Қазақстанның үшінші мегаполисі Шымкент қаласы 25 қыркүйек 2026 жылы тағы бір маңызды оқиғаға куә болды — елімізде бесінші болып ашылған заманауи AI-кеңсе тұрғындардың қызметіне іске қосылды. «Shymkent City Mall» сауда-ойын-сауық орталығының аумағында орналасқан бұл кеңістік мемлекеттік қызметтерді цифрлық форматта алуды жеңілдетуге, тұрғындардың цифрлық сауаттылығын арттыруға және заманауи электрондық сервистерді кеңінен насихаттауға арналған. Ашылу рәсіміне Шымкент қаласының әкімі Ғабит Сыздықбеков пен «Азаматтарға арналған үкімет» мемлекеттік корпорациясы» КЕАҚ Басқарма төрағасы Арман Кенжеғалиев қатысты.

Бұл жобаның тарихы бірнеше жылға созылатын мемлекеттік цифрландыру бағдарламасымен тікелей байланысты. Қазақстан 2019 жылдан бастап «Цифрлық Қазақстан» мемлекеттік бағдарламасы аясында мемлекеттік қызметтерді электрондық форматқа көшіру жұмыстарын жүйелі түрде жүргізіп келеді. Осы кезеңде eGov порталы арқылы көрсетілетін қызметтер саны бірнеше есе артып, бүгінгі күні мыңнан астам мемлекеттік қызмет онлайн режимде қолжетімді болды. Алайда практика мынаны көрсетті: тұрғындардың едәуір бөлігі, әсіресе егде жастағы азаматтар мен ауылдан қоныс аударған жандар, цифрлық платформаларды дербес пайдалануда қиындықтар кездестіреді. Дәл осы олқылықты жою мақсатында «Азаматтарға арналған үкімет» корпорациясы AI-кеңселер желісін дамыту бастамасын іске асыра бастады.

AI-кеңсенің ішкі инфрақұрылымы озық технологиялық шешімдер негізінде жабдықталған. Мұнда экспресс-қызмет көрсету аймағы, цифрлық, сараптамалық және оқыту бөлімдері, сондай-ақ азаматтардың демалуына арналған ыңғайлы кеңістік қарастырылған. Келушілер заманауи моноблоктарды, жоғары жылдамдықты сканерлерді және eGov GPT сервисімен жабдықталған ақпараттық экрандарды пайдалана алады. Кеңседегі ең назар аударарлық жаңалық — құжаттандыру терминалы. Оның көмегімен кез келген азамат бірнеше минут ішінде жеке куәлік немесе паспортты өз бетінше рәсімдеп ала алады. Бұл мүмкіндік бұрын тізбектелген кезек пен ұзақ уақытты талап ететін бюрократиялық рәсімдерді күрт қысқартады. Сарапшылардың бағалауынша, мұндай терминалдардың енгізілуі орташа қызмет көрсету уақытын 40-50 пайызға дейін азайтуға мүмкіндік береді.

Шымкент — еліміздегі ең жылдам дамып келе жатқан мегаполистердің бірі. Қаланың халқы соңғы он жылда айтарлықтай өсіп, бүгінде екі миллионнан астам адам тұрады. Бұл демографиялық серпін мемлекеттік қызметтерге деген сұранысты да күшейтті. Шымкент тұрғыны, жас кәсіпкер Данияр Сейітов ашылу рәсімінде өз пікірін ортаға салды: «Бізге мұндай кеңістік өте қажет болатын. Бұрын жай ғана анықтама алу үшін жарты күніңді кезекте өткізуге мәжбүр болатынбыз. Ал енді барлығы бір орында, жылдам және ыңғайлы. Жасанды интеллект технологиялары мемлекеттік қызметке де жол тауып жатыр — бұл нағыз жетістік». Осы пікір жергілікті қауымдастықтың жаңа кеңсеге деген жалпы оң көзқарасын айқын бейнелейді.

Ашылу рәсімінде сөз алған «Азаматтарға арналған үкімет» корпорациясының басшысы Арман Кенжеғалиев мемлекеттік цифрландыру процесін стратегиялық басымдық ретінде сипаттады: «Мемлекеттік процестерді цифрландыру күнделікті жұмысымыздың қалыпты бөлігіне айналды. Мемлекет басшысы айқындаған стратегиялық басымдықтар аясында біз қызметтерді автоматтандыруға, азаматтардың барлық санатына қолжетімді әрі қолайлы орта қалыптастыруға басымдық беріп отырмыз. Адамдарға бағдарланған дәл осы тәсілді біз AI-кеңселерімізде жүзеге асырдық». Шымкент қаласының әкімі Ғабит Сыздықбеков өз кезегінде корпорация басшылығына жобаны жүзеге асырғаны үшін ризашылығын білдіріп, цифрлық технологиялардың тұрғындарға шын мәнінде ыңғайлы және қолжетімді болуы тиіс екенін баса атап өтті.

AI-кеңседе тұрғындардың цифрлық дағдыларын арттыруға арналған оқыту аймақтары ерекше рөл атқарады. Мұнда азаматтар электрондық сервистерді пайдалануды тегін үйрене алады, мамандар консультация береді, практикалық сабақтар ұйымдастырылады. Бұл бастама аса маңызды, өйткені Қазақстан бойынша жүргізілген зерттеулерге сәйкес, елдің белсенді интернет пайдаланушыларының үлесі жыл сайын өскенімен, мемлекеттік электрондық қызметтерді дербес пайдалана алатын азаматтардың саны әлі де жеткіліксіз деңгейде қалып отыр. Цифрлық сауаттылық орталықтарының жұмысы осы алшақтықты жоюдың тиімді жолы деп бағаланады. Корпорацияның деректеріне сүйенсек, алғашқы AI-кеңселерде оқыту курстарына қатысқан азаматтардың 80 пайыздан астамы кейіннен мемлекеттік қызметтерді дербес алуға көшкен.

Шымкенттегі AI-кеңсе — еліміздегі осы форматтағы бесінші нысан. Осыған дейін мұндай кеңістіктер Астана қаласында, Түркістан және Ұлытау облыстарында сәтті жұмыс істеп, тұрғындар арасында кең қолдау тауып үлгерді. «Азаматтарға арналған үкімет» корпорациясы осындай AI-кеңселер желісін еліміздің барлық өңірінде дамытуды жоспарлап отыр. Болашақта ірі аудан орталықтарына дейін жетуі тиіс бұл желі Қазақстанның цифрлық инфрақұрылымын сапалы жаңа деңгейге шығарады. Сарапшы-цифрландыру маманы Аида Нұрлановның пікірінше, мұндай форматтың бірегейлігі технология мен адами қолдауды ұштастыруында: «AI-кеңсе — бұл жай ғана компьютерлер тізбегі емес, бұл тұрғынға нақты уақытта нақты көмек беретін жүйе. Жасанды интеллект пен мамандардың қатар жұмыс істеуі сервис сапасын мүлдем жаңа деңгейге көтереді». Шымкенттің бұл бастамасы Қазақстанның цифрлық трансформация жолындағы ұзақ мерзімді міндеттемесінің тағы бір нақты көрінісі болды.