3 тамыз 2026 жыл. Шымкент тұрғындары мемлекеттік қызметтерді алудың ыңғайлы жолын таба бастады. «Жеке менеджер» атты сервис бүгінде қалада шынайы сұранысқа ие болып, кез-кебген бюрократиялық кедергіні айналып өтуге мүмкіндік береді. 2026 жылдың алғашқы алты айында бұл қызметті шамамен 6 мың адам пайдаланды — ал 2025 жылдың тұтас он екі айы ішінде сервисті 7 мыңнан астам автокөлік иесі таңдаған болатын. Бұл статистика қызметтің тез арада тұрғындар арасында кең тарап жатқанын анық көрсетеді.

Кезек күтпей, уақытты үнемдеп мемлекеттік қызмет алу — бұл бүгінгі қазақстандық қалалардың басым бөлігі үшін өзекті мәселе болып қалып отыр. Мемлекеттік корпорация «Азаматтарға арналған үкімет» соңғы жылдары цифрландыру мен ыңғайлылықты арттыруға бағытталған бірқатар реформа жүргізді. Электрондық кезек, онлайн-порталдар, мобильді қосымшалар — осының бәрі де азаматтардың уақытын үнемдеуге бағытталған шаралар болды. Алайда практика көрсеткендей, жекелеген жағдайларда — әсіресе көліктерді тіркеу, есепке алу немесе номерлік белгі алу сияқты мәселелерде — тұрғындарға тікелей, жеке сүйемелдеу қажет болады. Дәл осы олқылықты толтыруға «Жеке менеджер» қызметі бағытталған.

Сервистің жұмыс механизмі салыстырмалы түрде қарапайым, бірақ тиімді. Арызданушы арнайы ЦОН-ға кіре сала ресепшнге жүгінеді де, жеке менеджер тарту туралы өтінішін білдіреді. Бұдан кейін арнайы маман оған кезек күттірмей, барлық кезеңде қасында жүріп, қажетті құжаттарды жедел рәсімдеуге көмектеседі. Қызмет аясында азаматтар автокөлікті тіркеуге, оны есепке алуға немесе есептен шығаруға, сондай-ақ мемлекеттік тіркеу нөмірлік белгілерін алуға мүмкіндік береді. Қызметтің құны 6 306 теңгені құрайды — бұл Шымкенттегі барлық үш арнайы ЦОН-да бірдей баға.

Шымкент қалалық мемлекеттік корпорациясының жетекші маманы Айнұр Сейтқалиқызының айтуынша, сервис алғашқыда тек жекелеген азаматтар ғана пайдаланып жүрген. «Алғашқы кезде адамдар бұл қызметтің не екенін білмеді, кейбіреулер ақылы болғандықтан бас тартты. Бірақ уақыт өте келе пайдаланушылар санаулы айларда күрт өсті. Бүгінде «Жеке менеджер» арқылы қызмет алған адамдар өз таныстарына да ұсынады — яғни сөзбен таратылатын жарнама жақсы жұмыс жасауда», — деді ол. Сарапшылар бұл тенденцияны Қазақстандағы орта таптың уақытын ақшаға тең санайтын өсіп келе жатқан санамен байланыстырады.

Шымкент — Қазақстанның үшінші ірі қаласы және ел аумағындағы жан саны жылдам өсіп жатқан мегаполис. Бүгінгі таңда қала халқы 1,2 миллионнан асады, ал автокөліктену деңгейі жыл сайын артып отыр. Мұндай қалада автомобиль тіркеу, қайта тіркеу немесе номерлік белгі алу кезінде пайда болатын кезектер мен күту уақыты — азаматтар үшін нақты проблема болып табылады. Транспорт саласы маманы, «Қазавтожол» зерттеу орталығының аналитигі Берік Жақсыбеков бұл туралы: «Шымкентте соңғы бес жылда автопарк саны 30 пайызға артты. Бұл тіркеу орталықтарына деген жүктемені де соғұрлым арттырды. Сондықтан «Жеке менеджер» сияқты шешімдер — бұл тек жайлылық қана емес, қала инфрақұрылымының тозуына жол бермеудің де бір жолы», — деп түсіндіреді.

Дүниежүзілік тәжірибеде мемлекеттік қызметтерді жекелендіру идеясы жаңалық емес. Эстония, Сингапур, Оңтүстік Корея сияқты елдерде «бір терезе» және «жеке жәрдемші» форматтары жылдар бойы тиімді жұмыс жасап келеді. Қазақстан да соңғы онжылдықта осы бағытта белсенді жүріп отыр: ЦОН жүйесі енгізілді, «электрондық үкімет» платформасы кеңейді, цифрлық трансформация мемлекеттік басқаруға тереңдеп ене бастады. «Жеке менеджер» қызметі осы ұзақ мерзімді реформаның табиғи жалғасы ретінде қарастырылуы керек. Бұл — мемлекеттің азаматқа жақындауы, бюрократиялық үдерісті адамиландыру деп айтуға болады.

Болашақта бұл қызметтің ауқымы кеңейе түсетіні анық. «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы сервисті тек автомобиль тіркеу мәселелерімен ғана шектемей, басқа да мемлекеттік қызмет түрлерін жеке менеджер арқылы беру мүмкіндігін зерделеп жатыр. Жылжымайтын мүлікпен байланысты операциялар, нотариалдық мәселелер, кәсіпкерлікке қатысты рәсімдер — осының бәрін де жеке сүйемелдеу форматында ұсыну ұзақ мерзімді жоспарлардың бір бөлігі болуы мүмкін. Шымкенттің осы бастамасы республикалық деңгейде де назарға ілінген: басқа қалалар да ұқсас тәжірибені енгізу мүмкіндігін қарастырып жатыр.

Жергілікті тұрғындардың пікірі де сервистің болашағына оптимистік көзқарасты растайды. Шымкент тұрғыны, кәсіпкер Нұрлан Асқаров: «Бұрын автомобиль тіркеу үшін жарты күнімді жоғалтатынмын. «Жеке менеджер» арқылы барлығы 20 минутта шешілді. 6 мың теңге — менің жарты күнімнің бағасынан анағұрлым арзан», — деп бөлісті. Осындай пікірлер сервисті танымал ету жолындағы ең сенімді «жарнама» болып табылады. Мемлекеттік қызметтерді алу жүйесінде азаматтың ыңғайлылығы бірінші орынға шығатын жаңа дәуір келіп жатыр — және Шымкент осы жолда алдыңғы қатарда тұр.