19 тамыз 2026 жылы Шымкент қаласы Полиция департаментінің ғимаратында аяқталған екі күндік вайбкодинг семинар-тренингі Қазақстан құқық қорғау органдарының цифрлық трансформациясы жолындағы маңызды қадам болды. Цифрлық үкіметті қолдау орталығы ұйымдастырған бұл оқытуға департаменттің басшылығы мен жеке құрамынан 100-ден астам қызметкер қатысты. Іс-шара мемлекеттік қызметшілердің практикалық жасанды интеллект құзыреттерін дамытуға бағытталған ауқымды мемлекеттік бағдарламаның бір бөлігі ретінде өтті.
Семинар Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары — Жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиевтің тапсырмасы бойынша ұйымдастырылды. Соңғы жылдары мемлекеттік органдарды цифрландыру мәселесі елімізде айрықша өткірлікпен тұр: Қазақстан «Цифрлық Қазақстан» бағдарламасы аясында мемлекеттік басқарудың барлық салаларына заманауи технологияларды енгізуді жеделдетіп келеді. Алайда осыған дейін бұл жұмыс негізінен IT-мамандарды дайындауға шоғырланып, тікелей қызметшілерге арналған практикалық оқытулар жеткіліксіз болып қалды. Осы олқылықты жою мақсатында министрлік мемлекеттік органдар қызметкерлерін жасанды интеллект құралдарын өздері пайдалана алатындай деңгейге жеткізу бағытында жүйелі жұмысты қолға алды.
Вайбкодинг деген не және неліктен дәл осы форматты таңдады? Бұл бағдарламалау мен жасанды интеллектті пайдаланудың жаңа тәсілі — пайдаланушы арнайы техникалық білімсіз-ақ, табиғи тілде нұсқаулар беру арқылы цифрлық шешімдер мен прототиптер жасай алатын әдіс. Оқыту барысында қатысушылар жұмыс процестерін талдауды, жасанды интеллектке нақты әрі дұрыс тапсырма қоюды, дереккөздер мен шектеулерді айқындауды, цифрлық прототип әзірлеуді және алынған нәтижені тексеруді үйренді. «Бұл оқыту бізге компьютер ғылымдары кафедрасына бармай-ақ цифрлық инструменттерді жасауға мүмкіндік берді», — деп бөлісті тренингке қатысқан бөлім бастығының орынбасары Серік Жақсыбеков. «Бірінші күні бәріміз сенімсіздікпен отырдық, екінші күні алғашқы прототипімізді жасап шықтық — бұл шын мәніндегі серпіліс болды».
Курстың айрықша ерекшелігі — барлық жұмыстың жабық цифрлық контурда жүргізілуі. Полиция қызметіне байланысты ақпарат өте сезімтал болғандықтан, оқытушылар қызметтік деректердің сыртқа шықпайтын, толықтай қорғалған ортада жасанды интеллект пайдалануды игеруге мүмкіндік берді. Практикалық бөлімнің нәтижесінде қатысушылар өздерінің ішкі жұмыс процестерін оңтайландыруға арналған алғашқы цифрлық прототиптерін жасады: хаттамалау үлгілерін автоматтандыру, кезекші бөлімдеріне келіп түсетін өтініштерді жіктеу жүйелері, статистикалық есептерді жасауды жеңілдететін шаблондар. Мұндай шешімдер қолмен орындалатын қайталама операцияларды елеулі азайтып, ақпаратты өңдеу мен жүйелеу үдерістерін жеделдетуге мүмкіндік береді.
Қазақстандық сарапшылар мұндай оқытуды дер кезінде жүргізілген деп бағалайды. Цифрлық технологиялар саласының сарапшысы, «Astana Digital» зерттеу орталығының директоры Айгүл Нұрқызы бұл бастаманы маңызды деп санайды: «Жасанды интеллект пен цифрлық құралдар енді тек IT-мамандарының ғана емес, мемлекеттік қызметтің барлық буынының жұмыс кеңістігіне кіріп жатыр. Полиция департаментінен бастап, бюджет жоспарлаушыларына дейін — барлығының бұл технологияны пайдалана білуі қажет. Шымкентте өткен тренинг осы ұлттық міндеттің нақты орындалуы». Әлемдік тәжірибе де осыны растайды: Эстония, Сингапур, Оңтүстік Корея сияқты цифрлық трансформацияда озық елдер мемлекеттік қызметшілердің жаппай цифрлық сауаттылығына үлкен инвестиция салған.
Статистика тұрғысынан алғанда, Қазақстан мемлекеттік қызметінде 500 мыңнан астам адам жұмыс істейді. Оларды жасанды интеллект құралдарымен жұмыс істеуге жаппай даярлау — орасан зор міндет. Алайда Шымкент тренингіндегідей пилоттық жобалар осы жолдағы тиімді тәсілдерді анықтауға мүмкіндік береді. Халықаралық зерттеулерге сәйкес, жасанды интеллект мемлекеттік басқаруда қолданылғанда рутиндік операциялардың орындалу уақытын орта есеппен 30-40 пайызға қысқартады. Бұл — Шымкент полицейлерінің оқыту барысында жасаған прототиптері нақты жұмысқа енгізілсе, азаматтарға қызмет көрсетудің айтарлықтай жылдамдайтынын білдіреді.
Тренинг ұйымдастырушылары мен қатысушылар болашаққа оптимизммен қарайды. Шымкент қаласы Полиция департаментінің басшысы Дәулет Сейітқалиев тренингтің қорытындысын жоғары бағалай отырып, оқытуды тұрақты жүйеге айналдыру қажеттігін атап өтті: «Біздің қызметкерлеріміз жаңа технологияларды жылдам меңгере алатынын дәлелдеді. Мақсатымыз — алған білімді тәжірибеде пайдаланып, жұмыс процестерімізді нақты жақсарту. Бұл — бір рет өткен тренинг емес, үздіксіз дамудың басы». Жоспарға сәйкес, Цифрлық үкіметті қолдау орталығы осындай оқытуларды Қазақстанның барлық өңірлеріндегі мемлекеттік органдар үшін жалғастыратын болады.
Шымкентте өткен вайбкодинг тренинг тек бір семинар ғана емес — ол мемлекеттік қызметтің жасанды интеллект дәуіріне бейімделу жолындағы нақты қадамның белгісі. Маңызды мән-жайдың бірі — курс барысында алынған нәтижені тексеру және түпкілікті шешім қабылдау жауапкершілігі әрдайым қызметкердің өзінде қалатындығы айқын нақтыланды. Бұл цифрлық сауаттылық пен адами жауапкершіліктің үйлесімін сақтаудың маңызды принципі. Осылайша Шымкент тренингі Қазақстанның мемлекеттік басқаруды болашаққа бейімдеу жолындағы кең ауқымды цифрлық стратегиясының нақты және жемісті бөлігіне айналды.