31 қазан 2026 жыл. М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университетінің «Басқару және бизнес» жоғары мектебінде XIII халықаралық «Индустриялық технологиялар және инжиниринг» конференциясы — ICITE-2026 аясында «Экономика, құқық және қоғамдық даму» атты №5 секциялық отырыс сәтті өтті. 30 қазанда басталған бұл іс-шара ғылыми қауымдастық өкілдерін, шетелдік мамандар мен жас зерттеушілерді бір алаңда біріктіріп, заманауи экономикалық үдерістер мен қоғамдық дамудың өзекті мәселелерін терең талқылауға мүмкіндік берді.

ICITE конференциясы бүгінде Оңтүстік Қазақстан аймағының ғылыми өміріндегі ең беделді іс-шаралардың бірі ретінде мойындалып отыр. Он үш жыл бойы үзіліссіз өткізіліп келе жатқан бұл форум экономика, инжиниринг, технология және қоғамтану салаларындағы зерттеушілерге халықаралық тәжірибе алмасу, өзара ынтымақтастықты нығайту және бірлескен жобалар бастамаларын іске қосу үшін бірегей мүмкіндік ұсынады. Биылғы конференция ерекше назар аудартты: қатысушылар саны мен географиясы жыл өткен сайын кеңейіп келеді, ал №5 секциялық отырыс оның ішіндегі ең көп тартылған бағыттардың бірі болып шықты.

Биылғы іс-шараның ерекше сипатын анықтаған басты факторлардың бірі — шетелдік ғылыми ортаның белсенді қатысуы. Атап айтқанда, Ташкент мемлекеттік көлік университетінің өкілдері конференцияға қатысып, өздерінің зерттеу жұмыстарын таныстырды және қазақстандық әріптестерімен пікір алмасты. Бұл қатысу кездейсоқ емес: Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы ғылыми ынтымақтастық соңғы жылдары жаңа серпін алып, екі елдің де университет жүйесі ортақ зерттеу бағдарламаларына және академиялық мобильділікке деген қызығушылықты арттыруда. Ташкент мемлекеттік көлік университеті — Орталық Азиядағы инженерлік-техникалық білім берудің ірі орталықтарының бірі ретінде кеңінен танылған мекеме. Бұл университет өкілдерінің ICITE-2026 форумына арнайы қатысуы екі ел арасындағы ғылыми байланыстардың кеңейіп жатқанының айқын белгісі болып табылады.

«Экономика, құқық және қоғамдық даму» бағыты бойынша өткізілген секциялық отырыста сан алуан тақырыптар қамтылды. Зерттеушілер аймақтық экономикалық интеграция, цифрлық трансформация жағдайындағы заңнамалық реттеу, тұрақты даму мақсаттарына жету жолдары және жаңа индустриялық технологиялардың қоғамдық өзгерістерге ықпалы сияқты өзекті мәселелерді талқылады. «Орталық Азия елдерінің транзиттік-логистикалық әлеуетін арттыру тек инфрақұрылымдық жобалармен ғана шектелмейді. Бізге нормативтік-құқықтық база мен экономикалық ынтымақтастықтың жаңа үлгілері де қажет», — деді секция барысында сөз алған бір ғалым. Оның бұл тезисі қатысушылар тарапынан ерекше қолдау тапты және одан кейінгі пікірталастың өзегіне айналды.

М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті мұндай іс-шараларды өткізу үшін нақты институционалдық мүмкіндіктерге ие. «Басқару және бизнес» жоғары мектебі соңғы жылдары аймақтық деңгейде экономика және менеджмент саласындағы ғылыми зерттеулердің белсенді орталығына айналды. Мектептің профессор-оқытушылар құрамы отандық және халықаралық грант жобаларын іске асырып, халықаралық рецензияланатын журналдарда мақалалар жариялауда. «Біздің жоғары мектеп тек білім беру міндетін ғана атқармайды. Біз аймақтың дамуына тікелей үлес қосатын ғылыми-зерттеу орталығы ретінде жұмыс жасаймыз», — деп атап өтті жоғары мектептің басшылығы. Бұл бағыттағы жұмыстың нақты жемісі ретінде ICITE конференциясының жыл сайынғы дәстүрге айналуы мен оның халықаралық деңгейдегі танылуын атауға болады.

ICITE-2026 конференциясы тек ғылыми баяндамалар жиынымен шектелмеді. Іс-шара барысында бірлескен зерттеу жүргізу, академиялық бағдарламаларды үйлестіру және студенттік алмасу мүмкіндіктері де талқыланды. Ташкент мемлекеттік көлік университеті мен М. Әуезов атындағы ОҚЗУ арасындағы ықтимал ынтымақтастық бағыттары осындай нақты нәтижелердің бірі ретінде қарастырылуда. Сарапшылардың пікірінше, Орталық Азия мемлекеттерінің ғылыми ынтымақтастығы аймақтың бәсекеге қабілеттілігін арттырудың маңызды тетігі болып табылады. Бұл тұрғыда ICITE тәрізді конференциялар тек білім беру форматы ретінде ғана емес, нақты дипломатиялық және экономикалық өзара әрекеттестіктің алаңы ретінде де баға жетпес мәнге ие.

Конференцияның нәтижелері және онда ұсынылған баяндамалар жинақтық ғылыми басылым ретінде жарық көреді деп күтілуде. Бұл зерттеушілерге өз еңбектерін кеңірек ғылыми қауымдастыққа жеткізу, сондай-ақ болашақта пайдаланылатын ғылыми дерекқорда орын алу мүмкіндігін береді. Форум қатысушылары ICITE-2026-ның тағы бір сәтті өткен іс-шара болып қалмайтынын, оның нақты серіктестіктерге, жобаларға және ғылыми жетістіктерге ұласатынына сенімді екендіктерін білдірді. М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті бастамашылығымен дәстүрге айналған бұл форум болашақта да Орталық Азияның ғылыми картасында маңызды орнын сақтап қалады деп болжауға барлық негіз бар.