5 қараша 2026 жыл. Шымкент Smart City рейтингінде республика бойынша 3-орынға көтерілді. Бұл нәтиже кездейсоқ емес: қала соңғы жылдары барлық салада заманауи технологияларды кеңінен енгізіп, цифрлық трансформацияның жылдам қарқынын ұстап отыр. Қала әкімі Ғабит Сыздықбеков Мемлекет басшысының қалаларды цифрландыру және қоғамдық қауіпсіздікті күшейту жөніндегі тапсырмасы аясында мегаполисті жаңа деңгейге шығаруды мақсат еткен болатын.

Цифрлық жаңғырудың ең байқалатын бағыттарының бірі — қауіпсіздік жүйесі. Бүгінде қалада 16 дрон іске қосылып, олар стратегиялық нысандарды, мектептерді, саябақтар мен қоғамдық орындарды үздіксіз бақылауда ұстайды. Дрондар тек тәртіп бұзушылықтарды ғана анықтап қоймай, заңсыз қоқыс төгу, рұқсатсыз құрылыс және жерді заңсыз пайдалану фактілерін де тіркейді. Бұл технология жердегі инспекторлардың жұмысын едәуір жеңілдетеді: адам күші жетпейтін ауқымды аумақтарды әуеден нақты бақылауға мүмкіндік туады. Сонымен бірге төтенше жағдайлар қызметі де осы дрондарды белсенді пайдаланады — өрт ошақтары мен табиғи апат қаупі бар аумақтарды мониторинглеу осы арқылы жүзеге асырылады.

Көлік инфрақұрылымын цифрландыру да қалада айтарлықтай нәтиже берді. 354 бағдаршам интеллектуалды басқару жүйесіне қосылды. Бұл жүйенің негізгі артықшылығы — жедел жәрдем және басқа арнайы көліктер үшін «жасыл дәліз» режимінің енгізілуі. Енді апат орнына асығатын жедел жәрдем машинасы, өрт сөндіру немесе полиция көлігі жолда қызыл жарыққа тоқтамайды: жүйе автоматты түрде маршруттағы бағдаршамдарды реттеп, арнайы техниканың үздіксіз өтуін қамтамасыз етеді. Бұл — уақыт адам өмірін шешетін жағдайларда аса маңызды жетістік.

Медициналық жедел жәрдем қызметі де жаңа технологиялар арқасында мүлдем өзгеше бет алды. 103 қызметі Yandex платформасы арқылы цифрлық форматқа көшірілді. Енді 1-категориядағы шұғыл науқастар жедел жәрдем көлігінің қайда келе жатқанын нақты уақыт режимінде бақылай алады. Сонымен қатар жедел жәрдем қызметінде шақыртуларды цифрлық өңдеу және бригадалардың қозғалысын нақты уақыт режимінде бақылайтын жүйе іске қосылды. Бригадаларға 240 смарт-бейнежетон берілді, нәтижесінде 100 пайыздық қамту қамтамасыз етілді. Шымкент осылайша Қазақстан бойынша бұл жүйені толық енгізген алғашқы қала атанды.

Медицинадағы цифрлық жаңалықтар мұнымен шектелмейді. Денсаулық сақтау саласына жасанды интеллект те белсенді енгізіліп жатыр. Cerebra AI жүйесі инсультті ерте анықтауға мүмкіндік береді — уақытылы диагноз мидың зақымдалуын азайтып, науқастың тіршілікке деген мүмкіндігін арттырады. PULS AI жүйесі дәрігерлерге диагноз қою және ем тағайындау барысында шешім қабылдауға көмектеседі. Осы екі жүйенің бірлесіп жұмыс істеуі медициналық персоналдың күнделікті жүктемесін азайтып, жіберілетін қателерді барынша төмендету мүмкіндігін береді.

Шымкенттің Smart City рейтингінде республика бойынша 3-орынға шығуы — бірнеше бағыттағы жүйелі жұмыстың жиынтық нәтижесі. Қауіпсіздік, көлік, медицина — осы үш сала бір-бірімен тығыз байланысты, өйткені барлығы да қала тұрғындарының күнделікті өміріне тікелей әсер етеді. Дрондар мен интеллектуалды бағдаршамдардан бастап жасанды интеллект жүйелеріне дейін — әрбір технологиялық шешім нақты мәселені шешуге бағытталған.

Алдағы уақытта Шымкенттің цифрлық дамуы жалғасатыны анық. Бұл мегаполис Қазақстандағы технологиялық жаңғырудың іс жүзіндегі үлгісіне айналып отыр. Республикадағы үздік үш қала қатарына енген Шымкент тәжірибесі басқа қалалар үшін де бағдар болуы мүмкін. Енгізілген жүйелердің мақсаты бір ғана — тұрғындардың өмір сапасын жақсарту, қауіпсіздігін қамтамасыз ету және мемлекеттік қызметтерді жылдам әрі сапалы жеткізу.