Жасанды интеллект және контент: болашақтың медиаиндустриясы қалай өзгеруде
2026 жылғы 25 қыркүйек – Қазақстан Республикасындағы Жалпыұлттық аза тұту күні

Жасанды интеллект және контент: болашақтың медиаиндустриясы қалай өзгеруде

25.09.2026 20:47:23 416

Қазіргі заманғы медиаиндустрия тарихындағы ең үлкен технологиялық төңкерістің куәсі болып отырмыз. 25 қыркүйек 2026 жылы Tomorrow School Shymkent ұйымдастыруымен өткен онлайн-кездесу осы өзгерістердің айқын дәлеліне айналды. Unico Play онлайн-кинотеатрының контент директоры Евгений Паламарчук жасанды интеллект технологияларының медиа контентті бейімдеу мен жергіліктендіру саласына қалай енгенін, және бұл процестердің мазмұн индустриясын түбегейлі өзгертіп жатқанын тыңдармандарға егжей-тегжейлі баяндады.

Кездесу барысында Паламарчук жасанды интеллектің контент адаптациясы саласындағы нақты қолданыс тәжірибесімен бөлісті. Оның айтуынша, Unico Play платформасы соңғы екі жыл ішінде жасанды интеллект негізіндегі аударма мен дубляж жүйелерін белсенді пайдаланып, контент дайындау жылдамдығын үш есеге арттырды. "Бұрын бір фильмді бірнеше тілге аудару үшін апталар, кейде айлар қажет болатын. Бүгін жасанды интеллект арқасында сол жұмысты күндер ішінде атқаруға мүмкіндік туды. Бірақ мұнда жылдамдық ғана емес, сапа да маңызды," — деді ол. Технологиялық прогресс мазмұн саласындағы кәсіпорындар үшін бұрын-соңды болмаған мүмкіндіктер ашып, нарықтық бәсекелестікті мүлдем жаңа деңгейге шығарды.

Мәдени контекст пен эмоционалдық дәлдік мәселесі кездесудің негізгі тақырыбына айналды. Паламарчук мұны "ең күрделі, бірақ ең маңызды кедергі" деп сипаттады. Жасанды интеллект мәтінді техникалық тұрғыдан дұрыс аударуы мүмкін, алайда мәдени реңктер, ұлттық юмор, тарихи ассоциациялар — мұның барлығы арнайы баптау мен адам бақылауын талап етеді. "Орталық Азия нарығы үшін контент дайындағанда біз аймақтың мәдени ерекшеліктерін ескеруге мәжбүрміз. Қазақстан, Өзбекстан, Қырғызстан аудиторияларының талғамы мен мәдени кодтары бір-бірінен айтарлықтай ерекшеленеді," — деп атап өтті ол. Бұл проблеманы шешу үшін Unico Play адам-ИИ гибридтік үлгісін қолданады: жасанды интеллект алғашқы аударманы жасайды, содан кейін жергілікті эксперттер нәтижені тексеріп, мәдени тұрғыдан түзетеді.

Жаһандық статистика мен аймақтық деректер де назар аударарлық. Соңғы зерттеулерге сәйкес, 2025 жылы стриминг-платформалар нарығының жалпы көлемі 150 миллиард долларды асты. Орталық Азия аймағы бойынша онлайн-контент тұтыну 2022 жылдан бастап жыл сайын 35-40 пайызға өсіп келеді. Қазақстанда смартфон арқылы бейне контент тұтынушылардың үлесі халықтың 68 пайызына жетті, бұл цифр екі жыл бұрынғы көрсеткіштен екі есе жоғары. Осындай серпінді өсу контент локализациясын стратегиялық басымдыққа айналдырды. "Орталық Азия нарығы — бүгін ең жылдам дамып жатқан аймақтардың бірі. Кімде-кім осы нарықта сапалы жергілікті контентпен алғашқы болып орнықса, ол жеңеді," — дейді медиааналитик Ботагөз Сейтқали.

Unico Play тәжірибесі жасанды интеллектің контент кітапханасын масштабтау үшін де тиімді екенін дәлелдеді. Платформа соңғы жылда өзінің контент базасын екі есеге ұлғайтты: қосымша аударма ресурстарына жұмсалатын шығынды айтарлықтай азайта отырып. Жасанды интеллект тек аударма ғана емес, субтитр синхронизациясы, дыбыстық адаптация, тіпті кейіпкерлердің ерін қозғалысын жергілікті тілдің айтылуына сәйкестендіру сияқты күрделі міндеттерді де орындайды. Бұл мүмкіндіктер бірнеше жыл бұрын тек ірі Голливуд студияларына қолжетімді болса, бүгін орта деңгейдегі платформалар да оны пайдалана алады.

Кездесудің Q&A бөлімі де өте пайдалы болды. Қатысушылардың бірі — Алматыдан қосылған медиа-продюсер Айдос Нұрмағанбет — жасанды интеллектің аудармашылар мен дубляж актерлерінің жұмысына қандай әсер ететінін сұрады. Паламарчук бұл сұраққа ашық жауап берді: "Жасанды интеллект кейбір механикалық жұмыстарды алмастырады, бұл шындық. Бірақ сонымен бірге жаңа мамандықтар мен рөлдер туып жатыр. Бүгін ИИ-аударманы редакциялайтын мамандарға, мәдени кеңесшілерге, дауыс режиссерлеріне сұраныс артуда." Бұл болжамды болашақтың еңбек нарығы туралы кең ауқымды пікірталастарды тудырды.

Тарихи тұрғыдан қарасақ, бұл процесс кинематографияда дыбыстың пайда болуымен немесе цифрлық монтаждың кассеталық технологияны ығыстыруымен салыстырылады. Әр технологиялық революция алғашқыда қарсылық пен скептицизм тудырды, бірақ сайып келгенде индустрияны байытты. Жасанды интеллект жағдайы да осындай жолмен дамып жатыр деп болжайды сарапшылар. "Біз өтпелі кезеңде тұрмыз. Мұнда ескі мен жаңаның арасындағы тепе-теңдікті табу — бүгінгі медиа менеджерлерінің бас міндеті," — деді Паламарчук кездесудің соңында.

Tomorrow School Shymkent ұйымдастырған осы іс-шара Қазақстандағы технологиялық білім беру экожүйесінің белсене дамып жатқанын танытады. Онлайн форматта өткен кездесуге Шымкент, Алматы, Астана және тіпті шет елдердегі қазақстандық мамандар қосылды. Бұл — жасанды интеллект тақырыбының енді тек IT-мамандардың ғана емес, медиа, білім, мәдениет саласы өкілдерінің де өзекті күн тәртібіне айналғанын көрсетеді. Болашақта мұндай пікірталастардың жиілеуі сөзсіз, өйткені технология жылдам дамып жатқан жерде — білімге деген сұраныс та артады, ал Қазақстан бұл өзгерістерге дайын екенін осындай іс-шаралар арқылы дәлелдеп отыр.