31 қазан 2026 жылы Қазақстанның IT-қоғамдастығы үшін маңызды оқиға орын алды: қалалық SafeNet KZ турнирі өз қорытындысын жариялады. Осы жарыста TEMIR IT CLUB командасы «Белгі» атымен қатысып, күшті бәсекелестер арасынан өтіп, абыройлы үшінші орынға ие болды. Бұл жетістік жай ғана жүлделік орын емес — ол жас мамандардың цифрлық қауіпсіздік саласына деген шынайы ықыласы мен білімінің айқын дәлелі.

Турнирдің өзі кездейсоқ пайда болған жоқ. Соңғы жылдары Қазақстанда интернет-алаяқтықтың, қаржы пирамидаларының, заңсыз ұтыс ойындарының және жалған конкурстардың өршуі елдің цифрлық кеңістігіндегі ең өзекті мәселелердің біріне айналды. Ұлттық статистика деректеріне сүйенсек, соңғы үш жылда киберқылмыстан зардап шеккен азаматтардың саны екі есеге артқан. Осы жағдаят мемлекеттік органдарды, азаматтық қоғам өкілдерін және IT-мамандарды ортақ шешім іздеуге мәжбүр етті. SafeNet KZ турнирі де осындай бірлескен іс-қимылдың жемісі болып табылады.

Жарысты ұйымдастыруда Қаржы мониторингі агенттігінің — АФМ-нің — қолдауы шешуші рөл атқарды. Агенттіктің осындай білім беру бастамаларына атсалысуы бекер емес: АФМ Қазақстандағы қаржылық алаяқтыққа қарсы күрестің басты мемлекеттік буыны ретінде жылдан жылға өз жұмысын кеңейтіп келеді. Агенттіктің өкілі Данияр Сейтқалиұлы іс-шара барысында былай деді: «Біз тек заңды орындаушы орган ретінде жұмыс істеп қана қоймай, қоғамда алдын алу мәдениетін қалыптастыруға тырысамыз. Мұндай турнирлер — болашақ мамандарды ел қауіпсіздігіне жауапкершілікпен қарауға тәрбиелейтін тиімді платформа». Шынында да, алаяқтықтың алдын алу тек полиция мен агенттіктердің міндеті емес, ол бүкіл қоғамның ортақ ісі.

TEMIR IT CLUB командасы бұл турнирде «Белгі» деген атпен өнер көрсетті. Команданың жарысқа осылай деп аталуы да мәнді: «белгі» сөзі қазақ тілінде ескерту, нышан, сигнал деген мағынаны береді. Цифрлық қауіпсіздік саласында дер кезінде берілген белгі — бір адамның ғана емес, бүтін отбасының немесе ұжымның зиянды алаяқтықтан сақталуына себепші болуы мүмкін. Команда мүшелері турнир барысында интернет-алаяқтықтың түрлі схемаларын талдап, оларды анықтаудың алгоритмдерін ұсынды, жасанды интеллект пен деректерді талдау құралдарын пайдалану арқылы шынайы кейстерді шешті. Топтың жетекшісі Айдос Нұрланов турнирден кейін: «Біз бұл жарысты өзіміздің теориялық білімімізді іс жүзінде сынайтын алаң ретінде қарастырдық. Үшінші орын — бұл финиш емес, жаңа старт», — деп атап өтті.

SafeNet KZ турнирі қатысушыларға тек бәсекелесу мүмкіндігін ғана берген жоқ. Ол — білім алмасу, тәжірибе жинақтау және пікірлес мамандармен желі құру кеңістігі болды. Турнирге қатысушылар интернет-алаяқтықтың ең жаңа схемаларымен, жалған инвестициялық платформалармен және әлеуметтік инженерия тәсілдерімен танысты. Статистикаға жүгінсек, Қазақстан азаматтары жыл сайын қаржылық алаяқтықтан миллиардтаған теңге шығын шегеді, ал шағымдардың тек бестен бір бөлігі ғана тергеу нәтижесінде дұрыс шешімін табады. Бұл сандар мамандардың осы саладағы біліктілігін арттырудың қаншалықты маңызды екенін анықтап береді.

Қазіргі заманда қаржы пирамидалары мен алаяқтық схемалары күн санап жетілдірілуде. Олар енді тек телефон арқылы жүргізілмейді — мессенджерлер, әлеуметтік желілер, жалған сайттар, тіпті жасанды интеллект арқылы жасалған deepfake бейнелер де алаяқтардың қолындағы қаруға айналды. Осы себепті киберқауіпсіздік мамандарының алдындағы міндет те күрделене түсті. TEMIR IT CLUB сияқты командалардың жарысқа қатысуы — бұл саланың жас буынды белсенді тартып отырғанының белгісі. Мемлекет те бұл бағытты мойындап, АФМ, Ұлттық банк және Цифрлық даму министрлігі бірлесіп халықты ақпараттандыру бағдарламаларын жүзеге асыруда.

Болашаққа қарайтын болсақ, TEMIR IT CLUB командасы алдағы уақытта жаңа жарыстарға дайындықты жалғастыратынын мәлімдеді. Команда мүшелері цифрлық сауаттылықты насихаттау мақсатында мектептер мен жоғары оқу орындарында ақысыз сабақтар өткізуді жоспарлап отыр. «Біздің мақсатымыз — жүлде алу ғана емес, қоғамға нақты пайда келтіру. Цифрлық алаяқтықты тану дағдысы бүгінде кез келген адамға қажет», — деді команданың жетекшісі. Бұл ұстаным турнирдің рухымен және АФМ-нің алдын алу саясатымен толық үйлеседі.

SafeNet KZ турнирі Қазақстанда цифрлық қауіпсіздік мәдениетін қалыптастырудың жолындағы маңызды қадам болып тарихта қалады. TEMIR IT CLUB командасының «Белгі» атымен жеңіп алған үшінші орны — жастардың бұл жауапты іске деген ынтасының, білімінің және рухының куәсі. Кез келген ұлы жол бір қадамнан басталады, ал бұл команда сол қадамды батыл жасағандығын дәлелдеді. Алда — жаңа мақсаттар, жаңа жарыстар және, ең бастысы, цифрлық кеңістікті қауіпсіз ету жолындағы үздіксіз жұмыс.