18 тамыз 2026 жыл күні Шымкент қаласында «Әділет» партиясының бастамасымен республикалық маңызы бар ірі саяси-әлеуметтік іс-шара — бастапқы партиялық ұйымдардың Республикалық форумы өз жұмысын аяқтады. Еліміздің барлық өңірлерінен келген 3 500-ден астам өкіл бір алаңға жиналып, Қазақстанның цифрлық дамуының өзекті мәселелерін талқылады. Бұл форум тек сайлауалды науқанның бір бөлігі ғана емес, сонымен бірге ел болашағы туралы кеңейтілген ұлттық диалогтың маңызды кезеңіне айналды.
Форумның өткізілу орнын таңдау кездейсоқ болмады. Шымкент — халқы 1 миллион 300 мың адамнан асатын, Қазақстанның үшінші ірі мегаполисі. Соңғы жылдары қаланың экономикасы тұрақты өсу қарқынын демонстрациялауда: өнеркәсіп өндірісі артып, инвестициялық тартымдылық күшейіп, жаңа жұмыс орындары ашылуда. Мұндай мегаполисті алаң ретінде таңдау — партияның ауқымды ойлайтынын және аймақтардың мүддесін есепке алатынын көрсетеді. Сонымен қатар, Шымкент оңтүстік Қазақстанның ірі орталығы ретінде цифрлық трансформация процестерінде ерекше рөл атқара алады.
Форумды ашқан «Әділет» партиясының төрағасы Айбек Дадебай бастапқы партиялық ұйымдардың стратегиялық маңыздылығын атап өтті. «Бастапқы партиялық ұйымдар — біздің партиямыздың халыққа ең жақын бөлігі. Дәл осы жерде азаматтардың сұраныстарын тыңдайды, ең өзекті мәселелерді талқылайды және бірге шешу жолдарын іздейді. Сіздердің күнделікті жұмысыңызға партияға деген сенім деңгейі көбіне байланысты. Бүгін, сайлау науқаны кезінде, дәл бастапқы партиялық ұйымдар партия мен сайлаушылар арасындағы негізгі байланыстырушы буынға айналады», — деді ол. Дадебайдың сөзі делегаттар арасында жылы қарсы алынды, өйткені бұл тұжырым партияның жерден өсетін, халықпен тікелей диалогқа бейім екенін аңғартты.
Форумның өзекті бөлімін «Әділет» партиясының Құрылтайға депутаттыққа кандидаты Бағдат Мусин баяндады. Ол партияның сайлауалды бағдарламасының цифрлық блогын егжей-тегжейлі таныстырды. Бағдарламада бірнеше ірі міндет белгіленген: 5 миллион қазақстандықты жасанды интеллектпен жұмыс істеу дағдыларына үйрету, AI және deeptech саласында 100 мың маман дайындау, сондай-ақ 2027 жылға дейін ауылдық жерлердің кемінде 97 пайызын сапалы интернетпен қамтамасыз ету. «Заманауи технологиялар тек қалалықтардың ғана емес, еліміздің барлық азаматтарының қолы жетімді болуы тиіс. Ауылдағы мұғалім де, фермер де, жасөспірім де цифрлық мүмкіндіктерге тең қол жеткізе алуы керек», — деп атап өтті Мусин. Бұл тұжырым цифрлық теңсіздік мәселесін алдыңғы орынға шығарды, өйткені қазіргі таңда ауылды аймақтардың интернетке қолжетімділігі әлі де жеткіліксіз болып қалуда.
Бағдарламада жеке тұлға деректерін қорғау мәселесіне де ерекше назар аударылған. Партия азаматтардың қауіпсіз цифрлық кеңістігін қалыптастыруды, мемлекеттік және коммерциялық онлайн-қызметтерді пайдалану барысындағы жеке деректердің қауіпсіздік деңгейін арттыруды ұсынуда. Бүгінгі таңда киберқауіпсіздік мәселесі жаһандық деңгейде өткір тұрған кезде, мұндай бастаманың практикалық маңызы ерекше зор. Мысалы, соңғы жылдары дамыған елдердің өзінде деректер ағып кетуінің жиілеуі, жеке ақпаратты заңсыз пайдалану оқиғалары азаматтардың алаңдаушылығын тудыруда. Қазақстанда да электрондық қызметтердің кеңеюімен бірге осы тәуекелдер артуда.
Форумда аймақ өкілдері де белсенді ұсыныстарымен өз пікірлерін ортаға салды. Қызылорда облысынан келген «Тұран» бастапқы партиялық ұйымының төрағасы Жанарыс Тубекбаев аймақтарда цифрлық құралдар шеберханаларын ашуды және студенттер мен жас IT-мамандарынан тұратын цифрлық волонтерлер командаларын құруды ұсынды. Оның пікірінше, мұндай волонтерлер нақты елді мекендердің проблемаларын шешуге арналған технологиялық шешімдер әзірлеуге қатыса алар еді. Осы ұсыныс жергілікті деңгейдегі инновацияның маңыздылығын айқын көрсетеді. «Жетітөбе» бастапқы партиялық ұйымының төрағасы Самал Байкеева болса, тұрғындардың партия жариялаған бастамалардың іске асырылуын бақылай алатын онлайн-жүйе құруды ұсынды. Бұл ашықтық пен есептілік принциптерін цифрлық технологиялар арқылы нығайтуды білдіреді.
Партия бағдарламасы сонымен қатар кәсіптерді трансформациялаудың Ұлттық орталығын құруды да қарастырады. Бұл орталық азаматтарға еңбек нарығының жаңа талаптарына бейімделуге, сұранысқа ие дағдыларды меңгеруге және жаңа құзыреттер алуға көмектесетін болады. Автоматтандыру мен жасанды интеллектің дамуымен байланысты кәсіптердің жойылуы немесе өзгеруі бүкіл әлемде байқалуда. Дүниежүзілік экономикалық форумның болжамы бойынша, 2030 жылға дейін дамушы елдерде жұмыс орындарының 30 пайызға дейін автоматтандырылуы мүмкін. Мұндай жағдайда халықты қайта даярлау мен дағдыларды жаңарту бағдарламаларының стратегиялық маңызы баға жетпес.
Форумда айтылған идеялар мен ұсыныстар Қазақстандағы цифрлық трансформацияның үлкен өрісін алдын ала белгілеп берді. Сарапшылар мен байқаушылар партияның цифрлық бастамаларының кешенді сипатына назар аударуда. Алайда бағдарламаның нәтижелілігі оны жүзеге асырудың нақты механизмдеріне, мерзімдерге және бөлінетін ресурстарға тікелей байланысты болмақ. Шымкент форумы жай ғана сайлауалды іс-шара ретінде емес, болашақ реформаларға алғышарт жасаған алаң ретінде тарихта қалуы ғажап емес. Бастапқы партиялық ұйымдардың белсенділігі, аймақ өкілдерінің ынтасы, азаматтардың цифрлық сауаттылығын арттыру жолындағы ортақ ерік — бұлардың барлығы Қазақстанның цифрлық болашағының өзегі болып табылады.