2026 жылдың 31 қазанында Қазақстан бойынша бір мезгілде 19 өңірді қамтыған республикалық хакатон Decentrathon 6.0 аясында Шымкент қаласында да ерекше бір іс-шара өтті. А. Қуатбеков атындағы Халықтар достығы университеті мен Shymkent Hub бірлесе ұйымдастырған бұл алаң IT саласына, цифрлық технологиялар мен инновацияларға деген ықыласы бар студенттер мен жастарды бір шаңырақ астына жинады. Өңір орталығында өткен бұл оқиға — жай ғана бір жиын емес, Қазақстанның цифрлық трансформация жолындағы үдемелі қозғалысының айқын дәлелі.

Decentrathon хакатоны Қазақстанда жыл сайын дәстүрге айналып келе жатқан бірегей технологиялық бастама болып табылады. Алтыншы рет өткізілген бұл іс-шара өзінің ауқымы жағынан алдыңғы жылдардан едәуір озып шықты: егер бұрын бірнеше қалада ғана өтсе, биыл республиканың барлық өңірін қамти отырып, жоба шынайы мағынасында ұлттық сипат алды. Бұл — елдің технологиялық картасындағы ақтаңдақтарды жоюға, аймақтық теңсіздікті азайтуға және цифрлық экожүйені астана мен мегаполистердің ғана емес, барлық өңір жастарының игілігіне айналдыруға бағытталған саясаттың жемісі. Шымкент алаңы осындай жалпыұлттық толқынның бір бөлшегі ретінде ерекше маңыз алды.

Іс-шараның бас мақсаты — жастардың теориялық білімін практикалық тәжірибемен ұштастыру және оларды заманауи технологиялық жобаларды әзірлеу үдерісіне тікелей тарту болды. Хакатон барысында қатысушылар топтарға бөлініп, серіктес компаниялардан берілген нақты тапсырмалар бойынша жұмыс атқарды, цифрлық шешімдер жасады, идеялармен бөлісті және тәжірибелі тәлімгерлерден кәсіби кеңес алды. Мұндай формат — нарық талаптарына сай мамандар даярлаудың ең тиімді жолдарының бірі. Жас бағдарламашы бір-екі күн ішінде нақты бизнес міндеттерімен бетпе-бет кездесіп, командада шешім іздеуге үйренеді. Бұл тәжірибені ешбір дәрісхана бере алмайды деп атап өткен тәлімгерлердің пікірі орынды.

Іс-шарада онлайн форматта сөз сөйлеген Almaty Hub директоры Аида Дусова Қазақстандағы хаб желісінің кеңеюі туралы айтып, аймақтық алаңдардың ролін ерекше атап өтті. SOUP компаниясының бас атқарушы директоры және бірлескен негізін салушы Рафиқ Мамедов технологиялық стартаптардың нарықтағы орнын баяндады. BAITC ұйымының білім беру және хакатондар бөлімінің басшысы Санжар Мадиев жастарды IT жолына тартудың педагогикалық тәсілдерін сөз етсе, GRAND GAMES компаниясының продюсері Александр Семенов ойын индустриясы мен цифрлық шығармашылық тоғысы туралы бөлісті. Офлайн форматта А. Қуатбеков атындағы Халықтар достығы университетінің цифрлық технологиялар жөніндегі проректоры Бекмурзаева Жаныл Абдувахаповна, Shymkent Hub директоры Тимур Козыкеев Нұржанұлы және Shymkent Hub аймақтық менеджері Муратов Құрманғазы Ерболұлы сөз алды. Спикерлердің ауқымды құрамы іс-шараның байыпты деңгейін көрсетеді.

Бекмурзаева Жаныл Абдувахаповна баяндамасында университеттің стратегиялық бағытын айқын тұжырымдады: «Біздің ұстанымымыз — студенттерді цифрлық өзгерістерге бейімдеп қана қоймай, оларды осы үдерістің белсенді қатысушыларына айналдыру. Бүгінгі жастар технологияны тұтынушы ретінде ғана емес, оны жасаушылар ретінде танылуы тиіс». Shymkent Hub директоры Тимур Козыкеев Нұржанұлы өз сөзінде хабтың қалалық IT-қоғамдастықты дамытудағы орталық рөлін атап өтті және осындай іс-шаралардың жергілікті технологиялық экожүйені нығайтудағы маңызын тілге тиек етті: «Shymkent Hub — бұл тек кеңсе кеңістігі емес, бұл идеялар тоғысатын, тәжірибе алмасатын және жаңа жобалар туатын орын». Бұл сөздер хакатон рухын толық бейнелейді.

Іс-шараның маңызын бағалау үшін кеңірек контекстке назар аудару қажет. Бүгінде Қазақстан цифрлық экономиканы дамытуды мемлекеттік басымдық деңгейіне көтерді. Ел бойынша IT мамандарына деген сұраныс жыл өткен сайын өсіп келеді, ал жоғары оқу орындары мен жекеменшік технологиялық хабтар арасындағы ынтымақтастық осы олқылықтың орнын толтырудың тиімді тетігіне айналып отыр. Decentrathon 6.0 сияқты республикалық бастамалар бір жағынан студенттердің практикалық машығын арттырса, екінші жағынан болашақ жұмыс берушілер мен стартап негізін салушыларға талантты жастармен танысуға мүмкіндік береді. Статистикаға сүйенсек, хакатон форматындағы іс-шараларға қатысқан студенттердің кәсіби дамуы өздігінен оқыған құрдастарына қарағанда айтарлықтай жоғары деңгейде болады.

Хакатонға қатысу студенттерге бағдарламалау дағдыларын, жобалық ойлауды, командамен жұмыс істей білуді, шығармашылық тәсілдерді және нақты міндеттерге технологиялық шешім іздей білу қабілетін дамытуға мүмкіндік берді. Осы дағдылардың жиынтығы — заманауи IT маманының портреті. Жай ғана код жаза білу жеткіліксіз: нарық командалық ойыншыларды, жылдам шешім қабылдайтын, жобаны басынан аяғына дейін бақылай алатын кешенді мамандарды іздейді. Шымкент алаңында дәл осындай кешенді дамуға жол ашылды.

Болашаққа қарасақ, Decentrathon хакатонының алтыншы жыл дәстүрін жалғастыруы бұл форматтың тұрақты институтқа айналып бара жатқанын көрсетеді. А. Қуатбеков атындағы Халықтар достығы университеті мен Shymkent Hub арасындағы серіктестік Шымкент IT-қоғамдастығы үшін ұзақ мерзімді меже. Осы бастаманы тереңдете отырып, жергілікті жастар тек еліміздің ішкі нарығына ғана емес, халықаралық технологиялық кеңістікке де ойыншы ретінде шыға алады. Деректер дамудың оң серпінін растайды: хакатон жыл өткен сайын өңірлерді толығырақ қамтып, қатысушылар санын арттырып, спикерлер мен серіктестер құрамын байытып келеді. Бұл — Қазақстан жастарының цифрлық болашаққа деген ынтасының ең нақты дәлелі. Шымкенттегі Decentrathon 6.0 алаңы сол болашақтың кішкентай, бірақ мағыналы бөлшегін жасап шықты.