2026 жылғы 1–7 қыркүйек аралығында Шымкенттің технологиялық кәсіпкерлік саласындағы ең маңызды оқиғалардың бірі Startup Orda-2026 бағдарламасының басталуы болды. Алайда бұл жаңалықты тек бір стартап бағдарламасының іске қосылуы ретінде қарастыру жеткіліксіз. Оны «Бір ауыл — бір өнім» жобасы, IT оқыту бағдарламалары және бұрынғы Startup Orda түлектерінің нәтижелерімен бірге қарастырғанда, қалада кәсіпкерліктің бірнеше деңгейі қатар қалыптасып келе жатқанын көруге болады.

Startup Orda-ға биыл 150-ден астам өтінім түскен, 120 қатысушы таңдалған. Өткен легте 50-ден астам өтінім түсіп, 20 қатысушы соңғы кезеңге жеткен. Салыстырмалы түрде алғанда, биылғы қызығушылық бірнеше есеге артқан. Бірақ бұл жерде саннан гөрі бағдарламаның құрылымындағы өзгеріс маңызды: төрт апталық буткемптен кейін үш айлық инкубация, гипотезаны тексеру, MVP жасау және Demo Day қарастырылған.

Өткен легтің нәтижелері де осы модельдің алғашқы нәтижесін көрсетуге мүмкіндік береді. Бұрынғы қатысушылар қатарында Odos AI, Pulse AI және valik.kz секілді жобалар аталады. Кейбір түлектер алғашқы сатылымдарға шыққан. Демек, бағдарлама тек оқыту алаңы емес, өнімнің нарыққа шығуына арналған тетікке айнала бастаған.

Екінші жаңалық — «Бір ауыл — бір өнім» жобасы. 3 қыркүйекте 60-тан астам үміткер арасынан 20 кәсіпкер финалға өтті, ал 10 үздік жоба 5 млн теңгеге дейінгі грантқа үміткер бола алады. Бұл жоба технологиялық стартаптардан өзгеше болғанымен, кәсіпкерлікті қолдау жүйесінің басқа сегментін көрсетеді: бір жерде цифрлық өнім, екінші жерде жергілікті өндіріс пен бренд дамиды.

Үшінші жаңалық — IT білім беру. «Бассейн» бағдарламасы бағдарламалауды нөлден үйретуге бағытталса, Startup Orda технологиялық дағдыларды нақты бизнес-мәселеге қолдануға мүмкіндік береді. Осы екі модельдің айырмашылығы маңызды: біріншісі кадр дайындайды, екіншісі сол кадрдың кәсіпкерлік өнім жасауына жағдай жасайды.

Төртінші жаңалық — қаланың пилоттық алаң ретінде пайдаланылуы. Шымкент әкімдігі қала саясатына сәйкес келетін Startup Orda жобаларын алдымен Шымкентте сынауға мүмкіндік беретінін мәлімдеген. Бұл стартап үшін маңызды, себебі технологияны тек презентация ретінде емес, нақты қала жағдайында сынау мүмкіндігі пайда болады.

Стартап экожүйесінің даму деңгейін қаладағы IT іс-шаралар динамикасымен де салыстыруға болады. Шымкент IT Hub алаңындағы іс-шаралар саны 55-тен 160-қа дейін өскен, қатысушылар саны 3 мың адамға жеткен. Бұл стартаптар үшін қажетті орта — нетворкинг, білім, менторлық және серіктестік алаңы кеңейіп келе жатқанын көрсетеді.

Сонымен қатар, стартаптардың көп болуы автоматты түрде экономикалық нәтиже бермейді. Нақты тиімділікті өлшеу үшін келесі кезеңде қанша MVP іске қосылғанын, қанша жоба алғашқы клиентін тапқанын, қанша стартап инвестиция тартқанын және қанша компания тұрақты жұмысқа айналғанын есептеу қажет.

Қыркүйектің алғашқы аптасындағы жаңалықтар осы экожүйенің үш түрлі қабатын көрсетеді. «Бір ауыл — бір өнім» жергілікті кәсіпкерлікті қолдайды, IT оқыту бағдарламалары жаңа мамандар қалыптастырады, ал Startup Orda сол білім мен идеяларды технологиялық бизнеске айналдыруға мүмкіндік береді.

Сондықтан Шымкент үшін стартап саясатының негізгі көрсеткіші өтінім саны ғана емес. Ең маңызды нәтиже — идеядан MVP-ге, MVP-ден алғашқы сатылымға, ал алғашқы сатылымнан тұрақты бизнеске өтетін жобалардың үлесі. 1–7 қыркүйектегі көрсеткіштер экожүйенің кеңейіп жатқанын көрсетеді, ал оның экономикалық әсерін кейінгі кезеңдегі нәтижелер айқындайды.