Қазақстанның оңтүстік өңірінің іскерлік астанасы — Шымкент қаласы 2026 жылдың 22 қазанында халықаралық инвестициялық қоғамдастықтың назарын өзіне аударады. Дәл осы күні мұнда «Қазақстан жаһандық инвестициялық дөңгелек үстелінің» тоғызыншы отырысы — KGIR 2026 форумы өтеді. Алдағы іс-шара туралы ресми хабарлама 13 қазан 2026 жылы таратылды. Форумның бас тақырыбы — «Тұрақтылықтан өсуге: Қазақстанның жаңа инвестициялық циклі». Бұл тұжырымның өзі-ақ елдің экономикалық стратегиясындағы принципті бетбұрысты айқын сипаттайды: енді тек тұрақтылықты сақтау жеткіліксіз, мақсат — сапалы және серпінді өсу.

Форумның географиясы мен ауқымы оның ерекше мәртебесін дәлелдейді. KGIR 2026-ға әлемнің 40 елінен 500-ден астам инвестор мен бизнес өкілі жиналады деп күтілуде. Салыстыру үшін айта кетсек: форумның алғашқы отырыстары небәрі бірнеше ондаған қатысушымен өткен болатын. Бүгін KGIR Орталық Азиядағы ең ықпалды инвестициялық платформалардың біріне айналды. «Форумның Шымкентте өтуі кездейсоқтық емес, — деді Оңтүстік Қазақстан облысының экономика жөніндегі басшылығы. — Шымкент — үш мемлекетпен шекаралас, халқы екі миллионнан асқан мегаполис. Бұл логистикалық және өндірістік тұрғыдан алғанда стратегиялық маңызы зор орталық».

Форумның күн тәртібі бірнеше басым бағытты қамтиды. Алдымен — сапалы инвестициялар мен озық технологияларды тарту мәселесі. Қазақстан соңғы жылдары тек шикізат секторына тәуелді экономикадан алыстап, жоғары қосымша құны бар өндіріске бет бұруда. Екіншіден — стратегиялық әріптестікті нығайту. Үшіншіден — инвестициялық климатты жақсарту. Дүниежүзілік банктің деректеріне сүйенсек, Қазақстан «Бизнес жүргізудің қолайлылығы» индексінде соңғы бес жылда елеулі ілгерілеу жасап, 2026 жылы аймақ бойынша үздік позицияларды иеленуде. Сондай-ақ пленарлық отырыстарда цифрлық экономика, жоғары технологиялық өнеркәсіп, Қазақстанның транзиттік әлеуетін пайдалана отырып жаңа өндіріс орындары мен логистикалық хабтар құру мүмкіндіктері кеңінен талқыланады.

Халықаралық сарапшылар KGIR 2026-ны аймақтық тұрғыдан ерекше маңызды деп бағалайды. Лондондық Emerging Markets Capital консалтингтік компаниясының аналитигі Джеймс Уоллистің пікірінше: «Орталық Азия инвесторлар үшін ең жылдам дамып жатқан аймақтардың бірі болып қалыптасуда. Қазақстан — осы аймақтың қақпасы. KGIR сияқты форумдар жаңа нарықтарды барлаушы ірі институционалдық инвесторлар үшін алынбас алаңға айналды». Азиялық даму банкінің деректері бойынша, Орталық Азияға тікелей шетелдік инвестициялардың көлемі 2020 жылдан бері жыл сайын орта есеппен 12 пайызға өсіп отыр, бұл аймақты жаһандық инвестициялық картада айрықша белгілейді.

Қазақстанның транзиттік мүмкіндіктері форумның негізгі тақырыптарының бірі ретінде күн тәртібінде ерекше орын алуы заңды. Қытай мен Еуропаның арасындағы жүк ағынының ұлғаюы, «Орта дәліз» маршрутының жанданып келе жатқаны, Каспий арқылы жаңа логистикалық желілердің қалыптасуы — мұның бәрі Қазақстанды жаһандық сауда картасының орталығына қойды. «Біз тек жер асты байлығын сатқымыз келмейді, — деп атап өтті ҚазМұнайГаз холдингіне кірмейтін өнеркәсіп секторының ірі өкілі Дмитрий Сергеев. — Мақсатымыз — трансконтиненталдық логистикада Қазақстанды ауыстырылмас звено ретінде орнықтыру». Форумда логистика, мультимодальды тасымал мен индустриалдық парктер тақырыбына арнайы сессия өтетіні де осы стратегиялық ниеттің жарқын көрінісі.

Цифрлық экономика сессиялары KGIR 2026-ның сапалы жаңа беті болмақ. Жасанды интеллект, финтех, ауылшаруашылық технологиялары, «ақылды қала» шешімдері — осы бағыттарда Қазақстан халықаралық серіктестермен бірлескен жобалар іске асыруды жоспарлап отыр. Астана Халықаралық Қаржы Орталығы (АХҚО) деректеріне сүйенсек, 2025 жылы Қазақстанда тіркелген технологиялық стартаптар саны 2022 жылмен салыстырғанда үш есеге ұлғайды. Бұл тенденция инвесторлардың назарын тартып отыр. Сингапурлық венчурлық капитал өкілі Тан Вэй Лин: «Қазақстанда инженерлік кадрлар базасы мықты, реттеуші орта жылдам жетіліп келеді. KGIR бізге нақты жобалармен тікелей танысу мүмкіндігін береді» деп пікір білдірді.

Форумға қатысты реакциялар ресми деңгейде де, іскерлік ортада да жоғары. Үкімет деңгейіндегі делегациялар Германия, Жапония, Оңтүстік Корея, БАӘ және Сауд Арабиясынан күтілуде. Шымкент қалалық әкімдігі форумға дайындықтың соңғы кезеңінде екенін, қонақтар үшін тиісті инфрақұрылым мен байланыс желісі толықтай қамтамасыз етілгенін хабарлады. Жергілікті кәсіпкерлер де осы мүмкіндіктен үміттерін үзбей отыр. Шымкенттің орта бизнесі өкілі Айгүл Нұрғалиева: «Мұндай форум — тек ірі корпорациялар үшін ғана емес, жергілікті кәсіпкерлер үшін де серіктес іздеуге, тәжірибе алмасуға бірегей мүмкіндік» деді.

KGIR форумының тоғыз жылдық тарихы оның тиімділігін практикада дәлелдеді. Алдыңғы отырыстарда жасалған меморандумдар мен келісімдердің едәуір бөлігі нақты жобаларға айналды. 2026 жылғы форумнан күтілетін нәтиже — тек декларациялар мен ниет хаттары ғана емес, жаңа өндіріс орындарының ашылуына, технологиялар трансферіне, жұмыс орындарының артуына тікелей алып келетін инвестициялық міндеттемелер. Қазақстанның «Тұрақтылықтан өсуге» деген ұраны — бос сөз емес, нақты саясаттың, нақты реформалардың және нақты серіктестіктердің жемісі. KGIR 2026 осы жолдың маңызды белесі болмақ.