3 қараша 2026 жыл. Шымкент қаласында буын эндопротезіне алмастыру операциялары МСМС жүйесі арқылы тегін жүргізілуде. 2026 жылдың басынан бері қалада тізе, жамбас және иық буындарын алмастыру бойынша 200-ден астам хирургиялық ота жасалды. Бұл мәліметтер — ел денсаулық сақтау жүйесіндегі маңызды өзгерістің айқын куәсі.

Буын ауруы — бүгінгі күні миллиондаған адамды мазалайтын өткір мәселе. Қазақстанда тірек-қозғалыс аппараты аурулары халықтың еңбекке қабілеттілігін жоғалтуының негізгі себептерінің бірі болып табылады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының деректеріне сүйенсек, артроз ауруымен 60 жастан асқан адамдардың 30 пайыздан астамы зардап шегеді. Қазақстанның ірі қалаларында, соның ішінде Шымкентте де бұл мәселе жыл өткен сайын өткірлене түсуде. Бұрын мұндай операцияларды жүргізу тек жекеменшік клиникалар арқылы мүмкін болатын және 1,5 миллион теңгеден жоғары бағамен орындалатын, бұл қарапайым зейнеткерлер мен орташа табысты отбасылар үшін іс жүзінде қол жетімсіз шығынды білдіретін еді.

Шымкенттің №1 қалалық клиникалық ауруханасы және қаладағы тағы бір медициналық ұйым — міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесі аясында эндопротезирлеуді толықтай тегін жүргізетін екі мекеме. Бұл мүмкіндік — ондаған жылдар бойы ауруымен күрескен, бірақ операцияға қаражат жинай алмаған науқастар үшін шынайы мөлшерден асқан жеңілдік. №1 қалалық клиникалық ауруханасының ортохирургия бөлімінің меңгерушісі Нуржан Естемесов осы іске тікелей басшылық жасайтын дәрігерлердің бірі.

Осы жылы буын ауысымы операциясынан өткен науқастардың ішінде өзіне тән тарихымен ерекшеленетін жағдайлар жеткілікті. Солардың бірі — 67 жастағы Шымкент тұрғыны, оң тізе буынының деформациялық артрозымен 15 жыл бойы күрескен науқас әйел. Аурудың осынша жылдарға созылуы оның өмір сапасын түбегейлі өзгертті: күнделікті қозғалыс шектелді, қатты ауырсыну серік болды, консервативтік емдеу болса тиісті нәтиже бермеді. Дәрігерлер мұқият тексергеннен кейін зақымдалған буынды толық алмастыру туралы шешім қабылдады. Операция бір жарым сағатқа созылды. Сол кезде науқас анестезия алды, алайда есінен танбай, сана-сезімін сақтады. Операция жемісті аяқталды, қазір әйел дәрігерлердің бақылауында болып, медициналық оңалту бағдарламасын күтуде.

Эндопротезирлеу операциясына жіберу тізімі нақты медициналық көрсеткіштерге сүйенеді. Тізе мен жамбас буынының артрозы, сан сүйегі мойнының сынуы, сан сүйегі басының асептикалық некрозы, сондай-ақ ауыр жарақаттардың салдары — осы операцияның негізгі нұсқаулары қатарына жатады. Операция жасау туралы шешімді дәрігерлер науқасты кешенді тексергеннен кейін ғана қабылдайды. Бұл ретте науқастың жас ерекшеліктері, жалпы денсаулық жағдайы, созылмалы аурулары және операцияға төзімділігі жан-жақты бағаланады. Шымкент ауруханаларында бүгінгі күні бұл хирургиялық ота ағымдық технологиялар мен тәжірибелі мамандардың арқасында жоғары нәтижемен жүргізілуде.

Шымкенттің медицина жүйесіндегі бұл жетістік — облыстық деңгейде ғана емес, жалпы республикалық масштабта да маңызы бар оң үлгі. Міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесінің нәтижелілігін арттыру, буын аурулары бойынша мамандандырылған орталықтарды дамыту және жоғары технологиялы медициналық жабдықпен қамтамасыз ету мемлекеттің денсаулық сақтау саласындағы басым бағыттарының бірі болып қалуда. Жыл соңына дейін Шымкентте бұл операциялар санының одан әрі артуы күтілуде, бұл жүздеген науқасқа тіршіліктің сапасын жақсарту мүмкіндігін береді.