жөніндегі тапсырмаларын орындау аясында жүзеге асырылуда. Инженерлік желілерді басқарудың заманауи әдістері коммуналдық кәсіпорындардың тиімділігін арттырып, инфрақұрылымның сенімділігін күшейтуге бағытталған.

Бұл бастама инвестициялық жоспарлауға да оң әсерін тигізеді. Инженерлік желілердің нақты жағдайы туралы деректердің болуы қаржы ресурстарын дұрыс бөлуге, жаңғырту жұмыстарын басым бағыттар бойынша ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Нәтижесінде жөндеу жұмыстарының сапасы артып, коммуналдық жүйелердің қызмет ету мерзімі ұзарады.

2026 жылғы 30 шілдеде басталған пилоттық жоба Шымкенттің Smart City қағидаттарын нақты іске асырып жатқан қалалардың бірі екенін көрсетеді. Жасанды интеллект негізіндегі цифрлық бақылау жүйелері инженерлік инфрақұрылымды басқаруды жаңа деңгейге көтеріп, қаланың тұрақты дамуына және тұрғындарға көрсетілетін қызметтердің сапасын жақсартуға негіз қалайды.