Қазіргі заманда жоғары оқу орындарының бәсекеге қабілеттілігі тек ішкі ресурстармен ғана емес, сонымен бірге халықаралық ғылыми кеңістікке интеграциялану деңгейімен де өлшенеді. Осы тұрғыдан алғанда, 3 қараша 2026 жылы Auezov University-ге Бельгияның Ghent University университетінің профессоры Abdul M. Mouazen-нің жұмыс сапарымен келуі университет тарихындағы маңызды оқиғалардың бірі болды. Бұл кездесу жай ғана ресми сыпайылықтың белгісі емес — Еуропалық Horizon Europe бағдарламасы аясында іске асырылуы мүмкін ірі ғылыми-технологиялық серіктестіктің бастауы.

Ghent University — Бельгияның ең беделді университеттерінің бірі. Дүниежүзілік рейтингтерде үнемі жоғары орын алатын бұл оқу орны ауыл шаруашылығы, биоинженерия, қоршаған ортаны зерттеу және жаңа технологиялар салаларында айтарлықтай ғылыми мектебін қалыптастырған. Профессор Abdul M. Mouazen-нің мамандану бағыты — топырақтануды қашықтан зондтау технологиялары, дәлдікті егіншілік және ауылшаруашылық инновациялары. Бұл бағыттардың Қазақстан үшін стратегиялық маңызы жоғары: ел аумағының едәуір бөлігі ауылшаруашылық алқаптарынан тұратын, ал өнімділікті арттыру мен топырақ деградациясын болдырмау — заманауи агроғылымның ең өзекті мәселелерінің бірі.

Сапар барысында профессор Abdul M. Mouazen Auezov University-дің ғылыми-зерттеу зертханаларымен жан-жақты танысты. Оның назарын аударған негізгі бағыттар — зертхана жабдықтарының техникалық деңгейі, жүргізілетін зерттеулердің ғылыми тереңдігі және оларды халықаралық стандарттарға сәйкестендіру мүмкіндіктері. Университет ұсынған ғылыми-техникалық базаның Horizon Europe жобаларына қатысу критерийлеріне сай келетіндігі туралы алғашқы бағалаулар өте жағымды болды.

Horizon Europe — 2021–2027 жылдарға арналған Еуропалық Одақтың ғылым мен инновация саласындағы жетекші қаржыландыру бағдарламасы. Оның жалпы бюджеті 95,5 миллиард еуродан асады. Бағдарлама тек ЕО елдерімен ғана шектелмейді: үшінші елдердің ғылыми мекемелері де белгілі бір шарттар орындалғанда толыққанды қатысушы мәртебесін алуы мүмкін. Қазақстан осындай серіктес елдер тізіміне кіреді, бұл Auezov University үшін Еуропалық гранттар мен консорциумдарға қол жеткізуге айтарлықтай мүмкіндік ашады. Статистикалық мәліметтерге сүйенсек, Horizon Europe аясында орта есеппен бір жоба бюджеті бірнеше миллион еуродан асады, ал бірлескен зерттеулер жоғары импакт-факторлы халықаралық журналдарда жарияланады.

Auezov University-дің Оңтүстік Қазақстандағы ғылыми орталық ретіндегі рөлі соңғы жылдары айтарлықтай күшейді. Университет өзінің зерттеу инфрақұрылымын жүйелі түрде жаңартып, ғалымдарды халықаралық конференцияларға белсенді қатыстыра бастады. Ректораттың мәліметтері бойынша, соңғы үш жылда шетелдік университеттермен жасалған меморандумдар мен ынтымақтастық келісімдерінің саны екі есеге өсті. Бұл серпін ішкі ғылыми саясаттың нәтижесі ғана емес, сонымен бірге мемлекеттің жоғары білімді интернационалдандыру жөніндегі кең ауқымды стратегиясының жемісі.

Сапардың маңыздылығы географиялық шекарадан асып кетеді. Orta Азиядағы жоғары білім кеңістігінде Еуропалық ғылыми бағдарламаларға интеграциялану мәселесі барлық елдер үшін өзекті. Қырғызстан, Тәжікстан, Өзбекстан университеттері де осы бағытта белсенді жұмыс жүргізіп жатыр. Алайда Auezov University-дің Ghent University сияқты ірі серіктеспен тікелей байланыс орнатуы бүкіл аймақтық ғылыми қауымдастық үшін оң үлгі болуы мүмкін. Бұл ынтымақтастық тек гранттарды меңгерумен шектелмей, студенттер мен ғалымдардың академиялық ұтқырлығына, бірлескен диссертациялық зерттеулерге және тәжірибе алмасу бағдарламаларына да жол ашады.

Қорытынды кездесуде екі жақ болашаққа нақты қадамдар белгіледі. Жақын арада бірлескен жобалар тізімін дайындауға кірісу, Horizon Europe конкурстық шақыруларына ортақ өтінімдер беру және жыл сайынғы ғылыми-практикалық семинарлар өткізу жоспарланған. Алдағы жылдың бірінші тоқсанында Auezov University ғалымдарының тобы Ghent University-ге барып, тереңдетілген жұмыс кеңестерін өткізеді деп күтілуде. Бұл қадамдар жай ғана ниет хаттары деңгейінде қалмайды деген сенімге негіз бар: екі жақтың да нақты ресурстары, тәжірибесі және саяси еркі бар.

Auezov University мен Ghent University арасындағы ынтымақтастықтың берік іргетасы қаланып жатқан бұл кездесу — Қазақстанның ғылыми дипломатиясы үшін нышанды оқиға. Халықаралық ғылым кеңістігіне нақты бір жобалар арқылы ену, жаһандық зерттеу консорциумдарының толыққанды мүшесіне айналу — бұл ел болашағы үшін академиялық парыздан туындайтын стратегиялық міндет. Профессор Abdul M. Mouazen-нің Auezov University-ге жасаған бұл сапары сол міндеттің орындалуына қосылған маңызды үлес болып тарихқа жазылары сөзсіз.